WWW.CHINWORLD.ORG

အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သားဒေသခံပြည်သူ ၁၀၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၃၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO )ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၁၅ ကြိမ်အထိ လုပ်ခဲ့ပြီး ဗုံးအလုံးရေ အနည်းဆုံး ၁၂၃၉ လုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ကလေးငယ် ၂၉ ဦးသေဆုံးပြီး ၂၁ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ကာ စုစုပေါင်းအရပ်သားသေဆုံးမှုက ကလေးငယ်အပါအဝင် ၁၀၈ ဦး နဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ၂၃၁ ဦးရှိခဲ့တယ်လို့ CHRO ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အရပ်သားနေအိမ်…

အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ချင်းကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (Chin Health Organization) အနေနဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်တဲ့ ၃ နှစ်အတွင်းချင်းပြည်နယ်အတွင်းက လူဦးရေ ၃၄၆,၉၃၇ နဲ့ ကျေးရွာပေါင်း ၇၉၈ ရွာကိုကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် လွှမ်းခြုံနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့ အဖွဲ့အစည်း ၃ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ ချင်းကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (CHO) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (CHO) အနေနဲ့ လက်ရှိ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် ဆေးရုံ ၁၃ ရုံ၊ ဆေးခန်း ၁၀ ခုနှင့် ရွှေ့လျားဆေးခန်း ၁၄ ခုပေါ်အခြေခံပြီး ကျန်းမာရေးအင်အားစု ၅၀၀ ခန့်နဲ့ ဆောင်ရွက်နေကြတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ မိခင်၊ကလေး၊ ပျိုရွယ်သူနှင့်…

အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ မင်းဘူးခရိုင်၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း – ပဒါန်း လမ်းပိုင်းမှာ အမ်းမြို့နယ်ဘက်ကနေ ရိက္ခာပို့ပြီးပြန်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ယာဉ်တန်းကို မဟာမိတ်မင်းဘူးခရိုင်တပ်ရင်း (၂) နဲ့ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) တို့က စောင့်ကြိုတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀ ဦးခန့်သေဆုံးပြီး အမြောက်အများ ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အမ်း – ပဒါန်း လမ်းပိုင်းမှာ အမ်းမြို့နယ်ဘက်ကနေ ရိက္ခာပို့ပြီးပြန်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကား (၂) စီး၊ ဆိုင်ကယ် (၂) စီးပါယာဉ်တန်း ဆင်းလာတာကို သတင်းအတိကျရရှိတဲ့အတွက် အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ နေ့လည်လောက်မှာ အမ်း – ပဒါန်းကားလမ်းမဘေး စပ်စီရွာနီး ဝက်စာကျင်းလမ်းဆုံကနေ…

ချင်းအမျိုးသား တပ်ဦး (CNF) မှ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ခြင်းကိုအကြောင်းပြပြီး ညီနောင်များကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း အပေါ် အလွန်ပင် ရင်နာမိပြီး ကိုယ့် ညီနောင်များကို သတ်ဖြတ်မှု အပေါ် ဇိုမီး တော်လှန်ရေး တပ်မတော်မှ အပြင်းအထန် ကန့်ကွက်ရှုံ့ချ ကြောင်းများ ပါဝင်တဲ့  ထုတ်ပြန်ကြေငြာချက် တစ်စောင်ကို ZRA-EC မှအောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။  ယင်း ကြေငြာချက်ဟာ ZRA-EC မှ အမှန်တကယ် ထုတ်ပြန်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း ZRA-EC နဲ့ နီးစပ်ခဲ့သူတစ်ဦးထံမှ တဆင့် Chin World Media အနေဖြင့် အတည်ပြုချက် ရရှိခဲ့ပါတယ်။  ယင်း ZRA-EC ရဲ့ ကြေငြာချက်မှာ ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၂၇)ရက်နေ့တွင် ဇိုရို(ZORO)ဦးဆောင်မှုဖြင့် Chin National…

အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်ကနေ ၁၇ ရက်အထိ ရန်ကုန်မြို့လယ်၊ကျောက်တံတားမြို့နယ်က KaLaSa Art Spaceမှာဂျာမန်ဓာတ်ပုံဆရာ ယန့်ဇ် နှင့် ချင်းလူငယ် ပန်းချီဆရာ ဆလိုင်းနံရံတို့ပူးတွဲပြီးဓာတ်ပုံနှင့်ပန်းချီ အတွဲအဆက်ပြပွဲ”The Soul of Southern Chin” ပြပွဲကိုပြုလုပ်မှာဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။ ပြပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းလူငယ်ပန်းချီဆရာဆလိုင်းနံရံက”ဂျာမန်သံရုံးကဦးစီးကျင်းပပေးတဲ့ ဂျာမန်ဓါတ်ပုံဆရာနဲ့ကျွန်တော်နဲ့ နှစ်ယောက်ပေါင်းပြမယ့် ဓါတ်ပုံ~ပန်းချီ ပြပွဲဖြစ်ပါတယ် မိတ်ဆွေများကြွရောက်ခံစားပေးကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်ဗျ “ လို့သူ့ရဲ့ဖေ့ဘုတ်စာမျက်နှာမှာရေးသားထားပါတယ်။ The Soul Of Southern Chin : Vanishing Expression of Identity အမည်ရ အနုပညာပြပွဲဟာ ဂျာမန်ဓာတ်ပုံဆရာ ယန့်ဇ် နှင့် ချင်းအမျိုးသားပန်းချီဆရာ ဆလိုင်းနံရံတို့မှ ပူးတွဲတင်ဆက်ပြသတဲ့ ဓာတ်ပုံနှင့်ပန်းချီ အတွဲအဆက်ပြပွဲတစ်ပွဲဖြစ်ကာ၊ပြပွဲမှာ ပြသမယ့်ပန်းချီကားများနှင့်…

အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့အနီးက Kiamtlang ဒေသမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ရဲ့ တပ်စခန်းတစ်ခုကို ယမန်နေ့အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ CNF/A ဦးဆောင်တဲ့ Chinland Council ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ် စစ်ကောင်စီဘက်က ၄ ဦးအရှင်ဖမ်းမိပြီး လက်နက် ၁၅ လက်သိမ်းဆီးရရှိခဲ့တယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/A)က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/A)က ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ၁၅ ယောက်ထဲကနေ ၄ ဦးကို အရှင်ဖမ်းမိတယ်။ ၁၀ ယောက်လောက်ကျတယ်။ လက်နက် ၁၅ လက် ရရှိတယ်။ လက်ရှိဟားခါး အ.ထ.က (၂) မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတယ်…

အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်(CNU) ၏ အကြိုကောလိပ်ဒီပလိုမာ သင်တန်းဝင်ခွင့်လျှောက်လွှာကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး လျှောက်လို့ရပြီဖြစ်တဲ့အကြောင်း Chinland Council ကနေ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းပြည်(Chinland) အစိုးရ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်၏ အကြိုကောလိပ် ဒီပလိုမာသင်တန်းကို စစ်ကောင်စီကျောင်းနဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုမရှိတဲ့ အခြေခံပညာပြီးဆုံးကြောင်း အကဲဖြတ်တဲ့လက်မှတ် (BECA,NUG) ရရှိထားသူ၊ စစ်အာဏာမသိမ်းခင်က တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သူတွေ၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံက ၁၂ တန်းအောင်မြင်ခဲ့တဲ့သူတွေ၊ GED စာမေးပွဲဖြေဆိုအောင်မြင်ထားသူတွေ၊ IGCS စာမေးပွဲအောင်မြင်ထားသူနဲ့ တိုင်းရင်းသားပညာရေးစနစ်တွေ အထက်တန်းပညာပြီးမြောက်အောင်မြင်ထားသူတွေ လျှောက်လို့ရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဝင်ခွင့်လျှောက်လွှာတွေကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့နောက်ဆုံးထားပြီး လိုအပ်တဲ့ ပညာအရည်အချင်း လက်မှတ်အထောက်အထားမိတ္ထူတွေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်/ဒေသ…

