ဆောင်းပါး

DonBosco ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ သမိုင်းဝင် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ မီဇိုရမ်ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ နှစ် ၄၀ ပြည့်မြောက်ဖို့ ရက်ပိုင်းအလိုမှာပဲ Mizoram Resource Mobilization Committee (MRMC) က ပြည်နယ်အတွက် သီးသန့်တရားလွှတ်တော်ချုပ် (High Court) တစ်ရပ် ထူထောင်ဖို့ ဖိအားပေးတောင်းဆိုမှုတွေကို ပြန်လည်စတင်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြည်နယ်အတွင်း ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုစာ ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့တဲ့ အဆိုပါ သမိုင်းဝင်သဘောတူညီချက်ကို အပြည့်အဝအကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့က ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်တဲ့ MRMC အစည်းအဝေးအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကော်မတီရဲ့…

DonBosco ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော် သက်တမ်းဟာ ၅ နှစ် ဖြစ်တာမို့လို့ ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကြီးတွေကို ၅ နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ပုံမှန်ကျင်းပလေ့ရှိပြီး များသောအားဖြင့် နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွေမှာ ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။  လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲကြီးဟာ ၂၀၂၈ ခုနှစ် အနှောင်းပိုင်းမှာ ဖြစ်လာမှာပါ။ အဆိုပါ လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် အိန္ဒိယရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲစာရင်းအထူးကြပ်မတ်ပြင်ဆင်ခြင်း (SIR) လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို လက်ရှိမှာ စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ သြဇာရှိအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ မီဇိုကျောင်းသားအဖွဲ့ချုပ် (MZP) က အပြည့်အဝထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားလိုက်သော်လည်း မဲစာရင်းတွေမှာ တရားမဝင် နိုင်ငံခြားသားတွေ ပါဝင်လာမယ့်အရေးကို အထူးစိုးရိမ်ပူပန်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များအရေးနှင့် မီဇိုရမ်မဲစာရင်းအပေါ် သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်လာသည့် ဖိအားများ တစ်ဖက်တွင်လည်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲမှာ ယခုလို…

DonBsco ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလကတည်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ လူနည်းစု ကူကီး (Kuki) မျိုးနွယ်စုတွေနဲ့ လူများစု မိတ်တေး (Meitei) အသိုင်းအဝိုင်းကြား ပြင်းထန်တဲ့ လူမျိုးရေး အကြမ်းဖက် ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီပဋိပက္ခတွေကြောင့် ကူကီး-ဇို မျိုးနွယ်စုဝင်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ “Bnei Menashe” ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ဝတ်ပြုကျောင်းတွေပါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ လူပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ဟာ နေရပ်စွန့်ခွာကာ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ သောင်တင်ပိတ်မိပြီး ဘေးအန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေတွေကြောင့် အစ္စရေးအစိုးရဟာ အဆိုပါ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ Bnei Menashe မျိုးနွယ်စုဝင်တွေကို အစ္စရေးနိုင်ငံထဲ အပြီးအပိုင် ရွှေ့ပြောင်းနေရာချပေးမယ့် “Wings of Dawn” (အာရုဏ်ဦးတောင်ပံများ) အမည်ရ…

ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ယောဒေသနဲ့ ပုံတောင်ပုံညာဒေသတစ်ကြောမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလလယ်ကစပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်နေတာကြောင့် ယနေ့အထိ ၁၀ ရက်ဝန်းကျင်ခန့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ယောနယ်တောင်ပိုင်းကိုဦးတည်ပြီး မေလ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက ကပစ (၂၄) မှ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ ပျူစောထီးအင်အား ၁,၅၀၀ ဝန်းကျင်၊ စစ်ကားအစီးရေ ၃၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တာပါ။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့မှာတော့ ကျောက်ထုမြို့ရှိ အမတ (၃၆၈) တပ်အတွင်းကို ဝင်ရောက်စခန်းချပြီး ကျောက်ထုဘုရားကုန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ ကျောက်ထုဘဏ်နဲ့ ဂုံဘိုရပ်ကွက် ရေသန့်စက်တွေအနီးမှာ အင်အားဖြန့်ကြက် နေရာယူထားပါတယ်။ မေလ ၂၈ ရက် နံနက်ပိုင်းမှာတော့ ကျောက်ထု အမတ (၃၆၈) ကနေ အင်အား ၃၀၀…

မေလ ၁၅ ရက် အောင်မြင်မှုတိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ ခရီးလမ်းတွေ ရှိစမြဲဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးသော UFC တိုက်ခိုက်ရေးသမား Joshua Van အတွက်တော့ အဲဒီခရီးလမ်းဟာ မလေးရှားနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုကနေ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်အခြေစိုက် နာမည်ကြီး သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်တဲ့ The Straits Times က ‘ဒုက္ခသည်စခန်းမှသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆီသို့’ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ အထူးတလည် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့က New Jersey ပြည်နယ်၊ Newark မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC 328 ပြိုင်ပွဲမှာ Joshua Van ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံသား Tatsuro Taira ကို အလဲထိုး (TKO) နဲ့ အနိုင်ယူပြီး သူရဲ့ UFC Flyweight ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို အောင်မြင်စွာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သူဟာ အာရှမှာမွေးဖွားပြီး UFC ချန်ပီယံဆုကို ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသား တိုက်ခိုက်ရေးသမားအဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်သွားခဲ့ပါပြီ။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ Joshua Van ဟာ အသက် ၁၀ နှစ်သားအရွယ်မှာ နိုင်ငံရေးနဲ့…

