ချင်းပြည်သတင်း

ဧပြီလ ၂၇ ရက်။ ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီခန့်မှာ တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင် အနောက်ဘက် လမ်းမကြီး ပေါ်ရှိ Dollam စခန်းအလွန် လမ်းကွေ့ တစ်နေရာမှာ ကုန်တင်ကား တစ်စီး ဘရိတ်ပေါက် ကာ တိမ်း‌မှောက်ခဲ့‌ပြီး လူ ထိခိုက်မှု မရှိဘူး လို့ ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ဆောင်သူ ဒေသခံ လူငယ် တစ်ဦး ထံမှ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “ကား က ကုန်းအဆင်း မှာ ဘရိတ်ပေါက် သွားတာ။ ကားဆရာ က ဂီယာ ထိန်းမောင်းပြီး စပယ်ယာ ခုန်ဆင်းကာ ရမ်းတုံး နဲ့ ခု လိုက် ပေမယ့် ရမ်းတုံး ကြေသွားတယ်။ ဂီယာ…

ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ ကလေးမြို့၊စံပြရပ်ကွက်က နေအိမ်ကိုပြန်လာတဲ့ အသက် ၂၉ နှစ်အရွယ် ချင်း အမျိုးသား ၁ ဦး ဖြစ်သူ Nangtawng (ခေါ်) Tg Dominic Dal Khen Nang ကို လမ်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ကပစ်သတ်ကာ မီးသဂြိုလ်ခဲ့ကာ အရိုးပြာအိုးကိုမိသားစုထံလာအပ်နှံ့ခဲ့တယ်လို့ သေဆုံးသူရဲ့ ဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းပြောပြချက်အရ သိရှိရ ပါတယ်။ “Nangtawng က ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ မှာ သဇင်ရပ်ကွက်မှာ ရှိတဲ့ သူ့အမ ဆီသွားလည် ခဲ့ရာ ကနေ စံပြ (Khuamawi) ရှိ နေအိမ်ကို ပြန် ဖို့ ထွက်သွားတာ။ နေအိမ် ပြန်မရောက်တော့ အားလုံး…

ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ၊ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၆ ရက်နေ့က ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်း ခိုက်ရန်ဖြစ်ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့သူ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးရဲ့ အလောင်းကို ၁ လ ကျော်အကြာ လာမယ့် ဧပြီလ ၂၈ ရက်၊ တင်္နလာနေ့မှာ ထုတ်ယူခွင့်ရမှာဖြစ်ကာ သဂြိုလ်မှာဖြစ်တယ်လို့ Chin Refugee Committee (CRC )အဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၆ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့၊ပူဒူးအရပ်မှာ ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်း အရက်သောက်ပြီး စကားများရန်ဖြစ်ရာကနေ လူသတ်မှုအထိဖြစ်သွားခဲ့ရာ အဲဒီနေ့ကတည်းကနေ သေဆုံးသူအလောင်းနဲ့ လူသတ်မှု ကျူးလွန်သူကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်တယ်လို့ CRC အဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “ဒီအမှုနဲ့ပက်သက်ပြီး တရားရုံးတင်တဲ့ချိန် DNA စတဲ့အချက်အလက်တွေ…

ဧပြီလ ၂၅ ရက်။ ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ဖော်ဆောင်ရမယ့် တီးတိန်စစ်ဆင်ရေး အပြင် ဟားခါး၊ ထန်တလန် လွတ်မြောက်ရေးအတွက်ကိုလည်း စွမ်းစွမ်းတမံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်လို့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဆက်ပြီး အားပေးဝိုင်းရံထောက်ခံပေးကြဖို့ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(မင်းတပ်)ရဲ့တော်လှန်ရေး (၄) နှစ်ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ၊CDF – Mindat စစ်ဦးစီးချုပ်ဆလိုင်းထန်းချွမ်ဖေက မိန့်ခွန်းမှာထည့်သွင်းပြောကြားပါတယ်။ CDF – Mindat စစ်ဦးစီးချုပ်ဆလိုင်းထန်းချွမ်ဖေက “လက်ရှိအောင်မြင်နေတဲ့ ကျနော်တို့ ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေးကိုလည်း ဆက်လက်ပြီးဝိုင်းရံပံ့ပိုးပေးကြပါ ကျနော်တို့ချင်းညီနောင်ဟာ ဆက်ပြီးတော့ ဖော်ဆောင်ရမယ့် တီးတိန်စစ်ဆင်ရေး ထိုနည်းတူဘဲ ကျနော်တို့ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိနေသေးတဲ့ ဟားခါး၊ ထန်တလန် စတဲ့မြို့တွေလွတ်မြောက်ရေးအတွက်ကိုလည်း ကျနော်တို့ စွမ်းစွမ်းတမံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ် အဲဒါကြောင့်ဆက်ပြီးတော့ ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေး၊ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်တွေကိုလည်း ဆက်ပြီးတော့ အားပေးဝိုင်းရံထောက်ခံပေးကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံလိုပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ နောက်လာမယ့် ၅…

ဧပြီလ ၂၅ ရက်။ ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စိမ်းစင်းကျေးရွာနေ ဒေသခံ ကလေးမိခင် ခူမီးချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မုဒိန်းကျင့်ပြီး ရေနစ်သတ်ဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကို ပြစ်မှုဖြစ်ပွားတဲ့နေကတည်းက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ AA ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခ က မနေ့ ဧပြီလ ၂၄ ရက် မှာ ရခိုင်မီဒီယာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Narinjara သတင်းဌာမှာ ဖြေကြားထားပါတယ်။ ဦးခိုင်သုခက “အဲ့ဒီမုဒိမ်းမှု ကျူးလွန်တယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စက မှန်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဒီကိစ္စကတော့ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စိမ့်စင်းဝကျေးရွာမှာ ဖြစ်ပွားသွားခဲ့တာပါ။ပြစ်မှုဖြစ်ပွားတဲ့ နေ့ကတည်းက အဲ့ဒီပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့ ရဲဘော် နှစ်ယောက်ကိုကျနော်တို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အခုကတော့ သူတို့ကိုစစ်ဆေးမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ဒီကိစ္စမှာ တရားမျှတမှုရရှိဖို့အတွက်…

ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံ၊စစ်ကိုင်းမြို့ကိုဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ အင်အားပြင်း ငလျင်ကြောင့် မန္တလေးတက္ကသိုလ်အတွင်းမှာထားရှိတဲ့ ၂၀၂၅ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ အဖြေလွှာ ၆ သောင်းကျော်ဟာ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့တာတာကြောင့် ကချင်၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနဲ့ နေပြည်တော်က ကျောင်းသားတွေကိုလာမယ့် ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ ပြန်ဖြေရမယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ကြေညာထားကာ အများပြည်သူ ကန့်ကွက်ဝေဖန်မှုတွေရှိနေတဲ့ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲပြန်ဖြေကြရမယ့်အထဲ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်က တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း(G-12)ကျောင်းသား/သူတွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့သိရပါတယ်။ က လေးမြို့ ဒေသခံတစ်ဦးက “၂၀၂၄ – ၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်က G12 ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲကို ပြန်ဖြေရမှာလို့သိရတယ် တချို့ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်းတွေဆိုရင် သူတို့ကျောင်းသူ၊…

ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲဖို့အတွက် လူငယ်တွေ CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့မှာ လာရောက်ပူးပေါင်းကြဖို့ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF – Hakha က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မိဘတွေအနေနဲ့လည်း ဟားခါးမြို့တော်သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ သင့်ကလေးတွေ ပါဝင်ဖို့တိုက်တွန်းကြဖို့နဲ့ တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုး လွတ်မြောက်ရေးဟာ အားလုံးရဲ့တာဝန်ဖြစ်တဲ့အကြောင်းကိုလည်း CDF – Hakha ကအသိပေးထားပါတယ်။ လူငယ်တွေအနေနဲ့ CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့မှာ အချိန်ပြည့်တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်နိုင်သလို၊ အချိန်ပြည့်မပါဝင်နိုင်ပါကလည်း အရံတပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်နိုင်တယ်လို့လည်း CDF – Hakha က ဆိုပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ မြို့တော်ဟားခါး၊ ထန်တလန်မြို့ နဲ့ တီးတိန်မြို့ကိုသာ စစ်ကောင်စီက ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ကျန်တဲ့…

ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့က Zomi Revolutionary Army (ZRA) အဖွဲ့ဟာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ တွန်းဇံမြို့ထဲက CNF/A ဦးဆောင်တဲ့ Chinland Council ပူးပေါင်းအဖွဲ့ရဲ့ ကင်းစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ပြန်ဆုတ်ခွာသွားတဲ့ ZRA တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ထောင်ထားတဲ့ မိုင်းနင်းမိလို့ Chinland Council အဖွဲ့ဝင် CDF – Hualngoram တပ်သားတစ်ဦး ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ CDF – Hualngoram တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ကျနော်တို့ ကင်းစခန်းငယ်ကို အင်အားအလုံးအရင်း ၆၀ ကျော်နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ် အဲဒီမှာ စခန်းမကျဖို့ ကျနော်တို့ရဲဘော်တွေက အပြင်းအထန်ခုခံခဲ့လို့ အကျအဆုံးနဲ့ အထိနာပြီး…

ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ဧပြီလ ၅ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စိမ်းစင်းကျေးရွာနေ ဒေသခံ ကလေးမိခင် ခူမီးချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မုဒိန်းကျင့်ပြီးရေနစ်သတ်ဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA )တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) အနေနဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ တရားစီရေးနဲ့ အရေးယူပေးစေချင်တယ်လို့ Global Khumi Organization (GKO )တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အခုဖြစ်သွားတဲ့နေရာဟာ AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေမှာဖြစ်သလို AA တပ်သားတွေကိုယ်တိုင် ကျူးလွန်တဲ့ မုဒိန်းမှုဖြစ်တာကြောင့် ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုလည်းဖြစ်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်တာလည်းဖြစ်တယ်လို့ GKO တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ “မတရားအကျင့်ခံရတဲ့ အမျိုးသမီးအတွက် တရားခံအား အရေးယူပေးစေချင်တယ်။ တရားခံအားအရေးယူတဲ့နေယူရမှာလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမူရှိတဲ့ တရားစီရင်ရေးဖြစ်စေချင်တယ်။ အမျိုးသမီးနဲ့သူ့ဆွေမျိုးမိသားစုကိုလည်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်ဆိုင်ရာ လုံခြံမှုရှိအောင် အေအေ…

ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့မှာ လက်နက်အားကိုးပြီး ပြည်သူကိုခြိမ်းခြောက်ငွေညှစ်လုယှက်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ရဲတပ်သား ၂ ဦးကို ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ CDF – Hakha က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ ရဲတပ်သား ၂ ဦးမှာ အရပ်သားပြည်သူတွေဆီကနေ လုယူထားတဲ့ ပစ္စည်းအမြောက်အများနဲ့တကွ ဖမ်းဆီးထားမိတာကိုလည်း CDF – Hakha ဖော်ပြချက်အရ တွေ့ရပါတယ်။ အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေကို ဒုက္ခမျိုးစုံပေးနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို CDF – Hakha အနေနဲ့ လိုက်လံအရေးယူသွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း CDF – Hakha က ဆိုပါတယ်။