နိုင်ငံတကာသတင်း

မတ်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သုံးနိုင်ငံဆုံရာ နယ်စပ်မှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ တည်ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ ရှေ့ရှုမျှော်ကြည့်မူဝါဒ (Act East Policy) မှာ မဟာဗျူဟာကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပိုပြီးပါဝင်လာနေတယ်လို့ မီဇိုရမ် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး VK Singh က သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ Punjab နဲ့ Himachal Pradesh ပြည်နယ်တွေက လာရောက်တဲ့ သတင်းထောက်အဖွဲ့နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ဘုရင်ခံ Singh က မီဇိုရမ်ဟာ လူဦးရေနည်းပြီး နယ်မြေအကျယ်အဝန်း သေးငယ်ပေမဲ့လည်း ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အရေးပါပုံကို အလေးပေးပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ “မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ထူးခြားတဲ့ တည်နေရာမှာ ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ Act East Policy မှာ အဓိကကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ…

မတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာစစ်တပ်က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ မြောက်တယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မြန်မာသုတေသနဌာန (Burma Research Institute – BRI) က ထရမ့်အစိုးရကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ က ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ BRI ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် မာ့ခ်ဝေါ်ကာ (Mark Walker) နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုမှာ BRI က ဇန်နဝါရီလအတွင်း ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ခရစ်ယာန်တွေအပေါ် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ချိုးဖောက်မှု အစီရင်ခံစာပါ အကြံပြုချက် ၁၀ ချက်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊…

မတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းကို နယ်မြေကန့်သတ်ချက်စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုမိန့် (PAP) မပါဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဆင်နွှဲဖို့ လာရောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ထွက်ဆိုခဲ့ပေမယ့် အာဏာပိုင်တွေက သူ့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အသက် ၅၈ နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ အဆိုပါစလိုဗက်ကီးယားအမျိုးသားဟာ ထိုင်းနိုင်ငံကနေတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကမှတစ်ဆင့် မီဇိုရမ်သို့ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ကာ၊ ချင်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်အရ သင်္ကြန်ပွဲတော် (Water Festival) တက်ရောက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ ၎င်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့မှာပဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ သွားလာခွင့်အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ PAP ခွင့်ပြုမိန့်မရှိတာကြောင့် အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် ရုရှားနိုင်ငံသားတစ်ဦးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး၊…

မတ်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အမျိုးသား (ယောက်ျားလေး) မွေးဖွားနှုန်းဟာ အမျိုးသမီးထက် အနည်းငယ် ပိုများနေပေမဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းမှာတော့ အမျိုးသားတွေက အမျိုးသမီးတွေထက် သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားနေတယ်လို့သိရပါတယ်။ ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယောက်ျားလေး မွေးဖွားသူ ၁၁,၀၇၆ ဦးရှိပြီး မိန်းကလေး မွေးဖွားသူ ၁၀,၇၉၇ ဦး ရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေဆုံးမှုစာရင်းမှာတော့ ကျား၊ မ ကွာဟချက်ဟာ အတော်လေး သိသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၈,၀၈၀ ရှိခဲ့ရာမှာ အမျိုးသား ၅,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးကတော့…

မတ်လ ၂၀ ရက်။ တောတောင်များ ထူထပ်စွာရှိတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ပိုမိုခိုင်မာစေဖို့အတွက် Serchhip ခရိုင်၊ Thenzawl မြို့အနီးမှာရှိတဲ့ ပြည်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး Vantawng ရေတံခွန်မှာ ကေဘယ်ကား (Ropeway) တစ်ခု တည်ဆောက်သွားမယ်လို့ အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ကြောင်း India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းဟာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးရေတံခွန်ကြီးကို ငှက်မျက်စိမြင်ကွင်း (Bird’s-eye perspective) အတိုင်း အပေါ်စီးကနေ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်စေမှာဖြစ်ပြီး၊ ဒီအတွက် ရန်ပုံငွေကိုတော့ ပြည်နယ်များအတွက် အထူးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကူအညီပေးရေးအစီအစဉ် (SASCI) အောက်ကနေ အသုံးပြုသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ အရာရှိရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စီမံကိန်းအတွက် အိန္ဒိယရူပီးငွေ…

