ပြည်တွင်းသတင်း

ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအပေါင်းနှင့် မြန်မာပြည်သူလူထုအတွက် ခြေလှမ်း (၈၁,၀၀၀) လျှောက်လှမ်းရန်၊ (၈၁) ကီလိုမီတာ ပြေးရန်နှင့် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းခြင်း (၈၁) ကြိမ် ပြုလုပ်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်ကာ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်နေပါတယ် လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)ရဲ့ဝန်ကြီးဟောင်း ဒေါက်တာဆာဆာက သူ့ရဲ့ဖေ့ဘုတ်လူမှုကွန်ရက်မှာရေးသားထားပါတယ်။ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်မယ့် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၈၁ နှစ်မြောက်မွေးနေ့အနေနဲ့ သူမ သက်ရှိထင်ရှားရှိကြောင်း သက်သေပြဖို့ သူမ​၏သား ကိုထိန်လင်း (Kim Aris) က Proof of Life ကမ်ပိန်းနဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှု ပြုလုပ်နေပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံနေရဆဲဖြစ်သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ တစ်သားတည်းရှိကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ပါဝင်သူများအနေဖြင့်…

ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေး – တမူး လမ်းမပေါ်မှာတည်ရှိတဲ့ ကလေးမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းက အရှေ့ခုံသာ နဲ့ အနောက်ခုံသာကျေးရွာတွေက အရပ်သားနေအိမ်တွေကို ကလေးမြို့ဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးတဲ့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ မနက်ကစလို့ မီးရှို့တာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဒီနေ့ မနက်ကစလို့ မီးရှို့နေပြီလို့ အရှေ့ခုံသာဘက်ကနေ ဒီဘက်ကိုပြေးလာတဲ့ သူတွေကပြောတယ် သူတို့ရွာဘက်က မိဘတွေ စိတ်ပူပြီး ဖုန်းဆက်ရင်း သိရတာ သူတို့ရွာခံတွေကိုယ်တိုင်ပြောတာ ။ အရှေ့ခုံသာ၊ အနောက်ခုံသာက ကလေး – တမူးလမ်းမကြီးပေါ်ပေါ့ ကလေးမြို့ဘက်ကနေ ထိုးတဲ့စစ်ကြောင်းက မီးရှို့တာပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေး – တမူးလမ်းမပေါ်က အရှေ့ခုံသာ ၊ အနောက်ခုံသာ ကျေးရွာတွေအပါအဝင်…

ဇွန်လ ၉ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့မှာ စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် ပေါ်တာဆွဲတာတွေကို ရပ်ကွက်နေရာအနှံ့မှာ စစ်ဆေးဖမ်းဆီးတာတွေကို အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာနေတယ်လို့ ကလေးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာဘဲ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေကနေ တစ်နေ့တည်း လူငယ် အယောက် ၃၀ ဝန်းကျင်လောက်ကို စစ်မှုထမ်းအတွက် ပေါ်တာဆွဲတာမျိုး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း ကလေးမြို့နေ ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ လေးရက်လောက်ကထင်တယ် တစ်ရက်ထဲနဲ့ အယောက် ၃၀ လောက်ဆွဲခံရတယ် အခုနောက်ပိုင်းလည်း တချို့လူတွေ သတိမထားမိတဲ့ နေရာမျိုးတွေမှာလည်း များလာတယ် မင်္ဂလာဥယာဉ်ရပ်ကွက်က မိုးလေဝသ ရုံးရှိတဲ့ အဲ့နားမှာလည်းစောင့်ဖမ်းတယ် တခြားနေရာတွေလည်းပေါ့ မင်းကြီးရှေ့တော့ အမြဲလိုလိုဖမ်းတယ် တအားဆွဲတယ် ရပ်ကွက်ကြားထဲတွေထိသွားပြီးမှဖမ်းတာမျိုး မိုးလေဝသနားကဆိုရင် ဒီရက်ပိုင်းကဘဲ ပန်းရံဆင်း အလုပ်ပြန်တဲ့သူတွေ အလုပ်သိမ်းပြီး ပြန်လာတဲ့သူ ၄…

