Generated by All in One SEO v4.9.7.2, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site.

# WWW.CHINWORLD.ORG

Chin World  မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://chinworld.org/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Posts

- [မြင်းချေးနဲ့ ရေးဆွဲထားတဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပုံတူပန်းချီကား ကနေဒါမှာ ဒေါ်လာ ၁,၈၀၀ နဲ့ ရောင်းထွက်](https://chinworld.org/2026/08/မြင်းချေးနဲ့-ရေးဆွဲထားတ/) - ဩဂုတ်လ ၄ ရက်။ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗြိတိသျှ ကိုလံဘီယာ (British Columbia) ပြည်နယ်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ပန်းချီပြပွဲတစ်ခုမှာ မြင်းချေးကို အသုံးပြုပြီး ရေးဆွဲထားတဲ့ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ပုံတူပန်းချီကားတစ်ချပ်ဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၈၀၀ နဲ့ လျှင်မြန်စွာ ရောင်းချသွားခဲ့ရတယ်လို့ ကနေဒါအခြေစိုက် CTV News သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီပန်းချီကားကို ကနေဒါနိုင်ငံသူ ပန်းချီဆရာမ Wendy Chartrand က ရေးဆွဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး Sooke Fine Arts Show ပန်းချီပြပွဲမှာ ပြသခဲ့ရာမှာ ပရိသတ်တွေအကြား ရေပန်းအစားဆုံးနဲ့ ငြင်းခုံဖွယ်ရာ ပန်းချီကားတစ်ချပ် ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။ ယခုလို မြင်းချေးကို အသုံးပြုရေးဆွဲတာဟာ လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နိုင်ငံရေး စိတ်ပျက်စရာ အခြေအနေတွေအပေါ် သူမရဲ့
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ လှေအဌားလိုက်တဲ့ ဒေသခံချင်းအမျိုးသား ၄ ဦးကို ULA/AA က ဖမ်းဆီးထားတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2026/08/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-လှေအဌာ/) - သြဂုတ်လ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကုလက်ချောင်းနဲ့ ရှင်းလက်ချောင်းထဲရှိ လှေအဌားလိုက်တဲ့ ဒေသခံချင်းလူမျိုးအမျိုးသား ၄ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA )က ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မသင်္ကာမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး ဒီကနေ့ အချိန်ထိ မိသားစုနှင့်လည်း အဆက်အသွယ်မရရှိကြသေးဘူး လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “အခုဖမ်းဆီးခံရသူတွေရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဘာသတင်းမှ မရကြသေးဘူး မိသားစုဝင်တွေဘက်ကရောပေါ့ သူတို့က လှေအဌားလိုက်တဲ့ စီးပွားရေး လုပ်တဲ့သူတွေဖြစ်တယ် KNCP / KPF အဖွဲ့နဲ့ ပက်သက်ပြီး မသင်္ကာလို့ ဖမ်းဆီးတာလည်း ပါမယ် အခုထိတော့ အတိအကျပြောလို့မရပြန်ဘူး သူတို့က အသက် ၄၀ ကျော် အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ လူကြီးတွေပါ” လို့ပြောပါတယ်။ ULA/AA က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့
- [စစ်ကော်မရှင်နဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်ဟာ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတချို့ရဲ့သဘောဆန္ဒ အလျောက် လုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် နဲ့ မူဝါဒ လုံးဝ မပါဝင်ဘူးလို့ CNO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/08/စစ်ကော်မရှင်နဲ့-ဆွေးနွေ/) - ဩဂုတ်လ ၃ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ NSPNC ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO)အကြား တွေ့ဆုံမှုဟာ CNO ေခါင်းဆောင်တချို့က ၄င်းတို့သဘောဆန္ဒအလျောက်ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းသာဖြစ်ပြီး CNOရဲ့တရားဝင်ရပ်တည်ချက် ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ မှုဝါဒတို့ကို လုံးဝ ကိုယ်စားမပြုတဲ့အကြောင်း CNO က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၃ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်၊သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖလမ်းမြို့နယ် အခြေစိုက် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO ) အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၃ ဖွဲ့နဲ့ အပစ်ရပ်ဖို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံခဲ့မှုဟာ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO)ရဲ့ဗဟိုကောင်စီ (Central Council–CC)၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီ (Central Executive Committee–CEC)၊ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်ကော်မတီ (Political
- [စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ပြီဖြစ်တဲ့ ကလေး - တမူးလမ်းပေါ်က ခမ်းပတ်မြို့နဲ့ကျေးရွာတချို့က ဒေသခံ အများစု နေရပ်မပြန်ရဲ](https://chinworld.org/2026/08/စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ပြ/) - ဩဂုတ်လ ၃ ရက်။ စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက် ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းပေါ်က ခမ်းပတ်မြို့အပါအဝင် ကျေးရွာတချို့က ဒေသခံ အများစုဟာ နေရပ်မပြန်ရဲကြသေးဘူးလို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းက ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ မြို့ခံတချို့လောက်ဘဲ ပြန်ကြတာရှိတယ် အများစုကတော့ မပြန်ရဲကြသေးဘူး အဓိကတော့ တိုက်ပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်လာမှာ စိုးရိမ်ကြတာရှိသလို နောက်ဆက်တွဲ လုံခြုံရေးပိုင်ရာ အကြောင်းတွေကြောင့် မပြန်ရဲကြသေးဘူး၊ စော်ဘွားရေရှင်၊ ဖက်ယားရေရှင်၊ ကျွန်းတောရေရှင် ရွာခံအချို့ဆို ခမ်းပတ်တိုက်ပွဲဖြစ်ကတည်းက ပြန်ဝင်သွားကြတာလည်းရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ရဲ့ ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ၂ နှစ်ကျော် ထိန်းချုပ်လာတဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူး လမ်းကို ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ အပြည့်အဝ
- [ဖလမ်းမြို့မှာ ကျောင်းပညာရေးနဲ့ ကင်းကွာနေတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ကလေးတွေအတွက် ပြုလုပ်တဲ့ အရည်ချင်းစစ် စာမေးပွဲ ( Placement Test )နောက်ထပ်တစ်ကြိမ်ပြန်လည်ကျင်းပမယ်](https://chinworld.org/2026/08/7860/) - ဩဂုတ်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ အမှတ် (၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကြောင်းမှာ လာမယ့် သြဂုတ် ၉ ရက်နေ့ကစပြီး ကျောင်းပညာရေးနဲ့ ကင်းကွာနေတဲ့ ကလေးငယ်တွေ နဲ့ အရင်က ကျင်းပတဲ့ Placement Test ဖြေဆိုခွင့် မရသူတွေအတွက် Placement Test နောက်တစ်ကြိမ် ပြုလုပ်မှာဖြစ်ပြီး သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး နာမည်စာရင်း ပေးရမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကျောင်းဆရာတစ်ဦးက “ဒီတခေါက်က အရင်က Placement Test လိုမျိုးမဟုတ်ဘဲ မူလတန်းအဆင့် ကျောင်းပြင်ပညာရေး(NFPE) နဲ့ အလယ်တန်းအဆင့် ကျောင်ပြင်ပ ပညာရေး ( NFME) အတွက် ဆိုပြီး ၂ မျိုးခွဲထားတယ် NFPE Level 1 မှာ
- [ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/08/ကလေး-တမူးလမ်းကြောင်းကိ/) - သြဂုတ်လ ၁ ရက်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ရဲ့ ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ၂ နှစ်ကျော် ထိန်းချုပ်လာတဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းကို ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ ကလေး - တမူးလမ်းကြောင်းကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဘက်က အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ အတွက် ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ကစလို့ တမူး နဲ့ ကလေးမြို့ဘက်ကနေ စစ်ကြောင်း ၂ ကြောင်းဖြင့် နှစ်ဖက်ညှပ်ပြီး မြေပြင်သာလွန်အင်အားအပြင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းထိုးတိုက်ခိုက်လာလို့
- [ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဗိုလ်မှူး၊ တပ်မှူးအချို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီး အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့ကြတယ်လို့ CPA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/08/ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်-3/) - သြဂုတ်လ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်များ အတွင်းသို့ ထိုးစစ်ဆင်နေသော အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဗိုလ်မှူးကျော်ဆက် အပါအဝင် တပ်မှူးအချို့ကျဆုံးခဲ့ပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရသည်အထိ မိမိတို့တပ်ဖွဲ့ဝင်များ အကောင်းဆုံး တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက် နိုင်ခဲ့ကြတယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်(CPA) က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်များနှင့် ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်(CPA)နှင့် မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်များသည် ဇူလိုင်လကုန်အထိ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိပြီး ထိုးစစ်များကို မိမိတို့ဖက်မှ ယနေ့တိုင် အကောင်းဆုံး ခုခံတိုက်ခိုက်လျက် ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPA) နှင့် ချင်းညီ နောင် (CB)အဖွဲ့ဝင်များ၊ ယောဒေသ တပ်များဖြစ်သော (YA)၊ (YDF) အပါအဝင် အခြားသော တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်များနှင့်အတူ လက်တွဲကာ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံတိုက်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိရာ
- [အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၃ ဖွဲ့မှာ CNO အဖွဲ့ပါဝင်](https://chinworld.org/2026/07/အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြတဲ/) - ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/CNDF) အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၃ ဖွဲ့နဲ့ အပစ်ရပ်ဖို့တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ နေပြည်တော်မှာပြုလုပ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ အစိုးရ ရက် ၁၀၀ ပြည့် နိုင်ငံတော်အခြေပြမိန့်ခွန်းမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်၊သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က “ငြိမ်းချမ်းရေးတံခါးကို ထာဝရဖွင့်လှစ်ပြီဆိုတဲ့ ခံယူချက်နဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ EAO အားလုံးကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့အမြဲဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပါတယ် NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့အဖွဲ့တွေနဲ့ မထိုးရသေးတဲ့ အဖွဲ့တွေအားလုံး မည်သည့်ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်မထားဘဲ တွ့ဆုံဆွေးနွေးကြဖို့ EAO တွေကို ထပ်မံဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပါတယ် ဒါကြောင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ၁၃ ဖွဲ့ တို့နဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်” လို့ သူ့မိန့်ခွန်းမှာထည့်ပြောပါတယ်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ရက် ၁၀၀ ပြည့်
- [၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွင်း ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်ဖြင့် မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်မှာ ကျင်းပမယ်](https://chinworld.org/2026/07/၂၀၂၇-ခုနှစ်အတွင်း-ကြားဖြ/) - ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သော ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲရဲ့နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်ဖြင့် မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်မှာ ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ဒီနေ့ နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ အစိုးရ ရက် ၁၀၀ ပြည့် နိုင်ငံတော် အခြေပြမိန့်ခွန်းမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်၊သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြည်ထောင်စုအစိုးရဖွဲ့စည်းအပြီး လစ်လပ်သွားသည့်နေရာများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲမကျင်းပနိုင်ခဲ့သော နေရာများအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၇ တွင် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အဆိုပါ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၈၉ နယ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် ၁၅ နယ်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၆၈ နယ်၊ စုစုပေါင်း
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ငှက်ဖျားရောဂါ ကြောင့် သေဆုံးလူနာ ရှိတဲ့ အထိ အဖြစ်များနေပြီး ဆေးဝါးတွေလည်း ပြတ်လပ်နေတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/07/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-ငှက်ဖျ/) - ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒေသအခေါ် လေမြိုချောင်း (ခေါ်) ဖုန်းလောင်ဒေသက ကျေးရွာ ၁၆ ရွာခန့်မှာ ဇူလိုင်လကစလို့ ငှက်ဖျားရောဂါအဖြစ်များနေပြီး ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့ကလည်း ကလေးငယ်တစ်ဦး ငှက်ဖျားရောဂါနဲ့ ကွယ်လွန်ခဲ့ရကာ ဆေးဝါးတွေလည်း ပြတ်လပ်နေတယ်လို့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ လက်ရှိ အသည်းရောင်အသားဝါ ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြစ်နေတဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်ထဲက လေမြိုချောင်း (ခေါ်) ဖုန်းလောင်ဒေသမှာ ဖျားနာကြတဲ့ လူနာတွေအတွက် ကုသဖို့ ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှုကိုလည်း ဆိုးဆိုးရွားရွားကြုံတွေ့နေရပြီး ဆေးဝါးအထောက်အပံ့တွေ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတယ်လို့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးကပြောပါတယ် ဆေးဝါးကုသပေးနေတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးက “ဒိုင်ရ်ဒေသတစ်ခုလုံးလို့ပြောရတယ် ကျေးရွာအနေနဲ့ဆို ၁၆ ရွာလောက်မှာ ငှက်ဖျား ဖြစ်နေကြတာ MAM အဖွဲ့အစည်းကလည်း ဆေးတွေပေးပေမယ့် မလုံလောက်ဘူး အခုကျနော် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်တဲ့ ကျေးရွာဘက်မှာဆိုရင်
- [UNHCR အခန်းကဏ္ဍပါ ပြန်သုံးသပ်ခံလိုက်ရတဲ့ မလေးရှားရောက် မြန်မာဒုက္ခသည်တွေရဲ့ အနာဂတ် ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ?](https://chinworld.org/2026/07/unhcr-အခန်းကဏ္ဍပါ-ပြန်သုံးသပ/) - DonBosco အခုလက်ရှိ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် အရင်ကနဲ့ မတူဘဲ အလွန် စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဆိုက်ရောက်လို့ လာနေပါတယ်။ မလေးရှား အစိုးရအနေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ ဒုက္ခသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ခေတ္တ ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ ညွှန်ကြားလိုက်တဲ့အပြင်၊ UNHCR ရဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုလုံးကိုပါ ပြန်လည် သုံးသပ်ဖို့အထိ လုပ်ဆောင်လာတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအပြောင်းအလဲဟာ မလေးရှားရောက် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေအပါအဝင် စစ်ဘေးနဲ့ နိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်လာကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည် သောင်းပေါင်းများစွာရဲ့ ရပ်တည်ရေးနဲ့ အနာဂတ်အပေါ် ကြီးမားတဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေ စတင် ဖြစ်ပေါ်စေနေတာဖြစ်ပါတယ်။ မလေးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးရဲ့ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုချက်အရ UNHCR
- [နိုင်ငံခြား ထောက်ပံ့ငွေ ကန့်သတ်သည့် ဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်ကို မီဇိုရမ် အစိုးရနှင့် အသင်းတော် အဖွဲ့အစည်းများ ဘာလို့ ကန့်ကွက်တာလဲ?](https://chinworld.org/2026/07/နိုင်ငံခြား-ထောက်ပံ့ငွေ/) - DonBosco အိန္ဒိယ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုင်ငံခြားထောက်ပံ့ငွေ (စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ရေး) ပြင်ဆင်ချက် ဥပဒေကြမ်း (FCRA) ဟာ လက်ရှိ ပုံစံအတိုင်းဆိုရင် လက်ခံနိုင်ဖွယ် မရှိတာကြောင့် ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်ပေးဖို့ ဗဟိုအစိုးရထံ ပူးတွဲ အစီရင်ခံစာ တင်သွင်းသွားဖို့ မီဇိုရမ် ပြည်နယ် အစိုးရနဲ့ ပြည်နယ်ရဲ့ ထိပ်သီး အသင်းတော် အဖွဲ့အစည်းတွေ ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဇူလိုင် ၂၅ ရက် (စနေနေ့) က ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ တရားဝင် နေအိမ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma နဲ့ Mizoram Kohhran Hruaitute Committee (MKHC)၊ Council of Churches in Mizoram (CCM) တို့မှ ခေါင်းဆောင်တွေ တွေ့ဆုံ
- [ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေစုစည်းဖို့အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲပေးခဲ့ပေမယ့် ဒီကနေ့ အချိန်ထိ လက်မှတ်မရေးထိုးနိုင်ကြသေးဘူးလို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ပြော](https://chinworld.org/2026/07/ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အား/) - ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်။ ချင်းပြည်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအကြား စည်းလုံးညီညွတ်စွာ အုပ်ချုပ်မှုတစ်ခုအောက်မှာ စုစည်းနေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (Constitution) ရေးဆွဲပြီး နှစ်ဖက် လက်မှတ်ရေးထိုးခါနီးတွေမှာ လူမျိုးနွယ်စုအကြား ပဋိပက္ခပေါ်ပေါက်လေ့ရှိကာ ဒီကနေ့ အချိန်အထိ လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခြင်းမရှိဖြစ်နေရတယ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်က ကျင်းပတဲ့ Joint Hnampual Meet 2026 မှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က ပြောဆိုတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က “ ကျနော်တို့အစိုးရတာဝန်စယူတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ချင်းပြည်မှာတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကြား စည်းလုံးညီညွတ်မှု တည်ဆောက်နိုင်ရေးအတွက် ကျနော်တို့အင်တိုက်အားတိုက်နဲ့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါတယ် အရပ်ဖက် နဲ့ တပ် ဖက်ပိုင်းမှာပါ အုပ်ချုပ်မှုတစ်ခုအောက်မှာအတူတကွသွားနိုင်ဖို့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွေလည်း ကျနော်တို့
- [နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် အမှန်တကယ်ဆန္ဒရှိရင် စစ်အုပ်စုအနေဖြင့် သက်သေပြရမယ့် အချက်တချို့ Chinland Council ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/07/နိုင်ငံရေးပြဿနာကို-နိုင/) - ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်။ စစ်အုပ်စုအနေဖြင့် နိုင်ငံရေပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် အမှန်တကယ်ဆန္ဒရှိရင် စစ်အုပ်စုဘက်ကနေ ကနဦးဆောင်ရွက်ပြီး သက်သေပြရမယ့် အချက် တချို့ကို ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ဦးဆောင်တဲ့ Chinland Council က ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုအနေဖြင့် အရပ်သားပြည်သူအဆောက်အဦးတွေ ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ ဘာသာရေး အဆောက်အဦးတွေ အပါအဝင် အရပ်သားပစ်မှတ်တွေအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ စစ်ဘေးဒဏ်သင့် အရပ်သားပြည်သူတွေထံ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေလွတ်လပ်စွာဝင်ရောက်စေခြင်း၊ အတင်းအဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းခြင်းတွေရပ်ဆိုင်းခြင်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေအားလုံးကို ခြွှင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးခြင်း စတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ကနဦး ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် သက်သေပြရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်အုပ်စုကိုယ်တိုင် ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက်ဖွဲ့စည်းထားလိုက်တဲ့ ရွေးတုအစိုးရကို တရားဝင်ဒီမိုကရေစီအစိုးရအဖြစ် အသိမှတ်ပြုနိုင်ရေးအတွက် နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းနေသလို ကြည်း၊ ရေ၊
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို နေရပ်ဒေသ မပြန်နိုင်မခြင်း အတင်းနှင်ထုတ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကလေးမြို့မှာ ချင်းဒေသခံတွေနဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အိန္ဒိယသံအမတ်ပြော](https://chinworld.org/2026/07/အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ-ခိုလ-3/) - ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ လက်ရှိခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၈၅,၀၀၀ ခန့်ကို ၎င်းတို့ရဲ့ နေရပ်ဒေသတွေကို လုံခြုံစွာ ပြန်မသွားနိုင်တဲ့ အချိန်ထိ အိန္ဒိယအစိုးရအနေဖြင့် အတင်းအဓမ္မ ပြန်လည်နှင်ထုတ်မှာ မဟုတ်တဲ့ကြောင်း မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့က ကလေးမြို့မှာ သိမ့်ဟိုတယ် ခန်းမတွင် ဖလမ်း၊ တီးတိန်က လူကြီးတချို့နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး Abhay Thakur ကပြောကြားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယသံအမတ်ကြီး Abhay Thakur ဟာ အိန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံချိတ်ဆက်လမ်းမကြီး ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် ကလေးမြို့ သိမ့်ခန်းမတွင် မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲကျင်းပခဲ့အပြီး ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့၊ တီးတိန်မြို့ ဒေသဘက်က လူကြီးတချို့နဲ့ ခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတော်ဆောင် တချို့နဲ့
- [UN ဒုက္ခသည်မှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ယာယီရပ်ဆိုင်းဖို့ မလေးရှားအစိုးရညွှန်ကြားစာပေးပို့တာတွေ ရှိ ၊ မရှိ မသိရသေး](https://chinworld.org/2026/07/un-ဒုက္ခသည်မှတ်ပုံတင်ခြင/) - ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်။ မလေးရှားအစိုးရက ကုလသမ္မဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ( UNHCR) ရဲ့ ဒုက္ခသည်သစ် မှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တွေ အားလုံး ယာယီရပ်ဆိုင်းဖို့ သတင်းထုတ်ပြန်တာတွေရှိပေမယ့် အစိုးရဘက်က UNHCR ရုံးကို ညွှန်ကြားစာပေးပို့တာတွေ ရှိမရှိကိုတော့ မသိရသေးဘူးလို့ မလေးရှားမြန်မာ လူမှုရေးအသင်းက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ မလေးရှားမြန်မာ လူမှုရေးအသင်းက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “မလေးရှားအစိုးရဘက်ကနေတော့ UNHCR ကို နောက်ထပ်မှတ်ပုံတင်အသစ်တွေ UN ကဒ်ထုတ်ပေးတာတွေ ရပ်တန့်ဖို့ သူတို့ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ သတင်းမှာ ထုတ်ပြန်လာတာဖြစ်တယ်။ UN ရုံးကို သူတို့စာပို့တာ မပို့တာကိုတော့ လောလောဆယ်မသိရသေးဘူး UN ဘက်ကို တတ်နိုင်သလောက် မေးကြည့်တော့ အစိုးရဘက်က တရားဝင်ညွှန်ကြားတာမရှိသေးဘူးလို့ သိရတယ်။ ဆိုတော့ UN ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ကို
- [မန္တလေးကနေ ကလေးမြို့ကို ရောင်းဝယ်မယ့် ငွေကျပ် ၂ ဘီလံကျော်တန်ဖိုးရှိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့အတူ သယ်ဆောင် ရောင်းဝယ်ပါဝင်သူတွေကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/07/မန္တလေးကနေ-ကလေးမြို့ကို/) - ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်။ မန္တလေးကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကို သယ်ဆောင် ရောင်းဝယ်ရာတွင် ပါဝင်သူတွေကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး ငွေကျပ်နှစ်ဘီလံကျော်တန်ဖိုးရှိတဲ့ စိတ်ကြွဆေးပြား ၁၅ သိန်းကျော်ကိုလည်း တရားခံတွေနဲ့ အတူ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သော ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် သတင်းအရ ဇူလိုင် ၁၃ ရက် ညနေ ၄ နာရီခွဲတွင် ကလေးမြို့အဝင်၌ အောင်အောင်ထွန်း (ခ) အောင်ကြီး မောင်းနှင်လာသည့် SURF မော်တော်ယာဉ်အား စစ်ဆေးရာမှ ကျပ် ၁ ဒသမ ၅ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ စိတ်ကြွဆေးပြား ၆ သိန်းကို စတင် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီနောက် ဖမ်းဆီးရမိသူ၏ ထွက်ဆိုချက်များအရ ဇူလိုင်
- [စစ်ကောင်စီနဲ့ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲအတွင်း ZRA EC တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ကျဆုံးခဲ့ရတာလို့ PDF – Zoland ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/07/စစ်ကောင်စီနဲ့-နှစ်ဖက်တိ/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင်နဲ့ တီးတိန်မြို့ကြား ချီတက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ၆ ဦးသေဆုံးပြီး Zomi Revolutionary Army ( ZRA EC) တပ်ဖွဲ့ဘက်က ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ PDF – Zoland က ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ၆ ဦးသေဆုံးသလို အများအပြားဒဏ်ရာရကာ သေဆုံးသူတွေထဲ ZRA-EC ဘက်က တပ်သား ၃ ဦး ပါဝင်တာဖြစ်ပြီး ဒီစစ်ဆင်ရေးဟာ PDF – Zoland နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့အကြား၂ ဖက် တိုက်ပွဲတစ်ခုသာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့က ၈
- [ကလေး - တမူးလမ်းပေါ်က ကမ္မကြီး (ချင်း) ရွာနဲ့ ကမ္မကြီး (ဗမာ) ရွာတို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/07/ကလေး-တမူးလမ်းပေါ်က-ကမ္မ/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်၊စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေး - တမူး လမ်းကို ခမ်းပတ်မြို့ဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ခမ်းပတ်မြို့နားက ကမ္မကြီး (ချင်း) ရွာနဲ့ ကမ္မကြီး (ဗမာ) ရွာတို့ကို ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဓာတ်ပုံတွေနဲ့အတူ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ယာယီအခြေပြုနေထိုင်တဲ့ ခမ်းပတ်မြို့နယ်ထဲက ကမ္မကြီး (ချင်း) ရွာကို ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ကမ္မကြီး (ဗမာ) ရွာကို ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တို့တွင်လည်းကောင်း ထပ်မံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဆိုပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ရဲ့ ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊
- [တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းမှာ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့နဲ့ ZRA-EC တပ်ဖွဲ့အကြား ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး ZRA-EC တပ်ဖွဲ့က ၃ ဦးသေဆုံးကြောင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/07/တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းမ/) - ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ တီးတိန်မြို့နယ် ကလေး - တီးတိန်လမ်းပိုင်းရှိ စိုင်မွာလ် ( Saimual) နဲ့ ဒင်လို ( Dimlo) ကျေးရွာအကြားမှာ မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့ ည ၈ နာရီခန့်မှာ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့နဲ့ ZRA-EC တပ်ဖွဲ့အကြား တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ZRA-EC တပ်ဖွဲ့ဘက်က ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ZRA ဘက်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကလေး–တီးတိန်လမ်းပိုင်းရှိ စိုင်မွာလ် (Saimual) နှင့် ဒင်လို (Dimlo) ကျေးရွာအကြားတွင် PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့ဘက်က မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် လက်နက်ငယ်၊ လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုကာ ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ZRA က ဆိုပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း
- [နယူးဒေလီမှာဖြစ်ပွားနေတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ ချင်းဒုက္ခသည်တွေ ပါဝင်ပတ်သက်တာတွေ မပြုလုပ်ကြဖို့ CRC သတိပေး](https://chinworld.org/2026/07/နယူးဒေလီမှာဖြစ်ပွားနေတ/) - ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ နယူးဒေလီမြို့အတွင်း လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲ၊ လူထုစုဝေးပွဲတွေကို နယူးဒေလီမြို့တွင် နေထိုင်တဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်တွေအနေဖြင့် ပါဝင်ပတ်သက် ဆက်နွယ်ခြင်းမပြုလုပ်ကြဖို့ ချင်းဒုက္ခသည် ကော်မတီ - နယူးဒေလီ ( CRC) ကဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ သတိပေးထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ “ ကျနော်တို့သည် ခိုလုံခွင့်လျှောက်ထားသူများနှင့် ဒုက္ခသည်များဖြစ်တာကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေနဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကို လေးစားလိုက်နာကာ မိမိ လုံခြုံရေး၊ ဥပဒေရေးရာအခြေအနေနဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အကျိုးပွားထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အထူးအရေးကြီးတယ်” လို့ ချင်းဒုက္ခသည် ကော်မတီ ( နယူးဒေလီ) က သတိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဆန္ဒပြပွဲတွေ လူစုလူဝေးများနဲ့ မငြိမ်မသက်မှုဖြစ်ပွားရာနေရာတွေကို သွားရောက်တာတွေ ရှောင်ကြဉ်ကြဖို့နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တွေရဲ့
- [မီဇိုရမ်မှာ ဘိန်းဖြူရှားပါးလာပြီးဆေးခြောက်နဲ့ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး သုံးစွဲမှု ပိုများလာ](https://chinworld.org/2026/07/မီဇိုရမ်မှာ-ဘိန်းဖြူရှာ/) - ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ဘိန်းဖြူ ရရှိနိုင်မှု လျော့ကျသွားပြီး ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာပေမဲ့ ဆေးခြောက် သုံးစွဲမှု ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာသလို ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး အလွဲသုံးစွဲမှုပါ ဆက်လက် မြင့်တက်နေတယ်လို့ အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ အင်္ဂါနေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် မူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေး အဓိက ကော်မတီက အစည်းအဝေးမှာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုပါတယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ တင်ပြချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ဆက်စပ်မှု ၃၁၉ မှု မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၄၈၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ ရဲတပ်ဖွဲ့က အမှုပေါင်း ၂၁၉ မှု မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃၁၂ ဦးကို
- [တွန်းဇံမြို့နယ်နဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်တွေကို အရေးပေါ်အခြေအနေ(စစ်အုပ်ချုပ်ရေး)ကြေညာထားတဲ့ စာရင်းကနေ ပယ်ဖျက်](https://chinworld.org/2026/07/တွန်းဇံမြို့နယ်နဲ့-ဖလမ်/) - ဇူလိုင် ၂၁ ရက်။ စစ်ကောင်စီပြန်လည် ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ ချင်းပြည်နယ် တွန်းဇံမြို့နယ်နဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်တို့ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ (စစ်အုပ်ချုပ်ရေး) ကြေညာထားတဲ့ စာရင်းကနေ ပယ်ဖျက်ကြောင်း ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်က မြို့ ၅ မြို့အပါအဝင် မြို့နယ်ပေါင်း ၅၈ မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး သက်တမ်းတိုးဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာကျင်းပတဲ့ တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် ပုံမှန်အစည်းဝေး မှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ (ကိုယ်စား) ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒု - ဝန်ကြီးနှင့် ဒု- ရှေ့နေချုပ် ဒေါက်တာထိန်လင်းဦးက အဆိုတင်သွင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားတဲ့ မြို့နယ် ၆၀
- [ပြည်ပရံပုံငွေပိတ်မည့် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏ ဥပဒေကြမ်းကြောင့် မီဇိုရမ်တွင် ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အရပ်ဖက်အဖွဲ့များ ဆန္ဒပြမည်](https://chinworld.org/2026/07/ပြည်ပရံပုံငွေပိတ်မည့်-အ/) - ဇူလိုင် ၁၇ ရက်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက အဆိုပြုထားတဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုင်ငံခြားထောက်ပံ့ငွေ (စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး) ပြင်ဆင်ချက်ဥပဒေကြမ်း (FCRA Amendment Bill, 2026) ဟာ ပြည်ပရံပုံငွေအပေါ် မှီခိုအားထားနေရတဲ့ ဘုရားကျောင်းတွေ၊ ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း (NGOs) တွေအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ Mizoram Pradesh Congress Committee (MPCC) က စွပ်စွဲထောက်ပြလိုက်ပြီး၊ အဆိုပါ ဥပဒေကြမ်းကို ကန့်ကွက်တဲ့အနေနဲ့ လာမယ့် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ပြည်နယ်လုံးကျွတ် ‘Black Day’ (လူမည်းနေ့) အထိမ်းအမှတ် ဆန္ဒပြပွဲ ပြုလုပ်သွားမယ်လို့ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ကြာသပတေးနေ့က Aizawl မြို့ မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုအတွင်း MPCC ပါတီရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးမှူး
- [တီးတိန်မြို့နယ်ရှိ တွီးထန်ကျေးရွာကို မြို့အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်](https://chinworld.org/2026/07/တီးတိန်မြို့နယ်ရှိ-တွီး/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် ရှိ တွီးထန်ကျေးရွာကို ဇူလိုင် ၁၇ ရက်နေ့မှာ မြို့ အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပေးလိုက်တယ် လို့ ဒေသခံတွီးထန်ရွာသား များထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “တွီးထန်ရွာကို ကျေးရွာ အဆင့်ကနေ မြို့ အဆင့် သို့ တိုးမြှင့် ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၁၇ နေ့မှာ တီးတိန်ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ကနေ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး နှင့် ရပ်မိရပ်ဖတွေ ခေါ်ယူပြီး လက်မှတ် ရေးထိုး စေခဲ့ ပါတယ်။ မြို့ အဆင့် တိုးမြှင့်ပြီ ဆိုတာ အတည်ပြုလုပ် ရပါပြီ” လို့ ရွာသား တဦးက Chin World Media ရဲ့ မေးမြန်းချက်ကို
- [ဟားခါးမြို့မှာ ရဲတပ်သား ၂ ဦး ပစ်သတ်ခံရလို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က မြို့အဝင်အထွက်ပိတ်ဆို့ပြီး စစ်ဆေးရေးတွေ တင်းကြပ်နေ](https://chinworld.org/2026/07/ဟားခါးမြို့မှာ-ရဲတပ်သား/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ ၊ ပြည်တော်သာရပ်ကွက် ဂန့်ဂေါလမ်းပေါ် ဆိုင်ကယ်နဲ့ သွားနေတဲ့ ဟားခါးမြို့မ ရဲစခန်းက ရဲတပ်သား ၂ဦး ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၉ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ပစ်သတ်ခံရလို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဟားခါးမြို့မှာ ရဲတပ်သား ၂ ဦး ပစ်သတ်ခံရလို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က မြို့အဝင်အထွက်ပိတ်ဆို့ပြီး စစ်ဆေးရေးတွေ တင်းကြပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ပြည်တော်သာရပ်ကွက် ဂန့်ဂေါလမ်းပေါ် ဆိုင်ကယ်နဲ့ ထွက်လာတဲ့ ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းက ရဲတပ်သား ၂ ဦးကို ပစ်သတ်ခံရပြီး နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး အလောင်းကို ဟားခါးဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ CDF – Hakha က ပစ်သတ်တာလို့
- [Starlink မူဝါဒ အသစ်မှာ အင်တာနက်လိုင်းတွေ မရတော့မှာကို ချင်းပြည်နယ်က ဒေသခံတချို့စိုးရိမ်နေကြ](https://chinworld.org/2026/07/starlink-မူဝါဒ-အသစ်မှာ-အင်တာနက်လ/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဖုန်းလိုင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းတွေ ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့ ဒေသတွေမှာ ကျုယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေကြတဲ့ ဂြိုလ်တု Starlink အင်တာနက်လိုင်းတွေ သြဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မတိုင်ခင်အထိ အသုံးပြုလို့ရမှာဖြစ်ပြီး သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ကစလို့ Starlink မူဝါဒ အသစ်စတင် အသက်ဝင်လာတော့မှာဖြစ်လို့ ဖုန်းလိုင်း၊ အင်တာနက်လိုင်း မရတဲ့ ချင်းပြည်နယ်က ဒေသခံတွေက အင်တာနက်လိုင်းကို အရင်လို မရတော့မှာကို စိုးရိမ်မှု မြင့်တက်နေပါတယ်။ ဂြိုလ်တု Starlink အင်တာနက်လိုင်းတွေကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ကစလို့ နိုင်ငံခြားတွင် ရက်ရှည်အသုံးပြုသူတွေ အတွက် မူဝါဒအသစ်ကို စတင်အသုံးပြုတော့မှာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ နေထိုင်တဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက “
- [ဖလမ်းမြို့ပေါ်မှာ ပညာရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦး ၁၀ ရက်အကြာ ပျောက်ဆုံးနေပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ် ဒဏ်ရာများစွာနဲ့သေဆုံးလျက်အလောင်းကို ပြန်တွေ့](https://chinworld.org/2026/07/ဖလမ်းမြို့ပေါ်မှာ-ပညာရေ/) - ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်မှာ ၁၀ ရက်ခန့်ကြာပျောက်ဆုံးနေတဲ့ အသက် ၄၇ နှစ်အရွယ် ပညာရေးဝန်ထမ်းအမျိုးသားတစ်ဦးကို ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့မှာ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ ဒဏ်ရာများစွာနဲ့ သေဆုံးလျက်အလောင်းကို ပြန်တွေ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ သေဆုံးသွားတဲ့ အသက် ၄၇ နှစ်အရွယ် ပညာရေးဝန်ထမ်းကိုပါသဲဟာ စစ်ကောင်စီက ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း ဖလမ်းမြို့မှာ တာဝန်ပြန်လည် ထမ်းဆောင်နေသူတစ်ဦးဖြစ်တယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ သေဆုံးသွားသူကိုပါသဲရဲ့ အလောင်းကိုဖလမ်းမြို့၊ ဗန်ကာအိုရပ်ကွက်က RC ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း အနီးမှာ သူ့ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ ဓားဒဏ်ရာတွေ အပြင် လက်ချောင်းတွေ ဖြတ်ခုတ်ခံထားရတဲ့ အလောင်းကို ဒေသခံတွေက ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကိုပါသဲဟာ သဘောထားကောင်းမွန်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အခြားသူတွေနဲ့ ရန်စကားပြောလေ့ ရှိသူလည်း မဟုတ်တဲ့
- [မီဒီယာတချို့ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ် လို့ မ ရေးတော့ဘူးလား ? (အယ်ဒီတာထံ ပေးစာ )](https://chinworld.org/2026/07/မီဒီယာတချို့-ပလက်ဝမြို့/) - Salai Cung Lian Hu ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ကုလားတန် မြစ် ရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ် ကုလားတန်မြစ်ဖျားဘက်မှာ အိုးအိမ်ပျက်စီးမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ကုလားတန်မြစ်ရေဟာ ၁၀နှစ်တန်တန်၊ ၁၅ နှစ်တန်တန် သာမန်ထက်ပိုတဲ့ ထူးကဲတဲ့ မြစ်ရေကြီးမှု ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကိုလည်း ပလက်ဝမှာ ငယ်ငယ်ကနေဖူးတော့ အတွေ့အကြုံအရ သိနေတာပါ။ အဲဒီရေကြီးမှုရဲ့ ကြီးမားတဲ့သက်ရောက်မှုကို ချင်းပြည်နယ် ပလက်၀မြို့နယ်နဲ့ရခိုင်ပြည် နယ်ဘက်က အချို့မြို့တွေလည်း ခံကြရပါတယ်။မြစ်ရေကြီးတာဟာ မုန်တိုင်းမိုးကြောင့်ဖြစ်ပေမဲ့ ကုလားတန်မြစ်ညာဘက်မှာ သဘာဝသစ်တောတွေ ပြုန်းတီး လာတဲ့အခါ မိုးရေတွေကို သဘာဝအတိုင်းမတားဆီးနိုင်တော့ဘဲ ကုလားတန်မြစ်တကြော ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်ကို အရှိန်အဟုန်စီးဆင်းသွားတာကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှုဒဏ်ကို ခံရတဲ့သဘောပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မြစ် ရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ် ကုလားတန်မြစ်ဖျားဘက်မှာ အိုးအိမ်ပျက်စီးမှုဖြစ်စဉ်ကို
- [အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင် ရေကြီးမြေပြိုမှုကြောင့် ဘုရားကျောင်းအပါအဝင်နေအိမ်များ ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/07/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင/) - ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊Lawngtlai ခရိုင် အတွင်းရှိ Zochachhuah ကျေးရွာ မှာ ရက်ဆက်သည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခဲ့တဲ့ မုတ်သုံမိုးကြောင့် ပြင်းထန်တဲ့ ရေကြီးမြေပြိုမှုတွေ ဖြစ်ပွားပြီး ဆောက်လုပ်ဆဲ ဘုရားကျောင်းနဲ့ လူနေဆောင် အပါအဝင် ဒေသခံနေအိမ်တွေ ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ Changhma Times သတင်းစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဆိုပါ နယ်စပ်ကျေးရွာမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ရေကြီးမှုကြောင့် နေအိမ် ၇ လုံး ရေမြုပ်ကာ အိမ်ထောင်စုသုံး ပစ္စည်းတွေနဲ့ အဖိုးတန်ပစ္စည်းတွေ ရေထဲမျောပါ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသလို၊ ကြီးမားတဲ့ မြေပြိုမှုကြောင့် ဘုရားကျောင်းဝင်းအတွင်း ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ ဘိလပ်မြေ၊ သွပ်ပြား၊ ကြွေပြား၊ သစ်နဲ့ ကိရိယာတန်ဆာပလာတွေအားလုံး မြေစာပုံကြီးအောက် ပိမိသွားခဲ့ပြီး အများအပြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို
- [ချင်းပြည်နယ်က မြို့ ၅ မြို့အပါအဝင် မြို့နယ်ပေါင်း ၅၈ မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးသက်တမ်းတိုးဖို့ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာအဆိုတင်သွင်း](https://chinworld.org/2026/07/ချင်းပြည်နယ်က-မြို့-၅-မြ/) - ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်က မြို့ ၅ မြို့အပါအဝင် မြို့နယ်ပေါင်း ၅၈ မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး သက်တမ်းတိုးဖို့ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာကျင်းပတဲ့ တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် ပုံမှန်အစည်းဝေး မှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ (ကိုယ်စား) အဆိုတင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကာလ (စစ်အုပ်ချုပ်ရေး) ကြေညာထားတဲ့ ရက်ပေါင်း (၉၀) ပြည့်ဖို့ နီးကပ်လာချိန် အခုလိုထပ်မံတိုးမြှင့်သတ်မှတ်ဖို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒု - ဝန်ကြီးနှင့် ဒု- ရှေ့နေချုပ် ဒေါက်တာထိန်လင်းဦးက အဆိုတင်သွင်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားတဲ့ မြို့နယ် ၆၀ ထဲကနေ သူတို့ပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်က ဖလမ်းမြို့နယ်နဲ့ တွန်းဇံမြို့တို့ကို ချန်လပ်ပြီး ကျန်တဲ့ ၅၈
- [ကလေးမြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေရောင်းဝယ်မှုများတွင် အထောက်အထား ခိုင်မာမှုအားနည်းတဲ့ အတွက် သတိထားသင့်ကြောင်း ဥပဒေပညာရှင်အချို့မှဆို](https://chinworld.org/2026/07/ကလေးမြို့ရှိ-အိမ်ခြံမြေ/) - ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်။ ကလေးမြို့ရှိ အိမ်ခြံမြေ နှင့် မြေ အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ရာမှာ အထောက်အထား ခိုင်လုံမှု အားနည်း နေပြီး မြေနေရာရဲ့ တည်နေရာ၊ အကျယ်အဝန်း နှင့် နယ်နိမိတ်ကို အတည်ပြုနိုင်တဲ့ ပုံစံ (၁၀၅)၊ (၁၀၆) တွေတောင် လျှောက်ထားခြင်း မရှိကြတဲ့ အတွက် သတိထားသင့်ကြောင်း ဥပဒေပညာရှင်အချို့မှဆိုပါတယ်။ “ကလေးခရိုင် တရားရုံးမှာ enroll သွင်းပြီး အမှုလိုက်ပါ ဆောင်ရွက်ဖို့ ပြင်ရှင်ရင်း မြေကိစ္စ တချို့ပါ ဖြေရှင်းရ တယ်။ အမှုတွေကို လေ့လာကြည့်တော့ ကလေးမြို့ရဲ့ မြေယာ ပြဿနာက မြေကြောင့်ထက် လူကြောင့် ပိုရှုပ်နေတာ သတိ ထားမိတယ်။ တချို့ မြေဝယ်ယူ ထားသူတွေက ဂရန်စာအုပ် မပြောနဲ့။ ကိုယ့်မြေရဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ရေကြီး၊ မြေပြိုမှုတွေဖြစ်ပွားပြီး အိမ်ထောင်စု ၈၀ ကို ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-ရေကြ/) - ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တစ်ဝှမ်း နေရာပေါင်း ၂၉ ခုထက်မကမှာ တစ်ပတ်နီးပါး မိုးဆက်တိုက်သည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး ရေကြီးတာ၊ မြေပြိုတာနဲ့ ကျောက်တုံးတွေ ပြိုကျတာတွေဖြစ်ပွားခဲ့လို့ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၈၀ ကို ဘေးလွတ်ရာ နေရာတွေကို ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရပြီး အရေးပေါ်အခြေအနေ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ Lunglei ခရိုင်ထဲက Khawthlangtuipui မြစ်ရေ လျှံတက်လာတာကြောင့် အခုလို ဘေးကင်းတဲ့နေရာတွေကို အရေးပေါ် ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရေကြီးမှုကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်အနီးက Tlabung မြို့မှာ ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တွေ ရေထဲလုံးဝမြုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မြုပ်သွားတာကြောင့် မိသားစု ၄၂ စုကို ပြောင်းရွှေ့ပေးခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင်
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ “အမျိုးသားအဆင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းရာနေရာ” ဖြစ်လာတဲ့ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်ပြတိုက်](https://chinworld.org/2026/07/အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့-အမျိ/) - DonBosco အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်ထဲမှာရှိတဲ့ သဘာဝသမိုင်းပြတိုက်နဲ့ သုတေသနစင်တာ (NHM&RC) ဟာ နိုင်ငံတော်အဆင့် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (NBA) ရဲ့ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံလိုက်ရပါတယ်။ ဒီမီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် (MZU) ဟာ အိန္ဒိယအစိုးရက တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုးထားတဲ့ ဗဟိုတက္ကသိုလ် (Central University) ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အမျိုးသားအဆင့် အသိအမှတ်ပြုကောင်စီ (NAAC) ကနေ အဆင့်မြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်တဲ့ 'A' Grade သတ်မှတ်ပေးထားသလို၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ် ၁၀၀ စာရင်း (NIRF Rankings) ထဲမှာလည်း ပုံမှန်ပါဝင်လေ့ရှိပြီး အရှေ့မြောက်ဒေသက ဗဟိုတက္ကသိုလ်တွေထဲမှာ ထိပ်တန်း (၅) ခုစာရင်းဝင် အဆင့်မြင့်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ နယ်စပ်ချင်း
- [အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်က စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် အခြေခံစားသောက်ကုန်နဲ့ တကိုယ်ရည်သုံးပစ္စည်းတွေ ကို KWHRO အဖွဲ့က ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံထောက်ပံ့ကူညီ](https://chinworld.org/2026/07/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်က-စ/) - ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ဘေးလွတ်ရာကို အရေးပေါ်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် နေရာ ၃ ရာ တွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက် အရေးပေါ် အခြေခံစားသောက်ကုန်နှင့် တစ်ကိုယ်ရည်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းတွေကို ကူကီးအမျိုးသမီးများဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးအစည်းအရုံး (KWHRO) က ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်အတွင်း ကလေး-တမူးလမ်းပိုင်းကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အသည်းအသန်ကြိုးစားနေပြီး နှစ်ဖက်သော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ထိတွေ့တိုက်ပွဲအခြေနေများ၊ စစ်ကောင်စီဖက်မှ သာလွန်အင်အားဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်မှု၊လေကြောင်းနှင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနီးအနားတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာနေပြည်သူတွေဟာ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ဘေးလွတ်ရာသို့ အရေးပေါ်ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသို့ ထွက်ပြေးလာကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် နေရာ (၃)နေရာရှိ စစ်ဘေးသင့် အရပ်သားပြည်သူများအတွက် အရေးအပေါ်လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ
- [ဒီနေ့ မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လက်မြို့ကို လေကြောင်းကနေ ၁၆ ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်](https://chinworld.org/2026/07/ဒီနေ့-မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လ/) - ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို ဒီနေ့ဇူလိုင် ၁၀ ရက် မနက် ၆ နာရီကျော်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းနဲ့ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၁၆ ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကသိရပါတယ်။ ဒီနေ့မနက် ၆ နာရီကျော်လောက်မှာ ကန်ပက်လက်မြို့အရှေ့ခြမ်းကနေရာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်တိုက်လေယာဉ်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၆ ကြိမ်၊ဒီတိုက်ခိုက်မှုအပြီးမရှေးမနှောင်းမှာပဲ မင်းတပ်မြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းနေရာတွေကို လေကြောင်းကနေ ၁၀ ကြိမ် ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး အလုံးရေ ၂၅ လုံးကျော်လောက် ကြဲချခဲ့တာလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဒီကနေ့မနက် စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လက်မြို့နယ်မှာ လူနဲ့ အဆောက်အဦတွေ ထိခိုက်၊ သေဆုံးမှုတွေကို တော့ အတိအကျမသိရသေးပါဘူး။ မကွေးတိုင်းဆောမြို့၊ကျောက်ထုမြို့ကိုအခြေပြုပြီး မင်းတပ်မြို့နယ် နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွေမှာ စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အား ၂,၀၀၀ ဝန်းကျင် နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတာကြောင့်
- [ကလေး-တမူးလမ်း ကနန်ကျေးရွာမှာ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေလို့ ဒေသခံပြည်သူတွေ အသွားအလာသတိပြုကြဖို့ လိုအပ်](https://chinworld.org/2026/07/ကလေး-တမူးလမ်း-ကနန်ကျေးရွ/) - ဇူလိုင်လ ၈ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်က ကနန်ကျေးရွာအနီးတဝိုက်မှာ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့နဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အကြား နှစ်ဘက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေလို့ ဒေသခံတွေအနေဖြင့် အသွားအလာ သတိပြုကြဖို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “တိုက်ပွဲတွေက အပြင်းအထန်ဖြစ်နေတယ် ဒီကနေ့မနက်ကလည်း ကနန် D group မရောက်ခင် Rhema ဆုတောင်းတောင်အနီးမှာ မီးခိုးဗုံးတစ်လုံးပေါက်ကွဲတယ် အဲဒါပြီးတော့ မကြာဘူး နှစ်ဘက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်နေကြတယ် ဗုံးပေါက်ကွဲသံတွေလည်း ဆက်တိုက်ကြားနေရတယ် ပတ်ဝန်းကျင်တဝိုက်လည်း တုန်ခါခဲ့တယ် ခဏအကြာ ပစ်ခတ်တာတွေ အနည်းငယ်ငြိမ်ပေမယ့် ဗုံးပေါက်ကွဲသံတွေက ဆက်တိုက်ကြားရတယ် အဲဒီနောက် နေ့လည် ၂ နာရီခန့်မှာ စလို့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်ဖြစ်တယ် ပြည်သူတွေအနေနဲ့ လက်ရှိအချိန်မှာ လုံခြုံမှုမရှိတဲ့
- [ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်လာတဲ့ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဖလမ်းသူ/သားများ ကူညီမှုနဲ့စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ဆိုလာပြားများထောက်ပံ့](https://chinworld.org/2026/07/ဖလမ်းမြို့ကို-ပြန်လာတဲ့/) - ဇူလိုင်လ ၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်တဲ့ ဒေသခံစစ်ရှောင်ပြည်သူတွေကို ဖလမ်းခရစ်ယာန် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်များ မိသဟာယ ( FCMF ) နဲ့ ဖလမ်းအခြေစိုက် အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ (CSOs) တို့ရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရှိ ဖလမ်းသူ/သားများ၏ စုပေါင်းလှူဒါန်းငွေများကို အသုံးပြုကာ ပထမအကြိမ်အဖြစ် စားနပ်ရိက္ခာနှင့် Solar Kit များကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပထမအကြိမ် ထောက်ပံ့မှုအနေဖြင့် အိမ်ထောင်စုတစ်စုကို ဆန် ၈ ပြည်အိတ် (၁) အိတ်၊ ပဲ (၁) ထုပ်၊ ဆီ (၁) ထုပ်နှင့် ဆား (၁) ထုပ်တို့ ပါဝင်သည့် တန်ဖိုးကျပ် ၄၀,၀၀၀ ရှိ စားနပ်ရိက္ခာအထုပ်များကို အိမ်ထောင်စု ၆၈၇
- [မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားပြည်သူတချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး နေအိမ်အမြောက်များလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့](https://chinworld.org/2026/07/မင်းတပ်မြို့ကို-စစ်ကော-6/) - ဇူလိုင်လ ၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့ပေါ် တစ်နေရာနဲ့ တိုက်နယ် (၂) ဘက်ခြမ်းက ကျေးရွာတွေကို မနေ့ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့ ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်ခန့်လောက်မှာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားပြည်သူတချို့ဒဏ်ရာရပြီး နေအိမ်အမြောက်အများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့ပေါ်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ပေါက်ကွဲအားပြင်းတဲ့ ဗုံး ၂ လုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မင်းတပ်မြို့နယ် တိုက်နယ် (၂ ) ဘက်ခြမ်းက ကျေးရွာကို ထပ်မံပြီး ဗုံး ၂ လုံကြဲချပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး အရပ်သားပြည်သူနေအိမ် ၁၀ လုံးကျော်လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးက မင်းတပ်မြို့နဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာ
- [မဲစာရင်းသစ်အရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၈ သိန်းကျော်ရှိ](https://chinworld.org/2026/07/မဲစာရင်းသစ်အရ-မီဇိုရမ်ပ/) - ဇူလိုင်လ ၇ ရက်။ India,Mizoram ပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ဇူလိုင်လ (၄) ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင် အကြမ်းဖျင်းစာရင်း (Draft Electoral Roll) အရ ပြည်နယ်အတွင်း မဲပေးခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း ၈ သိန်းကျော်ရှိပြီး မဲစာရင်းမှ ပြန်လည်ပယ်ဖျက်သူ ၅ သောင်းနီးပါးရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်း အထူးအထူးတလည် ပြန်လည်စစ်ဆေးတည်းဖြတ်ခြင်း (Electoral Roll Special Intensive Revision - SIR) ၂၀၂၆ ခုနှစ် လုပ်ငန်းစဉ်အရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်းရှိ ခရိုင် (District) အသီးသီးမှာ မဲစာရင်းသစ်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ အိုင်ဇောလ်မြို့အခြေစိုက် Vanglaini သတင်းဌာနက ဇူလိုင် (၆) ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ စစ်ဆေးထုတ်ပြန်ရာမှာတော့
- [မီဇိုရမ်သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံး အဂတိအစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်၊ ၁၆ နှစ်အတွင်း လူ ၁၁၂ ဦး အရေးယူခံရ](https://chinworld.org/2026/07/မီဇိုရမ်သမိုင်းတစ်လျှေ/) - ဇူလိုင်လ ၆ ရက်။ မီဇိုရမ် ပြည်နယ်ရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဗျူရို (ACB)က သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး၊ အဂတိလိုက်စားမှု မှုခင်းပေါင်း ၃၅ မှု ရှိခဲ့တဲ့အနက် လူပေါင်း ၁၁၂ ဦးကို ထောင်ဒဏ်နဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေ ထိရောက်စွာ ချမှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပြည်နယ်ရဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဗျူရို (ACB) က ထုတ်ပြန်တဲ့ အဆိုပါ နှစ်ပတ်လည်အစီရင်ခံစာကို ဇူလိုင်လ ပထမအပတ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးမှာ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအစီရင်ခံစာအရ ပြည်နယ်အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ကနေ ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ ၁၆ နှစ်တာကာလအတွင်း အရေးယူမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma က “လက်ရှိ မိမိတို့အစိုးရဟာ အဂတိလိုက်စားမှုကို လုံးဝ(လုံးဝ) သည်းခံခွင့်လွှတ်မှာမဟုတ်တဲ့ 'Zero-Tolerance' မူဝါဒကို ကိုင်စွဲထားတာဖြစ်ပြီး၊
- [ချင်းလူငယ်အနုပညာရှင် Pau Za Langh ရဲ့ တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲ မှ ပန်းချီကား အားလုံး ရောင်းထွက်](https://chinworld.org/2026/07/ချင်းလူငယ်အနုပညာရှင်-pau-za-langh-2/) - ဇူလိုင်လ ၆ ရက်။ ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့ ကနေ ၅ ရက်နေ့ အထိ ပြင်ဦးလွင်မြို့ တောင်လှေကား-Home Art Gallery မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ချင်းလူငယ် ပန်းချီ အနုပညာရှင် Pau Za Langh ရဲ့ Between ခေါင်းစဉ် နဲ့ ပြုလုပ်တဲ့ ပထမဆုံးသော တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲ မှာ ပြသခဲ့တဲ့ ပန်းချီကား အားလုံး ရောင်းထွက် ခဲ့တယ်လို့ ပြပွဲစီစဉ်သူများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ Pau Za Langh ရဲ့ တကိုယ်တော်ပန်းချီပြပွဲ စတုတ္ထ နေ့မှာ ပြသထားတဲ့ ပန်းချီကား ပေါင်း ၅၇ ကား (ထပ်တိုး ၂ ကား) အားလုံး sold
- [ကလေးမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့မှာအတည်တကျ ပြန်လာနေချင်သူ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် FCMF နဲ့ CSOs က မော်တော်ယာဉ် ထပ်မံ စီစဉ်ပေးသွားမယ်](https://chinworld.org/2026/07/ကလေးမြို့ကနေ-ဖလမ်းမြို-2/) - ဇူလိုင် ၄ ရက်။ ကလေးမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့ကိုအတည်တကျ ပြန်နေချင်သူဖလမ်းမြို့ခံစစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် ဖလမ်းခရစ်ယာန် ဓမ္မအမူတော်ဆောင်များ မိသဟာယ (FCMF) နဲ့ ဖလမ်းအခြေစိုက် အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း (CSOs) ရဲ့ စီစဉ်ပေးမှုဖြင့် နေရပ်ပြန် ချင်သူတွေအတွက် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့ကစလို့ နာမည် စာရင်းပေးသွင်းလို့ရပြီလို့ တာဝန်ရှိသူတွေဘက်က ဇူလိုင် ၄ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီတကြိမ်မှာတော့ လူအယောက် ၁၀၀ အတွက်သာ မော်တော်ကား စီစဉ်ပေးမှာဖြစ်ပြီး ဖလမ်းမှာ အတည်တကျနေထိုင်မယ့်သူနဲ့ အသက်ကြီးပိုင်းတွေ ၊ နာမကျန်းဖြစ်သူတွေကို ဦးစားပေးမှာဖြစ်သလို လူဦးရေ ၁၀၀ ပြည့်တာနဲ့ စာရင်းပိတ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း အသိပေးထားပါတယ်။ နာမည်စာရင်းကို Central Pawlpi ရုံးမှာ လာမယ့် တင်္နလာနေ့ ဇူလိုင် ၆ ရက်နေ့ကနေ (၇)
- [ကလေးမြို့မှာ ညဘက် လုယက်တဲ့စစ်ကောင်စီစစ်သား ၃ဦး ကို ရပ်ကွက်လုံခြုံရေးများ ဖမ်းမိပြီး ရဲလက်သို့ အပ်](https://chinworld.org/2026/07/ကလေးမြို့မှာ-ညဘက်-လုယက်တ/) - ဇူလိုင် ၄ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီခန့်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့ တပ်ဦးသီတာ ရပ်ကွက် အတွင်း လုံခြုံရေး ကင်းလှည့်နေတဲ့ ရပ်ကွက် လူငယ်များမှ ရပ်ကွက်အတွင်းဆိုင်ကယ် လုယက်အနုကြမ်းစီးတဲ့ စစ်ကောင်စီ ထောက်ပို့ တပ်ရင်းမှ စစ်သား ၃ ဦးကို ဖမ်းမိပြီး ရဲလက်သို့ အပ်နှံ လိုက်ကြောင်း ရပ်ကွက်လူငယ် ၁ ဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ "တပ်ဦးသီတာ ရပ်ကွက် လူငယ်တွေ အနေနဲ့ ညနေ ၇ နာရီ နောက်ပိုင်း အနုကြမ်းမှုတွေ ခဏခဏ ကြုံရတော့ ရပ်ကွက် လုံခြုံရေး အတွက် ည ၉ နာရီ အထိ ကင်းလှည့်ဖို့
- [ချင်းမြောက်ပိုင်းကို စစ်ကောင်စီပြန်သိမ်းပြီးနောက် ချင်းတောင်ပိုင်းကို ဆက် ထိုးစစ်ဆင်မှုက အဓိက အကြပ်အတည်း ဘာတွေဖြစ်လာမှာလဲ ??](https://chinworld.org/2026/07/ချင်း-မြောက်ပိုင်းကို-စစ/) - DonBosco မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ ၁ သိန်းကျော်အထိ စံချိန်တင်မြင့်တက်လာခဲ့တယ်လို့ ACLED ဒေတာတွေက ဖော်ပြနေချိန်မှာပဲ၊ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ဘက်ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေဟာ ယခင်ကထက် ပိုမိုဆိုးရွားပြိုလဲလာနေပြီး စစ်ကော်မရှင်ဟာ ချင်းပြည်နယ်မှာ သာမန်စစ်ပွဲတစ်ခုကို ဆင်နွှဲနေတာမဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှု ကမ်ပိန်းတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာကို ထုတ်ဖော်သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီနှစ် ၂၀၂၆ ဧပြီလ၊မေလမှာ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ဖလမ်း၊တွန်းဇံမြို့နယ်တွေကို စစ်ကောင်စီပြန်သိမ်းပြီးနောက် တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်မြောက်ဖက်ခြမ်း ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနဲ့ ယောနယ်စပ်ဒေသတွေ၊ ကလေး -ဂန့်ဂေါလမ်း၊ ကလေး-တမူးလမ်း စတဲ့အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖို့စစ်ကော်မရှင်ဟာ စစ်မှုထမ်းအသစ်များကို အကာအကွယ်သုံးပြီး အင်အားထောင်ချီနဲ့ စစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့ပေမဲ့၊ မိုးတွင်းကာလ မြေပြင်စိန်ခေါ်မှုတွေကြားထဲကနေ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေရဲ့
- [ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်ဟာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဒုတိယအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်နေ](https://chinworld.org/2026/07/ဦးမင်းအောင်လှိုင်-ဦးဆော/) - ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ဟာ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလအတွင်း ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တွေထဲမှာ ဒုတိယ အများဆုံးနေရာဖြစ်နေတယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလ အခုလက်ရှိ ရက်ပေါင်း ၇၀ ကျော်အတွင်းမှာတင် စစ်အုပ်စုဟာ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဖြစ်စဉ်ပေါင်း ၁,၀၄၅ မှု အထိ ကျူးလွန်ထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့ထဲမှာ အရပ်သားပြည်သူတွေကို
- [မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှာ ၅ နှစ်အတွင်း ချင်းလူမျိုး ၄ ဦး အပါအ၀င် မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2026/07/မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြ/) - ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း သေဆုံးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲကနေ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှား မြန်မာလူမူရေးအသင်းက တာဝန်ရှိသူတွေက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းစခန်းတွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိန်းခံရသူ စုစုပေါင်း ၃သိန်းကျော်ရှိတဲ့ထဲကနေ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကနေ ၂၂၂ ဦး၊ အင်ဒိုနီးရှား ၁၀၉ ဦးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦး စုစုပေါင်း ၄၆၅ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက လွှတ်တော်မှာ တင်ပြခဲ့တဲ့ စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊Aizawl ခရိုင်တွင် အကာအကွယ်မဲ့လိင်ဆက်ဆံမှုကြောင့် HIV ကူးစက်မှုအများဆုံးဖြစ်ပြီး လိင်တူကူးစက်မှုနှုန်းလည်း မြင့်တက်လာ](https://chinworld.org/2026/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊aizawl-ခရို/) - ဇူလိုင် ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Aizawl ခရိုင်အတွင်း တစ်နှစ်တာအတွင်း HIV ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ် ၁,၀၀၅ ဦး ရှိခဲ့ရာမှာ အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံမှုကြောင့် ကူးစက်ရတာက အများဆုံးဖြစ်နေပြီး၊ လိင်တူအချင်းချင်း ဆက်ဆံမှုကနေ ကူးစက်တဲ့နှုန်းကလည်း ပိုပြီး မြင့်တက်လာတယ်လို့ ခရိုင်အေ့ဒ်စ်ရောဂါ ကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးနဲ့ ထိန်းချုပ်ရေးကော်မတီ (DAPCC) က ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ စစ်ဆေးမှုများကို ၂၀၂၅ - ၂၆ တစ်နှစ်အတွင်း အထွေထွေသွေးနမူနာပေါင်း ၃၆,၆၃၄ ခုကို စစ်ဆေးခဲ့ရာကနေ ပိုးတွေ့ရှိမှုနှုန်းဟာ ၂.၇၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ HIV ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ်တွေထဲမှာ အသက် ၂၅ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ်ကြား လူငယ်ပိုင်းတွေ အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကူးစက်ခံရသူ ၃၈၁ ဦးအထိ ရှိနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အသက် ၁၄ နှစ်အောက်
- [မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁ လ ကျော်အတွင်း ရာချီသေဆုံးကာ တပ်လန်ကျခဲ့ကြောင်း CPU/A ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/07/မင်းတပ်၊-ကန်ပက်လက်ကို-ထိ/) - ဇူလိုင် ၂ ရက်။ မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁ လ ကျော်အတွင်း ရာချီသေဆုံးကာ ဖွဲ့စည်းပုံပျက်ကာ တပ်လန်ကျခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU/A )က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်များအတွင်း အင်အားထောင်ချီနဲ့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကို ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်(CPA)နှင့် မဟာမိတ် ပူးပေါင်းတပ်တွေဘက်က ဟန်ချက်ညီညီ၊ စည်းစည်းလုံးလုံးဖြင့် ခုခံတွန်းလှန်စစ် ဆင်နွှဲလျက်ရှိရာ တစ်လကျော်ကြာသည်အထိ စစ်ရေး အသာစီးဖြင့် တိုက်ပွဲဆင်နွှဲလျက်ရှိတယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU/A )က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မေလ (၁၆) ရက်နေ့မှစတင်လို့ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တွေကို ပြည်သူ့စစ် အများ အပြားပါဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ အင်အားထောင်ချီတဲ့ နယ်မြေကျူးကျော် စစ်ကြောင်းတွေကို ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPA)၊ ယောဒေသမှ
- [ချင်းတိုင်းရင်းသူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်ဇာလီအေးကို လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုဆု “ IBA Award ”ချီးမြင့်](https://chinworld.org/2026/07/ချင်းတိုင်းရင်းသူ-တရားလ/) - ဇူလိုင်လ ၂ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မြှင့်တင်ရေးနဲ့တရားမျှတမှုရရှိရေးအတွက် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်ဇာလီအေးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရှေ့နေများအသင်း ( IBA) က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုဆု “ IBA Award for Outstanding Contribution by a Legal Practitioner to Human Right 2026” ကိုချီးမြင်ခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ IBA Award ဆုကိုဆွတ်ခူးရရှိတာဟာ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူတွေအတွက် ရပ်တည်ပေးတဲ့ ရှေ့နေတွေ နဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းအားလုံးအတွက် နိုင်ငံတကာက ပေးအပ်တဲ့အသိမှတ်ပြုမှုတစ်ရပ်ဖြစ်တယ်လို့ ဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်ဇာလီအေးက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ
- [မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြောင်းလဲနေတဲ့ အခြေအနေနဲ့ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး](https://chinworld.org/2026/07/မြန်မာနိုင်ငံရဲ့-ပြောင်/) - အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဒေသရဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို သုတေသနပြုနေသူတွေအတွက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက် (၃) ခုဟာ အဲဒီဒေသရဲ့ အခြေအနေကို ထပ်ပြီးတော့ အာရုံစိုက်လာစေခဲ့ပါတယ်။ ပထမတစ်ခုကတော့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့က ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ ဟွိုင်ယာစီရွာမှာ ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ် အနည်းဆုံး ၁၇၀ ခန့် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး တခြားသူတွေလည်း အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး Human Rights Watch (HRW) က ၂၀၂၆ မေလမှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယတစ်ခုကတော့ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက ချင်းပြည်နယ် (မီဇိုရမ်နဲ့ မဏိပူရတို့နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့) ဖလမ်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း
- [ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်က ကနန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ထုတ်ပြန်ပေမယ့် မြေပြင်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ](https://chinworld.org/2026/07/ကလေး-တမူးလမ်းမပေါ်က-ကနန/) - ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းပေါ်က တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကနန်ကျေးရွာကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိပြီလို့ စစ်ကောင်စီက ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပေမယ့် မြေပြင်မှာ အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးဘူးလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ခမ်းပတ်မြို့နဲ့ တဆက်တည်းမှာတည်ရှိတဲ့ ကနန်ကျေးရွာကို ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းပိုက်ခံရပြီး ရက်ပိုင်းအကြာမှာဘဲ စစ်ကောင်စီက ကနန်ရွာထဲ ပြန်ဝင်ရောက်လာနိုင်တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ကနန်ရွာကို ဝင်လာပြီလို့တော့ ပြောလို့ရတယ် ဒါပေမယ့် နှစ်ဖက်စစ်ဆိုင်နေကြတုန်းပါ တိုက်ပွဲက ဖြစ်နေဆဲအခြေအနေမျိုး စစ်ကောင်စီဘက်က အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးဘူး ဝါဒဖြန့်ဖို့အတွက် အလျင်မြန်ရိုက်ပြီးတင်တာမျိုးပါ ” လို့ပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ ကလေး
- [ကလေးမြို့ကို စစ်ရှောင်နေကြတဲ့ ခမ်းပတ်မြို့က စစ်ရှောင်ပြည်သူထောင်ကျော် စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ နေထိုင်ဖို့နေရာအတွက် အခက်ခဲကြုံတွေ့နေကြ](https://chinworld.org/2026/07/ကလေးမြို့ကို-စစ်ရှောင်န/) - ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်နေတဲ့ ကာလမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်ကို စစ်ဘေးရှောင်နေကြရတဲ့ ခမ်းပတ်မြို့က စစ်ရှောင်ပြည်သူထောင်ကျော်ဟာ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ နေထိုင်ဖို့ နေရာအခက်အခဲတွေ ကြုံတွေ့နေကြရတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့သူတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်မှာတည်ရှိတဲ့ ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ဆန်းပိုင်းလောက်ကစလို့ မြေပြင်ထိုးစစ်တွေ အပြင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အပြင်းအထန် လုပ်ခဲ့တာကြောင့် ခမ်းပတ်မြို့ပေါ်နေ ဒေသခံ အများစုဟာ ကလေးမြို့နယ်နဲ့ မြို့ပေါ်တွေမှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူတစ်ဦးက “ခမ်းပတ်ကနေ လက်ရှိကလေးမြို့ကို စစ်ရှောင်လာတဲ့သူတွေက လူဦးရေနဲ့ဆိုရင်ထောင်ဂဏန်းရှိတယ် တချို့အိမ်ဌားနိုင်တဲ့သူက အိမ်ဌားကြတယ်၊ တချို့က ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေအိမ်တွေမှာနေကြတယ် တချို့ကကြတော့ ဘုရားကျောင်းတွေမှာ နေထိုင်ကြတယ် အခုလို ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးတဲ့ ကာလမှာ အစစအရာရာကလည်းဈေးကြီးတာရော
- [ဒရုန်းသုံး မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုများကို ကြိုတင်ကာကွယ်သတိထားရန် မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ် တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2026/06/ဒရုန်းသုံး-မူးယစ်ဆေးဝါး/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဒရုန်း (Drone) နည်းပညာလိုမျိုး အဆင့်မြင့်နည်းပညာသစ်တွေကို အသုံးပြုပြီး မှောင်ခိုကူးလာနိုင်မယ့် အခြေအနေတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင် သတိထားကြဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က တိုက်တွန်းသတိပေးလိုက်ပါတယ်။ Dawrpui Multipurpose Hall မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မူးယစ်ဆေးဝါးအလွဲသုံးမှုနှင့် တရားမဝင်ရောင်းဝယ်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားမှာ ဝန်ကြီးချုပ်က တက်ရောက်လာကြတဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေ၊ အစိုးရအရာရှိတွေနဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်း ကိုယ်စားလှယ်တွေကို အခုလိုမျိုး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက ဆက်လက်ပြောကြားရာမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှု ကွန်ရက်တွေနဲ့ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေဟာ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုခေတ်မီဆန်းပြားလာသလို၊ ချက်လုပ်ထားတဲ့ စိတ်ကြွဆေးဝါးတွေ (Synthetic drugs) အပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်ပါ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေကို
- [စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့် ခက်ခဲခဲခဲ ရယူထားသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးအမွေအနှစ်ကို ခိုင်မာအောင်ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ကြရန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2026/06/စည်းလုံးညီညွတ်မှုဖြင့်/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ သမိုင်းဝင် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ မီဇိုရမ်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် (Mizoram Peace Accord) ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် နှစ် ၄၀ ပြည့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားတွင် ပြည်နယ်သူပြည်နယ်သားများအနေဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ အားလုံးပါဝင်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် လူမှုသဟဇာတဖြစ်မှုများမှတစ်ဆင့် ခက်ခက်ခဲခဲ ရယူထားရသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးအမွေအနှစ်ကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ကြရန် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှုးVijay Kumar Singh နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma တို့က တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ပါတယ်။ ပြည်နယ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ လူမှုသဟဇာတဖြစ်မှုနှင့် အနာဂတ်တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု အားလုံးသည် အဆိုပါ ငြိမ်းချမ်းရေးအမွေအနှစ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်မှုပေါ်တွင်သာ မတည်နေဘူးလို့လည်း သူတို့က ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်နေ့ (Remna Ni) အကြိုနေ့ နှုတ်ခွန်းဆက်စကား ပြောကြားရာတွင် ပြည်နယ်ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးစလုံးက ၁၉၈၆ ခုနှစ် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်
- [CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့ထံ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂ ဦး အလင်းဝင်](https://chinworld.org/2026/06/cdf-hakha-တပ်ဖွဲ့ထံ-စစ်ကောင်စီ/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ တပ်မ ၇၇ က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးဟာ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် CDF – Hakha ထံ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ CDF – Hakha Support Team of North America က ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CDF – Hakha Support Team of North America က “အသက်အန္တရာယ်မရှိဘဲ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ CDM ပြုလုပ်နိုင်စေဖို့ CDF -–akha ဘက်က နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့ရဲ့ နေထိုင်ရေး၊ တကိုယ်ရေလုံခြုံရေးနဲ့ မိမိသွားလိုသည့် နေရာအထိ ပို့ဆောင်ပေးရေးတို့ကိုလည်း တာဝန်ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိတယ်” လို့ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အခြားအလင်းဝင်ရောက်လိုတဲ့
- [မဲစာရင်းအထူးစစ်ဆေးမှုအပြီး မီဇိုရမ်မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမှ အမည်ပေါင်း ၄၆,၀၀၀ ကျော် ပယ်ဖျက်ခံရ](https://chinworld.org/2026/06/မဲစာရင်းအထူးစစ်ဆေးမှုအ/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အထူးအထောက်အထားစစ်ဆေးခြင်းလုပ်ငန်း (Special Intensive Revision - SIR) ပြီးစီးသွားတဲ့နောက် မဲစာရင်းထဲကနေ အမည်ပေါင်း ၄၆,၀၀၀ ကျော်ကို ပယ်ဖျက်လိုက်တာကြောင့် ပြည်နယ်ရဲ့ လက်ရှိမဲဆန္ဒရှင်ဦးရေဟာ ၈၂၈,၈၇၇ ဦး ရှိနေတယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ဇွန်လ ၂၈ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၂၀ ရက်နေ့က စတင်ခဲ့တဲ့ မဲစာရင်းပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ လူဦးရေစာရင်းကောက်ယူလွှာတွေ အားလုံးကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်ပြောင်းလဲခြင်းနဲ့အတူ ပြီးဆုံးသွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ပူးတွဲရွေးကောက်ပွဲအရာရှိချုပ် (Joint Chief Electoral Officer) Ethel Rothangpuii က ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးခြင်း၊ အမြဲတမ်းရွှေ့ပြောင်းသွားခြင်း၊ မဲစာရင်းနှစ်ထပ်ဖြစ်နေခြင်းနဲ့ ရှာဖွေမတွေ့ရှိခြင်း စတဲ့ အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးကြောင့် မဲစာရင်းထဲကနေ
- [ဟားခါးမြို့နယ် မာလ်ဆောမ်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့နေအိမ်တချို့ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/06/ဟားခါးမြို့နယ်-မာလ်ဆောမ/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ (Malsawm Khua ) မာလ်ဆောမ်ကျေးရွာက ဆေးရုံကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့မှ မနေ့ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ပေမယ့် အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှု မရှိခဲ့ဘဲ နေအိမ်တချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ကနေ မိုင် ၄၀ ဝန်းကျင်လောက်ကွာဝေးမှာရှိတဲ့ မာလ်ဆောမ်ကျေးရွာက ဆေးရုံကို စစ်ကောင်စီက မနေ့ ညနေပိုင်း ၄ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဆေးရုံကို ထိခိုက်မိတာမျိုးတော့ မရှိခဲ့ပေမယ့် ဆေးရုံအနီးအနားက လူနေအိမ်တချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ ထိုခိုက်မှုမျိုးတော့ မရှိခဲ့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေထံကနေ သိရပါတယ်။ ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့ကလည်း ဟားခါးမြို့နယ်ထဲက
- [၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ချင်းပြည်နယ်မှာ ၁၆၁ ဦးအောင်မြင်](https://chinworld.org/2026/06/၂၀၂၆-ခုနှစ်-တက္ကသိုလ်ဝင်/) - ဇွန်လ ၂၈ ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအောင် စာရင်းကို ဇွန်လ၂၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ဖြေဆိုသူ ၈၄၃ ဦးအနက် ၁၆၁ ဦး(တီးတိန် ၄၇, ဟားခါး ၁၁၄) အောင်မြင်ကာ တနိိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာမှာ အောင်ချက် ၁၉ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ စာစစ်ဦးစီးဌာနက ကြေညာပါတယ်။ မနှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို ချင်းပြည်နယ်ကနေ ဖြေဆိုသူ ၄၀၈ ဦး ရှိပြီး စာမေးပွဲ အောင်မြင်သူ ၁၁၀ ဦးသာရှိခဲ့တာကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တွေအတွင်း ချင်းပြည်နယ်ကနေ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ ဖြေဆိုသူ အနည်းဆုံးနှစ် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
- [မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်လေကြောင်းနဲ့တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ၁၀ နှစ်အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိ ကလေးငယ် ၃ ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2026/06/မင်းတပ်မြို့နယ်ကို-စစ်-4/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့အနီးက ကျေးရွာတစ်ရွာကို စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၅ နာရီခွဲအချိန်ဝန်းကျင်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိ အမျိုးသမီးငယ် ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒီကနေ့မနက်အစောပိုင်း ၅ နာရီခွဲအချိန်ဝန်းကျင်လောက်မှာ တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးဟာ မင်းတပ်မြို့အနီးက ကျေးရွာတစ်ရွာကို တစ်ကြိမ်ဗုံးကို ၃ လုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဆိုပါဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၀ နှစ်အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိ အမျိုးသမီးငယ် ၃ ဦးသေဆုံးပြီး တချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာသူတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒီကနေ့ညနေတွင်လည်း မင်းတပ်မြို့အနီးတစ်နေရာကို စစ်ကောင်စီက ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ၂ ကြိမ်ဗုံး ၄
- [ချင်းလူငယ်အနုပညာရှင် Pau Za Langh ရဲ့တကိုယ်တော် ပန်းချီ ပြပွဲ ပြင်ဦးလွင်မှာ ကျင်းပမယ်](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းလူငယ်အနုပညာရှင်-pau-za-langh/) - ဇွန်လ ၂၇ ရက်။ ချင်းလူငယ် ပန်းချီအနုပညာရှင်၁ဦး ဖြစ်တဲ့ Artist Pau Za Langh ရဲ့ ပထမဆုံး တကိုယ်တော် ပန်းချီပြပွဲကို “Between” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့ ကနေ ၅ ရက်နေ့ အထိ မန္တလေးတိုင်း ပြင်ဦးလွင်မြို့ရှိ တောင်လှေကား-Home Art Gallery မှာ ကျင်းပသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ “Between လို့နာမည် ပေးထားတာက လက်ရှိ ကျွန်တော် သဘောကျတဲ့ ရေးဟန် နဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်တဲ့ traditional ကို ပေါင်းစပ်ဖန်တီးပြီးတော့ ရေးဆွဲ ထားတာ ဖြစ်တယ်။ ခေတ်ဟောင်း ဘိုးဘေးတွေရဲ့ ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တွေကို ခေတ်သစ်လူငယ်တွေက
- [ဟားခါးမြို့နယ်က CDF – Hakha စခန်း နဲ့ ခမ်းပတ် - ကနန်နားက CNA စခန်းတွေ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်ထိခိုက်ကျဆုံးမှုတွေရှိ](https://chinworld.org/2026/06/ဟားခါးမြို့နယ်က-cdf-hakha-စခန်/) - ဇွန်လ ၂၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် CDF – Hakha စခန်း ၂ ခုကို မနေ့ ဇွန်လ၂၆ ရက်နေ့ညက စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း ခမ်းပတ်မြို့နဲ့ ကနန်ရွာအနီးက ချင်းအမျိုးသားတပ်မ ေတာ်(CNA) စခန်းတခု လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဘက်က ထိခိုက်ကျဆုံးမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းတစ်ဦးက “မနေ့ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်လောက်က CDF – Hakha က တပ်ရင်း ၁ နဲ့ တပ်ရင်း ၄ အကြဲခံရတာလို့ကြားသိရတယ် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုတွေလည်း ရှိတယ်လို့ ပြောတယ် အတိအကျတော့ မသိရသေးဘူး၊ နောက်ပြီး ခမ်းပတ်ဘက်က CNA
- [ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးရဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ ခံယူချက်ကို လက်ဆင့်ကမ်းပြီးစစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆက်လက်တိုက်ပွဲသွားမယ်လို့ ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး ကျဆုံးခြင်း နှစ် (၅၀) ပြည့်နှစ်မှာ ဗကသ၊ခကသနဲ့ CDF-Asho ကထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးရဲ့-ယု/) - ဇွန်လ ၂၆ ရက်။ ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးရဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ ခံယူချက်တွေကို လက်ဆင့်ကမ်းသယ်ဆောင်ပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆက်လက်တိုက်ပွဲသွားမယ်လို့ ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်(ဗကသ)၊ချင်းကျောင်းသားသမဂ္ဂ(မြန််မာ)နဲ့ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို ( CDF – Asho) က ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး ကျဆုံးခြင်း နှစ်(၅၀) ပြည့်မြောက်တဲ့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ အသီးသီးထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်က တောင်ငူမြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှာ ကြီးပြင်းခဲ့သူ ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးသည် ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှာ သတ္တဗေဒ ဘာသာရပ်တတိယနှစ်ကျောင်းသားဖြစ်ပါတယ်။ ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးဟာ ၁၉၆၉ ကျွန်းဆွယ် အားကစားပွဲ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှု၊ ၁၉၇၂ ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှု၊ ၁၉၇၄ သမိုင်းချည်မျှင်နှင့် အထည်စက်ရုံ အလုပ်သမားသပိတ်၊ ဦးသန့်အရေးခင်းနှင့် ၁၉၇၆ မှိုင်းရာပြည့်လှုပ်ရှားမှု စသည့် လှုပ်ရှားမှုများမှာ လူထုကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့
- [အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏ ကတိတည်မှုနဲ့အတူ မီဇိုရမ်ပြည်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ် နှစ် (၄၀)](https://chinworld.org/2026/06/အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရ၏-ကတိတ/) - DonBosco ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ သမိုင်းဝင် အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနဲ့ မီဇိုရမ်ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ နှစ် ၄၀ ပြည့်မြောက်ဖို့ ရက်ပိုင်းအလိုမှာပဲ Mizoram Resource Mobilization Committee (MRMC) က ပြည်နယ်အတွက် သီးသန့်တရားလွှတ်တော် (High Court) တစ်ရပ် ထူထောင်ဖို့ ဖိအားပေးတောင်းဆိုမှုတွေကို ပြန်လည်စတင်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြည်နယ်အတွင်း ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုစာ ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့တဲ့ အဆိုပါ သမိုင်းဝင်သဘောတူညီချက်ကို အပြည့်အဝအကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့က ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်တဲ့ MRMC အစည်းအဝေးအတွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကော်မတီရဲ့
- [၂၀၂၆ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲအောင်စာရင်းကို ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်မယ်](https://chinworld.org/2026/06/၂၀၂၆-တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပ/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ အောင်စာရင်းတွေကို လာမယ့် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၄ နာရီမှာ စတင်ပြီး ထုတ်ပြန်သွားမှာဖြစ်သလို တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်ကနေလည်း ဝင်ကြည့်နိုင်တယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာနက အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ ဖြေဆိုထားတဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေ အနေဖြင့် အောင်စာရင်းထုတ်ပြန်တဲ့ချိန်တွင် http://result.dme.gov.mm ဝက်ဘ်ဆိုက်ထဲ ဝင်ရောက်ကာ မိမိ ခုံအမှတ်တွေကို ရိုက်ထည့်ပြီး အလွယ်တကူ စစ်ဆေးကြည့်ရှုနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောင်စာရင်းတွေကို အဆိုပါ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်ကနေသာ ထုတ်ပြန်မှာဖြစ်ပြီး ဘယ် Application ကနေမှ ထုတ်ဝေမှာ မဟုတ်တဲ့ကြောင်းနဲ့ အတုအယောင် Link တွေကို အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့ကိုလည်း မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာနဘက်က သတိပေးထားပါတယ်။ ၂၀၂၆ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို ချင်းပြည်နယ်ကနေ ဟားခါးမြို့နယ်၊
- [မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်အရေးကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကာလ မီဇိုရမ်မဲစာရင်းအပေါ် ကျရောက်လာသည့် စိုးရိမ်မှုနှင့် ဖိအားများ](https://chinworld.org/2026/06/မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်အရေး/) - DonBosco ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော် သက်တမ်းဟာ ၅ နှစ် ဖြစ်တာမို့လို့ ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကြီးတွေကို ၅ နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် ပုံမှန်ကျင်းပလေ့ရှိပြီး များသောအားဖြင့် နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွေမှာ ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲကြီးဟာ ၂၀၂၈ ခုနှစ် အနှောင်းပိုင်းမှာ ဖြစ်လာမှာပါ။ အဆိုပါ လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် အိန္ဒိယရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲစာရင်းအထူးကြပ်မတ်ပြင်ဆင်ခြင်း (SIR) လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို လက်ရှိမှာ စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ သြဇာရှိအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ မီဇိုကျောင်းသားအဖွဲ့ချုပ် (MZP) က အပြည့်အဝထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားလိုက်သော်လည်း မဲစာရင်းတွေမှာ တရားမဝင် နိုင်ငံခြားသားတွေ ပါဝင်လာမယ့်အရေးကို အထူးစိုးရိမ်ပူပန်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များအရေးနှင့် မီဇိုရမ်မဲစာရင်းအပေါ် သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်လာသည့် ဖိအားများ တစ်ဖက်တွင်လည်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲမှာ ယခုလို
- [မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီက ၂ လကျော်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၄၄၀ ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့](https://chinworld.org/2026/06/မင်းတပ်မြို့နယ်ကို-စစ်-3/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့နယ်ကို ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၂၂ ရက်အတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ၄၄၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ ( CHRO) ရဲ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ CHRO ရဲ့မှတ်တမ်းတွေအရ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၂၂ ရက်အထိ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၄၄၀ ကြိမ်နဲ့ တစ်ရက်တည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၉၁ ကြိမ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေ အားလုံးရဲ့ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ၄ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီလေကြောင်းတိုက်မှုတွေကို မင်းတပ်မြို့နယ်နဲ့ အနီးဝန်းကျင်က အရပ်သားအဆောက်အအုံတွေပေါ်Y –
- [ခမ်းပတ်မြို့ နေရာအများစု စစ်ကောင်စီပြန်သိမ်းပိုက်ပြီး အရပ်သားတချို့သတ်ဖြတ်ခံရ၊နေအိမ်တွေမီးရှို့ခံရ](https://chinworld.org/2026/06/ခမ်းပတ်မြို့-နေရာအများစ/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့က မြို့ရဲ့ နေရာအများစုကို ပြန်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးတိုက်ပွဲအတွင်းပိတ်မိတဲ့ အမှတ် - ၄ ရက်ကွက်က ဒေသခံတစ်ဦးကို ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီကဖမ်းဆီး ပစ်သတ်ခဲ့ကာ လက်ရှိကျန်နေတဲ့ အမှတ် - ၁ ရပ်ကွက်ထဲကို စစ်ကောင်စီ ဝင်ရောက်ကာ အရပ်သား နေအိမ်တွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေကြတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ကျနော်တို့သိရသလောက်က စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းတွေက အမှတ် - ၁ ထဲ စဝင်တာနဲ့ အိမ်ကောင်းတွေကို မီးရှို့တော့တာပဲလို့ သိရတယ် အခုချိန် အသွယ်ကလည်း ပြတ်နေသေးတော့ သေးစိပ်အခြေအနေ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ MNF အာဏာပြန်ရရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း MNF ပါတီဥက္ကဋ္ဌ Pu Zoramthanga ပြော](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-mnf-အာဏ/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ မိမိတို့ပါတီအနေနဲ့ အာဏာပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် တက်တက်ကြွကြွ ပြင်ဆင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး (MNF)ပါတီဥက္ကဋ္ဌနဲ့ မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း Pu Zoramthanga က ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပြီး ပါတီရဲ့ မျှော်မှန်းချက်တွေအတိုင်း အောင်မြင်အောင် ပါတီဝင်တွေနဲ့ ထောက်ခံသူတွေအနေနဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ကတိကဝတ်ပြုထားကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ Aizawl မြို့မှာကျင်းပတဲ့ ပါတီအခမ်းအနားတစ်ခုမှာ Pu Zoramthanga က အခုလို ပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပြီး လာမယ့် ၂၀၂၈ ခုနှစ်မှာ ကျင်းပဖို့ရှိတဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင် ပြည်သူလူထုရဲ့ ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် MNF အနေနဲ့ ရှေ့ဆက်လုပ်ဆောင်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲတိုက်ပွဲတွေအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တွေကို စတင် ချမှတ်နေပြီဖြစ်ကြောင်းနဲ့ လိုအပ်တဲ့ခြေလှမ်းတွေကို ပြင်ဆင်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ "MNF
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ်က စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူနေထိုင်ရာနေရာကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သား ၅ ဦးသေဆုံး၊ ၁၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/06/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်က-စစ်ဘ/) - ဇွန်လ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ ကျင်ဒွေးမြို့ (ရွာဟောင်း)က စစ်ဘေးရှောင်အရပ်သားပြည်သူတွေ နေထိုင်တဲ့ နေရာကို ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီက အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားပြည်သူ ၅ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ကျင်ဒွေးမြို့ ရွာဟောင်းက စစ်ဘေးရှောင်အရပ်သားတွေ နေထိုင်တဲ့နေရာကို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း မရှိဘဲ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အမျိုးသား ၃ ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဟာ ကန်ပက်လက်မြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိနေတာကြောင့် အရပ်သားပစ်မှတ်တွေပါမကျန်အောင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ
- [မန္တလေးကနေ တီးတိန် သယ်လာတဲ့ ငွေကျပ် ၃ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးတွေနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်း ကလေးဝမြို့မှာ ဖမ်းဆီးရမိ](https://chinworld.org/2026/06/မန္တလေးကနေ-တီးတိန်-သယ်လာ/) - ဇွန်လ ၂၂ ရက်။ မန္တလေးကနေ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့ကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ ငွေကျပ် ၃ ဘီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိ ဘိန်းဖြူ ၁၀ ကီလိုခန့် နဲ့ စိတ်ကြွဆေးပြား ၁၀ သိန်းကျော် နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေကို ကလေးဝမြို့၊ ချင်းတွင်းတံတားတွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးဝမြို့ ချင်းတွင်းတံတားမှာ ဂိုးရှင်းမန် (ခ) ရှင်းမန် မောင်းလာတဲ့ PRDO ယာဉ်ပေါ်မှာ ဘိန်းဖြူ ၅ ဒသမ ၅ ကီလို ၊ ဂင့်ကပ်ခိုင် (ခ) ခိုင်ခိုင်မောင်းနှင်လာတဲ့ PRDO ယာဉ်ပေါ်မှာ ဘိန်းဖြူ ၄ ဒသမ
- [ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်](https://chinworld.org/2026/06/ခမ်းပတ်မြို့ကို-စစ်ကောင/) - ဇွန်လ ၂၀ ရက်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG)ရဲ့ ဒေသတွင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတပ်က ဒီကနေ့ ဇွန်လ(၂၀)ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ပြန်သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ဒီကနေ့ ညနေ ၅ နာရီ ဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်ကောင်စီတွေက ခမ်းပတ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့သိရတယ် ရပ်ကွက်ကြီး ၄ ခုထဲက ရပ်ကွက်ကြီး ၃ ခုကိုသိမ်းလိုက်ပြီ နေရာအများစု သိမ်းလိုက်နိုင်တဲ့သဘောပေါ့ နောက်ဆုံးကျန်တဲ့ အမှတ် - ၁ ရပ်ကွက်ကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေတာကြောင့် အခုချိန်ထိတော့ နှစ်ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေကတော့ ဆက်ရှိနေသေးတယ်လို့ ကြားသိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။
- [ထန်တလန်မြို့အတွင်း ဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ ပြန်လည်ထွက်လို့မရအောင် ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ CDF-Thantlang ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ထန်တလန်မြို့အတွင်း-ဝင်ရ/) - ဇွန်လ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့အတွင်း ဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ ပြန်လည်ထွက်ခွာလို့ မရအောင် ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်တာတွေ ဆက်လုပ်နေတယ်လို့ ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ CDF-Thantlang က ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ကနေ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ထန်တလန်မြို့ကို ဝင်ရောက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့အထိ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွား နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က လက်နက်ကြီးများ၊ Suicide Drone များနှင့် (Tear Gas) များ အသုံးပြုခဲ့ပေမယ့် ချင်းတော်လှန်နေရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က ၎င်းတို့ရဲ့ ကာကွယ်ရေးစခန်တွေကို အခိုင်အမာ ကာကွယ်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပြီး စစ်ကောင်စီရဲ့
- [အရှေ့မြောက်ပြည်နယ်များရှိ ပြင်ပအကူအညီရစီမံကိန်းများ၏ ရံပုံငွေတိုးမြှင့်ပေးရန် မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ် တောင်းဆို](https://chinworld.org/2026/06/အရှေ့မြောက်ပြည်နယ်များ/) - ဇွန်လ ၂၀ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဒေသ ပြည်နယ်တွေအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပြင်ပအကူအညီရစီမံကိန်းများ (EAPs) ရဲ့ ရံပုံငွေမျက်နှာကြက် (Funding Ceiling) ကို တိုးမြှင့်ပေးဖို့ မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma က ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရကို တိုက်တွန်းတောင်းဆိုလိုက်ပါတယ် နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ္ဍာငွေတွေကို ပိုမိုရယူအသုံးပြုခွင့်ရရှိခြင်းဟာ တစ်ဒေသလုံးရှိ အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနဲ့ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်မှုကို သိသိသာသာ အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပေးနိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Shillong မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ "အရှေ့မြောက်ပြည်နယ်များတွင် ပြင်ပအကူအညီရစီမံကိန်းများ (EAPs) ကို ထိရောက်စွာ အသုံးချခြင်း" ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲနှင့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲမှာ ဝန်ကြီးချုပ်က အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တာပါ။ ဒီအစီအစဉ်ကို
