ဆောင်းပါး

DonBosco ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက် ဒီကနေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သတင်းသိပ္ပံသိရှိပိုင်ခွင့်နေ့ (International Right to Know Day) မှာ Human Rights Myanmar (HRM) အဖွဲ့က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ အငြင်းပွားဖွယ် ရွေးကောက်ပွဲတွေအပြီး ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ “ အသွင်ပြောင်းအစိုးရသစ်” လက်ထက် သတင်းအချက်အလက် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန် ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီး အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းပြခဲ့ပေမဲ့ မြေပြင်မှာတော့ စစ်တပ်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ဖုံးကွယ်တဲ့ အလေ့အထဆိုးတွေက ဆက်လက် ကြီးစိုးနေဆဲ ဖြစ်သလို၊ ပြည်သူလူထု အနေနဲ့လည်း အများပြည်သူ အကျိုးစီးပွားနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို…

စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းအမျိုးသမီးတွေထဲက ပထမဆုံး B.A ဘွဲ့ရရှိသူ သမိုင်းဝင် ချင်းအမျိုးသမီးကြီး Pi Hlawn Kip Thluai အသက် ၉၀ နှစ် ဟာ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။ Pi Hlawn Kip Thluai ကို ချင်းပြည်နယ်၊ဖလမ်းမြို့နယ် Tlauhmun ရွာမှာ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မှာမွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။သူမဖခင်ဟာ ဇာဟောင်မျိုးနွယ်စုနှင့် ဟွာလ်ငိုးမျိုးနွယ်စု အုပ်ချုပ်သူတိုက်သူကြီး Pu Thang Tin Lian ဖြစ်ပါတယ်။ Pi Hlawn Kip Thluai ဟာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်မှာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့(B.A)ရရှိခဲ့သော ပထမဆုံးချင်းအမျိုးသမီး ဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ ပြည်ပမှာ ဆက်လက်ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ်ရှိ…

ကိုဇံ(ချင်းတောင်) ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ခြစ်ယူခဲ့တဲ့ ချင်းတောင်ထွက် ဘိန်းစိမ်း ၁ ပိဿာဟာ ကျပ် သိန်း ၆၀ အထိ သာ ဈေးရ ရှိခဲ့ပြီး အရင်နှစ်တွေ ထက် တဝက်နီးပါး အထိ ဈေးကျ ခဲ့တယ်လို့ ဘိန်းစိုက်တောင်သူတွေနဲ့ နီးစပ်သူ တဦး ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “အရင်နှစ်က ဘိန်းစိမ်း ၁ ပိဿာကို အခုလို မိုးနှောင်း ရာသီ ပိုင်းမှာ ကျပ် သိန်း ၁၂၀ အထိ ရ ရှိခဲ့တယ်။ ဒီနှစ်တော့ မိုးကုန်တော့မယ် ကျပ် သိန်း ၆၀ ကနေ မတက်တော့ဘူး။ အရင်နှစ်ရဲ့ ဈေး တဝက်ပဲ ရခဲ့တယ်” လို့ ဘိန်းစိုက်တောင်သူတွေနဲ့ နီးစပ်သူ က…

DonBosco “သက်သေတွေ ရှိနေပြီ၊ ဘယ်မှာလဲ အရေးယူမှု” (The Evidence Exists. Where is the Action?) ဆိုတဲ့ မေးခွန်းဟာ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီရဲ့ ညီလာခံခန်းမတွင်းမှာ နိုင်ငံတကာ သံတမန်တွေနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေရဲ့ ရှေ့မှောက် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဆလိုင်းဇအုပ်လိန်း ကိုယ်တိုင် ပြတ်ပြတ်သားသား မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ဖူးပြီးသား စကားတစ်ခွန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေက ၅ နှစ်ကျော် ကာလအတွင်း နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာနေချိန်မှာ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းဘက်ကတော့ ထိရောက်တဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေ ချမှတ်ဖို့ ပျက်ကွက်နေဆဲဖြစ်တာကြောင့် ဒီမေးခွန်းဟောင်းကြီးကိုပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်နေရတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီလို အခြေအနေတွေကြားကပဲ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့…

ကိုဇံ(ချင်းတောင်) မီဇို အမျိုးသားတွေက သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှာ “ရာစုနှစ်ရဲ့ စာဆိုတော်ကြီး (Poet of the Century)” ဘွဲ့နဲ့ ဂုဏ်ပြုကြတဲ့ Pu Rokunga စပ်ဆိုထားတဲ့ “Ro Min Rel Sak Ang Che” သီချင်းကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ် သီချင်း အဖြစ် ဩဂုတ်လ ၂၇ နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ မီဇိုရမ် ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ကန့်ကွက်သူ မရှိ အတည်ပြုလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ သီးချင်းကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ် သီချင်း အဖြစ် အဆိုပြုသူ ကတော့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma ဖြစ်ပြီး ပြည်နယ် အတွင်းရှိ စာသင်ကျောင်း အားလုံးမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် က စပြီး…