အောက်တိုဘာလ၂၉ရက်။ ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ လူအများအပြား ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊မီးဇာကျေးရွာသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာတယ်လို့ ပလက်ဝမြို့နယ်သို့ ဝင်ရောက်လာသူတွေကို ကူညီပေးနေသူတစ်ဦးထံက သိရပါတယ်။ ယခုလ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှစပြီး ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ စတင်ဝင်ရောက်လာကြခြင်းဖြစ်ပြီး ဒီနေ့အောက်တိုဘာ၂၉ရက်နေ့အထိ အိမ်ခြေ၁၄၈၊လူဦးရေ ၈၁၈ဦးဝင်ရောက်လာပြီလို့ သိရပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်သို့ ဝင်ရောက်လာသူတွေကို ကူညီပေးနေသူ ၁ ဦးက”ကျွန်တော်တို့ တွေဟာ တိုက်ပွဲတွေကြားကနေပြီး ‌လွှတ်မြောက်ရာသို့ နေရာအနှံ ထွက်ပြေးခိုလှုံနေကြတာပါ။ဘယ်လိုမှ နေလိုအဆင်မပြေတော့တယ်အချိန်မှာ ချင်းပြည်နယ် မီဇာကျေးရွာ ဘက်သို့ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်လာခဲ့ရတာပါ။” လို့ပြောပါတယ်။ အဆိုပါ ပလက်ဝမြို့နယ်၊မီးဇာကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်လာသူတွေမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိကျေးရွာ၁၀ရွာ(လုံခြုံရေးအရ ရွာနာမည်မဖော်ပြပါ)မှ ခမီလူမျိုးတွေဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။ ယခုနှစ် ဩဂုတ်လမှာလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်၊မောင်တောနဲ့မြောက်ဦးမြို့နယ်ရှိ ရခိုင်လူမျိုးအများအပြား ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ မီးဇာနဲ့ ထရွန်အိုင်ကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်။ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့မှာနေထိုင်တဲ့ကျောင်းဆရာမ တစ်ဦးဟာ သူမနေအိမ်မှာရှိနေစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်ပြီးသေဆုံးသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ သေဆုံးတယ်လို့တော့ သတင်းကြားတယ်။ သူက ကျောင်းဆရာမတစ်ဦးလည်းဖြစ်တယ်။ လက်ရှိချိန်ထိ ကျောင်းဆရာမ အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူလို့ သိရပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်သေဆုံးတဲ့ ကျောင်းဆရာမဟာ အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်ရှိသူလို့သိရပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်တဲ့ ကျည်ထိမှန်လို့ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ဆေးရုံပို့ဆောင်ခဲ့ပေမယ့် သေဆုံးသွားခဲ့တာလို့သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့မှာ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ကနေစလို့ ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNO/CNDF) နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့အကြား အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုတွေ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့အထိ နေ့စဉ်ရက်ဆက်ရှိနေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မြို့တော်ဟားခါးမှာ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ လက်နက်ကြီး မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်မှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံသက်ကြီးပိုင်းအမျိုးသမီး ၁ ဦးနဲ့ ကလေး ၁ ဦး ထိခိုက်တာမျိုးရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဟားခါးဒေသခံတစ်ဦးက “ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့ကြောင်းတော့ အသေးစိတ်မသိပေမယ့် မြို့သစ်ဖက်မှာလို့ ကြားတယ်။ ဒီမနက်ပိုင်းမှာ လက်နက်ကြီးကျခဲ့တာတော့ ရှိတယ်။ အရင်ကဒီလို မြို့တွင်းလက်နက်ကြီးကျတာမျိုးတော့ မရှိဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ရုန်းတောင်ပေါ်ကနေ ဒီကနေ့မနက်ပိုင်း ရှစ်နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ လက်နက်ကြီး နှစ်ကြိမ်ထက်မနည်းပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ဟားခါးမြို့သစ်ဖက်က သက်ကြီးပိုင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးနဲ့ ကလေးငယ်တစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်းသတင်းတွေ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့တွင်းမှာ လက်နက်ကြီးကျရောက် ပေါက်ကွဲတာမျိုး အရင်ကမရှိခဲ့ဘဲ ဒီကနေ့မှသာ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်မှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲတာမျိုး…