Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
Residents of villages in Ngape Township, Magway Region, most of whom are from the Asho Chin ethnic group are unable to get medicines to test for and treat malaria, due to junta blockades. Outbreaks of malaria began about three months ago in the villages, which are mainly inhabited by people from the Asho Chin ethnic…
J Ye Htet Kyaw လက်ရှိ ချင်းပြည်မှာချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု ၂ စု ဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ( Chinland Council )နဲ့ချင်းညီနောင်အဖွဲ့(Chin Brotherhood )တို့အကြား မ ပေါင်းစည်းနိုင် သေးတာဟာချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု ၂ စုရဲ့ ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးလမ်းပြမြေပုံချင်း (Road map of the Chin Constitution) ထပ်တူမကျသေးမှုပဲဖြစ်တယ် (ထပ်တူမကျသေးမှုလို့ပဲ သုံးနှုန်းပါတယ်)၊အင်အားစု ၂ စု အကြား ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးလမ်းပြမြေပုံချင်း (Road map of the Chin Constitution) ထပ်တူကျလာဖို့အတွက် ညှိနှိုင်းဖို့လိုနေတာသာဖြစ်တယ်လို့ရှုမြင်ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပုံ- CC နဲ့ CB ချင်းအင်အားစု ၂ စု တွေ့ဆုံဆွေးနွေးစဉ် ဒါကို ချင်းပြည်သူတစ်ချို့က ချင်းတော်လှန်ရေးနှစ်ဖွဲ့အကြားက ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးလမ်းကြောင်းအမြင်များ မစုစည်းနိုင်သေးမှုလို့…
နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလမ်လာပူမြို့၊ ဘူကစ်ဘင်တန်က ချင်းလူမျိုးတွေအများစုနေထိုင်တဲ့ တိုက်ခန်းတစ်ခုကို မလေးရှား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ စည်ပင်၊ ရဲ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်စီးခဲ့ပြီး အထောက်ထားမဲ့ ချင်းလူမျိုး အယောက် ၂၀ ၊ ဗမာလူမျိုး ၁၀ ယောက် အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား အယောက် ၇၀ ကျော် မနေ့နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဝင်စီးခံရတဲ့ တိုက်ခန်းအတွင်းက အခန်းအဖွဲ့တွေကိုလည်း မလေးရှားနိုင်ငံ အာဏာပိုင်တွေက မနေ့ကဘဲ ဖျက်ဆီးလိုက်တယ်လို့ ဖြစ်စဉ်သိတဲ့သူတွေပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်သိတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံက ချင်းလူမျိုး တစ်ဦးပြောတာက “တိုက်ခန်းအောက်မှာနည်းနည်း ညစ်ပက်တော့ ပက်ဝန်းကျင်တွေရဲ့ တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ဖမ်းဆီးတာလည်းဖြစ်တယ် ပြီးရင် တိုက်ခန်းမှာ နဂိုရှိပြီးသား မဟုတ်ဘဲနဲ့ ပြင်ပြားတွေနဲ့…
တီးတိန်မြို့တွင်း တိုက်ပွဲကြောင့် တီးတိန်မြို့ခံပြည်သူများ မြို့ကို စွန့်ခွာစစ်ရှောင်ခဲ့ကြရာ လက်ရှိအချိန်မှာ မြို့ကိုပြန်လာသူများလာတာနဲ့အမျှ အိမ်ဖောက်ထွင်း ခိုးယူမှုများ လျော့ကျ လာတယ် လို့ တီးတိန်မြို့ရှိ လူမှုရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး က ပြောပါတယ်။ “နေအိမ် မီးလောင်ပြာကျတဲ့ မိသားစု တွေကလွဲရင် အိမ်စောင့်ဖို့ အနည်းဆုံး တစ်အိမ် တစ်ယောက် နီးပါး ပြန်လာ ကြတယ်။ နေအိမ်တွေမှာ လူရှိလာ လို့လည်း ဖြစ်မယ်။ ဖောက်ထွင်းတာ၊ ခိုးယူတာတွေ အရင်လို သိပ် မပြောကြတော့ဘူး။ အဖွဲ့အစည်းတွေဆီ လာတိုင်တာလည်း လျော့လာတယ်။ မရှိတာမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး” လို့ တီးတိန်မြို့ရှိ လူမှုရေး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ကပြောပါတယ်။ တီးတိန်မြို့ခံ တစ်ဦး ကမူ လက်ရှိ အခြေအနေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး သုံးသပ်ရာမှာ”လူတွေ များလာတာ…
နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့စက်တင်ဘာလနဲ့ အောက်တိုဘာလမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်မှာလွတ်ရက်စေ့လို့ပြန်လွတ်လာသူ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား၂ ဦးကို ထောင်အပြင်ရောက်မှ စစ်ကောင်စီကပြန်ဖမ်းဆီးကာအမှုထပ်တိုးပြီး ထောင်ပြန်ချကြောင်း၊ ကလေးထောင်က နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား အများစုဟာ လွတ်ရက်စေ့လဲ မလွတ်ကြကာပြန်ဖမ်းဆီးခံနေရကြောင်းနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေအတွက် ကူညီပေးနေသူတစ်ဦးက “ နိုင်ငံရေးအမှုနဲ့ ကွင်းလုံးကျွတ်လွတ်လာတာက အတော်ရှားပါတယ် အခုဆိုရင် ပြန်ဖမ်းခံရတာများနေပြီပေါ့ နိုင်ငံရေးမှုမှာ တော်တော်များများကို ၅၀၅ အရင်ကပ် ပြီးရင် ၅၀ (ည) မဟုတ်ရင် ၅၂ ကပ်ပြီး အနည်းဆုံး ၇ နှစ်၊ ၉ နှစ်ကျတယ်၊ ၁၂ နှစ်ကျတယ် အများကြီးပေါ့ ကလေးမြို့မှာ ၅၀၅ ကို ၂ နှစ်ဘဲချပေမယ့် ၅၀၅ သမားတွေကို နောက်မှုကပ်တာများတယ် ဒါပေမယ့်…
နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်။ လက်ရှိထွက်ပေါ်လာသော မဲရလဒ်များအရ ၂၀၂၄ အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ သမ္မတဟောင်းဒေါ်နယ်ထရမ့် က ပြိုင်ဘက် ဒုတိယ သမ္မတ ကမ်မလာဟဲရစ်ကို အနိုင်ရသွားပြီလို့ Fox News သတင်းဌာနက ဖော်ပြကြေညာသွားပါတယ်။ ထရမ့် ဟာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်က “အမေရိကကို ပြန်လည်ကြိမ်းကျယ်ခမ်းနားစေမည်” ကတိပြုချက်ဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဟီလာရီကလင်တန်ကို အနိုင်ရကာ ပထမဆုံးအကြိမ် သမ္မတဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ထရမ့်ပ်ဟာ ယင်းနောက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ဘေးကြုံခဲ့ရတဲ့ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြန်လည်အရွေးခံခဲ့ရာမှာ သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကို အရှုံးပေးခဲ့ရပါတယ်။ ‘’တိုင်းပြည်ကို အနာကျက်အောင်ကုစားမယ်…ခင်ဗျားတို့အတွက် ဘဝမှာ အရေးအကြီးဆုံး နေ့တနေ့…’’ ရွှေခေတ်ကို ရောက်ပြီ”လို့ လက်ရှိအချိန်မှာ အမေရိကန် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ဒုတိယအကြိမ်အနိုင်ရဖို့ သေချာသွားပြီ ဖြစ်တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က…
နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်။ အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ ရန်ပုံငွေနဲ့လည်ပတ်နေတဲ့ အိန္ဒိယရဲ့ကမ္ဘာ့ရေးရာကောင်စီ (ICWA )က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးရာနဲ့ ဖက်ဒရယ်ရေးရာအကြောင်း ဆွေးနွေးပွဲခေါင်းစဉ်နဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တချို့ကို ဖိတ်ကြားတဲ့အပေါ် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ မြန်မာ့ အရေးချဉ်းကပ်လာမှုကို ကြိုဆိုတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ရဲ့လက်ထောက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဆလိုင်းထက်နီက ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ NUG ၊ KNU၊ KNPP ၊CNF ပူးတွဲသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)လက်ထောက်ထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဆလိုင်းထက်နီက “လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအတွေ့ကြုံအရ အိန္ဒိယရဲ့ ပေါ်လစီက ဗဟိုမှာဘယ်သူအာဏာရရ အဲဒီဗဟိုကို ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ ဆက်ဆံရေးမျိုးကို သူတို့က အသားပေးလေ့ရှိတယ် ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ဒီအချိန်မှာ အိန္ဒိယကနေပြီးမှ အခုကျနော်တို့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ အနောက်ဘက်မှာအခြေစိုက်တဲ့…
နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် တွန်းဇံမြို့နယ် မွာလ်ကွေးကျေးရွာမှာ နယ်မြေချဲ့လာပြီး တွန်းဇံမြို့သိမ်းရန်စစ်ရေးပြင်ဆင်နေတဲ့ ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်(ZRA )တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်ဝန်းကျင်မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA )နှင့် CDF – Tongzang ကပူးပေါင်းပြီး ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ZRA ဘက်က ၁၀ ဦးခန့်ကျဆုံးပြီး CDF – Tongzang ဘက်က တစ်ဦးကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ CDF – Tongzang ကဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ZRA-EC ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်က တွန်းဇံမြို့နယ် မွာလ်ကွေးကျေးရွာမှာ CNA(CC)အဖွဲ့များက ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ZRA ဘက်က ၃ ယောက် ကျဆုံး၊၂ ဦး…
နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့အနီးတစ်နေရာကို ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ မနက် တစ်နာရီခွဲ ဝန်းကျင်မှာ စစ်ကောင်စီက ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံးကြဲတာတွေလုပ်ခဲ့ပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှုတော့ မရှိဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “ ဒီနိုဝင်ဘာလမှာ ဒါပထမဆုံးကြိမ် လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်တာဖြစ်တယ်။ နေအိမ်ထိခိုက်ပျက်စီးတာမျိုးတော့မရှိဘူး။ မြို့ပြင် လူမရှိတဲ့နေရာကို ကြဲတာမျိုးဖြစ်တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဒီနေ့မနက်ပိုင်းတစ်နာရီခွဲလောက်မှာ မြို့အနီးတစ်နေရာကို ဂျက်ဖိုက်တာကနေ ၂ ကြိမ် ဗုံး ၄ လုံးကျော်နဲ့ ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ပွိုင့်ဖိုက်စက်သေနတ်နဲ့လည်း ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်သွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ တစ်လအတွင်းမှာကို စစ်ကောင်စီက မင်းတပ်မြို့ကို လေကြောင်းကနေတိုက်ခိုက်တာ (၇၇) ကြိမ်လုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်း CDF – Mindat က…
နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းမှစတင်ပြီး စစ် ကောင်စီဝါဒဖြန့် Telegram Channel တွေနဲ့Facebook page တချို့မှာ ချင်းအမျိုးသားဆိုင်ကယ်ကယ်ရီသမားတစ်ဦးကို မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တစ်ခုမှ PDF ရဲဘော်တစ်ဦး Starlink (စတားလင့်) ၆လုံးဖြင့် ဂန့်ဂေါမြို့မှာ စစ်ကောင်စီဆီမှာ အလင်းဝင်ရောက်လာဟုဆိုကာ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံဝါဒဖြန့်နေ ကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာဖြစ်တဲ့ ယောအလင်းတန်း သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်အမှန်မှာ ပြီးခဲ့သည့် တစ်လခန့်က ချင်းအမျိုးသား ကယ်ရီသမားတစ်ဦးသည် စတားလင့် ၆လုံးဖြင့် လမ်းမှားကာ ဂန့်ဂေါမြို့ပေါ်သို့ ဖြတ်သန်းမိခဲ့ကြောင်းသိရပါတယ်။ ဂန့်ဂေါမြို့တွင်းသို့ လမ်းမှားဝင်ရောက်မိသည်ကို သိသိချင်း နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ရန်ကြိုးစားစဉ် ဂန့်ဂေါမြို့မြောက်ဖက် စိုင်ဒူးကျေးရွာဖက်မှ ဝင်လာသော စကစဂိတ်တွင် စတားလင့် ၆လုံးနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ဂန့်ဂေါမြို့ ခလရ ၅၀ တပ်အတွင်းသို့ခေါ်ဆောင်သွားခံခဲ့ရကာခလရ…