Headlines

admin

မီဇိုရမ်ပြည်မှာ တောဝက်တွေမှာ အဖျားASF ရောဂါပိုးတွေ့ရှိခြင်းကြောင့် ဝက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များ သတိထားရန်သတိပေး

ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Serchhip ခရိုင် Thentlang ရွာအနီးက တောထဲမှာ အာဖရိကဝက်အဖျားရောဂါ (ASF) ကြောင့် တောဝက် အကောင် ၂၀ ခန့် သေဆုံးနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၀က်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များအား သတိထားရန် ပြည်နယ် တိမွေးကုဌာနက သတိပေးထားကြောင်း ဇန်န၀ါရီလ (၂၀) ရက်နေ့မှာ North East Today မှာဖော်ပြပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအစောပိုင်းမှာ ဒေသခံတွေက တောဝက်သေတွေကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး အာဏာပိုင်တွေကို အကြောင်းကြားခဲ့တာပါ။ သေဆုံးနေတဲ့ တောဝက်တွေဆီက အရိုးခြင်ဆီနမူနာတွေကို ဓာတ်ခွဲခန်းပို့ စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့မှာတော့ ASF ရောဂါပိုးရှိနေတာ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၁…

Read More

ချင်းပြည်နယ် ၂ မြို့နယ် က စစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေကို စားနပ်ရိက္ခာတွေကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တယ်လို့ NCCD ထုတ်ပြန်

ဇန်န၀ါရီလ ၂၀ ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်က တီးတိန်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၊ ကျမ်းဖိုင်မြို့နယ် ရောက်နေ့တဲ့ ချင်းစစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေကို အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့တယ်လို့ Network for Chin Community Development ( NCCD) က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းလူထုဖွံ့ဖြိုးရေးကွန်ယက်အဖွဲ့အစည်း( NCCD) အနေဖြင့် ဇန်နဝါရီလ(၁၂)ရက်နေ့ကနေ (၂၀)နေ့အထိ (၉)ရက်အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများရောက်ရှိနေကြသည့် ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ်တွင် (၁)နေရာ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင်(၃)နေရာနှင့် ချင်းဒုက္ခသည်များရောက်ရှိနေသည့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျမ်းဖိုင်မြို့နယ်တွင် (၁)၊ လုံလေမြို့နယ်တွင် (၁)နေရာစုစုပေါင်း ကျေးရွာ(၆)နေရာတွင် အခြေခံလိုအပ်သည့် ဆန်၊ ဆီ၊ ဆားများကူညီထောက်ပံ့မှုပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ NCCD ကို…

Read More

ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်မှာ ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာသင်တန်းတွေ ဖွင့်လှစ်တော့မယ်လို့ ကြေညာ

ဇန်န၀ါရီလ ၂၀ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်(Chin National University) မှာ ဘွဲ့ကြို ၊ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာသင်တန်းတွေအပါအဝင် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ၊ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာနဲ့ ဥပဒေပညာသင်တန်းတွေ စတင်ဖွင့်လှစ်တော့မယ်လို့ Chinland Council က ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) အစိုးရ၊ပညာရေး၀န်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဖွင့်လှစ်တော့မယ့် သင်တန်းတွေအတွက် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲဖြေဆိုလျှောက်ထားတဲ့ ကျောင်းသားတွေအနေဖြင့် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုနိုင်ခွင့်နဲ့ ပက်သက်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်၊ ဒေသပညာရေးရုံး ဒါမှမဟုတ် နီးစပ်ရာ မြို့နယ်၊ ဒေသ ပညာရေးရုံး (သို့မဟုတ်) ကျောင်းတွေမှာ ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ပြီလို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေအနေဖြင့် ဝင်ခွင့််စာမေးဖြေဆိုလာတဲ့ချိန် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်း၊ အထောက်အထားများနဲ့ သိရှိရမယ့် အချက်အလက်တွေကို သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ် ၊…

Read More

မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ သြစတြေးလျားနိုင်ငံကို အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေး ဩစတေးလျနိုင်ငံအထက်လွှတ်တော်အမတ် နဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်အဖွဲ့အစည်းတွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့

ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ သြစတြေးလျားနိုင်ငံကို အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေး ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်တဲ့ Alliance Of Chin Refugees ( ACR ) , Chin Refugees Committee (CRC) နှင့် Falam Refugee Organization (FRO) အဖွဲ့စည်းများပူး‌ပေါင်းပြီး သြစတြေးလျားနိုင်ငံအထက်လွှတ်တော်အမတ် Senator Dean Smith နဲ့ အထူးအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ACR က ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အစည်းအဝေးကို ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့ကနေ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့ပြီး သြစတြေလျားချင်းအဖွဲ့အစည်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ချို့နဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသား မိတ်ဆွေတွေလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြတယ်လို့ ACR…

