ဆောင်းပါး

DonBosco အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက ၂၀၂၆-၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို အခွန်ဝေစု ရူပီး ၈,၆၀၈ ကုဋေ ခွဲဝေချထားပေးလိုက်ပေမဲ့ ဒီရန်ပုံငွေတွေဟာ ပြည်နယ်အတွင်းက လမ်းတံတား၊ ရထားလမ်းနဲ့ လေဆိပ်တွေလိုမျိုး အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာ အခက်တွေ့နေရတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက်တော့ ဗဟိုအစိုးရဆီကနေ သီးသန့်ဘဏ္ဍာငွေ ထောက်ပံ့မှုဟာ အင်မတန် နည်းပါးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ ဗဟိုအစိုးရကနေ စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် ပံ့ပိုးပေးထားတဲ့ ပမာဏဟာ ရူပီး ၁၀ သန်း (၁ ကုဋေ) ဝန်းကျင်လောက်ပဲ ရှိနေသေးတာကြောင့် ပြည်နယ်အစိုးရရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် အင်မတန် ကွာဟနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ နှစ်နှစ်ကျော် ကာလအတွင်းမှာ…

DonBosco အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ တီမော(Timor Leste ) နိုင်ငံကတရားရုံးမှာ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ကနေ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုလိုက်တဲ့အမှုဟာ ဒေသတွင်းမှာတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံမှာပါ အစိုးရချင်းအချင်းချင်း အရေးယူမှု (State-to-State Action) ထက် ကျော်လွန်တဲ့ တရားမျှတမှု ရှာဖွေရေးခြေလှမ်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ Timor Leste ကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရေးအတွက် လုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာလည်း စစ်ကော်မရှင် ဘက်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခုလို သံတမန်ရေးရာ ဖိအားတွေနဲ့ အခက်အခဲတွေကြားကနေ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အမှုဖွင့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဟာ Timor Leste ရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ် ခိုင်မာတဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြသလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Timor Leste တရားရုံးက အခုလို အမှုလက်ခံလိုက်တာဟာ အာဆီယံအဖွဲ့ထဲမှာ…

ရေး – DonBosco မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းက အင်အားကြီးအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မှု တွေ ရှိနေပေမဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရကတော့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းအတွက် မြေပြင်ကွင်း ဆင်းတိုင်းတာမှုတွေကို လက်တွေ့စတင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ကစပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်နယ်စပ်၊ တီအိုချောင်းအနီးမှာရှိတဲ့ Thingsai ကျေးရွာဝန်းကျင်ကို အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ နယ်စပ်လမ်းအဖွဲ့အစည်း (BRO) နဲ့ Assam Rifles အဖွဲ့တွေက ၅ ရက်ကြာ ကွင်းဆင်းတိုင်းတာမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ အခုလို မြေပြင်မှာ လက်တွေ့တိုင်းတာမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေချိန်မှာပဲ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အကြီးဆုံးအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ဗဟိုမီဇိုးလူငယ်အသင်း (CYMA) ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ နယူးဒေလီအထိ သွားရောက်ပြီး ဗဟိုပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကို ကန့်ကွက်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့က CYMA…

DonBosco အာဆီယံအဖွဲ့ကြီးအနေနဲ့ မြန်မာစစ်ကောင်စီကို “Junta” (အာဏာသိမ်းအဖွဲ့) လို့ တရားဝင် စတင်သုံးနှုန်းလာတာဟာ သံတမန်ရေးအရ တကယ့်ကို ထူးခြားပြင်းထန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုရုံတင်မကဘဲ သူတို့ရဲ့ တရားဝင်မှုကိုပါ အာဆီယံက အကြီးအကျယ် စိန်ခေါ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ ပထမဆုံး အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးမှာတော့ တကယ့်ကို အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌရဲ့ အထူးသံတမန် Ms. Theresa Lazaro က စစ်ကောင်စီကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအဆင့်ဆင့်ကို အာဆီယံအနေနဲ့ လုံးဝအသိအမှတ်မပြုဘူးလို့ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့သံတမန်တွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ (UN) ဟာ မြန်မာ့အရေးကို ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ “အာဆီယံ ဘယ်လိုရပ်တည်သလဲ” ဆိုတာကိုပဲ အဓိက ကြည့်လေ့ရှိတာကြောင့် အခုလို…

