နိုင်ငံတကာသတင်း

ဧပြီလ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Kolasib ခရိုင်ရှိ Lungdai မြို့မှာ မြန်မာပြည်ဘက်ကနေ လာရောက်ပြီး အိမ်ငှားနေထိုင်နေတဲ့ မိသားစုတစ်စုဟာ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ပုံမှန်အတိုင်း ဆိုင်မဖွင့်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေက သွားရောက်ကြည့်ရှုရာမှာ အခန်းတွင်း မီးဖိုရာကနေ အသက်ရှူကျပ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး သေဆုံးကာ၊ မိခင်နဲ့ မောင်ဖြစ်သူတို့ သတိလစ်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသတွင်းသတင်းတွေအရ သိရပါတယ်။ ဒေသတွင်းသတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါမိသားစုဟာ မြန်မာပြည်ဘက်ကနေ လာရောက်ကာ လုံဒိုင်မြို့ Venglai ရပ်ကွက်မှာ အိမ်ငှားနေထိုင်နေသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူ Pi Lalremsangi ဟာ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက်ပိုင်း သမီးဖြစ်သူ Priskil…

ဧပြီလ ၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်မှာ ဧပြီလ ပထမပတ်အတွင်း ပြစ်ဒဏ်ကျခံရပြီး ပြန်လွတ်လာတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၁၂၇ ဦးတို့ကို မူလ နိုင်ငံတွေဆီ ပြန်ပို့လိုက်တဲ့အထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂၁ ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန ရဲ့ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံ Pineapple Town လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းက ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ အကျဉ်းသား ၁၂၇ ဦးတို့ကို မူလနိုင်ငံတွေကို ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့က KLIA 1 နှင့် KLIA 2 အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တို့ကနေ ပို့ဆောင်ခဲ့တာလို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မူလနိုင်ငံ ပြန်ပို့ခံရသူတွေထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂၁ ဦး၊…

ဧပြီလ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏မြို့တော် အိုင်ဇောလ်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ (AMC) ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီး “မသင့်တော်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ၊ အသရေဖျက်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ” နဲ့ အွန်လိုင်းကနေ တိုက်ခိုက်နေသူတွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူသွားမယ်လို့ အတိုက်အခံ မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး (MNF) က မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်တာတွေနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ ပိုများလာတဲ့အပေါ် MNF ခေါင်းဆောင်တွေက စိုးရိမ်ပူပန်နေကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အာဏာရ Zoram People’s Movement (ZPM) အနေနဲ့လည်း သန့်ရှင်းပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်လာအောင် စံနမူနာပြ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ MNF ဥပဒေရေးရာဘုတ်အဖွဲ့ ဘဏ္ဍာရေးမှူး…

ဧပြီလ ၁ ရက်။ စစ်ဘေးရှောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအပါအဝင် ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ကိစ္စရပ်တွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Zo Reunification Organization ( ZORO) အဖွဲ့နဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) ကောင်စီက ဒုတိယဥက္ကဌ (၁) ၊ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးချုပ်တို့ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရက ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ZORO အဖွဲ့ ဥက္ကဌ Pu R. Sangkawia နဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) ကောင်စီက ဒုတိယဥက္ကဌ (၁) ဆလိုင်းမင်းညို နဲ့…

မတ်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) က မကြာခင်က ဖမ်းဆီးလိုက်တဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးဟာ အိန္ဒိယရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် ဘာခြိမ်းခြောက်မှုမှမရှိပဲ မြန်မာပြည်ထဲက လက်နက်ကိုင်တွေကို သင်တန်းပေးဖို့ အိန္ဒိယကိုဖြတ်ရခြင်းသာဖြစ်တယ်လို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Amit Shah က မတ်လ (၂၉) ရက်နေ့က ရှင်းလင်းပြောကြားလိုက်ပါတယ် ။ အဲဒီအဖွဲ့ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို လမ်းကြောင်းအဖြစ် အသုံးပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံထဲက လက်နက်ကိုင် အခြေစိုက်စခန်းတွေမှာ “အကြမ်းဖက်” (Terrorist) သင်တန်းတက်ရောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝန်ကြီးရှားက “အကြမ်းဖက်” ဆိုတဲ့စကားလုံးကို အထူးပြု သုံးနှုန်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ “သူတို့ဟာ မီဇိုရမ်ကနေတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထဲကို ဖြတ်ကျော်ဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ အဖမ်းခံခဲ့ရတာပါ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်စခန်းတွေကို ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေအတွက်…

