ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်။
နီပေါနိုင်ငံ၊ Nuwakot ဒေသမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိဘက်-နီပေါ နယ်စပ် ရုတ်တရက် တောင်ကျရေကြီးမှုအတွင်း ကျောင်းအုပ်ကြီးတစ်ဦးရဲ့ အချိန်မီ သတိပေး ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခဲ့မှုကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသား ၉၀၀ နီးပါး အသက်ဘေးကနေ ကပ်ပြီး လွတ်မြောက်ခဲ့တယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာ ဒေသန္တရ သတင်းရင်းမြစ်တွေနဲ့ နီပေါ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် လျှော့ချရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (NDRRMA) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။
ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသရှိ ရေခဲမြစ် ကျိုးပေါက်ပြိုကျမှုကြောင့် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့က Bhote Koshi မြစ်နဲ့ ထရီရှူလီမြစ်တလျှောက် တောင်ကျရေတွေ အလုံးအရင်းနဲ့ စီးဆင်းလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
နယ်စပ်အနီး နူဝါကော့ဒေသမှာရှိတဲ့ ထရီရှူလီ အလယ်တန်းကျောင်း (Trishuli Secondary School) ရဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီး Rajendra Dawadi ဟာ ဒေသစံတော်ချိန် မနက် ၉ နာရီ ၁၀ မိနစ်ဝန်းကျင်မှာ အထက်ပိုင်းဒေသတွေကနေ ရေလုံးကြီး ဆင်းလာနေပြီဆိုတဲ့ အရေးပေါ် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု ၄ ကြိမ်ကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါတယ်။
ရေထုထည် ပမာဏ ဘယ်လောက်ကြီးမားမလဲနဲ့ ကျောင်းဝင်းထဲအထိ ရေဘယ်လောက် ရောက်လာနိုင်မလဲဆိုတာ မသေချာပေမဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီးက ကလေးတွေရဲ့ အသက်ဘေးကင်းရေးကို ဦးစားပေးဖို့ ချက်ချင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။
ဆရာဆရာမတွေနဲ့ ကျောင်းတာဝန်ရှိသူ အားလုံးကို အရေးပေါ် သတိပေးပြီး ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေကို အနီးအနားက ကုန်းမြင့်နေရာတွေဆီ ချက်ချင်း ရွှေ့ပြောင်းစေခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ကျောင်းဝင်းထဲ အတန်းချိန် စတင်နေပြီ ဖြစ်သလို ကျောင်းကားတချို့လည်း ကလေးတွေကို တင်ဆောင်ပြီး ကျောင်းဝင်းထဲ ဝင်ရောက်ကာစ အခြေအနေမှာ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျောင်းအုပ်ကြီးရဲ့ အရေးပေါ် ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် ကျောင်းကားတွေ အားလုံးကိုလည်း ချက်ချင်း နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ပြီး ကုန်းမြင့်ဒေသတွေဆီ အချိန်မီ ကသောကမျော မောင်းနှင် တိမ်းရှောင်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ရေကြီးမှု ဖြစ်ပွားချိန်မှာ နူဝါကော့ခရိုင်၊ ထရီဘူဝန် ထရီရှူလီ အလယ်တန်းကျောင်းက ကျောင်းသား ၁,၆၀၀ လောက် ရေထဲမျောပါ ပျောက်ဆုံးသွားတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပေမဲ့ ဒါဟာ သတင်းအမှားသာ ဖြစ်တယ်လို့ နူဝါကော့ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ရှင်းလင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
ရေမရောက်လာခင် အချိန်မီမှာပဲ ကျောင်းသားအားလုံးကို ဘေးလွတ်ရာ နေရာဆီ ရွှေ့ပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့တာကြောင့် ကျောင်းသားတွေ ထိခိုက်ပျောက်ဆုံးမှု မရှိခဲ့ဘဲ အခုလို သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပွားနေချိန်အတွင်း အတည်မပြုနိုင်တဲ့ သတင်းအမှားတွေကို ဖြန့်ဝေခြင်း မပြုကြဖို့လည်း သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တွေက အများပြည်သူကို အသိပေး တိုက်တွန်းထားပါတယ်။
ဒီရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုဟာ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းဒေသ ရေခဲမြစ် ပြိုကျပေါက်ကွဲမှု (Glacial Lake Outburst) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ရွှံ့နွံတွေ၊ ကျောက်တုံးကြီးတွေနဲ့အတူ နီပေါ-တိဘက် နယ်စပ်တလျှောက် ကျေးရွာတွေ ရွာလုံးကျွတ် မျောပါပျက်စီးခဲ့သလို လူနေရပ်ကွက် အများအပြားလည်း ရွှံ့နွံထုကြီးတွေအောက် ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ရပါတယ်။
ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက် ညပိုင်းအထိ နောက်ဆုံးရ စာရင်းတွေအရ ဒီသဘာဝဘေးကြောင့် သေဆုံးသူ ၈၀၄ ဦးထက်မနည်း ရှိလာပြီး ပျောက်ဆုံးသူ ၃,၀၄၈ ဦးအထိ ရှိနေတယ်လို့ အတည်ပြုထားပါတယ်။
ရေကြီးတဲ့နေ့မှာ ဒေသတွင်း ဟိန္ဒူဘာသာရေး ပွဲတော်တစ်ခု ကျင်းပနေတာကြောင့် ဘုရားဖူးတွေ စည်ကားနေသလို တောင်တက်ခရီးစဉ်တွေကြောင့် ရောက်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတကာ တောင်တက်သမား နိုင်ငံခြားသား အများအပြားလည်း သေဆုံး/ပျောက်ဆုံးသူတွေထဲ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဆိုးရွားပြင်းထန်လှတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် လူအများအပြား ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရပေမဲ့ ကျောင်းအုပ်ကြီး ရာဂျန်ဒရာ ဒါဝါဒီရဲ့ စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သတ္တိနဲ့ အရေးပေါ် စီမံခန့်ခွဲမှုကြောင့် ကျောင်းသား ကျောင်းသူ ၉၀၀ နီးပါးဟာ လူသတ်တောင်ကျရေကြီးမှု ဘေးကနေ သီသီလေး အသက်ဘေး လွတ်မြောက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် — NDRRMA Nepal, The Kathmandu Post, Local Emergency Operations Center)