ချင်းပြည်သတင်း

မတ်လ ၁၂ ရက်။ “လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ မညီဘဲ တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်မိတဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့ မှားယွင်းသွားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကို ခွင့်လွှတ်ပေးကြပါ” လို့ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ – ဟားခါး (CDF-Hakha) က တာဝန်ရှိသူတွေက ခရီးသွားလူငယ်တွေကို တရားဝင် တောင်းပန်ကြောင်း မတ်လ (၁၂) ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မတ်လ ၇ ရက်နေ့က CDF-Hakha ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုမှာ ဂိတ်စောင့်နေတဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ဟာ ခရီးသွားလာနေတဲ့ လူငယ် ၁၃ ဦးကို (၂) ကြိမ်စီနဲ့၊ အခြားလူငယ် ၃ ဦးကို (၁) ကြိမ်စီ တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မတ်လအတွင်းမှာ နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံမှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး CDF-Hakha…

မတ်လ ၁၁ ရက်။ မတ်လ ၉ ရက်နေ့ က စပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ တီးတိန်မြို့နယ်၏ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် (မဲအများဆုံး အနိုင်ယူ စနစ်) မဲန္ဒနယ် ကနေ အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ဦး ပေါင်ဇလန်း လျှောက်ထားခံရသော ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာ အပါအဝင် တင်သွင်းလာသော ကန့်ကွက်လွှာ အမှု နှစ်ခု ကို စတင်ကြားနာ စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ရှိ မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်များ အရ သိရှိရပါတယ်။ ယင်းကန့်ကွက်လွှာ နှစ်ခု ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁)…

မတ်လ ၁၀ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် တုန်းဇံရွာ နယ်နိမိတ် အတွင်း ဘိန်းစိုက်ခင်း ပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် တောင်ယာ ခုတ်မှုများ အပါအဝင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုများကို ကျေးရွာ လူငယ်များ အနေဖြင့် ချွင်းချက် မရှိ တားမြစ်သွားမည် ဖြစ်ပြီး တားမြစ်ချက်များကို မလိုက်နာဘဲ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုများ ဆောင်ရွက်လာပါက ဘိန်းပင်များကို ခုတ်ဖြတ် ရှင်းလင်းကာ ဘိန်းခင်း ၁ ဧက လျှင် ကျပ် ၅ သိန်း ဒဏ်ငွေ ပေးဆောင် စေမည် ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၁၀ နေ့မှာ တုန်းဇံကျေးရွာ လူငယ်များ အသင်းက ထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။ တုန်းဇံကျေးရွာလူငယ်များ အသင်းရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ တုန်းဇံရွာနယ်မြေ အတွင်းမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ကို ချွင်းချက်…

မတ်လ ၁၀ ရက်။ မနက်ဖြန် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ကနေ စပြီး ဖြေဆိုမယ့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ ကို ချင်းပြည်နယ် ကနေ ဟားခါးမြို့နယ် ၊အထက (၁) ဟားခါး နှင့် တီးတိန်မြို့နယ် အထက (၁) တီးတိန် စာစစ်ဌာန ၂ ခုမှာသာ ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး  ဖြေဆိုရန် အတွက် စာရင်းပေးသွင်းသူ ၉၁၅ဦး ရှိကာ မနှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကထက် ၂ ဆ ပိုများလာတယ် လို့ ပညာရေး နဲ့ နီးစပ်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်း ကနေ သိရှိရပါတယ်။  အထက (၁) ဟားခါး မှာတော့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း…

မတ်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း အလင်းဝင်ပူးပေါင်းဝင်ပူးပေါင်းသူနု့ဲ လက်နက်ချ ၊ စစ်သုံ့ပန်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် စစ်သား ဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀ ဦးအထိ ရှိတယ်လို့ ပြည်သူ့ပန်းတိုင် အဖွဲ့က မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အလင်းဝင်ပူးပေါင်းလာသူတွေထဲမှာ အများစုက စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ်တွေ အများစုပါဝင်တယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပြီး တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်လအတွင်း အလင်းဝင် ပူးပေါင်းနှင့် လက်နက်ချ ၊ စစ်သုံ့ပန်း စုစုပေါင်းဟာ ၂၀၀ ဦးခန့်ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ အလင်းဝင်ပူးပေါင်းလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် တပ်သား (၇) ဦးရှိပြီး၊ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရသူက စုစုပေါင်း ၃ ဦးရှိတယ်လို့လည်း ပြည်သူ့ပန်းတိုင်အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ချင်းပြည်နယ်၊…

မတ်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး ၊ ၃၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီလို့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ်(ICA)ရဲ့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာအရ သိရပါတယ်။ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေမှာ ကျောင်း၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဆေးရုံအနီး ပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေသလို မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့်လည်း သာမန်ပြည်သူတွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရှိတာကိုလည်း တွေ့ရှိရတယ်လို့ ICA က ဆိုပါတယ်။ ဒီလိုအချက်အလက်တွေဟာ အရပ်သားကာကွယ်ရေးမလုံလောက်မှုကို ပြသနေပြီး လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေ ( IHL) လေးစားလိုက်နာမှုမရှိတဲ့…

မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသ အဖွဲ့အစည်း ၁၆ ဖွဲ့အတွင်း တရားရေးစနစ် ကျင့်သုံးနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လေ့လာသုံးသပ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာမိတ်ဆက်ပွဲကို ဒီကနေ့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှာ Chin Center for Peace & Reconciliation (CCPR) အဖွဲ့က မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ CCPR အဖွဲ့ရဲ့ Operations Director ကို Van Bawi Mang က -“၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ စပြီး အစပိုင်းမှာတော့ ချင်းပြည်မှာ ကမကထ အောက်ခြေကနေ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ပေါင်း (၂၄) အားလုံး အခြေအနေတွေ…

မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ လုံဟော့ ( Lunghawh ) ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ က အသေခံဒရုန်းတွေနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ လုံဟော့ ဒေသခံ ၁၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးသေဆုံးပြီး ၎င်း၏ မိခင်ဖြစ်သူ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ်ဟာလည်း ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အသေခံဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံဟော့ကျေးရွာရှိ နေအိမ်တစ်လုံးကို မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး (Grade – 10) တက်နေတဲ့ ကျောင်းသူ Mai Ruth Van Lal…

မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့မှာ စက်သုံးဆီဈေးနှုုန်းတွေ ဈေးတက်တာမျိုးမရှိဘဲ ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ရှိပြီး တီးတိန်မြို့မှာတော့ ပုံးတွေနဲ့ အပိုအလျှံ ဝယ်ယူတာတွေကိုတော့ စက်သုံးဆီရောင်းသူတွေက ခွင့်မပြုတော့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “တီးတိန်မြို့ပေါ်မှာ စက်သုံးဆီဈေးက အရင်တုန်းကအတိုင်း ပုံမှန်ပါဘဲ ၁ ဂါလံ ၂၆,၀၀၀ ဈေးရှိတယ် ဈေးလည်း မတက်ဘူး ဒါပေမယ့် ပါဆယ် ပုံးတွေနဲ့တော့ ဝယ်ယူခွင့် မပေးတော့ဘူး ထည့်ချင်တဲ့လူတွေကိုတော့ ပုံမှန်ထည့်ပေးပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဈေးတက်တာတွေလည်း မရှိသေးဘူး ပုံမှန်အနေထားပါဘဲ မနေ့ကလည်း ဆီကားရောက်လာသေးတယ် ထည့်နေကြတာပဲ ပြတ်လပ်တာမျိုးတွေ ဈေးတက်တာတွေ မရှိဘဲ ပုံမှန်အနေအထားမှာ ရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် – အီရန်…

မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် လုမ်းဘန် ( Lumbang )ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ မတ်လ ၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ နေအိမ် ၂ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ လောက်မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်တယ် နေအိမ်ကတော့ ၂ လုံး ပျက်စီးသွားတယ် ဒေသခံအများစုက စစ်ဘေးရှောင်နေကြတာဆိုတော့ အဲဒါကြောင့်လည်း ထင်တယ် အရပ်သားထိခိုက်မှုတော့ မရှိဘူးလို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မန္တလေး၊ တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ တစ်စီးဟာ လုမ်းဘန်ကျေးရွာကို…