မတ်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သုံးနိုင်ငံဆုံရာ နယ်စပ်မှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ တည်ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ ရှေ့ရှုမျှော်ကြည့်မူဝါဒ (Act East Policy) မှာ မဟာဗျူဟာကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပိုပြီးပါဝင်လာနေတယ်လို့ မီဇိုရမ် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး VK Singh က သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ Punjab နဲ့ Himachal Pradesh ပြည်နယ်တွေက လာရောက်တဲ့ သတင်းထောက်အဖွဲ့နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ဘုရင်ခံ Singh က မီဇိုရမ်ဟာ လူဦးရေနည်းပြီး နယ်မြေအကျယ်အဝန်း သေးငယ်ပေမဲ့လည်း ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အရေးပါပုံကို အလေးပေးပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ “မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ထူးခြားတဲ့ တည်နေရာမှာ ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ Act East Policy မှာ အဓိကကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ…

မတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာစစ်တပ်က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ မြောက်တယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မြန်မာသုတေသနဌာန (Burma Research Institute – BRI) က ထရမ့်အစိုးရကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ က ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ BRI ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် မာ့ခ်ဝေါ်ကာ (Mark Walker) နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုမှာ BRI က ဇန်နဝါရီလအတွင်း ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ခရစ်ယာန်တွေအပေါ် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ချိုးဖောက်မှု အစီရင်ခံစာပါ အကြံပြုချက် ၁၀ ချက်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊…

မတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းကို နယ်မြေကန့်သတ်ချက်စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုမိန့် (PAP) မပါဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဆင်နွှဲဖို့ လာရောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ထွက်ဆိုခဲ့ပေမယ့် အာဏာပိုင်တွေက သူ့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အသက် ၅၈ နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ အဆိုပါစလိုဗက်ကီးယားအမျိုးသားဟာ ထိုင်းနိုင်ငံကနေတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကမှတစ်ဆင့် မီဇိုရမ်သို့ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ကာ၊ ချင်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်အရ သင်္ကြန်ပွဲတော် (Water Festival) တက်ရောက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ ၎င်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့မှာပဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ သွားလာခွင့်အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ PAP ခွင့်ပြုမိန့်မရှိတာကြောင့် အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် ရုရှားနိုင်ငံသားတစ်ဦးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး၊…

မတ်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အမျိုးသား (ယောက်ျားလေး) မွေးဖွားနှုန်းဟာ အမျိုးသမီးထက် အနည်းငယ် ပိုများနေပေမဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းမှာတော့ အမျိုးသားတွေက အမျိုးသမီးတွေထက် သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားနေတယ်လို့သိရပါတယ်။ ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယောက်ျားလေး မွေးဖွားသူ ၁၁,၀၇၆ ဦးရှိပြီး မိန်းကလေး မွေးဖွားသူ ၁၀,၇၉၇ ဦး ရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေဆုံးမှုစာရင်းမှာတော့ ကျား၊ မ ကွာဟချက်ဟာ အတော်လေး သိသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၈,၀၈၀ ရှိခဲ့ရာမှာ အမျိုးသား ၅,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးကတော့…

မတ်လ ၂၀ ရက်။ တောတောင်များ ထူထပ်စွာရှိတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ပိုမိုခိုင်မာစေဖို့အတွက် Serchhip ခရိုင်၊ Thenzawl မြို့အနီးမှာရှိတဲ့ ပြည်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး Vantawng ရေတံခွန်မှာ ကေဘယ်ကား (Ropeway) တစ်ခု တည်ဆောက်သွားမယ်လို့ အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ကြောင်း India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းဟာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးရေတံခွန်ကြီးကို ငှက်မျက်စိမြင်ကွင်း (Bird’s-eye perspective) အတိုင်း အပေါ်စီးကနေ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်စေမှာဖြစ်ပြီး၊ ဒီအတွက် ရန်ပုံငွေကိုတော့ ပြည်နယ်များအတွက် အထူးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကူအညီပေးရေးအစီအစဉ် (SASCI) အောက်ကနေ အသုံးပြုသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ အရာရှိရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စီမံကိန်းအတွက် အိန္ဒိယရူပီးငွေ…