Charlie Soe ============ နီပေါမှာ အခုဖြစ်သွားတာ မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်မှာလည်း ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ် အခုရက်ပိုင်း နီပေါနိုင်ငံ တိဘက်နယ်စပ်ဘက်မှာ ရုတ်တရက် ရေကြီးပြီး လူအများအပြား သေဆုံး၊ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ သတင်းတွေကို တွေ့နေရပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ကို လေ့လာကြည့်ရင်း ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အလားတူဖြစ်စဉ်တစ်ခု ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတာ သတိရမိပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီဖြစ်ရပ်နှစ်ခုမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းအောင် တူညီတဲ့အချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။ တောင်ပြိုတယ် → မြစ်/ချောင်းပိတ်တယ် → ရေစုတယ် → သဘာဝရေကန်ဖြစ်တယ် → ရေတားပိတ်ဆို့မှု ပျက်ရင် အောက်ဘက်ကို ရုတ်တရက်ရေကြီးနိုင်တယ်။ ⸻ 🇳🇵 နီပေါမှာ ဘာဖြစ်ခဲ့တာလဲ ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်က နီပေါနိုင်ငံ Rasuwa ဒေသဘက်မှာ…

ဆလိုင်းခင်မောင်သိန်း (Ed.D) “လူ”သည် “ပညာရေးစနစ်”ကို ဖန်တီး၏။ “ပညာရေးစနစ်”က လူနှင့်၊ နိုင်ငံကို ပုံသွင်းပြန်၏။ သို့ဆိုပါလျှင် … “ပညာရေးစနစ်” တစ်ခုသည် လူသား၏ ဘဝတစ်ခု၊ နိုင်ငံ၏ အနာဂါတ်တစ်ခုကို ပုံသွင်း၊ တည်ဆောက် ယူရာတွင် မည်မျှ အရေးပါသနည် ဆိုသည်ကို လူသားတိုင်း မေးသင့်၊ ဖြေသင့်သော မေးခွန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ အသေချာဆုံးသော အဖြေတစ်ခုမှာ တခြားနိုင်ငံများနှင့် နိုင်းယှဉ်လျှင် ဘက်ပေါင်းစုံမှ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ နိမ့်ကျနေခြင်းမှာ မှားယွင်ခဲ့သော ပညာရေးစနစ်တစ်ခု၏ ရလဒ်သာ ဖြစ်သည်ကို မည်သူမျှ ငြင်းပယ်၍ မရနိုင်ပေ။ “ခေတ်သစ် ပညာရေးစနစ်”၊ ဤစနစ်ကိုကား “global citizenship” ဖြစ်လာရန် “global education” ဟု ပြောစမှတ် ပြုလာကြ၏။ လူသားတို့သည်…

Salai Kimo ဤအချက်ကို ရခိုင်လူထုမှ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိရှိရန်လိုအပ်သည်။ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်အရေးကို ပြောခြင်းသည် ရခိုင်လူမျိုးများကို ဆန့်ကျင်ခြင်း မဟုတ်။ရခိုင်ပြည်သူများ၏ အမျိုးသားရေးအခွင့်အရေးကို ချင်းတို့က ငြင်းပယ်ခြင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ ရခိုင်တို့သည် မိမိတို့၏ နယ်မြေတွင် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့် ရှိသကဲ့သို့ ချင်းတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ နယ်မြေတွင် ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့် ရှိရမည် ဆိုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ရခိုင်တို့အတွက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်သည် တရားမျှတလျှင် ၊ ချင်းတို့အတွက်လည်း တရားမျှတရမည်။ ရခိုင်တို့၏ နယ်မြေအခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ရမည်ဆိုလျှင် ၊ချင်းတို့၏ နယ်မြေအခွင့်အရေးကိုလည်း ကာကွယ်ရမည်။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီဆိုသည်မှာ တစ်ဖက်လူမျိုး၏ အခွင့်အရေးကို အသိအမှတ်ပြုပြီး မိမိတို့၏ အခွင့်အရေးကိုလည်း တန်းတူတောင်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ပလက်၀မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ် ဖြစ်ကြောင်း ချင်းလူမျိုး တွေ ပြောလျှင် ရခိုင်တချို့မကြိုက်ကြ၊…

Chin World Media ၁၉၈၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှာ မြန်မာနိုင်ငံ တ၀န်းမှာ ကျောင်းသားပြည်သူတွေဟာ လမ်းပေါ်ထွက်ပြီး ဒီမိုကရေစီရရှိရေးအတွက် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်က ချင်းကျောင်းသားခေါင်းဆောင် အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (မကသ) နဲ့ ချင်းအမျိုးသားသမဂ္ဂ (CNU) တို့မှာ ဦးဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဆလိုင်းငိုင်ဆာ့ခ်နဲ့ အဲ့ဒီအချိန်က”၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံနှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ချင်းအမျိုးသားများလှုပ်ရှားမှု”အကြောင်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့၂၀၂၀ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၆ ရက်မှာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။ မေး။ ။ အဲ့ဒီတုန်းက ချင်းကျောင်းသားသမဂ္ဂ နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (မကသ) မှာ ပါဝင်လှုပ်ရှားဖြစ်ခဲ့ပုံတွေကို ပြောပြပါဦး။ ဖြေ။ ။ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြီးမှာ ချင်းကျောင်းသားတွေကော၊ အပြင်က မြို့မိမြို့ဖတွေကော အများကြီးလှုပ်ရှားကြတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ချင်းကျောင်းသားအကြောင်းပြောရရင်- ကျနော်တို့တတွေ ချင်းကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (CSU) ကိုဖွဲ့ခဲ့တယ်။…