ဆောင်းပါး

DonBosco လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၅ နှစ်ကျော်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အမြင်အာရုံချို့တဲ့တဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်အတွက် ရှေ့ရေးဆိုတာ မှောင်မိုက်နေခဲ့တာပါ။ သီးသန့်သင်ကြားပေးမယ့်ကျောင်း မရှိသလို၊ သူတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း လူတွေက သံသယရှိခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေလမှာ Samaritan Association for the Blind (SAB) ကနေ ကျောင်းသား ၁၆ ဦးနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ “အထူးမျက်မမြင်ကျောင်း” ဟာ အခုဆိုရင် ငွေရတုတိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး အမြင်အာရုံမရှိသူတွေဟာလည်း လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အဖိုးတန်ရတနာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြလိုက်ပါပြီ။ ဒီကျောင်းရဲ့နာမည်ဖြစ်တဲ့ “Samaritan” (ရှမာရိ) ဆိုတာ သမ္မာကျမ်းစာထဲက “ကောင်းသောရှမာရိလူ” ပုံပြင်ကို အခြေခံထားတာပါ။ လမ်းဘေးမှာ ဒဏ်ရာနဲ့လဲနေတဲ့ ဒုက္ခသည်တစ်ဦးကို လူအများက ပစ်ထားခဲ့ပေမဲ့ ရှမာရိလူကပဲ မေတ္တာကရုဏာနဲ့ ကယ်တင်ပြုစုခဲ့တာ…

DonBosco စစ်ကော်မရှင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဟာ သူတို့အတွက်တော့ နိုင်ငံရေးအရ အသက်ရှူချောင်ရာလမ်း ဒါမှမဟုတ် တရားဝင်မှုရှာပုံတော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပြီးလို့ လပိုင်းအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထဲမှာပဲ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေဟာ တည်ငြိမ်မလာဘဲ ပိုပြီးပြင်းထန်တဲ့ စစ်ရေးတိုက်ပွဲတွေကြားကို ပြန်ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲကနေတစ်ဆင့် တည်ငြိမ်မှုရအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ နိုင်ငံရေးစီမံကိန်း ပျက်ပြားသွားတာကို ပြနေသလို၊ လက်နက်အားကိုးနဲ့ နယ်မြေပြန်သိမ်းမယ်ဆိုတဲ့ စစ်ရေးနည်းလမ်းဆီကိုပဲ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ပြန်လှည့်လာတာကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ တကယ်တော့ စစ်ကော်မရှင်က တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မဲပေးသူ ၂၄ သန်းကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပြီး တည်ငြိမ်နေသယောင် ဝါဒဖြန့်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာတော့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေကို ကြိုတင်မဲပေးမှ ကျောင်းအပ်လက်ခံတာမျိုး၊ အစိုးရဝန်ထမ်း၊…

DonBosco ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ရဲ့ မွန်းလွဲပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ ချင်းတောင်ခြေက ကလေးမြို့လေးဟာ ထူးထူးခြားခြား တိတ်ဆိတ်လို့ နေပါတယ်။ မြို့အဝင် လမ်းမထက်မှာတော့ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ရုန်းကန်လာရတဲ့ ကားတစ်စီးဟာ ပန်းတိုင်ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်၊ တွီးဗျာလ်းရွာလေးဆီကို ဦးတည်နေပါတယ်။ အဲဒီကားပေါ်မှာ ပါလာတာကတော့ မလေးရှားနိုင်ငံဆီကို အိပ်မက်တွေ သယ်ဆောင်သွားခဲ့တဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်လေး Pau Lam Kim ရဲ့ အေးစက်နေတဲ့ ရုပ်အလောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာမန်နာရေးတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ခေတ်ပျက်ကြီးထဲမှာ မိသားစုအတွက် ရုန်းကန်ရင်း နယ်စပ်လမ်းခုလပ်မှာ ကြွေလွင့်သွားရတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးရဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ Hatyai မြို့ကနေ ၁၆ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ကြေကွဲဖွယ် အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၇…