ဇွန်လ ၉ ရက်။ ကူကီးလူမျိုးတို့ရဲ့ သမိုင်းဝင် ဘိုးဘွားပိုင်နယ်မြေတွေကို ရှမ်းနီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအတွင်း ထည့်သွင်းတောင်းဆိုနေမှုအပေါ် ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကောင်စီ (UKSC) က ဇွန်လ ၇ ရက်မှာ ကြေညာချက်ထုတ်ပြီး ကန့်ကွက်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း နေပြည်တော်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော််မရှင်နဲ့ ရှမ်းနီအဖွဲ့တို့ ဆွေးနွေးရာမှာ ဟုမ္မလင်း၊ ခန္တီး၊ ကလေးနဲ့ တမူး ဒေသတွေကို ရှမ်းနီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း၊အဆိုပါဒေသတွေမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ကူကီးလူမျိုးတွေရဲ့ သမိုင်းဝင်နယ်မြေတွေကို တခြားလူမျိုးတမျိုးရဲ့ ပိုင်နက်အောက် အတင်းအဓမ္မ ထည့်သွင်းတာကို လုံးဝလက်ခံမှာမဟုတ်ကြောင်း ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကောင်စီ (UKSC)က ထုတ်ပြန်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ UKSC ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ကိုလိုနီခေတ် “သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခြင်း” မူဝါဒတွေကြောင့် ကူကီးနယ်မြေတွေ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ခွဲခြားခံခဲ့ရသလို၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်ကလည်း “ခါတော်မီစစ်ဆင်ရေး” ကြောင့်…

ဇွန်လ ၈ ရက်။ အိန္ဒိယ – မြန်မာနယ်စပ် ကလေး – တမူးကားလမ်းကို စစ်ကောင်စီက နှစ်ဘက်ညှပ် ထိုးစစ်ဆင်လာတာကြောင့် တမူးခရိုင် ၊ တမူးမြို့နယ် ကနန်ကျေးရွာနဲ့ ခမ်းပတ်မြို့နေ ဒေသခံပြည်သူအများစုဟာ အိန္ဒိယနဲ့ကလေးမြို့ဘက်ကို တိမ်းရှောင်နေကြရပြီး ကလေးမြို့ဘက်က ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသူတွေ အိမ်ဌားစရာ မရှိဖြစ်နေကြရတယ်လို့လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာတဲ့ စစ်ရှောင်တွေကပြောပါတယ်။ ကနန်ဒေသခံတစ်ဦးက “ ကျမတို့က ကာနန်ဘက်ကကနေ စစ်ရှောင်လာတာ မနေ့တနေ့လောက်ကနေ စပြေးလာတာ ဟိုတနေ့ လေယာဉ်ကနေ ဗုံးကြဲတဲ့ချိန်လောက်ကနေ စလို့ ခမ်းပတ်ဘက်သူတွေ တော်တော်များများလည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြတယ် ဒီနေ့ဆို ရာဇဂြိုလ်ဘက်ကနေ လမ်းတွေလည်း ပိတ်ကုန်ပြီ ကျမတို့နေရာက တမူး – ကလေးကနေ နှစ်ဘက်ညှပ် စစ်ကြောင်းထိုးခံရတာဖြစ်လို့ ခမ်းပတ်၊ ကနန် ဘက်က ဒေသခံအများစု စစ်ဘေးရှောင်နေရတယ်…

ဇွန်လ ၄ ရက်။ အာဏာသိမ်း သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် အိန္ဒိယ ခရီးစဉ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း အိန္ဒိယ – မြန်မာနယ်စပ်လမ်းကြောင်းတခုဖြစ်တဲ့ ကလေး – ခမ်းပတ် – တမူး လမ်းမ ပြန်ဖွင့်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားလာတာရှိပြီး ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းကလည်း ခမ်းပတ်မြို့အနီးနားတဝိုက်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးအလုံးရေအမြောက်အများနဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ခဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ – မြန်မာနယ်စပ် လမ်းမပေါ်မှာရှိပြီး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ Y – 12 နဲ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနိုင်တဲ့…