မတ်လ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၊ အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ Chapchar Kut ပွဲတော်မှာ ရခိုင်ကုန်သည် တစ်ဦးမေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်း ( မြန်မာကျပ်ငွေ သိန်း ၇၅၀ခန့်)ကို ပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့တဲ့ သုံးဘီးကယ်ရီသမားကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ရှုပီးငွေ ၁ သိန်းနဲ့ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာတွေ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့၊ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်နေထိုင်သူ Pu Henry Lalhmingmuana ဟာ သုံးဘီးကယ်ရီဆွဲကာ အလုပ်အလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည်တစ်ဦးက Pu Henry…

မတ်လ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည် တစ်ဦးမေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်းကျော်( မြန်မာကျပ်ငွေ သိန်း ၇၅၀ခန့်)ကို ပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့တဲ့ သုံးဘီးကယ်ရီသမားကို ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ဂုဏ်ပြုဆုချီးမြှင့်သွားမယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းတွေဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့၊ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်နေထိုင်သူ Pu Henry Lalhmingmuana ဟာ သုံးဘီးကယ်ရီဆွဲကာ အလုပ်အလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည်တစ်ဦးက Pu Henry Lalhmingmuana ဆီ သုံးဘီးကို ဌားရမ်းခဲ့ပြီး ၎င်းတည်းခို ခန်းတခုကို ပို့ဆောင်ခဲ့စဉ် ရခိုင်ကုန်သည်က သုံးဘီးပေါ်မှာ အိတ်အမဲရောင်ထဲထည့်ထားတဲ့ ရူပီး…

မတ်လ ၁၀ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နော့ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ ရှားလော့မြို့မှာရှိတဲ့ မြန်မာကွန်မြူနတီတွေ ပူးပေါင်းပြီး မတ်လ ၈ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး ရန်ပုံငွေရှာဖွေပွဲနဲ့ တွေ့ဆုံပွဲကို ဒေါက်တာဆာဆာ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီ တွေ့ဆုံပွဲအပြီးမှာချင်းတိုင်းရင်းသားတွေ အပါအဝင် မြန်မာပြည်သူထောင်နဲ့ချီ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နာမည်ကျော် ဟီရှိုဆူရှီ (Hissho Sushi) ကုမ္ပဏီကိုလည်း သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ ချင်းကွန်မြူနတီတွေရဲ့ ချိတ်ဆက်ကူညီပေးမှုနဲ့အတူ ဟီရှို ဆူရှီလုပ်ငန်းက လုပ်ငန်းရှင်သူဌေးကြီးတွေနဲ့ပါ ဒေါက်တာဆာဆာ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့တာဖြစ်လို့ ဒါဟာ တိုင်းရင်းသားအင်အားစုတွေရဲ့ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်မှု အားကောင်းပုံကို ပြသနေတာလည်း ဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေပွဲနဲ့ တွေ့ဆုံပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ အထိမ်းအမှတ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ အစားအသောက်တွေ ရောင်းချလို့ရသမျှ ရန်ပုံငွေအားလုံးကိုလည်း ဒေါက်တာဆာဆာဆောင်ရွက်မယ့် မြန်မာ့အရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ သုံးဖို့အတွက် လှူဒါန်းခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီပွဲမှာ…

မတ်လ ၉ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း အဓိကရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ မီဇိုဘာသာစကားကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ အဋ္ဌမဇယား (8th Schedule) ထဲမှာ တရား၀င် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ လွှတ်တော်အတွင်းရေးမှူးရုံးရဲ့ အရာရှိတွေ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို မတ်လ ၉ ရက်၊ တနင်္လာနေ့မှာ ကျင်းပမယ့် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးရဲ့ မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်းအစီအစဉ်အပြီးမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပညာရေးဝန်ကြီး Vanlalthlana က တင်သွင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဆိုပြုချက်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အဓိကဘာသာစကားတွေကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဇယားထဲမှာ မီဇိုဘာသာစကား ပါဝင်လာစေဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ပိုမိုအရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုဘာသာစကားဟာ မီဇိုမျိုးနွယ်စုအသီးသီးနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေကြားမှာ အချင်းချင်း…

မတ်လ ၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ‌ဆောင်းရာသီကာလလည်ပတ်ချင်စရာ အကောင်းဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်အောင်ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေစဉ် အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား စုစုပေါင်း ၁၂.၆၈ သိန်း (၁,၂၆၈,၀၀၀) ကျော် လာရောက်ခဲ့တယ်လို့ ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး Lalnghinglova Hmar က မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Mizo National Front (MNF) ပါတီမှ လွှတ်တော်အမတ် Lalchhandama Ralte ရဲ့ မေးမြန်းမှုကို ဝန်ကြီး Hmar က ပြန်လည်ဖြေကြားရာမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံခြားခရီးသွား ၁၆,၈၉၈ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း…