ရေး – DonBosco “စာသင်နေတဲ့ ကလေးတွေအတွက် ရေသန့်စက် အသေးစားလေးပဲဖြစ်ဖြစ် တကယ်ကို လိုအပ်နေပါတယ်။ အခုက ချောင်းရေကို ပိုက်နဲ့သွယ်ပြီး အဲဒီအတိုင်းပဲ တိုက်ရိုက်သောက်နေကြရတာပါ” ဒီစကားကတော့ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ခွဲလုံကျေးရွာအုပ်စုမှာရှိတဲ့ ဒေသခံကလေးငယ်တွေနဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ကလေးငယ်တွေကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထ စာသင်ပေးနေတဲ့ ပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ပြောကြားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ပညာရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲတွေထဲက ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးတကြီး လိုအပ်နေတဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေ ရရှိရေးအကြောင်းကို အလေးပေး ပြောပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေ မရရှိဘဲ ချောင်းရေကိုသာ တိုက်ရိုက်သောက်သုံးနေရတာကြောင့် ကလေးငယ်တွေမှာ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် အမြဲစိုးရိမ်နေရတဲ့ အခြေအနေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ “သောက်ရေသန့်ကိစ္စက…

ကိုဇံ(ချင်းတောင်) မြေပြင် ကွင်းဆင်း မှတ်တမ်းတင်နိုင်မှု အားနည်းနေသေးတဲ့ လူသိနည်းတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်က ဘိန်း စိုက်ခင်းတွေမှာ ကက်သလစ်ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီး တပါး ဖြစ်တဲ့ Father Andrew Go Lian ဦးဆောင်တဲ့ နယ်လှည့် ဒေသနာဟောကြား တဲ့ အဖွဲ့ဟာ ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးရာ ဒေသများသို့ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဘိန်းခင်းမှာ အလုပ်လုပ်နေသူ အသင်းသားများအတွက် နှစ်သစ်ကူး ဝတ်ပြုပွဲ ဦးဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ Father Andrew Go Lian မှ ဘိန်းစိုက်ရာ ဒေသရဲ့ အခြေအနေ အသီးသီးကို လည်း ဗီဒီယို မှတ်တမ်း နှင့် ဓာတ်ပုံ မှတ်တမ်းများ ရိုက်ကူးပြီး Social Media ပေါ် တင်ခဲ့ရာ…

ရေး – DonBosco ချင်းလူမျိုးအများစု စစ်ဘေးခိုလှုံရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ လက်ရှိမှာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာတာကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း တစ်ရှိန်ထိုး မြင့်တက်လာနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဖွံ့ဖြိုးမှုတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင် ‘အကြီးမားဆုံးရန်သူ’ လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး အကြပ်အတည်းနဲ့အတူ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ရုန်းကန်နေရတဲ့ မြေပြင်အရှိတရားတွေက ဒွန်တွဲနေပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အစိုးရရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ပြည်နယ်အတွင်း ခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် အရေအတွက်ဟာ ၄၀,၀၀၀ ကျော် ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာ တိုက်ရိုက်ကူညီနေတဲ့ CYMA ကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) တွေရဲ့ စာရင်းအရဆိုရင်တော့ စုစုပေါင်းအရေအတွက်ဟာ ၅၅,၀၀၀ ကျော်ကနေ ၆၀,၀၀၀ အထိ ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကြတာပါ။ ဒါဟာ…

DonBosco အမေရိကန်ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် စိုးရိမ်နေခဲ့ရတဲ့ TPS (ယာယီနေထိုင်ခွင့်) ရပ်ဆိုင်းမယ့် အစီအစဉ်ကို ဖက်ဒရယ်တရားရုံးက ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ယာယီတားမြစ်မိန့် (Stay Order) ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လာမယ့် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မယ့် မြန်မာ TPS အစီအစဉ်ဟာ အခုတော့ ယာယီအားဖြင့် ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့် ရသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမှုကို Aung Doe et al. v. Noem ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေက အမေရိကန် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ Department of Homeland Security (DHS) ကို တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးက တရားသူကြီး Matthew F….

By ဒေါ်ကျိန်ထိတ်ကိမ် (ခ) ကိမ်နူး အထက်တန်းရှေ့နေ ချင်းဓလေ့ထုံးတမ်းအရ အချို့ဒေသများတွင် အကြီးဆုံးသား သို့မဟုတ် အငယ်ဆုံးသားကသာ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိပြီး ကျန်သည့် သားသမီးများမှာ အမွေဆက်ခံခွင့် ဆုံးရှုံးကြသည်ဟု ယူဆထား သည့် အလေ့အထများ ယနေ့အထိ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် တည်ဆဲဥပဒေများနှင့် တရားရုံးစီရင်ထုံးများအရ အမျိုးသမီးများ၊ အထူးသဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ချင်း အမျိုးသမီးများ၏ အမွေဆက်ခံခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဥပဒေရေးရာအချက်အလက်များကို ဖော်ပြလိုပါသည်။ ၁။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ နှင့် အက်ဥပဒေ (Customary Law vs Act) ဥပဒေရေးရာအခြေခံသဘောတရားအရ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေသည် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အက်ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်ပါက အက်ဥပဒေကို ဦးစားပေး အသုံးချရပါသည်။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ (Customary Law) ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း ရှေးယခင်ကတည်းက…

Salai Okla Bik ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာအဟောင်းထဲက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကိုယ်စား ချင်းပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဌဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအီးကေကင်ငင်းမှ သီရိပျံချီဦးထပ်လှိုင်းအား နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ပထမအဆင့်ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် သတင်းစာဖြတ်ပိုင်း မထင်မှတ်ဘဲ မှတ်စုစာအုပ်ကြား၌ ​ရတနာတစ်ပါးအလားတွေ့မြင်သောအခါ အတိုင်းမသိဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူနေပါသည်။ စာအုပ်စာပေချစ်မြတ်နိုးသော အညတြကျွန်တော့်အတွက်ကား အမှိုက်ထဲကရွှေ နွံနစ်ထဲကပတ္တမြားလိုဘဲ။ ထို့ကြောင့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းချက်ထဲက အခြားစာအုပ်စာစောင်တွေထဲကလေ့လာသမျှ သူ့ဘဝပုံရိပ်ကောက်ကြောင်း တစေ့တစောင်း အရိုအသေပေးဂါရဝပြုသည့်အနေဖြင့် ဆောင်းပါးမတိုမရှည် စာကလောင်သွေးနေရခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၀၇ခုနစ်မတ်လတွင် ပလက်ဝမြို့နယ်လောင်းကဒူးရွာတွင် ဦးကိန်ထုန်းနှင့်ဒေါ်အန်ဆောက်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ထာ့လဲန်းဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်အနက် သုံးယောက်မြောက်သားဖြစ်သည်။ ငယ်စဥ်ကပလက်ဝမြို့၌ စတင်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စစ်တွေစာစစ်ဌာနမှ သတ္တမတန်းအောင်မြင်သည်။ ထို့နောက်ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ ပြောင်းရွှေ့ကာ အခြေချခဲ့သည်။ သူ့အသက်ဆယ်နှစ်ကျော်အရွယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထုံးတမ်းစဥ်လာအတိုင်း ရှင်ပြုရလေသည်။ သူ့ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည်။ သူတိုရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည် ထိုအချိန်က ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ အခမ်းနားအကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။ မြို့ပေါ်ဆွေမျိုးများ၊ မြို့နီးနားရှိမိတ်သင်ဂဟများဖြင့် အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်လှသည်။…