Read More

ချင်းအမျိုးသမီးများ အမွေဆက်ခံခွင့် တကယ်ဆုံးရှုံး သလား ? (ဥပဒေရှုထောင့်ဖြင့်)

By ဒေါ်ကျိန်ထိတ်ကိမ် (ခ) ကိမ်နူး အထက်တန်းရှေ့နေ ချင်းဓလေ့ထုံးတမ်းအရ အချို့ဒေသများတွင် အကြီးဆုံးသား သို့မဟုတ် အငယ်ဆုံးသားကသာ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိပြီး ကျန်သည့် သားသမီးများမှာ အမွေဆက်ခံခွင့် ဆုံးရှုံးကြသည်ဟု ယူဆထား သည့် အလေ့အထများ ယနေ့အထိ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် တည်ဆဲဥပဒေများနှင့် တရားရုံးစီရင်ထုံးများအရ အမျိုးသမီးများ၊ အထူးသဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ချင်း အမျိုးသမီးများ၏ အမွေဆက်ခံခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဥပဒေရေးရာအချက်အလက်များကို ဖော်ပြလိုပါသည်။ ၁။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ နှင့် အက်ဥပဒေ (Customary Law vs Act) ဥပဒေရေးရာအခြေခံသဘောတရားအရ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေသည် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အက်ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်ပါက အက်ဥပဒေကို ဦးစားပေး အသုံးချရပါသည်။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ (Customary Law) ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း ရှေးယခင်ကတည်းက…

Read More

ကလေးမြို့ပေါ်မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် လူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးတာ အရင်ကထက် ပိုဆိုးရွားလာတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော

ဇန်န၀ါရီလ ၁၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ရပ်ရွာလုံခြုံရေးအပြာဝတ်တွေ ပျူစောထီးတွေ၊ရဲတွေက အင်အားအများအပြားနဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးလူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် တွေ့ရင်တွေ့တဲ့နေရာ ဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “အခုနောက်ပိုင်း စစ်မှုထမ်းဆွဲတာက အရင်ထက် ပိုဆိုးရွားလာတယ် အရင်က ရဲကား Brobox အဖြူနဲ့ ရဲလေး၊ ငါးယောက်နဲ့ ဆွဲတယ် ဆွဲပြီးရင် ဆိုင်ကယ်ပါရင် ဆိုင်ကယ်ကို ရဲတွေက စီးသွားတယ် စစ်မှုထမ်းပါတဲ့သူကိုတော့ သူတို့ကားထဲခေါ်သွားတယ် အခုကြတော့ အဲလိုမဟုတ်တော့ဘူး ပိုဆိုးလာတယ် ရပ်ရွာလုံခြုံရေးဆိုတဲ့ အပြာဝတ်တွေပါတယ် စစ်သားတွေတော့ လုံးဝမပါတော့ဘူး ရဲတွေပါတယ် ပျူစောထီးတွေပါတယ် ကား ၃၊ ၄ စီး အင်အားအများကြီးနဲ့ပေါ့ သူတို့ကဆွဲရင် ဆိုင်ကယ်တွေ ဖုန်းတွေ မစစ်ဘူး လူကိုဘဲ အဓိကဖမ်းတယ် မော်တော်ပီကေတွေ…

Read More

အရှေ့တီမောသမ္မတနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ ( CHRO) တွေ့ဆုံခဲ့မှုအပေါ် ကန့်ကွက်ကြောင်း ရန်ကုန်ရှိ တီမောသံရုံးယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာစစ်ကော်မရှင်က သတိပေး

ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်။ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်အရှေ့တီမောနိုင်ငံမှာ အရှေ့တီမောသမ္မတနဲ့ ချင်းလူအခွင့်အရေးအဖွဲ့ ( CHRO) ကိုယ်စားလှယ်တွေ တွေ့ဆုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပြီး ရက်ပိုင်းအကြာ မနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တီမောလက်စ်တေသံရုံးက သံရုံးယာယီတာဝန်ခံကို စစ်ကော်မရှင်ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆင့်ခေါ်တွေ့ဆုံပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေကို ထိတွေ့ဆက်ဆံတာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ကြောင်း မြန်မာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ၊ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်းက အသိပေးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းနဲ့ တီမောအစိုးတို့ တွေ့ဆုံတယ်လို့ ထုတ်ပြန်တာမရှိပေမယ့် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့နဲ့ တီမောသမ္မတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် အခုလို မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ တီမောသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို ဆင့်ခေါ်သတိပေးတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ…

Read More

အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်မည့်အစီအစဉ်ကို မီဇိုရမ်အရပ်ဖက်အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့က ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဆန္ဒပြ

ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်ဖို့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်တဲ့ အနေနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က မီဇိုးကျောင်းသားသမဂ္ဂ(MZP) နဲ့ Zo Re-unification Organization (ZORO) အဖွဲ့တွေက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ မြို့တော် အိုင်ဇောလ်မြို့ Vanapa Hall ရှေ့မှာ ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီ ၁၆ မနက် ၁၁ နာရီမှာ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံး ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသတွင်းအခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက် အရသိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ နဲ့ မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံကြား အထူးသဖြင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်အကြား နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပြီ တစ်ဘက်နိုင်ငံက သွေးချင်းညီအကိုတွေနဲ့ ပိုင်းခြားဖို့ ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်တဲ့အတွက် ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်ရတာလို့ MZP နဲ့…

Read More

ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ နေ့ရက်များနဲ့ ၉ မိုင် မြေက အမှတ်တရ

By 𓆩 Thun Eain Khant 𓆪 တစ်ခါတလေ ဖုန်း Screen ထဲက အလုပ်ကိစ္စတွေကို ခဏဘေးဖယ်ပြီး မျက်စိမှိတ်လိုက်တိုင်း လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က ၉ မိုင် တက္ကသိုလ်လမ်းမကြီးဆီကို စိတ်ကူးနဲ့ ပြန်ရောက်သွားတတ်တယ်။ မြူနှင်းတွေကြားက မနက်ခင်း မှတ်မိသေးတယ်… မနက်စောစော နှင်းတွေက ဝေနေအောင်ကျလို့ အေးစိမ့်နေတဲ့ကြားထဲက ဆိုင်ကယ်မောင်းပီး ကျောင်းတက်ခဲ့ရတဲ့ နေ့ရက်တွေ။ မျက်နှာကို နှင်းမှုန်တွေ လာမှန်ရင် အေးခနဲဖြစ်သွားပေမဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ဆုံရမယ့် ကျောင်းတော်ကြီးဆီ အရောက်သွားချင်တဲ့ စိတ်က ပိုနွေးထွေးခဲ့တာပေါ့ နှင်းဝေနေတဲ့ လမ်းမကြီးပေါ်မှာ ဆိုင်ကယ်မောင်းရတာ ရုပ်ရှင်ထဲကအတိုင်းပါပဲ။ ကျောက်တစ်လုံး၊ ရှုခင်းသာ၊ သိုင်းငင်း နဲ့ တောင်ဖီလာ …… ပြီးတော့ ဆင်ရွာထန်းတော မှာ ထိုင်ပြီး အနာဂတ်အကြောင်းတွေ…

Read More

ပလက်၀သား ချင်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် သီရိပျံချီဦးထပ်လှိုင်း

Salai Okla Bik ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာအဟောင်းထဲက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကိုယ်စား ချင်းပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဌဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအီးကေကင်ငင်းမှ သီရိပျံချီဦးထပ်လှိုင်းအား နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ပထမအဆင့်ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် သတင်းစာဖြတ်ပိုင်း မထင်မှတ်ဘဲ မှတ်စုစာအုပ်ကြား၌ ​ရတနာတစ်ပါးအလားတွေ့မြင်သောအခါ အတိုင်းမသိဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူနေပါသည်။ စာအုပ်စာပေချစ်မြတ်နိုးသော အညတြကျွန်တော့်အတွက်ကား အမှိုက်ထဲကရွှေ နွံနစ်ထဲကပတ္တမြားလိုဘဲ။ ထို့ကြောင့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းချက်ထဲက အခြားစာအုပ်စာစောင်တွေထဲကလေ့လာသမျှ သူ့ဘဝပုံရိပ်ကောက်ကြောင်း တစေ့တစောင်း အရိုအသေပေးဂါရဝပြုသည့်အနေဖြင့် ဆောင်းပါးမတိုမရှည် စာကလောင်သွေးနေရခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၀၇ခုနစ်မတ်လတွင် ပလက်ဝမြို့နယ်လောင်းကဒူးရွာတွင် ဦးကိန်ထုန်းနှင့်ဒေါ်အန်ဆောက်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ထာ့လဲန်းဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်အနက် သုံးယောက်မြောက်သားဖြစ်သည်။ ငယ်စဥ်ကပလက်ဝမြို့၌ စတင်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စစ်တွေစာစစ်ဌာနမှ သတ္တမတန်းအောင်မြင်သည်။ ထို့နောက်ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ ပြောင်းရွှေ့ကာ အခြေချခဲ့သည်။ သူ့အသက်ဆယ်နှစ်ကျော်အရွယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထုံးတမ်းစဥ်လာအတိုင်း ရှင်ပြုရလေသည်။ သူ့ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည်။ သူတိုရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည် ထိုအချိန်က ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ အခမ်းနားအကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။ မြို့ပေါ်ဆွေမျိုးများ၊ မြို့နီးနားရှိမိတ်သင်ဂဟများဖြင့် အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်လှသည်။…

Read More