DonBosco မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ သန္နိဋ္ဌာန်ချထားတယ်လို့ ပြည်နယ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Govindas Konthoujam က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အတည်ပြုပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးက ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် ပြည်သူတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားသလို၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကိုလည်း အမြစ်ပြတ် တိုက်ဖျက်သွားမယ်လို့ ဗဟိုနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရကိုယ်စား ကတိပြုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန (MHA) နဲ့ နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလက စတင်ခဲ့တဲ့ မေတေး (Meitei) နဲ့ ကူကီး (Kuki) အကြား ပဋိပက္ခအတွင်း လူပေါင်း ၂၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၆၀,၀၀၀ ကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရဆဲ…

ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းနဲ့ မီဇိုဟာ သွေးသားရင်းချာတွေဖြစ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဗဟိုအစိုးရရဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်သူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမား (Lalduhoma) ဟာ ဇိုရမ်ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု (ZPM) ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူလိုက်ပြီး သူ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုဟာ ZPM ပါတီရဲ့ အနာဂတ် တိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာတွေကဖော်ပြကြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားဟာ အခုလက်ရှိ အာဏာရ ZPM ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ စတင်တာဝန်ယူခဲ့ကြောင်း ပါတီရဲ့ ထုတ်ပြန်လိုက်တာဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ယူသွားတဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း လာလ်လျံဆောတား (Lalliansawta) ရဲ့…

                           ‌ ရေးသားတင်ပြသူ-ဆလိုင်း ဟဲပါရုန်း ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကိုဒေသတွင်းနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ)၏အခန်းကဏ္ဍအပေါ်အခြေခံ၍ အမည်ခံရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် အသွင်ပြောင်းအစိုးရအာဏာယူပြီးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လျက်ရှိသောအခြေအနေအရ ဆန်းစစ်လေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် အသွင်ပြောင်းအစိုးရ၊သမ္မတ၏လတ်တလောလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သောဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းနှင့်အတူ    တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအားငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုများသည် နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒအလျောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဥ်မျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကို တုံ့ပြန်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။ ထို့အပြင်ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းကိုလိုက်၍ မြန်မာ့နိုင်ငံ‌ရေးအပေါ်အနောက်နိုင်ငံများထက်   ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏အရေးပါမှုမြင့်မားလာခြင်းနှင့်ပြည်တွင်းအတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအင်အားစုများအကြား စုစည်းညီညွတ်မှု၏အရေးပါမှုကိုလည်းအလေးထားတင်ပြထားပါသည်။ နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးပုံစံသည် ပြည်တွင်းအင်အားစုများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပါတ်သက်မှုများအကြားရှုပ်ထွေးပွေလီသော ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ထုံးဖွဲ့ထားသည်။ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအင်အားစုများ(မြန်မာ့တပ်မတော်၊တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ ၂၀၂၀ခုနှစ်ရွေးကောက်ခံအမတ်များ၊အခြားတော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များ)သည်အဓိကအရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ၌ရှိနေသော်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်ပါတ်သက်မှုသည် ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားများအပေါ်  အခြေခံထားသောကြောင့် တဖြည်းဖြည်းသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ထိုသက်ရောက်မှုများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် မည်မျှအရေးပါသည်ကိုလေ့လာဆန်းစစ်ထားသည်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လာရာ၊လားရာလက္ခဏာများနှင့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ လိုက်လျောညီထွေမှုများအရလက်ရှိစစ်တပ်အသွင်ပြောင်းအာဏာပိုင်များ၏လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်သော    မြန်မာ့နှစ်သစ်မိန့်ခွန်းတွင်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပြိုင်ဖက်ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီးများအပါအဝင်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းတို့သည် စစ်မှန်သောပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများထက် နိုင်ငံတကာနှင့်ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်ကြောင်းတွေ့မြင်နိုင်သည်။…