DonBosco မေလ ၁၃ ရက်၊ ၂၀၂၆ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ဆီဘူးမြို့မှာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့တဲ့ (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေးအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အိမ်ရှင်ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာရဲ့ ဝန်ခံချက်ကတော့ ကမ္ဘာ့သံတမန်ရေးရာလောကကို ဟိုးဟိုးကျော်သွားစေခဲ့ပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေနဲ့ တိုးတက်မှုမရှိခြင်းအပေါ် စိတ်ပျက်မိကြောင်း ပြောကြားရင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ ‘ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်’ (5PC) အကောင်အထည်ဖော်မှုဟာ “သေလုမြောပါးအခြေအနေ (Moribund)” ကို ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး ဖြေရှင်းရခက်တဲ့ ပြဿနာကြီးဖြစ်နေတယ်လို့ သူက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံလိုက်တာပါ။ အာဆီယံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ကိုယ့်အဖွဲ့ရဲ့ မူဝါဒကို အခုလို ဗူးပေါ်သလိုပေါ်အောင် “အသက်မဝင်တော့ဘူး” လို့ ပြောဆိုလိုက်တာဟာ အာဆီယံသမိုင်းမှာ အတော်လေးကို ပြင်းထန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး…

DonBosco လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၅ နှစ်ကျော်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အမြင်အာရုံချို့တဲ့တဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်အတွက် ရှေ့ရေးဆိုတာ မှောင်မိုက်နေခဲ့တာပါ။ သီးသန့်သင်ကြားပေးမယ့်ကျောင်း မရှိသလို၊ သူတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း လူတွေက သံသယရှိခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေလမှာ Samaritan Association for the Blind (SAB) ကနေ ကျောင်းသား ၁၆ ဦးနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ “အထူးမျက်မမြင်ကျောင်း” ဟာ အခုဆိုရင် ငွေရတုတိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး အမြင်အာရုံမရှိသူတွေဟာလည်း လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အဖိုးတန်ရတနာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြလိုက်ပါပြီ။ ဒီကျောင်းရဲ့နာမည်ဖြစ်တဲ့ “Samaritan” (ရှမာရိ) ဆိုတာ သမ္မာကျမ်းစာထဲက “ကောင်းသောရှမာရိလူ” ပုံပြင်ကို အခြေခံထားတာပါ။ လမ်းဘေးမှာ ဒဏ်ရာနဲ့လဲနေတဲ့ ဒုက္ခသည်တစ်ဦးကို လူအများက ပစ်ထားခဲ့ပေမဲ့ ရှမာရိလူကပဲ မေတ္တာကရုဏာနဲ့ ကယ်တင်ပြုစုခဲ့တာ…

DonBosco စစ်ကော်မရှင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဟာ သူတို့အတွက်တော့ နိုင်ငံရေးအရ အသက်ရှူချောင်ရာလမ်း ဒါမှမဟုတ် တရားဝင်မှုရှာပုံတော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပြီးလို့ လပိုင်းအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထဲမှာပဲ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေဟာ တည်ငြိမ်မလာဘဲ ပိုပြီးပြင်းထန်တဲ့ စစ်ရေးတိုက်ပွဲတွေကြားကို ပြန်ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲကနေတစ်ဆင့် တည်ငြိမ်မှုရအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ နိုင်ငံရေးစီမံကိန်း ပျက်ပြားသွားတာကို ပြနေသလို၊ လက်နက်အားကိုးနဲ့ နယ်မြေပြန်သိမ်းမယ်ဆိုတဲ့ စစ်ရေးနည်းလမ်းဆီကိုပဲ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ပြန်လှည့်လာတာကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ တကယ်တော့ စစ်ကော်မရှင်က တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မဲပေးသူ ၂၄ သန်းကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပြီး တည်ငြိမ်နေသယောင် ဝါဒဖြန့်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာတော့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေကို ကြိုတင်မဲပေးမှ ကျောင်းအပ်လက်ခံတာမျိုး၊ အစိုးရဝန်ထမ်း၊…

DonBosco ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ရဲ့ မွန်းလွဲပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ ချင်းတောင်ခြေက ကလေးမြို့လေးဟာ ထူးထူးခြားခြား တိတ်ဆိတ်လို့ နေပါတယ်။ မြို့အဝင် လမ်းမထက်မှာတော့ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ရုန်းကန်လာရတဲ့ ကားတစ်စီးဟာ ပန်းတိုင်ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်၊ တွီးဗျာလ်းရွာလေးဆီကို ဦးတည်နေပါတယ်။ အဲဒီကားပေါ်မှာ ပါလာတာကတော့ မလေးရှားနိုင်ငံဆီကို အိပ်မက်တွေ သယ်ဆောင်သွားခဲ့တဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်လေး Pau Lam Kim ရဲ့ အေးစက်နေတဲ့ ရုပ်အလောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာမန်နာရေးတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ခေတ်ပျက်ကြီးထဲမှာ မိသားစုအတွက် ရုန်းကန်ရင်း နယ်စပ်လမ်းခုလပ်မှာ ကြွေလွင့်သွားရတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးရဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ Hatyai မြို့ကနေ ၁၆ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ကြေကွဲဖွယ် အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၇…

DonBosco မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ သန္နိဋ္ဌာန်ချထားတယ်လို့ ပြည်နယ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Govindas Konthoujam က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အတည်ပြုပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးက ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် ပြည်သူတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားသလို၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကိုလည်း အမြစ်ပြတ် တိုက်ဖျက်သွားမယ်လို့ ဗဟိုနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရကိုယ်စား ကတိပြုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန (MHA) နဲ့ နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလက စတင်ခဲ့တဲ့ မေတေး (Meitei) နဲ့ ကူကီး (Kuki) အကြား ပဋိပက္ခအတွင်း လူပေါင်း ၂၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၆၀,၀၀၀ ကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရဆဲ…