လွင်ဦး(ရန်ကင်း) ရန်ကင်းတိုက်လေးလုံးစူနီယံပါ့ခ်မှာ ၁၉၇၈-၇၉ တဝိုက် “ West World “အဆင့်မြင့်လဖက်ရည်ဆိုင်တဆိုင်ဖွင့်ခဲ့ဖူးတယ်။ခြံဝင်းထဲသီးသန့်ဘန်ဂလိုများဆောက်ထားတယ်။ဘွိုင်‌ခေါ်ချင်ရင်ဘန်ဂလိုထဲ‌ ကခေါင်းလောင်းကြိုးဆွဲလိုက်ရုံပဲ။အဲ့ဒီခေတ်ရန်ကုန်မှာရှိတဲ့အဆင့်မြင့်လဖက်ရည်ဆိုင်တဆိုင်ပါ။မှတ်မှတ်ရရအဆိုတော်သွှအောင်စီးရီးစ် “အရိုင်းမြေမှတောင်ပံလေးများ” အခွေသူငယ်ချင်းတယောက်မြို့ထဲကဝယ်လာပြီးဆိုင်မှာဖွင့်ခိုင်းပြီးခဏနားထောင်ခဲ့ကြတယ်။အခွေထဲက “မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်” သီချင်းဒီနေ့အထိကြိုက်တယ်(Comment)။ ”အရိုင်းမြေမှတောင်ပံလေးများ” တေးစီးရီစ်ဖန်တီးရှင်များဖြစ်ကြတဲ့ဂျွန်သင်ဇမ်းနဲ့သျှန်းလျန်(ကိုဖရန်စစ်) ညီအကိုက “ West World” လဖက်ရည်ဆိုင်နားကရန်ကင်းတိုက်လေးလုံးမှာနေကြတယ်။ ချင်းတိုင်းရင်းသားအဆိုတော်ဆလိုင်းသွှအောင်ဟာရန်ကင်းမှာနေတဲ့ဂီတအနုပညာရှင်များဖြစ်တဲ့ချင်းတိုင်းရင်းသားကွယ်လွန်သူဂျွန်သင်ဇမ်း၊သျမ်းလျန်တို့နဲ့ဂီတအနုပညာညီအကိုများဖြစ်ကြပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ RIT တက်နေတဲ့သွှအောင်အကိုတယောက်နဲ့ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဘူမိဗေဒမေဂျာတက်နေတဲ့ဂျွမ်သင်ဇမ်းကမိတ်ဆွေရင်းဖြစ်ကြပါတယ်။သွှအောင်ဟာသူ့ဂီတရောင်းရင်းကြီးဂျွမ်သင်ဇမ်းထက် ၇ နှစ်ငယ်တယ်။ ရန်ကင်းသားချင်းလူမျိုးဂီတအနုပညာရှင်ဂျွမ်သင်ဇမ်းဟာအတွေးအခေါ်အားကောင်းပြီးသီချင်းတပုဒ်ကိုသေသေချာချာရေးနိုင်တယ်။အနေအထိုင်ရင့်ကျက်ပြီးဂီတအနုပညာအလုပ်ကိုသပ်သပ်ရပ်ရပ်မြန်မာစကားလုံးကြွယ်ကြွယ်နဲ့လေးလေးနက်နက်သီချင်း‌စပ်ဆိုနိုင်တယ်။သီချင်းကိုဘယ်‌တော့မှပေါ့ရွှတ်ရွှတ်မရေးဘူး ဧရာဝတီသတင်းဋ္ဌာနာအင်တာဗျုးတခုမှာသွှ‌အောင်ပြောပြခဲ့တယ်။ သွှအောင်မှာညီအကိုသုံးယောက်ရှိပြီးအကုန်အနုပညာဝါသနာပါကြတယ်။ရွာမှာတောင်ယာအားတဲ့အချိန်ညီအကိုသုံးယောက်သီချင်းရေးပြိုင်ကြတယ်။သူတို့အဖေဝယ်ပေးထားတဲ့တိတ်ရီကော်ဒါနဲ့အပျော်တမ်းသီချင်းဆိုအသံသွင်းခဲ့ကြတယ်။သွှအောင်ဟာအသက် ၁၀ နှစ်သားထဲကသီချင်းရေးတတ်နေခဲ့ပြီ။၁၉၇၃-၇၄ မှာသွှအောင်ရန်ကုန်တက်လာပြီးကြည့်မြင့်တိုင် ထ (၂) ထီးတန်းမှာဆယ်တန်းတက်ရောက်သင်ကြားခဲ့တယ်။ နာမည်ကျော်တေးတပုဒ်ဖြစ်တဲ့ဆလိုင်းဆွန်ကျဲအိုသီဆိုခဲ့တဲ့ “တဲအိုပျက်မှာမနေစေ့ချင်” သီချင်းကစာသားဂျွမ်သင်ဇမ်း၊သံစဉ်သွှအောင်ဖြစ်ပါတယ်။စိုင်းထီးဆိုင် “စိတ္တဇအလွမ်း” အခွေမှာတဲ့ “တဲအိုပျက်မှာမနေစေ့ချင်” သီချင်းကကျွန်တော်တို့လူငယ်ဘဝကအလွန်လူကြိုက်များခဲ့တဲ့သီချင်းတပုဒ်ပါ။ဂစ်တာကော့ Dim နဲ့အစပြုပြီးတီးခတ်သီဆိုရတာပါ။Dim ကော့နဲ့ပထမဆုံးတီးခတ်ဖူးတဲ့သီချင်းဖြစ်လိမ့်မယ်။ “သဇင်လိုသင်းတဲ့မင်းကိုတော့ကိုယ်မချုရက်ပါ….နန်းထက်မှာစံစေချင်သေးတယ်…အဆောင်အယောင်တွေမဲ့တဲ့ကိုယ့်ဆီတော့…မလာလေနဲ့ကွယ်….အချိန်တန်မှတော့ဘဝဆိုတာမြင်မယ်..ညီမလေး……” ဒီသီချင်းသံစဉ်ကိုဆလိုင်းသွှအောင်ငယ်စဉ်လုန်းဘန်ရွာကသူငယ်ချင်းတယောက်ဆီကရခဲ့သံစဉ်ဖြစ်ကြောင်းသွှအောင်ပြောပြခဲ့တယ်။ဂျွမ်းသင်ဇမ်းရဲ့သီချင်းစကားလုံးနဲ့စာသားများကလည်းသီချင်းကိုအလွန်ဆွဲဆောင်မှုရှိစေခဲ့တယ်။သွှအောင်သီချင်းများထဲအကြိုက်ဆုံးကလူအများလိုပါပဲ “မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်” “မြိုင်နန်းပန်းတောတန်းထဲမှာ….ပွင့်ဖူးတဲ့ပန်းလေးတွေ…ချစ်စရာအဆင်းရယ်ရနံ့လည်းသင်းထုံတယ်…ကိုယ်ရည်စူးနဲ့ပန်းကလေးဟာ….အရည်အသွေးအပြည့်စံပွင့်ဖို့….တသက်တာပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ရှိတာကြောင့်…..လက်ဦးထားတာတို့အတွက်ရင်ခုံစရာ” ဧရာဝတီသတင်းဌာနက “မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်” သီချင်းဖြစ်လာပုံကိုမေးတဲ့အခါဆယ်တန်းကဗျာတပုဒ်ထဲပါတဲ့ “ရဂုံနန်း” စာသားကိုသဘောကျပြီးရေးဖွဲ့ဖြစ်ခဲ့တာဆလိုင်းသွှအောင်ကပြောပြခဲ့တယ်။မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်ဟာရင်တွင်းခံစားချက်ဟုတ်မဟုတ်ကိုအခုအသက် ၆၀…

အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည် (Chinland) လွှတ်တော်က ပြဌာန်းတဲ့ အခွန်ကောက်ဥပဒေ စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ချမှတ်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ ထန်တလန်မြို့နယ်မှာေနထိုင်တဲ့ ဇိုဖေမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ဇိုဖေရမ်ကောင်စီရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒုတိယအကြိမ် ဇိုဖေကောင်စီအစည်းအဝေးကို အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ကနေ ၁၂ ရက်နေ့အထိ ဇိုဖေရမ်ကောင်စီ ဌာနချုပ်မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ချင်းပြည် (Chinland) လွှတ်တော်က ပြဌာန်းခဲ့တဲ့အခွန်အကောက်ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ဆွေးနွေးပြီး စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ချမှတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဇိုဖေရမ်အတွင်း အခွန်ကောက်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနဲ့ လုပ်ငန်းစီမံချက်တွေကို ထပ်မံရေးဆွဲပြီး စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဇိုဖေရမ်အတွင်း ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ လည်ပက်နိုင်ရေးအတွက် ဇိုဖေရမ်အက်ကိုလည်း ပြင်ဆင်ခြင်း ဖြည့်စွပ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဇိုဖေရမ်ကောင်စီသည်…

အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့မြို့တော် ဟားခါးမှာ အခြေခံစားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ဒီတစ်နှစ်တွင်းမှာတင် ကုန်ဈေးနှုန်းက ၂ ဆလောက် ဈေးထပ်တက်လာပြီး၊အခြေခံနေ့စားအလုပ်သမားတွေလည်း ရှင်သန်ရပ်တည်ရေးမှာလည်း ပိုခက်ခဲလာတယ်လို့ ဟားခါးမြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ကဒေသခံတွေဟာ ဆန်ကလွဲရင် အခြေခံစားသောက်ကုန်တွေကို မန္တလေးဘက်ကနေ သယ်ယူနေရတာဖြစ်ပြီး စားကုန်တန်ဆာခက လက်ရှိမှာ တပိဿာကို ၁၀၀၀ ကျော်အထိ ဖြစ်သွားပြီလို့ ဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက“စားသောက်ကုန် တန်ဆာခက ခေတ်ကောင်းတုန်းက တပိဿာ ၁ ရာကျော်ကနေ ဒီနှစ်နွေမှာ တစ်ပိဿာ ၅၀၀ – ၆၀၀ ရှိရာကနေ အခုတော့ တပိဿာ ၁၀၀၀ ကျော်ထိ ဖြစ်သွားပြီ အခုလိုဖြစ်ရတာကလည်း ခုစစ်ကိုင်းတံတားဖြတ်ခက ၁၂ ဘီးကားတစ်စီးကို ၁၅ သိန်း ကနေ သိန်း ၂၀ လောက်ထိ ပေးနေရတာတွေကြောင့်ပေါ့…

အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကလေးမြို့နယ် ဆည်ကြီးရွာက စစ်ကောင်စီဂိတ်နားမှာ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ (၁၇) ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး လမ်းဘေးအပေါ့သွားစဉ် စစ်ကောင်စီထောင်ထားတဲ့ မိုင်းနင်းမိလို့ ခြေတစ်ဖက်ကျေမွကာပြတ်သွားကြောင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့အမျိုးသားကို ဆေးရုံမှာ ဆေးကုသထားရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့အဝင် ဆည်ကြီးကျေးရွာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ဆေးရေးဂိတ်ရှိပြီး ဂိတ်ကိုလည်းပိတ်ထားလေ့ရှိတာကြောင့် သူတို့ဂိတ်ဖွင့်ချိန်ကို စောင့်ရင်း ကလေးမြို့အနောက်မြောက်ဘက်က ဒေသခံအမျိုးသား တစ်ဦးဟာ ဆည်ကြီးတံတားနားက စစ်ကောင်စီစစ်ဆေးရေးဂိတ် အနီးအနားမှာဘဲ လမ်းဘေးအပေါ့သွားစဉ် မိုင်းနင်းမိတာလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီမနက် တာဟန်းဘက်သွားတဲ့ တစ်ယောက် ဆည်ကြီး တံတားနားရောက်တဲ့ချိန် သေးပေါက်ချင်လို့ လမ်းဘေးသွားတဲ့ချိန် စစ်ကောင်စီထောင်တဲ့ မိုင်းနင်းမိတယ် ဘယ်ခြေဖဝါးတစ်ဘက် ကျေမွသွားတယ် အခုဆေးရုံမှာ ဆေးကုသမှုခံယူနေတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်က…

အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကလန်တန် ပြည်နယ် ဂျာလီခရိုင်ထဲက တောတွင်းစိုက်ပျိုးရေးခြံတစ်ခုမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့ အသက်၂၈နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး ကို ယမန်နေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ကျားဆွဲခံခဲ့ရလို့ သေဆုံးသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ မလေးရှားစံတော်ချိန်ည ၈ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ကျားဆွဲခံရတာဖြစ်ပြီး သူ့အလောင်းကို ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်တွေ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သေဆုံးသူဟာ မင်းတပ်မြို့နယ် စွန်တောင်ကျေးရွာက ဆလိုင်းဟုန်းရှိန်ဖေ (၂၈) အရွယ်ရှိသူလို့ သိရပြီး မလေးရှားနိုင်ငံ ကလန်တန်ပြည်နယ်က ဂျာလီခရိုင်ရှိ တောတွင်း စိုက်ပျိုးရေးခြံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ဆလိုင်းဟုန်းရှိန်းဟာ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတာ ၁၀ နှစ်ဝန်းကျင်လောက် ရှိနေပြီလို့လည်း…

အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့မှာ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ကစလို့ ညနေ ၆ နာရီကနေ မနက် ၆ နာရီအတွင်း အိမ်အပြင်မှာသွားလာတာမျိုး မလုပ်ဖို့ Chinland Defense Force – Hakha တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်မှာ သတိပေးထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့က CDF – Hakha အသိပေးထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မိမိမွေးထားတဲ့ အိမ်မွေးခွေးကို ရောင်းခြင်း/သတ်ခြင်း ကို မလုပ်ဆောင်ပါက ပြင်းပြင်းထန်ထန် အပြစ်ပေးခံရမယ်လို့ ထပ်မံပြီး CDF – Hakha အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကို အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေတာကြောင့်ဟားခါးမြို့မှာ ခွေးမွေးခွင့်မရှိ ကြောင်းနှင့် မည်သူမဆို အိမ်ပြင်ထွက်နေတဲ့ လမ်းပေါ်က…

အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့ဆေးရုံတာဝန်ခံဒေါက်တာအေးကျော်ကိုပြန်လွှတ်ပေးပြီး၊ပလက်ဝမြို့နယ် ဆမီးမြို့နယ် ဝက်မကျေးရွာနေဒေသခံ ၅ ဦးကို CDF – ပလက်ဝကို ထောက်ပံ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ အာရက္ခတပ်တော် (AA) က ထပ်မံဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ပလက်ဝမြို့နယ် ဆမီးမြို့၊ ဝက်မကျေးရွာက ဦးအေးလွန်၊ ဦးကြာလုံး၊ ဦးဝင်းကြည်၊ ဦးကျင်ဝပ်၊ ဦးမနောတို့ကို CDF ပလက်ဝ ထောက်ပံ့တယ်လို့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့က ဆမီးက အေအေစခန်းကို စက်လှေနဲ့ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ လက်ရှိ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ဆမီးမြို့နယ် ဝက်မကျေးရွာက ဒေသခံ ၅ ဦးတို့ဟာအသက်အရွယ်အားဖြင့် ၃၀ ကနေ ၄၀ အကြား အရွယ်ရှိတဲ့…