NDTV World အမေရိကန်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အဓိက သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် အခြေကုပ်ရယူလိုပြီး စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေး တော်လှန်ရေးသမားများကို ထောက်ခံအားပေးနေသည်ဟု ယူဆရကြောင်း ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်များကို အိန္ဒိယ၏ အမြင် (Indian Perspective) ဖြင့် တင်ဆက်ပေးလေ့ရှိပြီး အထူးသဖြင့် တောင်အာရှရေးရာနှင့် အိန္ဒိယ၏ ဘူမိနိုင်ငံရေး (Geopolitics) ဆိုင်ရာ သတင်းများကို အလေးပေးဖော်ပြသည့် NDTV World က ဖော်ပြထားသည်။ နိုင်ငံခြားသားများအား ဖမ်းဆီးရမိခြင်းကြောင့် ပေါက်ပြဲနေသော အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ အိန္ဒိယ၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားများအပေါ် အာရုံပြန်လည်ရောက်ရှိလာစေတယ်လို ဆိုပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းပေးရန် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း…

DonBosco မိရိုးဖလာ ရိုးရာတောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ခဲ့ကြပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ စိုက်ပျိုးရေးစနစ်တွေကို ပြောင်းလဲလုပ်ကိုင်လာတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ကော်ထာမြောက်ပိုင်း (Kawrthah North) ကျေးရွာကောင်စီဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သရေရှိ “Clean & Green Panchayat 2025” (သန့်ရှင်းစိမ်းလန်းသော ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေး) ဆုကို အိန္ဒိယ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ အဆင့် (၁) နေရာကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆုဟာ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊ သန့်ရှင်းရေးနဲ့ ကျေးလက်နေပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုစီးပွားဘဝ မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ထူးထူးချွန်ချွန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ချီးမြှင့်ခံရတာပါ။ ဒါဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ စံပြကျေးရွာဖြစ်လာဖို့ ကျေးရွာကောင်စီရဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို ဖော်ပြနေတာလည်း ဖြစ်တယ်လို့ North East Today သတင်းဌာနကရေးသားပါတယ်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့…

DonBosco လက်ရှိမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပပြီးနောက် လွှတ်တော်ခေါ်ယူခြင်း၊ သမ္မတသစ် ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ကာလတစ်လျှောက် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည်လည်း တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရန်အတွက် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒများချမှတ်ကာ စစ်သားစုဆောင်းမှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာကြသည်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) ဦးဆောင်သည့် Chinland Council (ချင်းပြည်အစိုးရ) သည် တပ်အင်အား တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် စစ်မှုထမ်းကာလကို (၃) နှစ် သတ်မှတ်ကာ တပ်သားသစ် စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လဆန်းပိုင်းတွင် စတင်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ မူဝါဒကို Chinland Council တွင် ပါဝင်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်း ၂၀ ကျော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် နယ်မြေများ ပြန်လည်မဆုံးရှုံးစေရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေးအတွက်…

ရေးသားသူ – DonBosco အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရ ပြည်ထဲရေးဌာန (Home Department) ၏ မတ်လ (၈) ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် စုစုပေါင်း ၃၅,၁၂၆ ဦးအနက် ၃၄,၁၆၀ ဦး၏ ဇီဝသွင်ပြင်အချက်အလက် (Biometric) ကောက်ယူမှုသည် ၉၇.၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြီးစီးလုနီးပါး ဖြစ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရသည် နိုင်ငံတကာအကူအညီပေးရေးအဖွဲ့များနှင့် ရန်ပုံငွေများကို နယ်စပ်ဒေသသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံခြားငွေကြေး ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဥပဒေ (Foreign Contribution Regulation Act – FCRA) အရ ပြည်ပမှ ရန်ပုံငွေလက်ခံသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကို တင်းကျပ်စွာ စိစစ်ခြင်း၊ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်ရောက်ခွင့်အတွက် အထူးခွင့်ပြုမိန့် (Protected…