ချင်းပြည်သတင်း

စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းအနုပညာရှင်များအသင်း(Chin Artists Association)တစ်နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Hotel Yangon မှာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပွဲတက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ကာတွန်းဆရာ လိုင်းလုဏ်က “ဒီChin Artists Association ကတော့ ၂၀၂၄ မှာစပြီးတော့လုပ်ခဲ့တယ် ၂၀၂၅ ကြတော့ ၁ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားဖြစ်တယ် ကျနော်သိသလောက်တော့ သူတို့တွေထဲမှာ Chin Artists ဆိုတဲ့နေရာမှာ အဆိုတော်တွေ ပိုများတယ် ဒါလည်း ပါဝင်မှုနဲ့ ဆိုင်မယ်လို့ထင်ပါတယ် အဆိုတော်ပိုများတယ် ပြီးတော့ မော်ဒယ် များတယ် နောက်ပြီး ကဗျာဆရာတို့တော့ ရှိတော့ရှိတယ် ဒါပေမယ့်လို့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးသိတဲ့ ကဗျာဆရာလိုမျိုး ၊ စာရေးစာလိုမျိုး အဲလိုမျိုးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်တာ…

စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC) အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်မည့် မဲဆန္ဒနယ် အားလုံး အလစ်လပ်မရှိ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများသို့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်စာရင်း တင်သွင်းထားကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီဥက္ကဌ ဦးစိုးထက် ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပနိုင်တဲ့ မြို့နယ် လေးမြို့နယ် အတွက် တော့ တင်လို့ မရဘူး။ ကျန်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မဲဆန္ဒနယ် အားလုံးမှာ ဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ဖို့ ပါတီကနေနဲ့ အမည်စာရင်း တင်သွင်း ထား ပါတယ်” NCC ပါတီ ဥက္ကဌ ဦးစိုးထက်မှ Chin World Media ကို ပြောကြား ခဲ့ပါတယ်။ အမည်စာရင်း တင်သွင်းသည့်…

စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ် အစပ်တွေမှာတည်ရှိတဲ့ ဒိုင်ရ်ချင်းမျိုးနွယ်စုတွေနေထိုင်တဲ့ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ် (၂) မှာ ရာသီတုပ်ကွေး ကြောင့် ဖျားနာတဲ့ လူနာ ဆက်လက်များနေပြီး ဆေးဝါးအခက်အခဲ လည်းရှိနေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။ ဒိုင်ရ်ဒေသမှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက “လူသေဆုံးမှုတော့ မရှိတော့ဘူး ဒါပေမယ့် အဖျားအနာက တောက်လျှောက်များနေကြတုန်းဖြစ်တယ် တချို့မဖျားသေးတဲ့သူတွေ ဖျားနာကြတာပေါ့ ကူးစက်တဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့ ဖျားနာပြီးသူတွေတချို့က သက်သာကြပြီ လက်ရှိ ဆေးဝါးတွေ သယ်ယူစရိတ်တွေကြောင့် လေး ၊ ငါးဆလောက်ပေးဝယ်ပြီး ဆေးကုသပေးနေရတော့ မလွယ်ဘူး ဆေးဝါးအခက်ခဲဖြစ်တယ် ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဘက်ကိုလည်း တင်ပြထားတာတွေတော့ ရှိတယ် အဖျားအနာတွေက မကျသေးဘူးဆိုတော့ အဓိကတော့ ဆေးဝါး ရရှိဖို့အခက်ခဲတော့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်”…

စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့ပေါ် ၂ နေရာကို မနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ညက စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံး ၄ လုံးကြဲပြီး လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်သွားလို့ အရပ်သားနေအိမ် ၇ လုံးထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံ HKL Mindat ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မနေ့စက်တင်ဘာ ၂၁ ည ၉ နာရီ ၄၂ မိနစ် အချိန်မှာတစ်ကြိမ် နဲ့ ၉ နာရီ ၅၀ မိနစ်အချိန်မှာနောက်တစ်ကြိမ် ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စီးနဲ့ မင်းတပ်မြို့ပေါ် စံပြရပ်ကွက်ထဲက ၂ နေရာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်သွားတာလို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့ပေါ် ၂ နေရာကို နေပြည်တော် အေလာလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ ၂…

စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( ဒိုင်ရ်) Chinland Defense Force-Daai ( CDF – Daai ) တည်ထောင်တဲ့ ၄ နှစ်ပြည့်တဲ့ နေ့ မနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ CDF – Mindat နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ကို ကျေးဇူးတင်တဲ့အကြောင်း CDF – Daai ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ CDF – Daai ဖြစ်ပေါ်လာစေရေးအတွက် ပထမဆုံး အပတ်စဉ် (၁) နဲ့ အပတ်စဉ် ၂ တို့တွင် စစ်ပညာသင်ကြားပေးခဲ့တဲ့ CDF – Mindat ကို အထူးကျေးဇူးတင်တဲ့အကြောင်း နဲ့ CDF…

စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း ချင်းလဲန်း ဗဟိုမြေယာနဲ့ သစ်တောဌာနရဲ့ တရားဝင်ထောက်ခံစာလေလံစာရွက်မပါရှိဘဲ ဟားခါးမြို့နယ်ကျော်ပြင်ပကို သစ်၊တိုင်တွေကို သယ်ဆောင်ခွင့်ကိုစက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ အထိ တရားဝင်ပိတ်ပင်တဲ့အကြောင်း CDF – Hakha က ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နယ် ဒေသ ၂ ခု ၊ မြို့တော်နယ်မြေ၊တို့အတွင်း(ဟားခါးမြ်ို့နယ်ပြင်ပမှလွှဲ)မိမိဒေသတွင်းဖြစ်ပါက ဒေသတာဝန်ခံထောက်ခံစာဖြစ် သွားလာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေသတာဝန်ခံတွေအနေနဲ့ မိမိဒေသအတွင်းသာ သစ်ယူခွင့်ကို ထုတ်ပေးခွင့်ရှိပြီး မြို့နယ်ပြင်ပတွေက မြို့နယ်တာဝန်ခံလက်မှတ်ဖြင့်သာ သယ်ယူခွင့်ရှိတယ်လို့ CDF-Hakha က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းသယ်ယူလိုပါက ဒေသမြေယာနဲ့ သစ်တောရုံးကို ၃ ရက်ကြိုတင် စာဖြင့်လျှောက်ထားရန်နဲ့ မြို့နယ်ပြင်ပ သယ်ယူခြင်း ဒေသဖြတ်ကျော်…

စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ပလက်ဝ မြို့နယ်အစပ်တွေမှာတည်ရှိတဲ့ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ် (၂) မှာ ကလေး၊ လူကြီး ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေး အဖြစ်များနေကြပြီး ၄ လအတွင်း ကလေးငယ် ၅ ယောက်အထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီလို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “မနေ့က အသဲအသန်လူနာ ၃ ဦးထဲကနေ အသက် ၅ နှစ်ရွယ် ကလေးငယ်က ဦးနှောက်ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါနဲ့ မနေ့ညနေ ၄ နာရီလောက်မှာ ဆုံးသွားတယ် လက်ရှိ မနေ့ကစလို့ ကျောင်းတွေလည်း ပိတ်လိုက်ရတယ် ကျောင်းသား၊ ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ရွာသူရွာသားတွေ အားလုံးဖျားနေကြတော့ အခုလို ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါတွေက ဇွန်လကတည်းကဖြစ်တာ အဲဒီခဏသက်သာကြသေးတယ်…

စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းလို့ ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့နှင့် ဇိုဖေရမ်းဒေသကြားရှိ (ယခင် ထန်တလန်-နှာရိန်လမ်း) လမ်းမကြီးဟာ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ Chinland Council ကဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည်(Chinland) အစိုးရ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပျက်စီးနေတဲ့လမ်းကို ချင်းပြည်(Chinland) အစိုးရ၊ ဒေသန္တရအစိုးရ နှင့် အနီးနားရှိကျေးရွာလူထုတို့ ပူးပေါင်းပြီး ပြည်သူများအတွက် အမြန်ဆုံးအဆင်ပြေစေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ ထန်တလန်မြို့နှင့် ဇိုဖေရမ်းဒေသကြားရှိ လမ်းမကြီးသည် ထန်တလန်မြို့မှ ယခင်အစိုးရက ကတ္တရာလမ်း မိုင်( ၂၀) ခန့် ခင်းပေးပြီးဖြစ်သော်လည်း ချင်းတောင်ရဲ့ မိုးများမှုကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ပျက်စီးရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် လမ်းအသုံးပြုနေသော မိဘပြည်သူများနှင့် ကုန်တင်ကားသမားများအနေဖြင့် ဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်းပါဝင် ကူညီပေး ကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။လို့သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ပလက်ဝ၊မတူပီ၊မင်းတပ်၊ကန်ပက်လက် ၄ မြို့နယ်မှ မဲဆန္ဒနယ် ပေါင်း ၁၁ ခုအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမယ့် လွှတ်တော်သုံးရပ်မှ မဲဆန္ဒနယ် ၁၂၁ နယ်ကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာသတင်းထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များ ထဲမှ မတူပီမြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၄ ခုကိုလည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံး ရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များ ထဲမှ မတူပီခရိုင်၊ မင်းတပ်ခရိုင် နှင့် ပလက်ဝ ခရိုင် မဲဆန္ဒနယ် ၃ ခုကို လည်းကောင်း၊ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံး ရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်…

စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်။ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအတွင်း အုပ်စုကွဲမှုများကြောင့် အချို့သော ဒုက္ခသည်စခန်းများမှာ အကူအညီခွဲ‌၀ေမှု မညီမျှခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသလို အစားအစာ၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဲ့သို့ ၀န်ဆောင်မှုများရရှိနိုင်မှုမှာလည်း ကွာဟချက်များဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ လုံခြုံရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Exile Hub ရဲ့ စက်တင်ဘာလမှာ တရား၀င်ထုတ်ပြန်လာတဲ့ သုတေသနစစ်တမ်းမှာဖော်ပြပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ပဋိပက္ခများကြောင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသူများအတွက် ခိုလှုံရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများသည် စနစ်တကျမရှိပဲ ပြန့်ကျဲနေပြီး တစ်သမတ်တည်း မရှိကြောင်း Exile Hub ကဖော်ပြပါတယ်။ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လူမျိုးရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအမြင်ကွဲပြားမှုများကို ကျော်လွန်၍ အားလုံးပိုမိုပါ၀င်နိုင်ပြီး၊ ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိတဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ချည်းကပ်မှုများကို ကျင့်သုံးဖို့လည်းလိုအပ်တယ်လို့ Exile Hub ကအစီအရင်ခံစာမှာ တိုက်တွန်းထားဖော်ပြထားပါတယ်။ ကူညီထောက်ပံ့ရေးကွန်ရက်များ ၀န်ပိနေသည့်အပြင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ…