ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဖလမ်းမြို့နားမှာ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ဖလမ်းမြို့ထဲ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အဓိက စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက “စစ်ကြောင်းက မြို့ထဲမဝင်သေးပါဘူး ဗားရ်ဘက်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းတစ်ခုနဲ့ ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်ကိုသွားတဲ့ စစ်ကြောင်း ၂ ခုလုံးနဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်တယ် မနက်စောစော မိုးမလင်းခင်ကတည်း ကနေ ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့လည်း တိုက်ခိုက်တာတွေရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာ ဗားရ်တံတား နဲ့ ဖလမ်းမြို့နားက…

                           ‌ ရေးသားတင်ပြသူ-ဆလိုင်း ဟဲပါရုန်း ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကိုဒေသတွင်းနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ)၏အခန်းကဏ္ဍအပေါ်အခြေခံ၍ အမည်ခံရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် အသွင်ပြောင်းအစိုးရအာဏာယူပြီးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လျက်ရှိသောအခြေအနေအရ ဆန်းစစ်လေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် အသွင်ပြောင်းအစိုးရ၊သမ္မတ၏လတ်တလောလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သောဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းနှင့်အတူ    တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအားငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုများသည် နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒအလျောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဥ်မျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကို တုံ့ပြန်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။ ထို့အပြင်ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းကိုလိုက်၍ မြန်မာ့နိုင်ငံ‌ရေးအပေါ်အနောက်နိုင်ငံများထက်   ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏အရေးပါမှုမြင့်မားလာခြင်းနှင့်ပြည်တွင်းအတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအင်အားစုများအကြား စုစည်းညီညွတ်မှု၏အရေးပါမှုကိုလည်းအလေးထားတင်ပြထားပါသည်။ နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးပုံစံသည် ပြည်တွင်းအင်အားစုများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပါတ်သက်မှုများအကြားရှုပ်ထွေးပွေလီသော ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ထုံးဖွဲ့ထားသည်။ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအင်အားစုများ(မြန်မာ့တပ်မတော်၊တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ ၂၀၂၀ခုနှစ်ရွေးကောက်ခံအမတ်များ၊အခြားတော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များ)သည်အဓိကအရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ၌ရှိနေသော်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်ပါတ်သက်မှုသည် ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားများအပေါ်  အခြေခံထားသောကြောင့် တဖြည်းဖြည်းသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ထိုသက်ရောက်မှုများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် မည်မျှအရေးပါသည်ကိုလေ့လာဆန်းစစ်ထားသည်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လာရာ၊လားရာလက္ခဏာများနှင့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ လိုက်လျောညီထွေမှုများအရလက်ရှိစစ်တပ်အသွင်ပြောင်းအာဏာပိုင်များ၏လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်သော    မြန်မာ့နှစ်သစ်မိန့်ခွန်းတွင်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပြိုင်ဖက်ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီးများအပါအဝင်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းတို့သည် စစ်မှန်သောပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများထက် နိုင်ငံတကာနှင့်ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်ကြောင်းတွေ့မြင်နိုင်သည်။…

ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်း အသုံးပြုရေးကိစ္စ အပါအဝင် အခြားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို Chinland Council အဖွဲ့ဝင် ကြားကာလ ခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စု များရေးရာ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ/ ပလက်ဝကောင်စီ (IKACC/PC) နဲ့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး-Chin People Union/ Chin people Army (CPU/CPA) တာဝန်ရှိသူများ အကြား မတူပီမြို့မှာ ပထမအကြိမ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ IKACC/PC က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုကို ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က မတူပီမြို့မှာ အပြုသဘောဆောင် ဆွေးနွေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး CPU/CPA ဘက်ကလည်း ဥက္ကဌ ဆလိုင်းထန်ချွမ်းဖေ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ချင်းလဲန်းကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ IKACC/PC အနေဖြင့်…

ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ ဇိုဂမ် (Zogam) နယ်မြေအတွင်းကို ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းကမှ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်တာကို ခွင့်မပြုသလို၊ ဇိုမီးလူထုနဲ့ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ အပြည့်အဝသိရှိမှုနဲ့ သဘောတူညီချက်မပါဘဲ ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့ကမှ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာ လှုပ်ရှားခွင့်မရှိကြောင်း Zomi Political Coordination Council (ZPCC) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ တရားဝင် ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုတွေ၊ မြို့ရွာအုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စတွေအပါအဝင် ဇိုမီးလူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်အားလုံးမှာ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဘယ်ပြင်ပနိုင်ငံရေးအဖွဲ့၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရကမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာ၊ တားဆီးတာ ဒါမှမဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတွေလုပ်တာမျိုး လုံးဝ (လုံးဝ) မလုပ်ရဘူးလို့လည်း အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်မှာ အတိအလင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇိုဂမ်ကို အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ဟာ ဇိုမီးလူမျိုးတွေမှာပဲ ရှိတဲ့အတွက်…

ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က NCA ကာလတုန်းက မူဟောင်းကြီးကို ပြန်အစဖော်ပြီး CNF အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အပေါ် အယုံအကြည် မရှိနိုင်တဲ့အကြောင်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF )ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက ပြောပါတယ်။ CNF အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ မတိုင်ခင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အကြောင်း အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မနေ့ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးမှာ ပြောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF ) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “မင်းအောင်လှိုင်ဟာ NCA ကာလတုန်းက မူဟောင်းကြီးကို ပြန်အစဖော်နေတာဆိုတော့ ဒုံယင်းပဲဖြစ်မှာပါ၊ ဆိုတော့ ကျနော်တို့အနေနဲ့…