မေလ ၁၄ ရက်။ လွန်ခဲ့သည့် ၃ နှစ်က မိုခါမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်စဉ်အတွင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဩစတေးလျသံရုံးဝန်ထမ်းများ၏ ခြံဝန်းထဲသို့ လာရောက်ခိုလှုံခဲ့သည့် အောက်ချင်းငှက်နှစ်ကောင်ကို ကယ်ဆယ်ခဲ့သည်မှာ ၃ နှစ် ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကာ ထူးခြားသည့်အမှတ်တရအဖြစ် အဆိုပါအောက်ချင်းငှက်မိသားစု တိုးပွါးလာကြောင်း မေလ ၁၄ ရက်မှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိမြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာသြစတြေးလျသံရုံးက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဆိုပါ အောက်ချင်းငှက်ဇနီးမောင်နှံသည် ထိုအချိန်မှစ၍ သံရုံးဝန်းအတွင်း၌ပင် နေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး၊ ယခုအခါတွင် မိသားစုဝင် အောက်ချင်းငှက်ကလေးတစ်ကောင်ပါ ထပ်မံတိုးပွားလာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ယနေ့ကျရောက်သည့် မိုခါမုန်တိုင်း ၃ နှစ်ပြည့် အမှတ်တရနေ့တွင် ဘေးဒဏ်သင့်ပြည်သူများကို ပြန်လည်သတိရခြင်းနှင့်အတူ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြားမှ လွတ်မြောက်လာသည့် အောက်ချင်းငှက်မိသားစုလေး၏ သတင်းကောင်းကလည်း စိတ်မကောင်းစရာများကြားမှ ကြည်နူးစရာ မှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ကာလများတွင် သြစတြေးလျအစိုးရအနေဖြင့် ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများသို့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ…

မေလ ၁၂ ရက်။ စစ်ဘေးဒဏ်သင့်နေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် (၇) ခုက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေနဲ့ ၎င်းတို့မှမွေးလာတဲ့ အသက် (၂) နှစ်အောက် ကလေးသူငယ်တွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ဝါဒဖြန့် MRTV က ဒီကနေ့ မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ မေလ ၂၆ ရက်နေ့ အထိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အဖြစ်ရှိနေသူတွေအနေဖြင့် MCCT အစီအစဉ်မှာ အကျိုးခံစားခွင့်ရရှိရန် အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်/ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး (သို့) နီးစပ်ရာ လူမှုဝန်ထမ်းရုံးတွေမှာ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး စာရင်းသွင်းနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၂၆ – ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူတွေကို…

မေလ ၉ ရက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီဒီယာစောင့်ကြည့်ရေးအစီအစဉ် (GMMP) က ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့သတင်းမီဒီယာတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေကို သတင်းရင်းမြစ်အဖြစ် အသုံးပြုတာဟာ အရင်ကထက် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပေမဲ့ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ သတင်းသမားတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကတော့ စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေမှာပဲ ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အစီရင်ခံစာပါ အချက်အလက်တွေအရ သတင်းတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသံကို သတင်းရင်းမြစ်အဖြစ် အသုံးပြုမှုဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိခဲ့ရာကနေ အခု ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာတော့ ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာတာပါ။ ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာအမျိုးသမီးသတင်းသမားများအဖွဲ့ (MWJS) ရဲ့ အလုပ်အမှုဆောင် မစိုးစံထိုက်က “ဒေတာတွေအရ သတင်းတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေကို…

မေလ ၄ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က အရပ်သားအစိုးရအသွင်ဖန်တီးနေသော်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာတွေနဲ့ သတင်းထောက်တွေဟာ အမြဲတမ်း ခြိမ်းခြောက်မှုတွေအောက်မှာ ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ လွတ်လပ်သော မြန်မာသတင်းမီဒီယာကောင်စီ (IPCM) က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မေလ (၃) ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နေ့မှာ IPCM က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ အဲဒီထဲမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ (၂၄) ရက်နေ့ကမှ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရတဲ့ ချင်းဝေါလ် (Chin World)၊ ခိုနူမ်းသုန် (Khonumthung News) နဲ့ Now a days သတင်းဌာနတွေရဲ့ အခြေအနေကို မီးမောင်းထိုးပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလက ရွှေဖီမြေသတင်းဌာနရဲ့ လိုင်စင်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီးနောက်မှာ ထပ်မံလုပ်ဆောင်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်…