ချင်းပြည်သတင်း

အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူငယ်ကျောင်းထွက်နှုန်း အများဆုံးရှိတဲ့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသထဲမှာချင်းပြည်နယ်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP Myanmar ) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ တွေ့ရပါတယ်။ အသက် ၁၈ ကနေ ၂၄ နှစ်အကြား လူငယ် လေးဦးတွင် သုံးဦး ( လူငယ် ၅ သန်းကျော်) ဟာ ပညာရေး ဒါမှမဟုတ် သင်တန်းတစ်ခုခုတွင် တက်ရောက်နေခြင်း မရှိတော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်နေ လူငယ်တွေဟာ အတားအဆီးအမျိုးမျိုးကို ပိုမိုရင်ဆိုင်နေရပြီး တနင်္သာရီ၊ ချင်း၊ ကရင်နဲ့ စစ်ကိုင်းတို့တွင် ကျောင်းထွက်နှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်နေတယ်လို့လည်း UNDP Myanmar ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။…

ေအာက်တိုဘာလ ၅ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂၈) ရက်နေ့မှာ  စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲပထမအသုတ်မှာ စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်မြို့များဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့များပါ၀င်ပြီး မြို့နယ် ၂ ခုပေါင်းမှာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၉၈၉၉ ဦးရှိတယ်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းအရသိရပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ စာရင်းအရ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ မဲပေးနိုင်သူ ၂၇,၄၇၅ ဦး၊ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ၁၂,၄၄၂ ဦးရှိတယ်လို့ဖော်ပြပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း ၃၉၆၉၆ ဦး ရှိခဲ့ပြီး ယခု ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၂၇,၄၇၅ ဦး ရှိတယ်လို့ဖော်ပြတဲ့ အတွက် ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကာလမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဦးရေနှင့်ယှဥ်လျှင် ၆၉.၂၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ…

အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် အမှတ် (၅) ဒေသ အမ်ပုံရွာနဲ့ စံအိမ်နူးကျေးရွာအကြား လမ်းပိုင်းတွေ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခဲ့လို့ မြေပြိုပြီး လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေတယ်လို့ အမှတ် – ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြေပြိုပြီး လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေတဲ့ လမ်းဟာ စံအိမ်နူး၊ ခိတော်ရွာ၊ မဆွီးတွီရွာ၊ တုံငယ်ရွာ၊ လှလောင်းပန်းကျေးရွာက ဒေသခံပြည်သူတွေ စားနပ်ရိက္ခာသယ်ယူရာမှာ အဓိကအသုံးပြုတဲ့ လမ်းပိုင်းတွေဖြစ်ပြီး အခုလို လမ်းပိုင်းပျက်စီးမှုကြောင့် ဒေသခံမိဘပြည်သူတွေ အခက်ခဲဖြစ်နေကြတယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဆိုပါ လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေမှုတွေကို အမှတ် – ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကြိုးစားနေပြီဖြစ်ပြီး ရပ်နီးရပ်ဝေးရှိ မိဘပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း ဝိုင်းဝန်းပံ့ပိုးကူညီပေးကြဖို့ကိုလည်း အမှတ် – ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က…

အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့ရဲ့ အဓိက လမ်းဘေးနေရာတွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ အတွက် မဲဆန္ဒရှင် စာရင်းတွေကို စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ကစလို့ စတင် ကပ်ထားနေပြီလို့ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ ကပ်တယ်လို့တော့ ကြားတယ် ကိုယ်တိုင်တော့ မမြင်သေးဘူး ဒီကနေ့ မနက်ကလည်း ရဲတွေ စစ်သားတွေ လမ်းမကြီးတလျှောက် တလုံးမှာ ရှိနေကြတယ်” လို့ Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ “စကောလမ်းဈေး မှာ မဲစာရင်း ကပ်နေပြီ။ ကိုယ်တိုင် သွားပြီး ကြည့် ဖြစ်တယ်။ မြို့မ ဈေးမှာ လည်း ကပ်ထားပြီ လို့ ပြောကြတယ်။ မကြည့် ဖြစ်သေးဘူး”…

အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ထိစစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ်မှာ သေဆုံးသူလူဦးရေ ၁၀၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (AAPP) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (AAPP) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံတဝန်း စစ်အုပ်စုရဲ့လေကြောင်း၊ လက်နက်ကြီး တိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေ ၃၀၂၃ ဦး သေဆုံးခဲ့တာကို အမည်နဲ့တကွ အတည်ပြုနိုင်သလို အတည်ပြုရန် လိုအပ်နေတဲ့ သေဆုံးသူ အနည်းဆုံး ၂၆၉၀ ဦးဝန်းကျင်ခန့်ကိုလည်း…

စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မနက်တွင် တီးတိန်မြို့နယ် Lezang ရွာသား လူငယ် ၁၀ ဦးကို Chinland Council အဖွဲ့ဝင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် အခြေစိုက် People Defense Army (PDA) မှ စစ်သင်တန်း တက်ရောက်ရန် အတင်းအဓ္ဓမ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ် လို့ Lezang ရွာသား တစ်ဦး ထံမှ သိရပါတယ်။ “PDA တပ်ဖွဲ့ တွေက စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ရောက်လာတယ်။ လူငယ်တွေကို ဆင့်ခေါ်ပြီး စစ်သင်တန်းတက်ဖို့ မဲနှိုက်ခိုင်းလိုက်တယ်။ မဲပေါက်တဲ့ သူ ၁၀ ဦးကို စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်မှာ ရွာကနေ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ်”…

စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ကို ဒီကနေ့စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက် နေ့လည် ၁၂ နာရီခွဲအချိန်မှာ စစ်ကောင်စီက ဂျက်လေယာဥ်နဲ့ ပေါင် ၅၀၀ ဗုံး ၃ လုံး ကြဲချခဲ့တဲ့အတွက်အမျိုးသမီး ၂ ဦးသေဆုံးကာ၊ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများစွာရှိနေတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတချို့ကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့ရှိဒေသခံများကို Chin World Media အနေဖြင့် ဒီကနေ့ ကြိမ်ဖန်များစွာဆက်သွယ်ပေမယ့် လက်ရှိအချိန်အထိ မေးမြန်းမရသေးပါ။ ပလက်ဝသတင်းတွေရေးသားဖော်ပြတဲ့ We Love Paletwah Page ရဲ့သတင်းမှာ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ပစ်တာက ၃ လုံးပါ။ ၁၂ နာရီခွဲ တစ်လုံး နောက် ၅ မိနစ်လောက်မှာတစ်လုံး နောက် ၁၂ နာရီ ၄၀ မှာ တစ်လုံး လာပစ်သွားတာပါ။ အမျိုးသမီးနှစ်ယောက်…

စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ Chinland Defense Force (Kalay-Kabaw-Gangaw) တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ကြံသာရွာကို စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ စစ်တပ်မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် ခဲ့တာကြောင့် CDF-KKG ရဲ့ဘော် ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ် လို့ CDF-KKG အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များ အရ သိရှိရပါတယ်။ CDF-KKG ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ တပ်ရင်း (၂) မှ ရဲဘော် Van Ro Thang (ခ) ချင်းလေး ဟာ ကြံသာရွာ တိုက်ပွဲမှာ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးကုသမှု ခံယူစဉ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း၊…

စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းညီနောင်ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အား လုံးကို တားမြစ်တဲ့အကြောင်း ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီး ပြည်သူလူထု သဘောဆန္ဒမပါဘဲ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖန်တီးပြုလုပ်ခြင်းဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ပြည်သူလူထုရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို အတင်းအဓမ္မ ရယူကြိုးစားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ကြိုးပမ်းနေစဉ်ကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေ ဆက်လက်ဖမ်းဆီးထားခြင်း၊ နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးရှိ အရပ်သားပြည်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကဲ့သို့ တင်းကြပ်တဲ့ ဥပဒေတွေ ချမှတ်ထားခြင်းနဲ့ ပြည်သူကိုယ်စားပြုတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ မပါဝင်ခြင်းတို့ကြောင့်…

စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းအနုပညာရှင်များအသင်း(Chin Artists Association)တစ်နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Hotel Yangon မှာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပွဲတက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ကာတွန်းဆရာ လိုင်းလုဏ်က “ဒီChin Artists Association ကတော့ ၂၀၂၄ မှာစပြီးတော့လုပ်ခဲ့တယ် ၂၀၂၅ ကြတော့ ၁ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားဖြစ်တယ် ကျနော်သိသလောက်တော့ သူတို့တွေထဲမှာ Chin Artists ဆိုတဲ့နေရာမှာ အဆိုတော်တွေ ပိုများတယ် ဒါလည်း ပါဝင်မှုနဲ့ ဆိုင်မယ်လို့ထင်ပါတယ် အဆိုတော်ပိုများတယ် ပြီးတော့ မော်ဒယ် များတယ် နောက်ပြီး ကဗျာဆရာတို့တော့ ရှိတော့ရှိတယ် ဒါပေမယ့်လို့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးသိတဲ့ ကဗျာဆရာလိုမျိုး ၊ စာရေးစာလိုမျိုး အဲလိုမျိုးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်တာ…