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က ဝန်ထမ်းရေးရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဌာနကို တာဝန်ယူ](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီး-4/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma ဟာ ဝန်ထမ်းရေးရာနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဌာန (Personnel and Administrative Reforms Department) ရဲ့ တာဝန်တွေကို လွှဲပြောင်းရယူလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြည်နယ်အစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒီဌာနရဲ့ ဝန်ကြီးအဆင့် တာဝန်တွေကို အရင်က ကက်ဘိနက်ဝန်ကြီး K. Sapdanga က ကိုင်တွယ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ သူကတော့ ပြည်ထဲရေးဌာန၊ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာနနဲ့ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုပပျောက်ရေးဌာနတွေကို ဆက်လက်ကြီးကြပ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဇွန်လ ၁၈ ရက် နေ့က နိုင်ငံရေးနှင့် ကက်ဘိနက်ဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ကြေညာချက်မှာတော့ အများပြည်သူဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေ အကျိုးရှိစေဖို့အတွက် အဆိုပါဌာနကို ဝန်ကြီးချုပ်ထံ ချက်ချင်းလွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်တာဖြစ်ပြီး၊ ရလဒ်အနေနဲ့ ဝန်ကြီး Sapdanga ကို
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ မေလအတွင်း လက်နက်ကြီးနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အမျိုးသမီး ၆ ဦးသေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ WJ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းပြည်နယ်မှာ-မေလအတွင/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ လက်နက်ကြီးနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့မေလအတွင်း အမျိုးသမီး ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ တရားမျှတမှုအတွက် အမျိုးသမီးများအဖွဲ့အစည်း ( WJ) ရဲ့ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှာလည်း အမျိုးသမီး ၆ ဦးကို လူသားဒိုင်းဖမ်းဆီးခဲ့သလို လက်နက်ကြီးကြောင့် အမျိုးသမီး ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့်လည်း အမျိုးသမီး ၃ ဦး သေဆုံးပြီး မြေမြှုုပ်မိုင်းကြောင့် အမျိုးသမီး ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ WJ ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ မေလအတွင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမျိုးသား ၁ဦး သေ၊
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ကျောင်းပညာရေးနဲ့ကင်းကွာတာကြာပြီဖြစ်တဲ့ ကလေးတွေအတွက် ပြုလုပ်တဲ့ အရည်အချင်းစစ် စာမေးပွဲ (placement test) ဖြေဆိုတဲ့ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၇၁၈၉ ဦး ရှိ](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ကျောင်း/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ ကျောင်းပညာရေးနဲ့ကင်းကွာတာကြာပြီဖြစ်တဲ့ ကလေးတွေအတွက် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့မှ ၁၉ ရက်နေ့ အထိ ပြုလုပ် ကျင်းပခဲ့တဲ့ အခြေခံပညာဦးစီးဌာနရဲ့ Placement Test (အရည်အချင်းစစ် စာမေးပွဲ) အထူး အစီအစဉ်မှာ ချင်းပြည်နယ်မှာ သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ် စာစစ်ဌာန အသီးသီးကနေ ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းခဲ့တဲ့ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ဦးရေ ၈၇၃၀ ဦး ရှိမှ ၇၁၈၉ ဦးမှ ဖြေဆိုခဲ့ပြီး ပျက်ကွက်ခဲ့သူ ၁၅၄၁ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ ပြည်နယ်ပညာရေးမှူးရုံးနဲ့ နီးစပ်သူ တဦးထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ Placement Test စာမေးပွဲကို မြို့နယ် ၆ ခုကနေ စာစစ်ဌာန ၁၈ ခုမှာ ကျင်းပခဲ့ပြီး
- [CDF-Hakha ဒုဥက္ကဌဟောင်းကို ပစ်သတ်သူ Salai Za Cung Lian ကို အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၁၀)နှစ် ချမှတ်](https://chinworld.org/2026/06/cdf-hakha-ဒုဥက္ကဌဟောင်းကို-ပစ်သတ/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ မေလ ၁၅ ရက်နေ့က အငြင်းပွါးမှုဖြစ်ပွါးရင်း CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့ ဒုဥက္ကဌဟောင်း Salai Sang Ling ကို သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သူ CDF-Hakha ရဲ့အထွေထွေအတွင်းရေးမှုး Salai Za Cung Lian ကို အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၁၀)နှစ် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ် လိုက်ကြောင်း ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-Hakha က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှာ သတင်းထုတ်ပြန်လာပါတယ်။ အမှုစစ်ဆေးပြီးနောက် Salai Za Cung Lian ဟာ Salai Sang Ling ကို သေစေအောင်ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် CDF-Hakha Military law ( ပုဒ်မ
- [မီဇိုရမ် မဲဆန္ဒရှင် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရဲ့ စာရင်းများကို ဒီဂျစ်တယ်စနစ် ပြောင်းလဲပြီးစီး](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်-မဲဆန္ဒရှင်-၉၅-ရ/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အိန္ဒိယရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က နိုင်ငံတစ်ဝန်း လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အထူးမဲစာရင်း ပြန်လည်စစ်ဆေးပြင်ဆင်ခြင်း (SIR 2026) လုပ်ငန်းစဉ်အရ ပြည်နယ်မဲဆန္ဒရှင် စုစုပေါင်းရဲ့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ဖြစ်တဲ့ မဲဆန္ဒရှင် ၈ သိန်း ၇ သောင်း ၅ ထောင်ကျော်ရဲ့ စာရင်းကောက်ယူမှုပုံစံတွေကို ဒီဂျစ်တယ်စနစ် အောင်မြင်စွာ ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့ပြီလို့ ပြည်နယ် ပူးတွဲရွေးကောက်ပွဲအရာရှိချုပ် Ethel Rothangpuii က ပြောကြားပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ပြီးခဲ့တဲ့ ကြာသပတေးနေ့အထိ ပြောင်းလဲပြီးစီးမှုဟာ ပြည်နယ်မဲဆန္ဒရှင် စုစုပေါင်းရဲ့ ၉၅.၅၃ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး နောင်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲတွေအတွက် မဲစာရင်းပြုစုမှုလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ကြီးမားတဲ့ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ ခရိုင် ၁၁
- [အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် လမ်းပေါ်က မံဆောင်းတံတား ဖျက်ဆီးခံရမှုကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ဈေးကြီးလာ](https://chinworld.org/2026/06/အိန္ဒိယ-မြန်မာ-နယ်စပ်-လမ/) - ဇွန်လ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နဲ့ ရိဒ်ခေါ်ဒါရ် ( အိန္ဒိိယ - မြန်မာ) နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီးပေါ်က ဆောက်လက်စ မံဆောင် မဏိပူရ်မြစ်ကူးတံတားကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ မိုင်းနဲ့ လျှပ်စစ်ရှော့တိုက် ဖောက်ခွဲခံခဲ့ရပြီးနောက် ကုန်ပစ္စည်းတင်တဲ့ ကားအကြီးတွေ တံတားပေါ် ဖြတ်သန်းသွားလာလို့ မရတော့ကာသယ်ယူစရိတ်တွေကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ မံဆောင်မဏိပူရ်မြစ်ကူးတံတား မိုင်းခွဲခံရပြီးနောက် တံတားပေါ် ကုန်ပစ္စည်းသည်တဲ့ ကားအကြီးတွေ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို တံတားရဲ့ ဟိုဘက် ဒီဘက် ကို အလုပ်သမားဌားသယ်ယူရတော့တာကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းပိုကြီးမြင့်လာတာလို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ တီးတိန်မြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “မိုးမများခင်ကတော့ မြစ်ဖြတ်ပြီးသွားကြတယ် အခုတော့ မိုးများလာတော့ ကားကြီးတွေက မဝင်နိုင်တော့ အလုပ်သမားတွေနဲ့ သယ်ရတော့ ကုန်ဈေးနှု်းတော့ နဲနဲတက်တယ် အလုပ်သမားတွေအတွက်တော့ အလုပ်တော့ရကြတာပေါ့ တံတားက
- [အမေရိကန်မှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုစောင့်ကြည့်ရေးဥပဒေဖောက်ဖျက်မှုဖြင့် ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦးကို ဖမ်းဆီး](https://chinworld.org/2026/06/အမေရိကန်မှာ-လိင်ပိုင်းဆ/) - ဇွန်လ ၁၈ ရက်။ ​အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှာလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေး မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေပြဌာန်းချက်များကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်မှု ၂ ခုကြောင့် ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦး ဖြစ်တဲ့ Thang Suan Dal ကို ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်း ထားတယ် လို့ အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ (ICE) ရဲ့ Facebook လူမှုကွန်ယက် စာမျက်နှာ မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်း ခံရသူ Thang Suan Dal မှာ လွန်ခဲ့သည့် ၁၀ နှစ်ခန့်က ကလေးသူငယ်တစ်ဦးအား လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခြင်း ခံခဲ့ရဖူးတဲ့ ပြစ်မှုနောက်ခံမှတ်တမ်း ရှိခဲ့ သူ ဖြစ်ကာ၊၎င်းသည်
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ အမျိုးသမီး ၁ ဦးကို မုဒိမ်းကျင့်ပြီး အက်စစ်နဲ့ပက်ခဲ့တဲ့ BSF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကို ၈ နှစ်ကြာအမှုစစ်ပြီးနောက် ထောင်ဒဏ် ၄၂ နှစ်စီ ချမှတ်](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-အမျိုး-2/) - ဇွန်လ ၁၈ ရက်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Mamit ခရိုင်ထဲမှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို အုပ်စုဖွဲ့မုဒိမ်းကျင့်ပြီး အက်စစ်နဲ့ပက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ အိန္ဒိယနယ်ခြားစောင့်တပ် (BSF) ရဲဘော်နှစ်ဦးကို ၈ နှစ်ကြာ အမှုစစ်ဆေးပြီးတဲ့နောက် ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ အိုက်ဇောလ်တရားရုံးကနေ အလုပ်ကြမ်းနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၄၂ နှစ်စီ ချမှတ်လိုက်ပြီဖြစ်တယ်လို့ India Today သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တရားရုံးက ပြစ်မှုအားလုံးအတွက် ပြစ်ဒဏ်ကျခံရသူတွေကို တစ်ဦးလျှင် ရူပီး ၆၀,၀၀၀ စီ ငွေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ပြီး အကယ်၍ အဲဒီငွေဒဏ်ကို မဆောင်နိုင်ဘူးဆိုရင် ပြစ်မှုတစ်ခုစီအတွက် ထောင်ဒဏ် နှစ်လစီ ထပ်မံကျခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆
- [တရုတ်အစိုးရက မှားယွင်းစွာ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ISP – Myanmar အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးမင်းဇင်ကို အမြန်ဆုံးလွှတ်ပေးဖို့ ISP – Myanmar တောင်းဆို](https://chinworld.org/2026/06/တရုတ်အစိုးရက-မှားယွင်းစ/) - ဇွန်လ ၁၇ ရက်။ မြန်မာ့မဟာဗျူဟာနှင့် မူဝါဒလေ့လာရေးအင်စတီကျု (ISP-Myanmar) ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးမင်းဇင်ကို တရုတ်အစိုးရအာဏာပိုင်များက မှားယွင်းစွာဖမ်းဆီးထားခြင်း (wrongful detention) ကို အမြန်ဆုံးပြန်လွှတ်ပေးဖို့ ISP – Myanmar က တောင်းဆိုတဲ့ကြောင်း ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြန်မာ့မဟာဗျူဟာနှင့် မူဝါဒလေ့လာရေးအင်စတီကျု (ISP-Myanmar) ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးမင်းဇင်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့တွင် ပြုလုပ်မည့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ရန် သွားရောက်ချိန်၌ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ISP-Myanmar အဖွဲ့အစည်းဟာ လွတ်လပ်ပြီး ပါတီစွဲကင်းသော၊ အစိုးရမဟုတ်သည့် သုတေသနအဖွဲ့အစည်း (think tank)တခုသာဖြစ်ပြီး မြော်မြင်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရုန်းထကြံ့ခိုင်မှုအားကောင်းပြီး သည်းခံစိတ်ကြီးမားသောလူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ် ပေါ်ထွန်းလာစေရေး၊ ဒီမိုကရေစီကျသော ခေါင်းဆောင်မှုကို မြှင့်တင်အားပေးရန်နှင့် နိုင်ငံ့အရေးတွင်
- [ကလေးမြို့တွင်းက စစ်ကောင်စီတွေကို တိုက်ခိုက်တဲ့ ရက်ပေါင်း (၃၀)အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က (၇) ဦးသေဆုံးပြီး ၃ ဦးဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ Kalay UG ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ကလေးမြို့တွင်းက-စစ်ကောင/) - ဇွန်လ ၁၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေကို ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မိုင်းခွဲတိုက်ခိုက်မှု ပြောက်ကျားဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဘက်က ဒုအရာခံဗိုလ် (၁) ဦး၊ တပ်ကြပ် (၁) ဦး အပါအဝင် (၇) ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ (၃) ဦးအား အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ (Kalay UG) တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဘက်က သေဆုံးတာတွေ အရှင်ဖမ်းဆီးရမိတာတွေအပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သူတွေလည်း ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထံကနေလည်း ကျည်ဆန်တွေနဲ့ လက်ဗစ်ဗုံးများအပါအဝင် ခဲယမ်းတချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Kalay UG တပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် ရှေ့ဆက်၍လည်း မြို့တွင်းစစ်ဆင်ရေးများကို ခြေသံလုံလုံဖြင့် အထိရောက်ဆုံးနှင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆက်လက်ကြိုးစား
- [ဇိုတုန်ဒေသအတွင်း အဓိကလမ်းမကြီးတွေကို စက်ယန္တရားတွေနဲ့ လမ်းပြုပြင်တာ သိန်း ၂ ထောင်ကျော်ကုန်ကျတယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ဇိုတုန်ဒေသအတွင်း-အဓိကလမ/) - ဇွန်လ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊မတူပီခရိုင် ဇိုတုန်ဒေသအတွင်းက အဓိကလမ်းမကြီးတွေကို ဖေဖော်ဝါရီလကစလို့ ၄ လကျော်ကြာစက်ယန္တရားတွေနဲ့ လမ်းပြုပြင်တာ ကျပ်သိန်း ၂ ထောင်ကျော် ကုန်ကျခဲ့တယ်လို့ Zotung Federal Council က ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မိုးရာသီအတွင်းမိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းကာ လမ်းအလွန်ပျက်စီးခဲ့ပြီး နွေရာသီမှာ လမ်းပြုပြင်ရာတွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခြင်းကြောင့် ရန်ပုံငွေခက်ခဲမှုနှင့်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း မိုးရာသီမရောက်ခင်လမ်းပြုပြင်ရန်လိုအပ်တာကြောင့် ဆက်လက်ပြုပြင်၍ လမ်း ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းကုန်ကျငွေ ကျပ်သိန်းပေါင်း(၂၀၀၀)ကျော် ကုန်ကျခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဇိုတုန်ဒေသအတွင်းကားလမ်းများကို အသုံးပြုလျက် ကုန်စည်များ သယ်ယူပို့ဆောင်နေကြ သော ကုန်တင်ကားများနှင့် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း ကုန်တင်ကားများနှင့် ခရီးသည်တင်ကားများ၏ ကားဘီးများတွင် ချိန်းကြိုးပတ်ကာ မောင်းနှင့်ခြင်းမပြုရန်၊ ကုန်တင်ကားများ ကားအမျိုးအစားအလိုက် တင်ဆောင်ခွင့်ကန့်သတ်ထားသော ပမာဏထက် တန်ပိုတင်ပြီးမောင်းနှင်ခြင်းမပြုရန် ၊လမ်းပျက်စီးမှုသက်သာစေရန် (၁၂)ဘီးနှင့်
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ရထားပေါ်ကနေ ချင်းလူငယ် ၁ ဦး ပြုတ်ကျသေဆုံး၊အလောင်း ရွာအထိရောက်လာလို့ ဈာပန အစီအစဉ် ထပ်မံ ပြုလုပ်ခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/06/အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ-ရထားပ/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အိုင်ဇောလ်မြို့ ကနေ ဘင်္ဂလောမြို့ သွားတဲ့ ရထားပေါ်ကနေ ပြုတ်ကျ သေဆုံးခဲ့တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် လိုင်လိုရွာသား အသက် ၂၇ နှစ် အရွယ် Pa Cin Zen Thang ရဲ့အလောင်း ပြန်လည် ရနိုင်ချေ မရှိဘူးလို့သူ့မိသားစုဝင်များမှ ရွာရှိ နေအိမ်ကနေ ဈာပန အခမ်းအနား ပြုလုပ်ခဲ့အပြီး အလောင်းဟာ ရွာအထိ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာတာကြောင့် ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မနက်မှာ ဈာပန အစီအစဉ် ထပ်မံ ပြုလုပ်ခဲ့ရကြောင်း သေဆုံးသူရဲ့ ဆွေမျိုးများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “သေဆုံးသူက ဒေသ အတွင်းမှာ အသိအမှတ်ပြုခံရတဲ့ အဆိုတော် တဦးပါ။
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ်အမျိုးသားတစ်ဦး သတ်ဖြတ်ခံရပြီး အလောင်းဖျောက်တာခံခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/06/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-အသက်-၃၃/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ လမ်းတွေမှာ ခြေကျင်နဲ့ လျှောက်ပြီး တံမြက်စည်းလိုက်ရောင်းတဲ့ အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ် ရဲဇော်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်လောက်က သတ်ဖြတ်ခံရပြီး အလောင်းဖျောက်တာခံခဲ့ရတယ်လို့ မိသားစုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်လောက်က ၃ ရက်အကြာပျောက်နေတဲ့ အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ် ရဲဇော်ကို မိသားစုဝင်တွေက လိုက်စုံစမ်းကြရင်း ပြင်သာသုသာန်တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာ ၂ ချက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နှိပ်ဆက်ခံထား အလောင်းကို မိသားစုဝင်တွေက တွေ့ရှိခဲ့ကြတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေသခံတစ်ဦးပြောတာက “သူက လမ်းတွေမှာ ခြေကျင်နဲ့လျှောက်ပြီးတော့ တံမြက်စည်းလိုက်ရောင်းတဲ့သူဖြစ်တယ် အဲဒါသူပျောက်ပြီးတော့ ၃ ရက်မြောက်မှာ လိုက်စုံစမ်းရင်းနဲ့ ပြင်သာ သဂြိုလ်းမှာ မိသားစုတွေတွေ့တော့ မြှုပ်ခါစရှိသေးတယ် သုသာန်စောင့် သုဘရာဇာကို
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ကျောင်းပညာရေးနဲ့ ကင်းကွာတာကြာနေပြီဖြစ်တဲ့ ကလေးတွေအတွက် စီစဉ်ပေးတဲ့ အဆင့်သတ်မှတ်စာမေးပွဲဖြေဆိုကြတဲ့ ကျောင်းသား/ ကျောင်းသူ ၃ ထောင်နီးပါးရှိ](https://chinworld.org/2026/06/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-ကျောင်/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ကျောင်းပညာနဲ့ ကင်းကွာနေတဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် စီစဉ်ပေးတဲ့ အဆင့်သတ်မှတ် စာမေးပွဲ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုကြသူ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ လူဦးရေဟာ ၃ ထောင်နီးပါးရှိတယ်လို့ ပညာရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးကပြောပါတယ်။ ကျောင်းပညာရေးနဲ့ သုံးနှစ်ကျော် ကင်းကွာနေတဲ့ ကလေးတွေ ကျောင်းပြောင်းလက်မှတ် ယူလို့မရတော့တဲ့ သူတွေအတွက် ကျောင်းပြန်ဝင်လို့ရအောင် အခုလို အဆင့်သတ်မှတ် စာမေးပွဲ စီစဉ်ပေးတာဖြစ်ပြီး ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ကျောင်းမဝင်နိုင်တဲ့ ကလေးတွေ များနေတာကြောင့် အခုလို အထူးအစီအစဉ်အနေဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးတာဖြစ်တယ်လို့လည်း ပညာရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးကပြောပါတယ်။ ပညာရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “စာရင်းအရတော့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ၃ ထောင်ကျော်တယ် စာစစ်ဌာန အားလုံးအတွက်ပေါ့ ဒါပေမယ့် ပျက်ကွက်သူ တချို့လည်းရှိတော့ ၃
- [မလေးရှားနိုင်ငံကနေ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပို့ခံရသူတွေအထဲ ချင်းလူမျိုး ၁၀ ဦးခန့်ပါဝင်](https://chinworld.org/2026/06/မလေးရှားနိုင်ငံကနေ-မြန်/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျိုဟိုးပြည်နယ် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးသား နိုင်ငံခြားသားအကျဉ်းသားတွေကို ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့က သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတွေကို ပြန်ပို့လိုက်တဲ့အထဲ ချင်းလူမျိုး ၁၀ ဦးခန့်ပါဝင်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၁၃၂ ဦး ပါဝင်တယ်လို့ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်ကို ပြန်ပို့ခံရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦး ထဲမှာ ချင်းလူမျိုးတချို့လည်း ပါဝင်ပြီး ပလက်ဝ နဲ့ တီးတိန်ဘက်က ချင်းအမျိုးသားတချို့နဲ့ ချင်းအမျိုးသမီးတချို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၀ ဦးဝန်းကျင်ခန့် ပါဝင်နိုင်တယ်လို့လည်း ဒုက္ခသည်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ဇွန်လ ဒုတိယပတ်အတွင်း လူဝင်မှုထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှာ အကျဉ်းကျခံပြီးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦး၊
- [အစ္စရေးလူမျိုးရဲ့ ပျောက်ဆုံးမျိုးနွယ်စုဆိုပြီး မီဇိုရမ်နဲ့ မဏိပူရ်က လူတွေကိုခေါ် နေတာ ဘာကြောင့်လဲ?](https://chinworld.org/2026/06/အစ္စရေးလူမျိုးရဲ့-ပျောက/) - DonBsco ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလကတည်းက အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ လူနည်းစု ကူကီး (Kuki) မျိုးနွယ်စုတွေနဲ့ လူများစု မိတ်တေး (Meitei) အသိုင်းအဝိုင်းကြား ပြင်းထန်တဲ့ လူမျိုးရေး အကြမ်းဖက် ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီပဋိပက္ခတွေကြောင့် ကူကီး-ဇို မျိုးနွယ်စုဝင်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ "Bnei Menashe" ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ဝတ်ပြုကျောင်းတွေပါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး၊ လူပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ဟာ နေရပ်စွန့်ခွာကာ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ သောင်တင်ပိတ်မိပြီး ဘေးအန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေတွေကြောင့် အစ္စရေးအစိုးရဟာ အဆိုပါ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ Bnei Menashe မျိုးနွယ်စုဝင်တွေကို အစ္စရေးနိုင်ငံထဲ အပြီးအပိုင် ရွှေ့ပြောင်းနေရာချပေးမယ့် "Wings of Dawn" (အာရုဏ်ဦးတောင်ပံများ) အမည်ရ
- [တီးတိန်မြို့နယ် ဒေသခံလူငယ် ၁ ဦးကို သေဒဏ်စီရင်လိုက်ကြောင်း ZRA-EC မှ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/တီးတိန်မြို့နယ်-ဒေသခံလူ/) - ဇွန်လ ၁၅ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် တွီးထန်ရွာနေ ဒေသခံလူငယ် Kap Lian Mang အား ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းမှာ လုပ်ကြံခံရတဲ့ ZRA-EC အဖွဲ့၀င် Pa Pau Ngaih Mang အမှု ကြောင့် ဖမ်းဆီးပြီး သေဒဏ် စီရင် လိုက်ကြောင်း တီးတိန်ခရိုင် အတွင်းမှာ အခြေပြု စစ်ရေးလှုပ်ရှားသည့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တခု ဖြစ်သော Zomi Revolutionary Army-Eastern Command (ZRA-EC) က ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ Pa Pau Ngaih Mang လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ် ခံရတဲ့
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ နေရပ်ပြန်လာတဲ့ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦး မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ ဗုံးအကြွင်းအကျန် နင်းမိလို့ ခြေထောက်တစ်ဖက် ဖြတ်တောက်လိုက်ရ](https://chinworld.org/2026/06/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-နေရပ်ပ/) - ဇွန်လ ၁၅ ရက်။ ဖလမ်းမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ စစ်ကောင်စီက ခြေကုတ်ယူတပ်စွဲခဲ့တဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းက ဆွမ်ဟရန် (Sumhrang) ရွာကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့က နေရပ်ပြန်လာတဲ့ ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦး ဗုံးအကြွင်းအကျန် နင်းမိလို့ ခြေထောက်တစ်ဖက် ဖြတ်တောက်လိုက်ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွ့ဲတွေ ဆွမ်ဟရန် ကျေးရွာကနေ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် ဒေသခံတွေဟာ ၎င်းတို့နေအိမ်တွေ ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့ အတွက် ကျေးရွာအတွင်း ပြန်လာနေကြတာဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေအတွင်း နေအိမ် အလုံး ၄၀ ကျော်အထိ ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လု့ိ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ ဗုံးနင်းမိလို့ ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရသွားတဲ့သူကို ဟားခါးဆေးရုံပို့ဆောင်ထားပြီး ဆေးကုသထားတယ်လု့ိသိရတယ် အခုလို ဖြစ်သွားတော့ စစ်ရှောင်တွေအနေနဲ့ နေရပ်ပြန်လာဖို့ တော်တော်လေး စိုးရိမ်သွားကြတယ်
- [ကလေးမြို့မှာ ဒီကနေ့မနက် ကျောင်းသားတွေကို ကျောင်းလိုက်ပို့ပေးတဲ့ ဆိုက်တွဲမောင်း အမျိုးသား ၁ ဦး ကို စစ်မှုထမ်းဖို့ ဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2026/06/ကလေးမြို့မှာ-ဒီကနေ့မနက်/) - ဇွန်လ ၁၅ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ မှာ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းတွင် အမှတ် (၇) ကျောင်းကို အတန်းတင်စာမေးပွဲအတွက် ကျောင်းသား (၄) ဦးကို ပို့ဆောင်ပေးတဲ့ ဆိုက်တွဲမောင်း အမျိုးသားကိုပါမချန် စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် ဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ ဒေသခံမျက်မြင်တွေက ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီနေ့က ကျောင်းနဲ့ ဝေးနေတဲ့သူတွေကို အတန်းတင်အတွက် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲဖြကြတာရှိတယ် အဲဒီမှာ ကလေးတွေကို လိုက်ပို့တဲ့ ဆိုက်တွဲသမားကိုဖမ်းသွားတယ် အခြေနေတော်တော်ဆိုးတယ် ကျောင်းသားတွေတော့မပါဘူး ကျောင်းသားတွေကဒီတိုင်းကျန်သွားတာ အခုက ကျောင်းနဲ့ဝေးကွာနေတဲ့ ကျောင်းသားတွေအတွက် အတန်းတင်စာမေးပွဲပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ လက်ပံချောင်း၊ နတ်မြောင်း လို ကလေးမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေက ကျောင်းနဲ့ဝေးကွာနေတဲ့ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေ အသက်အရွယ်အလိုက် အတန်းတင်
- [ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကတိကဝတ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ပျက်ကွက်နေတယ်လို့ မီဇိုရမ်အစိုးရကို ကွန်ဂရက်ပါတီ စွပ်စွဲ](https://chinworld.org/2026/06/ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့-ပ/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အတိုက်အခံ ကွန်ဂရက်ပါတီဟာ ဇွန်လ ၁၂ ရက် မှာ လက်ရှိအာဏာရ Zoram People's Movement (ZPM) အစိုးရကို ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တာဝန်ခံမှုရှိမှုနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ကတိကဝတ်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ ပျက်ကွက်နေတယ်ဆိုပြီး စွပ်စွဲလိုက်ပါတယ်။ အိုင်ဇောလ်မြို့ရှိ Congress Bhavan မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်ပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Lalnunmawia Chuaungo က ZPM အစိုးရဟာ သန့်ရှင်းတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို အခြေခံပြီး အာဏာရလာခဲ့တာ ဖြစ်ပေမဲ့လည်း ယခင် မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး (MNF) အစိုးရရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အတော်များများကို ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေတယ်လို့ စွပ်စွဲပြောဆိုလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ "ZPM
- [ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာမှာ အသက်စွန့်တိုက်ပွဲဝင်နေကြသူတွေအတွက် ကူညီထောက်ပံ့ပေးကြဖို့ မင်းတပ် ( ပအဖ) တာင်းဆို](https://chinworld.org/2026/06/ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာမှာ-အ/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ ရှေ့တမ်းစစ်မျက်နှာမှာ အသက်စွန့် တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ ရှေ့တန်းက ရဲဘော်တွေအတွက် နောက်တန်းကနေ နိုင်ရာဝန်တွေဖြင့် ဆက်လက် အားဖြည့်ပါဝင် ကူညီထောက်ပံံ့ပေးကြဖို့ ရပ်နီး၊ ရပ်ဝေး သွေးချင်းညီအစ်ကိုတွေကို မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မေတ္တာရပ်ခံ ထားပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ကာလ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြည်သူတွေ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေရင်း အဆင်မပြေမှုတွေကြားကနေ မိသားစုအဆင်ပြေအောင် နေထိုင်နေကြရတဲ့ အချိန်ကာလဖြစ်ပေမယ့် ရဲဘော်တွေအတွက် မိမိချွေးနဲစာဖြင့် ဝမ်းစာမှဖဲ့ပြီး ထောက်ပံ့ကူညီပေးမှုတွေ ပေးလာကြတဲ့အပေါ် အထူးပင် ကျေးဇူးတင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ “ ကျနော်တို့ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်လေးတွေဖြစ်ကြတဲ့ မိမိ၏ သားသဖွယ် မောင်သဖွယ် ညီအစ်ကိုသဖွယ်ဖြစ်ကြတဲ့ အသက်ကိုစွန့်ပြီး တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ ရှေ့တန်းရဲလော်လေးတွေကို နောက်တန်းကနေ၍ မိမိတို့်နိုင်ရာဝန်တွေကို ဆက်လက်၍ အားဖြည့်ပါဝင်ကူညီထောက်ပံ့ပေးကြဖို့ အထူးမေတ္တာ
- [Mytel ရဲ့ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ထုတ်လွှင့်ပြသမှုကြော်ငြာ Facebook စာမျက်နှာကို ဖယ်ရှား](https://chinworld.org/2026/06/mytel-ရဲ့ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပ/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ Facebook ၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော Meta သည် Mytel ပိုင်ဆိုင်တဲ့ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ထုတ်လွှင့်ပြသမှုကြော်ငြာ TV360 Facebook စာမျက်နှာကို သောကြာနေ့တွင် ဖယ်ရှားလိုက်ကြောင်း Justice For Myanmar ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဆိုပါ စာမျက်နှာကို စစ်တပ်ပိုင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော Mytel က ကမ္ဘာ့ဖလားဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ထုတ်လွှင့်ပြသမှုကို ကြော်ငြာရန် အသုံးပြုနေခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံထားရသည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးဖြစ်သည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC) က ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်ထားသည့် Mytel သည် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ၏ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တစ်ဦးတည်းမူပိုင် ထုတ်လွှင့်ခွင့်ကို ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) ထံမှ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် ဖီဖာ၏ လူ့အခွင့်အရေးအပေါ် ဆိုးဆိုးရွားရွား လျစ်လျူရှုသည့် လုပ်ရပ်လည်းဖြစ်ကြောင်း Justice For Myanmar ကဆိုပါတယ်။ "မြန်မာစစ်တပ်နှင့်
- [ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့အတွက် ခြေလှမ်း (၈၁,၀၀၀)၊(၈၁) ကီလိုမီတာ ပြေးရန်နှင့် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းခြင်း (၈၁) ကြိမ် ဒေါက်တာဆာဆာ ပြုလုပ်နေ](https://chinworld.org/2026/06/ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေ/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအပေါင်းနှင့် မြန်မာပြည်သူလူထုအတွက် ခြေလှမ်း (၈၁,၀၀၀) လျှောက်လှမ်းရန်၊ (၈၁) ကီလိုမီတာ ပြေးရန်နှင့် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းခြင်း (၈၁) ကြိမ် ပြုလုပ်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချမှတ်ကာ လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်နေပါတယ် လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)ရဲ့ဝန်ကြီးဟောင်း ဒေါက်တာဆာဆာက သူ့ရဲ့ဖေ့ဘုတ်လူမှုကွန်ရက်မှာရေးသားထားပါတယ်။ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်မယ့် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၈၁ နှစ်မြောက်မွေးနေ့အနေနဲ့ သူမ သက်ရှိထင်ရှားရှိကြောင်း သက်သေပြဖို့ သူမ​၏သား ကိုထိန်လင်း (Kim Aris) က Proof of Life ကမ်ပိန်းနဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှု ပြုလုပ်နေပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်တွေရဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းကို ခံနေရဆဲဖြစ်သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်အတူ တစ်သားတည်းရှိကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ပါဝင်သူများအနေဖြင့်
- [မတူပီမြို့နယ်မှာ ဒေသခံအမျိုးသား ၁ ဦး မိုင်းနင်းမိလို့ သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/06/မတူပီမြို့နယ်မှာ-ဒေသခံအ/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ် ၊ ငလိုင်ရွာမှာ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၆ နာရီလောက်မှာ မီဇိုရမ်စစ်ရှောင်စခန်းကနေ ငလိုင်ရွာက နေအိမ်ကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ဖို့ ပြန်ရောက်လာတဲ့ အသက် (၇၀)နှစ်အရွယ်ရှိ အမျိုးသားတစ်ဦး မိုင်းနင်းမိလို့ သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ မတူပီ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီကနေ့ မနက် ၆ နာရီလောက်မှာ အိမ်သာသွားရင်း မိုင်းနင်းမိပြီး သေဆုံးသွားတယ်လို့ သိရတယ် သူက မီဇိုရမ် စစ်ရှောင်စခန်းကနေ ငလိုင်ရွာက သူတို့နေအိမ်ကို သွားပြီး သန့်ရှင်းရင်းလုပ်ဖို့ သွားရင်း အခုလို မိုင်းနှင်းမိပြီး သေဆုံးသွားတာဖြစ်တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မိုင်းနင်းမိလို့ သေဆုံးသွားတဲ့ အမျိုးသားဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က စစ်ရှောင်စခန်းမှာ နှစ်နဲ့ချီ
- [ဟားခါးမြို့မှာ စစ်ရှောင်နေတဲ့ ဖလမ်းမြို့စစ်ရှောင်ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော် နေရပ်ပြန်ရောက်](https://chinworld.org/2026/06/ဟားခါးမြို့မှာ-စစ်ရှောင/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့တွင် ယာယီစွန့်ခွာနေရတဲ့ ဖလမ်းမြို့စစ်ရှောင်ပြည်သူ (၁၀၀) ကျော်ဟာ ဖလမ်းမြို့ကို မနေ့ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့က ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့ကို နေရပ်ပြန်ကြတဲ့ ဖလမ်းမြို့စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေကို ဖလမ်းမြို့ ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းတွေ မြို့မိမြို့ဖတွေက ထလန်လိုရပ်ကွက်ကနေ ကြိုဆိုခဲ့ကြတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေကိုလည်း အရှိန်အဟုတန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်လျက်သလို ဖလမ်းမြို့သူမြို့သားတွေ ဖလမ်းမြို့ကို နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက်လည်း လိုအပ်တဲ့ အကူအညီတွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးလျက်ရှိတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီပြန်လည် ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ ဖလမ်းမြို့၊ တွန်းဇံမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့တွေအတွက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးပစ္စည်းတွေကို ကလေးမြို့ကနေတဆင့် ပို့ဆောင်ပေးလျက်နေတယ်လို့လည်း စစ်ကောင်စီက မကြာခဏ သတင်းထုတ်ပြန်လေ့ရှိပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ကနေ တခြားဒေသ အသီးသီးကို
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အသစ်ပေါ်ထွက်လာတဲ့ KPF လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့က ဒေသခံတွေကို ဖမ်းဆီးကာ အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်တာမျိုးအထိ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2026/06/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-အသစ်ပေ/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ Khumi People Front (KPF) နာမည်နဲ့ အသစ်ပေါ်ထွက်လာတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့က ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတချို့မှာ ဒေသခံပြည်သူတချို့ကို အင်အားစုဆောင်းရန် အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်တဲ့အပြင် မိသားစုဝင်တွေကို အသက်အန္တရာယ်ပါ ခြိမ်းခြောက်ကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့က ပလက်ဝမြို့နယ်၊ သာယာကုန်းအုပ်စု၊ ကျောက်ပလ္လင်ကျေးရွာအတွင်းသို့ ကြိုတင်အကြောင်းကြားခြင်းမရှိဘဲ ည၉ နာရီအချိန်လောက်မှာ ဝင်ရောက်လာပြီး (ပနမ်း) မျိုးနွယ်စုဝင် (၇) ဦးကို Khumi People Front (KPF) လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က အင်အားစုဆောင်းရန်အတွက် အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “KPF အဖွဲ့ဘက်က ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ တစ်စုံတစ်ရာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရင် ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်များကိုပါ "အကုန်သတ်ပစ်မယ်" လို့ အလွန်ရက်စက်သော
- [ဟားခါး - ထန်တလန် လမ်းကြောင်း ပြန်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး ဒေသခံတွေ နေရပ်ပြန်လာနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်နေပြီလို့ စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ဟားခါး-ထန်တလန်-လမ်းကြော/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့- ထန်တလန်မြို့အကြား ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကို ပြန်လည် စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံတွေ နေရပ်ပြန်လာနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်နေပြီလို့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါး - ထန်တလန် ကြားက ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်လိုက်ပြီလို့ သတင်းထုတ်ပြန်ပေမယ့် မြေပြင် အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘာသတင်းမှ အသေးစိပ်မသိရသေးဘူးလို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF / CNA )ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဘက်တော့ နေရပ်စွန့်ခွာ ဒေသခံပြည်သူတွေ မိမိအရပ်ဒေသကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်နိုင်ရေး လိုအပ်တာတွေ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရေးနဲ့ မိုင်းအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေဖို့တို့အတွက် မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပျက်စီးယိုယွင်းသွားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေကိုလည်း
- [CDF – Zophei ဌာနချုပ်ကို စစ်ကောင်စီလေကြောင်းကနေ အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျန်းမာရေးဌာန အတွင်းရေးမှူး ၁ ဦးကျဆုံး](https://chinworld.org/2026/06/cdf-zophei-ဌာနချုပ်ကို-စစ်ကောင်/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းက ဇိုဖေရမ်ဒေသရှိ CDF – Zophei ဌာနချုပ်ကို စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၈ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာ (၇) စီးအပြင် Y 12 လယာဉ်တွေနဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဇိုဖေရမ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးဌာန အတွင်းရေးမှူး ဆရာမ Van Dawt Chin ကျဆုံးသွားခဲ့ရတယ်လို့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ဂျက်ဖိုက်တာ (၇) စီးနဲ့ကြဲတယ် ပြီးရင် Y 12 နဲ့လည်း ကြဲတယ် ဗုံးကြဲတာက ဌာနချုပ်အတွင်းကို ပတ်ကြဲတယ်လို့ သိရတယ် နေအိမ်အထိအခိုက်တွေတော့ ဌာနချုပ်အတွင်းမှာတော့ ရှိမှာပေါ့ အထိအခိုက်တွေလည်း ရှိနိုင်တယ် ဒါပေမယ့်
- [မလေးရှားမှာ ၃ ထပ်တိုက်ပေါ်မှ ခုန်ချတဲ့ ချင်း အမျိုးသမီးငယ် ၁ ဦး အသက်ရှင်လွတ်မြောက်သော်လည်း ခြေထောက် ၂ ဖက် ကျိုး](https://chinworld.org/2026/06/မလေးရှားမှာ-၃-ထပ်တိုက်ပေ/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်၊ ဆီနိုင်း (Senai) ဒေသရှိ ၃ ထပ်တိုက်ပေါ်ကနေ ခုန်ချကာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေရန် ကြိုးစားတယ်လို့ သံသယရှိရသည့် အသက် ၂၀ အရွယ် Lia Cing Khawl Nuam ဟာ အသက်ရှင် လွတ်မြောက် သော်လည်း ခြေနှစ်ဖက်စလုံး ကျိုးသွားခဲ့ကြောင်း မလေးရှားနေ ချင်းလူမျိုး တဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ဖြစ်ဖြစ်ချင်း ကူလိုင်းဆေးရုံ (Kulai Hospital) ကို အရေးပေါ် အမြန်ဆုံးပို့ဆောင်ခဲ့ရတယ်။ လက်ရှိ အချိန်မှာတော့ သတိပြန်လည်လာပါပြီ။ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်စရာမရှိတော့ဘူး လို့ သိရ ပါတယ်။ ခြေထောက် နှစ်ဖက်စလုံး ကျိုးသွားသည့်အတွက်
- [တီးတိန်မြို့နယ် ဆွောင်းဆန် ရွာသား ၁ ဦးကို သတ်ဖြတ်သူမှာ မိမိတို့ အဖွဲ့အစည်းမှ မဟုတ်ကြောင်း ZNA ငြင်းဆို](https://chinworld.org/2026/06/တီးတိန်မြို့နယ်-ဆွောင်း/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် ဆွောင်းဆန်ရွာသား ၁ ဦး ဖြစ်တဲ့ Pa Pau Ngaih Mang (ခေါ်) Pa Mang လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခံရမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိမိတို့ အဖွဲ့အစည်း နဲ့ အဖွဲ့ဝင်များရဲ့ လက်ချက်မဟုတ်ကြောင်း တီးတိန်ခရိုင် အတွင်း အခြေပြု စစ်ရေး လှုပ်ရှားတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း တခု ဖြစ်တဲ့ Zomi National Army (ZNA) က ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန် ငြင်းဆိုလိုက် ပါတယ်။ Pa Mang (ခေါ်) Pa Pau Ngaih Mang ဟာ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ
- [မီဇိုရမ်-မြန်မာနယ်စပ် ဒရုန်းသင်တန်းပေးမှု အမှုတွင် ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံခြားသား ၇ ဦး၏ အသံနမူနာများကို ရယူရန်နှင့် စစ်ဆေးကာလတိုးမြှင့်ရန် NIA လျှောက်ထား](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်-မြန်မာနယ်စပ်-ဒရ/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို အခြေပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက တော်လှန်ရေးအင်အားစု တွေကို ဒရုန်းသင်တန်းပေးတယ်ဆိုတဲ့ အမှုတွဲနဲ့ ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၇ ဦးရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ကွင်းဆက် ပိုမိုခိုင်မာလာစေဖို့အတွက် ၎င်းတို့ရဲ့ အသံနမူနာ (Voice Samples) များ စုဆောင်းခွင့်နဲ့ စစ်ဆေးရေးကာလ တိုးမြှင့်ခွင့်တို့ကို အိန္ဒိယအမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) က တစ်ပြိုင်နက်တည်း တောင်းခံလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးတို့ ပါဝင်တဲ့ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေထံကနေ အသံနမူနာတွေ စုဆောင်းခွင့်ပေးဖို့ NIA က ဒေလီမြို့ ပတီးယားလားဟောက်စ် (Patiala House) တရားရုံးရှိ အထူးတရားသူကြီး ပရာရှန့်ရှာမာထံ ဘာရာတီယာ နာဂရစ် ဆူရက်ရှာ ဆန်ဟီတာ (BNSS)
- [ဟားခါးမြို့ပေါ်က စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေထဲ စားနပ်ရိက္ခာအခက်ခဲ ပိုကြုံနေရသူတွေကို ဆန်နဲ့ဆီ ထောက်ပံ့ပေးမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/06/ဟားခါးမြို့ပေါ်က-စစ်ဘေး/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေထိုင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေထဲကနေ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့အခက်အခဲပိုကြုံနေရသူတွေကို ဆန်နဲ့ စားသုံးဆီ အနည်းငယ်ကို အသင်းတော်သင်းအုပ်ဆရာတွေကနေ တဆင့် ကူညီထောက်ပံ့သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ Hakha Township Internally Displaced Persons Management Committee (HTIDPMC) ရုံးက ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့က အသိပေးထားပါတယ်။ အခက်အခဲရှိတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေဟာ ဟားခါးမြို့က အသင်းတော် ဘုရားကျောင်း အသီးသီးက သင်းအုပ်ဆရာတွေကနေ တဆင့် လာရောက်ဆက်သွယ်ပြီး ထုတ်ယူရမှာဖြစ်ပြီး ဘုရားကျောင်း တစ်ကျောင်းတစ်ခုက အိမ်ထောင်စု ၃ စုကနေ ၅ စုအထိ ထောက်ပံ့ သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ HTIDPMC ရုံးမှာလည်း ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ကစလို့ ဇွန်လ ၂၆
- [မီဇိုရမ်ရှိ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေကို အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက ဆန်အခမဲ့ဖြန့်ဝေပေးမယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်ရှိ-မြန်မာစစ်ဘေ/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များအပါအဝင် ဒုက္ခသည်များကို ဗဟိုအစိုးရက ယခုဇွန်လမကုန်မီ ဆန်အခမဲ့ဖြန့်ဝေပေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ မီဇိုရမ်အခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ အဆိုပါဆန်များကို အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက ထောက်ပံ့ပေးမှာဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁,၂၉၁ တန်ကျော်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး ဆန်တွေကိုလည်း ခရိုင်အသီးသီးရှိ ဂိုဒေါင်များသို့ ပို့ဆောင်ထားပြီးဖြစ်ကာ ဇွန်လ ၃၀ ရက်မတိုင်မီ ဒုက္ခသည်များထံ ဖြန့်ဝေပေးနိုင်ရန် စီစဉ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်ဘေးရှောင် ၂၉,၇၀၂ ဦး ခိုလှုံနေပြီး အများဆုံးမှာ ချမ်ဖိုင် (Champhai) ခရိုင်တွင် ၁၂,၀၈၃ ဦးရှိတယ်လို့ စာရင်းမှတ်တမ်းတွေအရ သိရပြီး လောင်တလိုင် (Lawngtlai) ခရိုင်မှာလည်း မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် ၆,၃၂၈ ဦး နေထိုင်လျက်ရှိတယ်လို့
- [မီဇိုရမ်-မြန်မာ မူးယစ်ဆေးဝါး သယ်ယူရာလမ်းကြောင်းမှ တရားမဝင်ငွေနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှု ရူပီး ကုဋေ ၁၄၂ ကျော် စုံစမ်းဖော်ထုတ်](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်-မြန်မာ-မူးယစ်ဆေ/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပြည်နယ်အချင်းချင်းနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှုကွန်ရက်နဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှု ဖြစ်စဉ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လကတည်းကနေ လက်ရှိအချိန်အထိ (၁) နှစ်နီးပါး ကာလအတွင်း ရာဇဝတ်မှုကနေ ရရှိထားတဲ့ အိန္ဒိယရူပီးငွေ ကုဋေ ၁၄၂ ကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၇ သန်းခန့်) တန်ဖိုးရှိတဲ့ တရားမဝင်ငွေကြေးနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ အိန္ဒိယအမှုစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (ED) ရဲ့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ အဆိုပါ မူးယစ်မှောင်ခိုကွန်ရက်ကို ဖြိုခွင်းနိုင်ဖို့အတွက် ED ၏ Aizawl) ရုံးခွဲက အဖွဲ့စုံဟာ ဇွန်လ ၉ ရက် အစောပိုင်းအချိန်ကစတင်ကာ မီဇိုရမ်-မြန်မာနယ်စပ်ဒေသ၊ ထရီပူရ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်နဲ့ အနောက်ဘင်္ဂလား (West Bengal)
- [ကလေး - တမူး လမ်းမပေါ်က အရှေ့ခုံသာနဲ့ အနောက်ခုံသာကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းထိုးပြီး အရပ်သားနေအိမ်တွေကို မီးရှို့နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2026/06/ကလေး-တမူး-လမ်းမပေါ်က-အရှ/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေး - တမူး လမ်းမပေါ်မှာတည်ရှိတဲ့ ကလေးမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းက အရှေ့ခုံသာ နဲ့ အနောက်ခုံသာကျေးရွာတွေက အရပ်သားနေအိမ်တွေကို ကလေးမြို့ဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးတဲ့ စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ မနက်ကစလို့ မီးရှို့တာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဒီနေ့ မနက်ကစလို့ မီးရှို့နေပြီလို့ အရှေ့ခုံသာဘက်ကနေ ဒီဘက်ကိုပြေးလာတဲ့ သူတွေကပြောတယ် သူတို့ရွာဘက်က မိဘတွေ စိတ်ပူပြီး ဖုန်းဆက်ရင်း သိရတာ သူတို့ရွာခံတွေကိုယ်တိုင်ပြောတာ ။ အရှေ့ခုံသာ၊ အနောက်ခုံသာက ကလေး - တမူးလမ်းမကြီးပေါ်ပေါ့ ကလေးမြို့ဘက်ကနေ ထိုးတဲ့စစ်ကြောင်းက မီးရှို့တာပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေး - တမူးလမ်းမပေါ်က အရှေ့ခုံသာ ၊ အနောက်ခုံသာ ကျေးရွာတွေအပါအဝင်
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် ဖမ်းဆီးတာတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေ](https://chinworld.org/2026/06/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-စစ်ကေ-2/) - ဇွန်လ ၉ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့မှာ စစ်ကောင်စီက စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် ပေါ်တာဆွဲတာတွေကို ရပ်ကွက်နေရာအနှံ့မှာ စစ်ဆေးဖမ်းဆီးတာတွေကို အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာနေတယ်လို့ ကလေးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာဘဲ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေကနေ တစ်နေ့တည်း လူငယ် အယောက် ၃၀ ဝန်းကျင်လောက်ကို စစ်မှုထမ်းအတွက် ပေါ်တာဆွဲတာမျိုး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း ကလေးမြို့နေ ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ လေးရက်လောက်ကထင်တယ် တစ်ရက်ထဲနဲ့ အယောက် ၃၀ လောက်ဆွဲခံရတယ် အခုနောက်ပိုင်းလည်း တချို့လူတွေ သတိမထားမိတဲ့ နေရာမျိုးတွေမှာလည်း များလာတယ် မင်္ဂလာဥယာဉ်ရပ်ကွက်က မိုးလေဝသ ရုံးရှိတဲ့ အဲ့နားမှာလည်းစောင့်ဖမ်းတယ် တခြားနေရာတွေလည်းပေါ့ မင်းကြီးရှေ့တော့ အမြဲလိုလိုဖမ်းတယ် တအားဆွဲတယ် ရပ်ကွက်ကြားထဲတွေထိသွားပြီးမှဖမ်းတာမျိုး မိုးလေဝသနားကဆိုရင် ဒီရက်ပိုင်းကဘဲ ပန်းရံဆင်း အလုပ်ပြန်တဲ့သူတွေ အလုပ်သိမ်းပြီး ပြန်လာတဲ့သူ ၄
- [ဇွန်လ ဒုတိယအပတ်အတွင်း ကလေး၊ဟားခါးနဲ့ ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့ပြန်ချင်တဲ့စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေ နာမည်စာရင်းပေးလို့ရပြီလို့ တာဝန်ရှိသူတွေပြော](https://chinworld.org/2026/06/ဇွန်လ-ဒုတိယအပတ်အတွင်း-ကလ/) - ဇွန်လ ၉ ရက်။ ဇွန်လ ဒုတိယအပတ်အတွင်း ကလေး၊ဟားခါးနဲ့ ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ကနေ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နေရပ်ပြန်ချင်တဲ့ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေ ကလေးမြို့က Central Chin Pawlpi ရုံးမှာ မနက်ဖြန် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား စာရင်းပေးကြဖို့ တာဝန်ရှိသူတွေက အသိပေးထားပါတယ်။ ကလေးမြို့မှာရှိတဲ့ Central Chin Pawlpi ရုံးမှာ မနက် ၈ နာရီကနေ ၁၁ နာရီ၊ နေ့လည် ၁၂ နာရီကနေ ၃ နာရီအတွင်း နာမည်စာရင်းပေးနိုင်တယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။ ကလေးမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့နေရပ်ပြန်မယ့်သူတွေအနေဖြင့် လူတစ်ဦးတွင် အိတ် ၃ အိတ်အထိ သယ်ဆောင်ပေးမှာဖြစ်ပြီး နေမကောင်းသူတွေ ဆိုင်ကယ်မစီးနိုင်တဲ့ အသက်ကြီးပိုင်းတွေအတွက်လည်း Mini Bus စီစဉ်ပေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဘက်ကနေ
- [ကူကီးလူမျိုးတို့ရဲ့ဘိုးဘွားပိုင်နယ်မြေတွေကို ရှမ်းနီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအတွင်း ထည့်သွင်းတောင်းဆိုနေမှုအပေါ် ကန့်ကွက်](https://chinworld.org/2026/06/ကူကီးလူမျိုးတို့ရဲ့ဘို/) - ဇွန်လ ၉ ရက်။ ကူကီးလူမျိုးတို့ရဲ့ သမိုင်းဝင် ဘိုးဘွားပိုင်နယ်မြေတွေကို ရှမ်းနီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအတွင်း ထည့်သွင်းတောင်းဆိုနေမှုအပေါ် ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကောင်စီ (UKSC) က ဇွန်လ ၇ ရက်မှာ ကြေညာချက်ထုတ်ပြီး ကန့်ကွက်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း နေပြည်တော်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော််မရှင်နဲ့ ရှမ်းနီအဖွဲ့တို့ ဆွေးနွေးရာမှာ ဟုမ္မလင်း၊ ခန္တီး၊ ကလေးနဲ့ တမူး ဒေသတွေကို ရှမ်းနီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း၊အဆိုပါဒေသတွေမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့တဲ့ ကူကီးလူမျိုးတွေရဲ့ သမိုင်းဝင်နယ်မြေတွေကို တခြားလူမျိုးတမျိုးရဲ့ ပိုင်နက်အောက် အတင်းအဓမ္မ ထည့်သွင်းတာကို လုံးဝလက်ခံမှာမဟုတ်ကြောင်း ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးကောင်စီ (UKSC)က ထုတ်ပြန်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ UKSC ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ကိုလိုနီခေတ် “သွေးခွဲအုပ်ချုပ်ခြင်း” မူဝါဒတွေကြောင့် ကူကီးနယ်မြေတွေ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ခွဲခြားခံခဲ့ရသလို၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်ကလည်း “ခါတော်မီစစ်ဆင်ရေး” ကြောင့်
- [ဖလမ်းမြို့ပြန်ရောက်တာ မကြာသေးတဲ့ ကျောင်းဆရာတစ်ဦး နေအိမ်အတွင်း သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/06/ဖလမ်းမြို့ပြန်ရောက်တာ-မ/) - ဇွန်လ ၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို နေရပ်ပြန်ရောက်တာ မကြာသေးတဲ့ ကျောင်းဆရာတစ်ဦးကို မနေ့ဇွန်လ (၇) ရက်နေ့ နေ့လည်လောက်မှာ သူ့ရဲ့နေအိမ်အတွင်း သေဆုံးလျက် ခန္ဓာကိုယ်အလောင်းကို ဒေသခံတွေက တွေ့ရှိခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “အရက်သောက်တာများသွားလို့ ဆုံးသွားတာဖြစ်ဖို့များတယ်လို့ ထင်နေကြတယ် အခုဆုံးသွားတဲ့သူက ကျောင်းဆရာလို့ပြောတယ် ဖလမ်းကို ပြန်ရောက်လာတာလည်း မကြာသေးဘူးနဲ့တူတယ် သူ့အလောင်းကို မနေ့ နေ့လည်လောက်မှာတွေ့တာဖြစ်တယ် သူသေဆုံးတဲ့ရက်အတိအကျတော့ မသိရဘူး ဆုံးသွားတာ ၁ , ၂ , ၃ ရက်ကြာသွားတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ် သေဆုံးတဲ့အချိန်မှာတော့ နေအိမ်မှာ သူတစ်ယောက်ထဲ ရှိတယ်နဲ့တူတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ကျောင်းဆရာ U Kim Za Piang ဟာ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်
- [မြန်မာ - ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်မှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ပလက်ဝဒေသခံ ချင်းလူမျိုး ၄၇ ဦးကို နေရပ်ပြန်မပို့သေးဘဲ ဆက်ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေ](https://chinworld.org/2026/06/မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-န/) - ဇွန်လ ၈ ရက်။ တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေကြောင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်ကို ထွက်ပြေးစဉ် ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ပလက်ဝဒေသခံ ချင်းလူမျိုး ၄၇ ဦး လက်ရှိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ( BGB) က ဆက်ဖမ်းဆီးထားပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်နေတာဖြစ်လို့ နေရပ်ပြန်မပို့သေးဘူးလို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့နယ်ကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက် ခိုလှုံဖို့သွားကြတဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်က ခူမီးတိုင်းရင်းသား ၄၇ ဦးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ ညပိုင်းက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ၊ ဘန်ဒရီဘန်ခရိုင် ၊ သန်ချီနယ်စပ်ကနေတဆင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းမှာ သန်ချီမြို့နယ်၊ ရေမာခရီကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းက ဟွိုင်ကိုခူမီးကျေးရွာ နေအိမ်တချို့မှာ ခိုလှုံနေစဉ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ( BGB) တပ်ဖွဲ့တွေက စီးနင်းဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့
- [ကလေး - တမူး စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းထိုးနေလို့ ဒေသခံထောင်နဲ့ချီ အိန္ဒိယဘက်နဲ့ကလေးမြို့ကို စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေရ](https://chinworld.org/2026/06/ကလေး-တမူး-စစ်ကောင်စီ-စစ်/) - ဇွန်လ ၈ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူးကားလမ်းကို စစ်ကောင်စီက နှစ်ဘက်ညှပ် ထိုးစစ်ဆင်လာတာကြောင့် တမူးခရိုင် ၊ တမူးမြို့နယ် ကနန်ကျေးရွာနဲ့ ခမ်းပတ်မြို့နေ ဒေသခံပြည်သူအများစုဟာ အိန္ဒိယနဲ့ကလေးမြို့ဘက်ကို တိမ်းရှောင်နေကြရပြီး ကလေးမြို့ဘက်က ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသူတွေ အိမ်ဌားစရာ မရှိဖြစ်နေကြရတယ်လို့လည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာတဲ့ စစ်ရှောင်တွေကပြောပါတယ်။ ကနန်ဒေသခံတစ်ဦးက “ ကျမတို့က ကာနန်ဘက်ကကနေ စစ်ရှောင်လာတာ မနေ့တနေ့လောက်ကနေ စပြေးလာတာ ဟိုတနေ့ လေယာဉ်ကနေ ဗုံးကြဲတဲ့ချိန်လောက်ကနေ စလို့ ခမ်းပတ်ဘက်သူတွေ တော်တော်များများလည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြတယ် ဒီနေ့ဆို ရာဇဂြိုလ်ဘက်ကနေ လမ်းတွေလည်း ပိတ်ကုန်ပြီ ကျမတို့နေရာက တမူး - ကလေးကနေ နှစ်ဘက်ညှပ် စစ်ကြောင်းထိုးခံရတာဖြစ်လို့ ခမ်းပတ်၊ ကနန် ဘက်က ဒေသခံအများစု စစ်ဘေးရှောင်နေရတယ်
- [မလေးရှားရောက် မြန်မာအပါအဝင် ဒုက္ခသည်များကို စိစစ်၍ ယာယီအလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးရန် မလေးရှားအစိုးရ စီစဉ်နေ](https://chinworld.org/2026/06/မလေးရှားရောက်-မြန်မာအပါ/) - ဇွန်လ ၈ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများနှင့် ပြင်ပတွင် ခိုလှုံဝင်ရောက်နေထိုင်နေကြသော မြန်မာနိုင်ငံသားများအပါအဝင် ဒုက္ခသည်များနှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံထားသူပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို စိစစ်ပြီး၊ အရည်အချင်းပြည့်မီသူများကို နိုင်ငံအတွင်း လုပ်သားပြတ်လပ်နေသည့် ကဏ္ဍများတွင် ယာယီအလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးသွားရန် မလေးရှားအစိုးရက စီစဉ်နေတယ်လို့ စင်ကာပူအခြေစိုက် Channel NewsAsia (CNA) သတင်းဌာနရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မလေးရှားအစိုးရဟာ ယခုနှစ်အစပိုင်းကတည်းက ဒုက္ခသည်များ၏ ဇီဝအချက်အလက် (Biometric Data) နှင့် ကိုယ်ရေးအချက်အလက်များကို စုဆောင်း၍ Database စနစ်တစ်ခု ပြုစုခဲ့ပြီး၊ "ဒုက္ခသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်း" (DPP) အစီအစဉ်၏ စမ်းသပ်ကာလအဖြစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင် စတင်မှတ်ပုံတင်ပေးနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ လာမည့် ဇွန်လလယ်ပိုင်းတွင်လည်း
- [စစ်ကောင်စီတပ်က မင်းတပ်မြို့ကို ဒီနေ့လေကြောင်းကနေ ၃ ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ နေအိမ် ၁၀ လုံးထက်မနည်း ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/06/စစ်ကောင်စီတပ်က-မင်းတပ်မ/) - ဇွန်လ ၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဒီနေ့ ဇွန်လ ၇ မနက်ခင်းမှာ လေကြောင်းကနေ ၃ ကြိမ် ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့်နေအိမ် ၁၀ လုံးထက်မနည်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံ HKL Mindat က Facebook မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်က ဇွန်လ ၇ ရက် မနက် ၁ နာရီမှာ တစ်ကြိမ်၊ မနက် ၁၁ နာရီဝန်းကျင်မှာ နှစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း လေကြောင်းကနေ ၃ ကြိမ် ဗုံးကြဲတာခဲ့တာလို့ HKL Mindat က ပြောပါတယ်။ ဇွန်လ ၂ ရက်ကနေ ဒီကနေ့အထိ နေ့စဉ်ဆက်တိုက် စစ်ကောင်စီက မင်းတပ်မြို့နေရာအနှံ့ကိုဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေပါတယ်။ Photo By HKL
- [မံဆောင်း မဏိပူရမြစ်ကူး တံတားကို လျှပ်စစ်ရှော့တိုက်ဖောက်ခွဲမှု ဖြစ်ပွား](https://chinworld.org/2026/06/မံဆောင်း-မဏိပူရမြစ်ကူး-တ/) - ဇွန်လ ၇ ရက်။ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့ မနက် ၄ နာရီခွဲ အချိန်မှာ တီးတိန်-ရိဒ်ခေါ်ဒါရ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီး ပေါ်ရှိ ဆောက်လက်စ မံဆောင်း မဏိပူရမြစ်ကူး တံတားရဲ့ နယ်စပ် ဘက်ခြမ်း ရေလယ်တိုင် တခုကို အမည်မသိရသေးသူများ မှ မိုင်းဖြင့် ‌လျှပ်စစ်ရှော့တိုက် ဖောက်ခွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့တယ် လို့ လမ်ဇန်ရွာသားများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ "ပေါက်ကွဲအားက အတော် ပြင်းထန်တယ်။ သေနတ်သံ မဟုတ်ဘူး။ လမ်ဇန် ရွာ အထိ တုန်ဟီး သွားတယ်။ ပေါက်ကွဲ အားကြောင့် မြစ်တဖက်ကမ်း က တဲအကာ သွပ်ပြား တချို့ပါ လွင့်စင်သွားတယ်။ တံတားကတော့ ပြိုကျ မသွားဘူး။
- [မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ၃၉ နိုင်ငံအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခွင့် ကန့်သတ်ချက်များကို အမေရိကန်တရားရုံး အပြီးတိုင်ပယ်ဖျက်](https://chinworld.org/2026/06/မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင်-၃၉/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အစိုးရအဖွဲ့ကနေ ချမှတ်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၃၉ နိုင်ငံက ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ဗီဇာနဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ ခံစားခွင့်တွေကို ဆိုင်းငံ့ပိတ်ပင်ထားတဲ့ မူဝါဒတွေဟာ "တရားမဝင်ဘူး" လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံဖက်ဒရယ်တရားရုံးက ဇွန်လ ၅ ရက် သောကြာနေ့မှာ ပြတ်ပြတ်သားသား အမိန့်ချမှတ်ပြီး အပြီးတိုင် ပယ်ဖျက်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ Rhode Island ပြည်နယ်၊ Providence မြို့ရှိ ဖက်ဒရယ်ခရိုင်တရားရုံးရဲ့ တရားသူကြီးချုပ် ဂျွန် မက်ကောနယ် (John McConnell) က အမေရိကန်နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်နှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (USCIS) ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ အခြေခံဥပဒေကို ကျော်လွန်နေပြီး သောင်းနဲ့ချီတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေရဲ့ ဘဝကို ဥပဒေကြောင်းအရ လမ်းစပျောက်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ စာမျက်နှာ ၁၃၅ မျက်နှာပါရှိတဲ့ စီရင်ချက်နဲ့အတူ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ပယ်ဖျက်လိုက်တာ
- [ချင်းတောင်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှ သိုင်းငင်း စခန်း ပြန်လည် တည်ဆောက်စဉ် ရွာသား ၂ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ၄ လ အကြာမှ သိရ](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းတောင်ကို-ထိုးစစ်ဆင/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ အဆက်အသွယ် ၄ လကြာ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် Suahlim ရွာသား နှစ်ဦးကို ချင်းတောင်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ က သိုင်းငင်းရွာမှာ စစ် စခန်း ပြန်လည် တည်ဆောက်စဉ် ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သေဆုံးသူရဲ့ ဆွေမျိုးများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ သူတို့ နှစ်ဦးက အသတ်ခံရတာ ဖြစ်တယ်လို့ အလင်းဝင် လာတဲ့ စကစ စစ်သား တဦး ကနေ တဆင့် သိရတာပါ။ Suahlim ရွာက သိုင်းငင်းရွာ နဲ့ ရွာ နီးချင်းပါ။ စကစ စစ်သားတွေ စစ်ကြောင်း ထိုးလာတော့ တခြားလူတွေ စစ်ရှောင်ပြီး
- [မြန်မာနိုင်ငံက စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ ထပ်တိုးလာနေတာဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွက် ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာနေတယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ်ပြော](https://chinworld.org/2026/06/မြန်မာနိုင်ငံက-စစ်ဘေးရှ/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံက စစ်ဘေးရှောင် အစဉ်ဆက်မပြတ်ဝင်ရောက်နေခြင်းဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွက် ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတခုဖြစ်လာနေတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် လားလ်ဒူအောမ်မာ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ မီဒီယာတွေနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုမှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ အိန္ဒိယသတင်းများအရ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မေဂါလာယာပြည်နယ် ၊ shilling မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ အရှေ့မြောက်ဒေသကောင်စီ ( NEC) အစည်းအဝေးအတွင်း ဆွေးနွေးမှုတွေကို မီဒီယာတွေ မေးမြန်းခဲ့ရာမှာ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောကြားခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ ပထဝီနိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေကြောင့် လက်ရှိမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာရသူတွေ အများအပြားရောက်ရှိနေသလို လုံခြုံဘေးကင်းရေး ရှာဖွေဖို့အတွက် ရောက်ရှိနေနေတဲ့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာမယ့်သူတွေလည်း ပိုများလာနိုင်ခြေရှိနေပြီး ဒါတွေဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွက် ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခု ဖြစ်လာနေတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် လားလ်ဒူအောမ်မာ ကမီဒီယာတွေမှာ
- [SCEF ကောင်စီကို အသိအမှတ်ပြုရန်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံပိုင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ လွှဲပြောင်းပေးရန် BRI တောင်းဆို](https://chinworld.org/2026/06/scef-ကောင်စီကို-အသိအမှတ်ပြု/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မကြာသေးမီက အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)နဲ့တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တချို့ပူးပေါင်းပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေးဦးဆောင်ကောင်စီ (SCEF) ကို အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု ထိတွေ့ဆက်ဆံပေးဖို့နဲ့ ဖက်ဒရယ်ရီဆာ့ဗ်ဘဏ်မှာ ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံပိုင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကို အဆိုပါ‌ကောင်စီထံ လွှဲပြောင်းပေးဖို့ ဗဟိုပြုတောင်းဆိုထားတဲ့ အထူးထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ်ကို Burma Research Institute (BRI) အဖွဲ့က ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်ဆီနိတ်အသုံးစရိတ်ဆိုင်ရာ ကြားနာပွဲမှာ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆီနိတ်တာ မစ်ချ်မက်ကောနယ်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုကို ဖိအားပေးမေးမြန်းခဲ့ပြီးနောက်၊ အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ဒီမိုကရေစီလိုလားတဲ့ အာဘော်ကို လက်တွေ့ပြတ်သားတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေနဲ့ သက်သေပြဖို့ BRI အဖွဲ့က ယခုလို တောင်းဆိုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ
- [ခမ်းပတ်မြို့ အနီးအနားဝန်းကျင်တွေကို စစ်ကောင်စီက ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းက ဗုံးအလုံးရေအမြောက်အများနဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့](https://chinworld.org/2026/06/ခမ်းပတ်မြို့-အနီးအနားဝန/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ အာဏာသိမ်း သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် အိန္ဒိယ ခရီးစဉ်ပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်လမ်းကြောင်းတခုဖြစ်တဲ့ ကလေး - ခမ်းပတ် - တမူး လမ်းမ ပြန်ဖွင့်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားလာတာရှိပြီး ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းကလည်း ခမ်းပတ်မြို့အနီးနားတဝိုက်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးအလုံးရေအမြောက်အများနဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ခဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် လမ်းမပေါ်မှာရှိပြီး ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ Y – 12 နဲ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနိုင်တဲ့
- [တီးတိန်မြို့နယ် လိုင်တွီး ကျေးရွာနားမှာ CDF-Hualngoram အဖွဲ့နဲ့ ZRA အဖွဲ့ အကြား ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွါးခဲ့](https://chinworld.org/2026/06/တီးတိန်မြို့နယ်-လိုင်တွ/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ လိုင်တွီး ( Laaitui) ကျေးရွာနားမှာ CDF-Hualngoram အဖွဲ့နဲ့ ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ် (ZRA )အဖွဲ့ အကြား ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မနက်ပိုင်း (၇) နာရီခွဲလောက် ကစလို့ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေပြီး ဒေသခံလူထု စိုးရိမ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ရိခေါဒါရ်မြို့သွားရာ လမ်းမပေါ်မှာတည်ရှိတဲ့ လိုင်တွီး ( Laaitui) ကျေးရွာအထွက် မီးသတ်ရုံး အနီးတဝိုက်မှာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းမှာ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတွေက “ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်းကစလို့ လွိုင်တွီးကျေးရွာအနားမှာ ပစ်ခတ်သံတွေ ကျယ်လောင်စွာ ထွက်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေ အပြင်ထွက်သွားလာတာတွေ မရှိသလောက်နည်းသွားခဲ့တယ်
- [မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လက်ကို အင်အား ၂ ထောင်ဝန်းကျင်နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းကို အောင်မြင်စွာ ခုခံဟန့်တားနေတယ်လို့ CPU ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/မင်းတပ်နဲ့ကန်ပက်လက်ကို/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့နယ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ် အင်အား ၂ ထောင်ဝန်းကျင်ကို ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်(CPA)နှင့် မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက အောင်မြင်စွာ ခုခံဟန့်တားထားနိုင်ပြီး အခြေအနေမကောင်းတဲ့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ကြိမ်ပေါင်းများစွာ လုပ်နေတယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU/CPA)က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU)ထိန်းချုပ်နယ်မြေဖြစ်တဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တို့တွင် အင်အား ၂ ထောင်ဝန်းကျင်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့နဲ့ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်နှင့်မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်များအကြား မေလ လယ်ဝန်းကျင်လောက်ကနေ စလို့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိတယ်လို့လည်း CPU က ဆိုပါတယ်။ ဒီတိုက်ပွဲသတင်းတွေနဲ့ ပက်သက်ပြီး သင်းအမှား၊ ကောလာဟလသတင်းတွေ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ သတင်းအမှားတွေ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့ နေပြီး သတင်းမှားတွေကြောင့် အများပြည်သူ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးအန္တရာယ် ပူးပေါင်းနှိမ်နင်းမှုတိုးမြှင့်သွားရန် YMA နှင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ဂတိပြု](https://chinworld.org/2026/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း-မ/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲမှုနဲ့ မှောင်ခိုကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ပိုမိုကြီးထွားလာနေတာကြောင့်၊ ပြည်နယ်ရဲ့ အကြီးဆုံး အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Young Mizo Association (YMA) နဲ့ အဓိက ခရစ်ယာန်အသင်းတော် ခေါင်းဆောင်တွေဟာ ဒီအန္တရာယ်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ တားဆီးနှိမ်နင်းနိုင်ဖို့အတွက် ပိုမိုနီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားကြမယ်လို့ကတိပြုလိုက်ကြပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို အင်္ဂါနေ့ (ဇွန်လ ၂ ရက်) က အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ Central Young Mizo Association (CYMA) ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ပြည်နယ်တွင်းက အဓိက အသင်းတော်တွေကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ မီဇိုရမ်ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ကော်မတီ (MKHC) ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ချမှတ်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ CYMA ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Malsawmliana ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးကြောင့် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်၊ အထူးသဖြင့် လူငယ်တွေနဲ့ မိသားစုတွေအပေါ် ရိုက်ခတ်မှုတွေ ပိုမိုဆိုးရွားလာတာကို
- [ကလေးမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့ပြန်ချင်တဲ့စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ပြန်ဖို့ ကားတွေ စီစဉ်ပေးထား](https://chinworld.org/2026/06/ကလေးမြို့ကနေ-ဖလမ်းမြို့/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်မယ့်ကလေးမြို့က ဖလမ်းဒေသခံစစ်ရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ဖလမ်းမြို့ကို ပြန်နိုင်ဖို့ Falam Pawlpi Falam က နောက်ဆုံးအနေဖြင့် စီစဉ်ပေးတဲ့ ခရီးစဉ်ရှိတယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ Falam Pawlpi Falam အစီအစဉ်ဖြင့် ကလေးမြို့ကို စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ ဖလမ်းဒေသခံပြည်သူတွေအတွက် ဖလမ်းနေရပ်ပြန်ဖို့ ၆ ဘီးကားနဲ့ ကားသေး စီစဉ်ထားပြီး နေရပ်ဖလမ်းပြန်ချင်တဲ့သူတွေအနေနဲ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ မနက်ဖြန်မှာ ကလေးမြို့ ၊ တောင်ဖီလာ အ.ထ.က (၂) ကျောင်းရှေ့မှာ မနက် ၁၀ နာရီကနေ ညနေ ၄ နာရီအတွင်း ပစ္စည်းတွေ ကြိုတင် ပို့ဆောင်လို့ ရပြီဖြစ်ပြီး ဇွန်လ
- [ကန်ပက်လက်ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦး ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ မတော်တဆရေနစ်သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/06/ကန်ပက်လက်ဒေသခံလူငယ်တစ်/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ် ၊ လေတပ်ရွာနားက ချောင်းမှာရေချိုးရင်း ကန်ပက်လက်မြို့နယ်က ဒေသခံလူငယ်တစ်ဦးဟာ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ မတော်တဆရေနစ်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ ငုံလောင်းရွာက အသက် (၁၉)နှစ်အရွယ် မောင်လိန်းနိုင်းဟာ ထန်တလန်မြို့နယ်၊ လေတပ်ရွာအနားက ချောင်းမှာ မနေ့ညနေပိုင်းလောက်မှာ ရေချိုးရင်း မတော်တဆရေနစ်သေဆုံးခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ ရေနစ်သေဆုံးသွားတဲ့ အသက် (၁၉)နှစ်အရွယ် မောင်လိန်းနိုင်းရဲ့ မိဘတွေဟာလည်း ကန်ပက်လက်မြို့နယ်မှာ လက်ရှိစစ်ကောင်စီထိုးစစ်ကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်နေကြလို့ အဆက်အသွယ် မရသေးတဲ့ကြောင်းလည်း ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ သေဆုံးသူ အသက် (၁၉)နှစ်အရွယ် မောင်လိန်းနိုင်းရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ထန်တလန်မြို့နယ် ၊ လေတပ်ရွာ ရပ်မိရပ်ဖတွေက လေတပ်ရွာခန်းမဆောင်မှာထားရှိပြီး သဂြိုလ်တာတွေကို ဆက်လုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ အသက် (၁၉)နှစ်အရွယ်
- [အရက်သောက်ခွင့် ပါမစ်အတွက် တစ်နှစ်စာ လိုင်စင်ကြေး ရူပီး ၅,၀၀၀ သတ်မှတ်ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရစတင်ထုတ်ပေး](https://chinworld.org/2026/06/အရက်သောက်ခွင့်-ပါမစ်အတွ/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ကျန်းမာရေးအရ အရက်သောက်ဖို့ မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး “Red Card” (ကတ်ပြားနီ) အမည်ရ အရက်တရားဝင်ဝယ်ယူသောက်သုံးခွင့် ပါမစ်ကို ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က စတင်ပြီး ထုတ်ပေးနေပြီဖြစ်သလို၊ အဲဒီပါမစ်အတွက် တစ်နှစ်စာ ခွင့်ပြုချက်ကြေး (Permit Fee) ကို ရူပီး ၅,၀၀0 အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရ၊ ယစ်မျိုးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ယစ်မျိုးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး ထိန်းချုပ်ရေး ကော်မရှင်နာ ဖြစ်သူ Z. Lalhmingaia က " ပါမစ်သက်တမ်းကတော့ ခွင့်ပြုတဲ့နေ့ကစပြီး ၁ နှစ် တိတိ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပါမစ်ကို လျှောက်ထားတဲ့အခါ ဆရာဝန်ရဲ့ ထောက်ခံချက်
- [မင်းတပ်မြို့နယ်မှာတိုက်ပွဲတွေကြောင့် စစ်ရှောင်ဦးရေ ၂ သောင်းနီးပါးခန့် ရှိလာနေပြီး ကူညီထောက်ပံ့မှုတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ မင်းတပ်မြို့နယ် IDPs Committee ကအသိပေး](https://chinworld.org/2026/06/မင်းတပ်မြို့နယ်မှာတိုက/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းပြန်ထိုးပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာကြောင့် မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ စစ်ဘေးရှောင် လူဦးရေဟာ ၁၇,၀၀၀ ဝန်းကျင် ခန့်ရှိနိင်ပြီး တိုက်ပွဲတွေလည်း မြို့နဲ့ ဆယ်မိုင်ခန့်အကွာမှာ ဖြစ်ပွားနေတာဖြစ်လို့ ရေရှည်ထပ်မံ စစ်ဘေးရှောင်ရမယ့် အနေအထားမှာ အကူအညီအထောက်ပံ့တွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ မင်းတပ်မြို့နယ် IDPs Committee က ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဟာ အင်အားထောင်ကျော်နဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာနေပြီး မြို့နဲ့ (၁၀) မိုင်ခန့်အကွာမှာ တိုက်ပွဲတွေလည်း ဖြစ်ပွားနေတာဖြစ်လို့ ရေရှည်ထပ်မံ စစ်ဘေးရှောင်ရမယ့် အနေအထားဆိုတာ မြင်သာနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ နှစ်ရှည်လများ အကြိမ်ကြိမ် စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ကြရတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အရပ်သားပြည်သူဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလကနေ
- [အိန္ဒိယနဲ့ မြန်မာ့မြေမှာ တစ်ဖက်နိုင်ငံရဲ့ လုံခြုံရေးထိခိုက်မည့် ကိစ္စရပ်များအလွဲသုံးစားလုပ်ခွင့် မပြုရန် ၂ ဖက်သဘောတူညီ](https://chinworld.org/2026/06/အိန္ဒိယနဲ့-မြန်မာ့မြေမှ/) - ဇွန်လ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံစလုံးအနေဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နယ်မြေတွေမှာ တစ်ဖက်နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေမည့် ကိစ္စရပ်များတွင် အလွဲသုံးစားလုပ်ခွင့် လုံးဝပြုမည်မဟုတ်ကြောင်း ၂ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များက အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့ကြပြီး၊ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း မြန်မာ့မြေကို အိန္ဒိယ၏ လုံခြုံရေးအကျိုးစီးပွားကို ဆန့်ကျင်သည့်နေရာတွင် အသုံးပြုခွင့်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ကတိပြုပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ ကတိကဝတ်ပြုမှုကို မေလ ၃၀ ရက်နေ့မှ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့အထိ သွားရောက်နေတဲ့ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတရားဝင်ခရီးစဉ်အတွင်း အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာ မိုဒီနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးအပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအပေါ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ထောက်ခံမှုကို
- [ရိဒ်ခေါ်ဒါရ် - လိုင်တွီးရွာကြား လမ်းမကြီး ကို ပုံမှန်လမ်းအသုံးပြုချိန်အတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားလာလို့ရပြီလို့ CDF – Hualngoram ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/06/ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်-လိုင်တွီး/) - ဇွန်လ ၂ ရက်။ လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ဆိုကာ တီးတိန်မြို့နယ် လိုင်တွီးရွာ ကနေ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်က ဖလမ်းခရိုင် ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့အကြား လမ်းမကြီးကို အသုံးပြုချိန်ကန့်သတ်ထားခဲ့ရာကနေ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ကစလို့ ပုံမှန်လမ်းအသုံးပြုချိန်အတိုင်း ဖြတ်သန်းအသွားလာလို့ရပြီလို့ ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ CDF – Hualngoram က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ကစလို့ ပုံမှန်လမ်းအသုံးပြုချိန် ( မနက် ၆ နာရီကနေ - ညနေ ၇နာရီ) အတိုင်း ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်ပြီ ဖြစ်တယ်လို့ CDF – Hualngoram က အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်အရ ထုတ်ပြန်ချက်တွေကို လေးစားလိုက်နာပေးခဲ့ကြတဲ့ လမ်းအသုံးပြုသည့် မိဘပြည်သူတွေအပေါ် အထူးကျေးဇူးတင်ရှိတယ်လို့လည်း CDF – Hualngoram
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၆ - ၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်အတွက် ကျောင်းအပ်နှံတဲ့ ကျောင်းသား/သူ ၂၃၀၁၀ ဦးရှိ](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းပြည်နယ်မှာ-၂၀၂၆-၂၀/) - ဇွန်လ ၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၆ - ၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်အတွက် ဇွန်လ ၂ ရက်အထိ ကျောင်းအပ်နှံ ပညာသင်ကြားလျက်ရှိတဲ့ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား လူဦးရေ စုစုပေါင်းဟာ ၂၃,၀၁၀ ဦး ရှိတယ်လို့ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ၂၀၂၆ - ၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်အတွက် အခြေခံပညာကျောင်းတွေကို ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းစတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်မှာ ဟားခါး၊ ဖလမ်း၊ တီးတိန်နဲ့တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းက အခြေခံပညာ ကျောင်းတွေကိုလည်း စတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ကျောင်းသင်ခန်းစာတွေကို စတင်သင်ကြားပေးနေပြီလို့ သိရပါတယ်။ တီးတိမြို့နယ်အတွင်း ဒီကနေ့ အထိ KG ကနေ Grade – 12 အထိ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ (၁၀၄၅၇) ဦးနဲ့
- [ချင်းပြည်နယ်က မြို့ ၃ မြို့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံက လှူဒါန်းတဲ့ ဆန် ၈ တန် ကလေးမြို့ကို ရောက်ရှိ](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းပြည်နယ်က-မြို့-၃-မြ/) - ဇွန်လ ၁ ရက်။ စစ်ကောင်စီ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့၊ တီးတိန်မြို့နဲ့ တွန်းဇံမြို့တွေမှာ ပြန်လည် ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် APTERR အစီအစဉ်အရ တရုတ်နိုင်ငံက လှူဒါန်းတဲ့ ဆန် (၈) တန် ဟာ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ ကလေးမြို့ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်တွေကို အမြန်ဆုံး ပို့ ဆောင်ဖြန့်ဝေသွားမှာဖြစ် တယ်လို့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ စစ်ကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့၊ တီးတိန်မြို့နဲ့ တွန်းဇံမြို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ကြတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် ဆန်ရိက္ခာ ပေးပို့ဖြည့်တင်းနိုင်ရေးနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းတွေနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းတွေကို သက်ဆိုင်ရာဒေသတွေကို အချိန်မှီပို့ဆောင်နိုင်ရေး တို့အတွက်လည်း စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံက လှူဒါန်းလိုက်တဲ့
- [တွန်းဇံမြို့တွင်း ဒေသခံပြည်သူတွေ ပြန်လာနေထိုင်လို့ရပြီလို့ ZRA – EC ဘက်က အသိပေး ထုတ်ပြန်လာ](https://chinworld.org/2026/06/တွန်းဇံမြို့တွင်း-ဒေသခံ/) - ဇွန်လ ၁ ရက်။ စစ်ကောင်စီ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ တွန်းဇံမြို့ကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရတဲ့ ဒေသခံပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ ကနေ့ ကစလို့ နေရပ်ပြန်လာလို့ ရပြီလို့ Zomi Revolutionary Army – Eastern Command (ZRA – EC) ဘက်က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လက်ရှိဒေသတွင်း လုံခြုံရေးအခြေအနေတွေ တည်ငြိမ်သွားပြီဖြစ်လို့ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးသွားရတဲ့ ဒေသခံ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဒီကနေ့ ကစလို့ မိမိနေအိမ်ကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်နိုင်ပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံပြည်သူတွေ လုံခြုံစွာ နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက်လည်း သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေက လိုအပ်တဲ့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုတွေ ဆောင်ရွက်ပေးသွားမယ်လို့လည်း ZRA – EC ဘက်က အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [ပလက်ဝမြို့နယ်က စက်လှေသမားတစ်ဦး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကုန်ပစ္စည်းပို့ရင်း နေရပ်ပြန်မရောက်နိုင်လို့ မိသားစုဝင်တွေ စိတ်ပူပန်နေကြ](https://chinworld.org/2026/06/ပလက်ဝမြို့နယ်က-စက်လှေသမ/) - ဇွန်လ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ကိုဖေရှေကျေးရွာနေ အသက် ၃၂ နှစ်ဝန်းကျင်အရွယ်ရှိ ချင်းအမျိုးသား တစ်ဦး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ခဲ့ရာကနေ ပြန်မရောက်တော့တာ ရက်သတ္တပတ် ကြာတဲ့အထိ ဘာသတင်းအစအနမှ မသိရတာကြောင့် မိသားစုဝင်တွေ စိတ်ပူနေတဲ့ကြောင်း Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ မိသားစုဝင်တစ်ဦးက “ စက်လှေနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရင်း ပြန်မရောက်လာတာ (၇) ရက် တစ်ပတ်ပြည့်သွားပြီ သူ့အသက်က ၃၂ ဝန်းကျင်လောက်ရှိပြီ ။ စက်လှေကိုတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲ့ ကျေးရွာတစ်ရွာမှာ ရှိနေတယ်လို့ ပြောကြပေမယ့် လူကိုတော့ ဘာသတင်းအစအနမှ မသိရဘူး အကယ်လို့ အေအေ လက်နက်ကိုင်တွေကအနေနဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတယ်ဆိုရင်လည်း ပြန်လွှတ်ပေးစေချင်ပါတယ် ဘာလို့လဲဆိုရင် လှေသမားတွေက ပစ္စည်းပိုင်ရှင်တွေရဲ့ အလိုအတိုင်း
- [နာမည်အမျိုးမျိုးနဲ့ပြန့်ကြဲနေကြတဲ့ လူမျိုးစုကြီးကို Joshua Van က စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့ပြီ](https://chinworld.org/2026/06/နာမည်အမျိုးမျိုးနဲ့ပြန/) - မေလ ၃၁ ရက်။ မေလ ၃၀ ရက်ညက ကျင်းပတဲ့ Mizoram MISMA ပွဲမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊Mizoram ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က "ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကြောင့် နိုင်ငံအသီးမှာ အကွဲကွဲအပြားပြား နာမည်အမျိုးမျိုးနဲ့ပြန့်ကြဲနေကြတဲ့ ချင်း/မီဇို/ကူကီး စတဲ့ လူမျိုးစုကြီးကို UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းချန်ပီယံ Joshua Van က စုစည်းပေးနိုင်ခဲ့ပါပြီ" လို့ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းချန်ပီယံ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ မေလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ နယူးဒေလီမြို့မှတဆင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ အိုင်ဇောလ်မြို့ကို ရောက်ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး မေလ ၃၀ ရက်နေ့ အိုက်ဇောလ်မြို့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ MISMA Fight Night" ပွဲစဉ်ကို အထူးဧည့်သည်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်ကို အလည်အပတ်ရောက်ရှိလာတဲ့
- [ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းအတွင်း စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ အလုံးအရင်း ထိုးစစ် အလားအလာ ဘယ်လိုရှိနေပါသလဲ ?](https://chinworld.org/2026/06/ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်-2/) - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ယောဒေသနဲ့ ပုံတောင်ပုံညာဒေသတစ်ကြောမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလလယ်ကစပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်နေတာကြောင့် ယနေ့အထိ ၁၀ ရက်ဝန်းကျင်ခန့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ယောနယ်တောင်ပိုင်းကိုဦးတည်ပြီး မေလ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက ကပစ (၂၄) မှ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ ပျူစောထီးအင်အား ၁,၅၀၀ ဝန်းကျင်၊ စစ်ကားအစီးရေ ၃၀ ကျော်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တာပါ။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့မှာတော့ ကျောက်ထုမြို့ရှိ အမတ (၃၆၈) တပ်အတွင်းကို ဝင်ရောက်စခန်းချပြီး ကျောက်ထုဘုရားကုန်း၊ စိုက်ပျိုးရေးရုံး၊ ကျောက်ထုဘဏ်နဲ့ ဂုံဘိုရပ်ကွက် ရေသန့်စက်တွေအနီးမှာ အင်အားဖြန့်ကြက် နေရာယူထားပါတယ်။ မေလ ၂၈ ရက် နံနက်ပိုင်းမှာတော့ ကျောက်ထု အမတ (၃၆၈) ကနေ အင်အား ၃၀၀
- [CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဦးဆောင်သူ အချင်းချင်း စကားများရာကနေ ဒုဥက္ကဌဟောင်း သေနတ်မှန်ကျဆုံးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/05/cdf-hakha-တပ်ဖွဲ့ရဲ့-ဦးဆောင်သူ/) - မေလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဆလိုင်းဇကျုံးလျန် ( Salai Za Cung Lian ) နဲ့ ဒုဥက္ကဌ ဟောင်း ဆလိုင်းဆန်လင်း ( Salai Sang Ling ) တို့ မေလ ၁၅ ရက် စကားများရာကနေ သေနတ်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆလိုင်းဆန်လင်း ကျဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဆလိုင်းဇကျုံးလျန် ( Salai Za Cung Lian ) နဲ့ ဒုဥက္ကဌ ဟောင်း ဆလိုင်းဆန်လင်း ( Salai Sang Ling) တို့အကြား ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အငြင်းပွားရာကနေ ဆလိုင်းဇကျုံးလျန်
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေက တန်းတူညီမျှခွင့်အတွက် အစာငတ်ခံဆန္ဒပြခဲ့](https://chinworld.org/2026/05/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်မှ-2/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ကလေးမြို့၊ ကလေးအကျဉ်းထောင် (မော်လိုက်ကလေးအကျဉ်းထောင်) ရှိ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၀၀ ခန့်ဟာ “ပြည်သူ့ထမင်းစစ်စစ် စားချင်တယ်” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် တန်းတူညီမျှခွင့် ရရှိရေးအတွက် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ထောင်မှကျွေးသော ထမင်းကို မစားဘဲ တစ်နေ့လုံး ငြိမ်သက်စွာ အစာငတ်ခံ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် ( PPNM) ရဲ့ ဒီကနေ့ မေလ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ အခုလို ဆန္ဒဖော်ထုတ်ရခြင်းဟာ အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုရဲ့ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် ထုတ်ပြန်ချက်သည် အကျဉ်းသားများအကြား တရားမျှတမှုနှင့် တန်းတူညီမျှမှု လုံးဝမရှိခြင်း၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချန်လှပ်၍ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့လည်း PPNM က ဆိုပါတယ်။ ဆန္ဒပြပွဲတွင်
- [ချွန်ကျုံးရွာအနီးမှာ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရကာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၄ ဦး သေဆုံး၊၈ ဦး ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/05/ချွန်ကျုံးရွာအနီးမှာ-စစ/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ဖလမ်း - ဟားခါး လမ်းမကြီးအတိုင်း စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းကို သွားကြိုဖို့ ထွက်လာတဲ့ ဟားခါး စစ်ဗျူဟာမှူးဦးဆောင်တဲ့ စစ်ကြောင်းဟာ မနေ့မေလ ၁၄ ရက်နေ့က ဟားခါးမြို့နယ် ချွန်ကျုံးရွာအနီးမှာ (Chinland Council ) အစိုးရ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်တာခံခဲ့ရပြီး ဗျူဟာမှူးနဲ့ အရာအရှိ အပါအဝင် တပ်သား ၈ ဦး ဒဏ်ရာရကာ ၊ ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ချွန်ကျုံးရွာကိုက နေအိမ်တချို့ကို စစ်ကောင်စီက မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF / CNA)ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်း ထက်နီက ပြောပါတယ်။ CNF / CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “
- [မလေးရှားဒုက္ခသည်စခန်းမှသည် UFC ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆီသို့](https://chinworld.org/2026/05/မလေးရှားဒုက္ခသည်စခန်းမ/) - မေလ ၁၅ ရက် အောင်မြင်မှုတိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ ခရီးလမ်းတွေ ရှိစမြဲဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးသော UFC တိုက်ခိုက်ရေးသမား Joshua Van အတွက်တော့ အဲဒီခရီးလမ်းဟာ မလေးရှားနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုကနေ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်အခြေစိုက် နာမည်ကြီး သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်တဲ့ The Straits Times က 'ဒုက္ခသည်စခန်းမှသည် ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆီသို့' ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ အထူးတလည် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့က New Jersey ပြည်နယ်၊ Newark မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC 328 ပြိုင်ပွဲမှာ Joshua Van ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံသား Tatsuro Taira ကို အလဲထိုး (TKO) နဲ့ အနိုင်ယူပြီး သူရဲ့ UFC Flyweight ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံဆုကို အောင်မြင်စွာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သူဟာ အာရှမှာမွေးဖွားပြီး UFC ချန်ပီယံဆုကို ပထမဆုံး ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသား တိုက်ခိုက်ရေးသမားအဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်သွားခဲ့ပါပြီ။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ Joshua Van ဟာ အသက် ၁၀ နှစ်သားအရွယ်မှာ နိုင်ငံရေးနဲ့
- [ရောဂါအခံနဲ့ သေဆုံးသွားတယ်ဆိုပြီး ဦးထန်ခန့်ဒါလ်းရဲ့ရုပ်အလောင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ဒဏ်ရာအပြည့်ဖြစ်တဲ့အပေါ် မိသားစုဝင်တွေ နားလည်ရခက်နေ](https://chinworld.org/2026/05/ရောဂါအခံနဲ့-သေဆုံးသွားတ/) - မေလ ၁၅ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ People Police Force – Zoland ( ZFU / PPF – Zoland) က ဖမ်းဆီးထားစဉ် ရက်ပိုင်းအတွင်း ရောဂါအခံနဲ့ သေဆုံးသွားတယ်ဆိုပြီး ဦးထန်ခန့်ဒါလ်းရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို မိသားဝင်တွေဆီ မေလ ၁၃ ရက်နေ့က ပြန်ရောက်လာတဲ့အချိန် သူ့ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ဒဏ်ရာတွေ အပြည့်ဖြစ်နေတာကြောင့် မိသားစုတွေ နားမလည်နိုင်ဖြစ်နေကြတယ်လို့ မိသားစုဝင်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အသက် ၇၀ နှစ်ကျော်အရွယ်ရှိတဲ့ ဦးထန်ခန့်ဒါလ်းဟာ စစ်ကောင်စီတွေထံ သတင်းပေးပို့လို့ဆိုကာ People Police Force – Zoland ( ZFU / PPF – Zoland)က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားစဉ် မေလ
- [သြစတြေးလျသံရုံးက ကယ်ဆယ်ထားတဲ့ အောက်ချင်းငှက် မိသားစု တိုးပွါးလာကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/သြစတြေးလျသံရုံးက-ကယ်ဆယ်/) - မေလ ၁၄ ရက်။ လွန်ခဲ့သည့် ၃ နှစ်က မိုခါမုန်တိုင်းတိုက်ခတ်စဉ်အတွင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဩစတေးလျသံရုံးဝန်ထမ်းများ၏ ခြံဝန်းထဲသို့ လာရောက်ခိုလှုံခဲ့သည့် အောက်ချင်းငှက်နှစ်ကောင်ကို ကယ်ဆယ်ခဲ့သည်မှာ ၃ နှစ် ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကာ ထူးခြားသည့်အမှတ်တရအဖြစ် အဆိုပါအောက်ချင်းငှက်မိသားစု တိုးပွါးလာကြောင်း မေလ ၁၄ ရက်မှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိမြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာသြစတြေးလျသံရုံးက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဆိုပါ အောက်ချင်းငှက်ဇနီးမောင်နှံသည် ထိုအချိန်မှစ၍ သံရုံးဝန်းအတွင်း၌ပင် နေထိုင်လာခဲ့ကြပြီး၊ ယခုအခါတွင် မိသားစုဝင် အောက်ချင်းငှက်ကလေးတစ်ကောင်ပါ ထပ်မံတိုးပွားလာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ယနေ့ကျရောက်သည့် မိုခါမုန်တိုင်း ၃ နှစ်ပြည့် အမှတ်တရနေ့တွင် ဘေးဒဏ်သင့်ပြည်သူများကို ပြန်လည်သတိရခြင်းနှင့်အတူ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြားမှ လွတ်မြောက်လာသည့် အောက်ချင်းငှက်မိသားစုလေး၏ သတင်းကောင်းကလည်း စိတ်မကောင်းစရာများကြားမှ ကြည်နူးစရာ မှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ကာလများတွင် သြစတြေးလျအစိုးရအနေဖြင့် ဘေးဒဏ်သင့်ဒေသများသို့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ
- [ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာမယ့်သတင်းတွေကြောင့် ဒေသခံ လူဦးရေ ၈၀၀ ကျော် အိန္ဒိယ ဘက်ခြမ်းကို ထပ်မံထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်](https://chinworld.org/2026/05/ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို-စစ်/) - မေလ ၁၄ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းခရိုင်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ် မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ဖို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကြောင့် ဒီရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ ဒေသခံလူဦးရေ ၈၀၀ ကျော်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို ထပ်မံထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်တာတွေ ဆက်ရှိနေတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဟာ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့Khawmawi ရိဒ်ခေါဒါရ် မြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ဖို့ ထိုးစစ်ဆင်လာမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကြောင့် Khawmawi နဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဒေသခံ ပြည်သူတွေဟာ Zokhawthar လမ်းကြောင်းကနေတဆင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထပ်မံ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေဟာ နယ်စပ်တစ်ဘက်ခြမ်းမှာရှိတဲ့ ၎င်းတို့ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေထံ
- [မီဇိုအမျိုးသမီးတွေကို လူကုန်ကူးမှုကို ထိရောက်စွာအရေးယူပေးရန်မီဇိုအမျိုးသမီးအဖွဲ့(MHIP)မှ တောင်းဆို](https://chinworld.org/2026/05/မီဇိုအမျိုးသမီးတွေကို-လ/) - မေလ ၁၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အဆင့်မြင့်ဆုံး အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Mizo Hmeichhe Insuihkhawm Pawl (MHIP) ဟာ ပြည်နယ်ပြင်ပမှာ အလုပ်အကိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ မီဇိုအမျိုးသမီးတွေကို လူကုန်ကူးပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်နေမှုတွေကို အင်္ဂါနေ့မှာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။ ဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုလာဆစ် (Kolasib) ခရိုင်မှာ နေထိုင်တဲ့ Lalnunsiami (အသက် ၃၀) နဲ့ သူမရဲ့ ခင်ပွန်းအဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ စပါး (Spa) ဆိုင်ဖွင့်ထားသူ Uttar Pradesh ပြည်နယ်သား Mohammad (အသက် ၃၁) တို့ကို မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့က Uttarakhand ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မေလ ၅ ရက်နေ့မှာ ဖမ်းဆီးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
- [ဟားခါးမြို့မှာ ပြည်သူလုံခြုံရေးထိခိုက်စေတဲ့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးကို CDF-Hakha ဖမ်းဆီး](https://chinworld.org/2026/05/ဟားခါးမြို့မှာ-ပြည်သူလု/) - မေလ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့အတွင်း ပြည်သူများအား ငွေညစ်တောင်းခံခြင်း၊ နေအိမ်များအား ဖောက်ထွင်းဓားပြတိုက်ခြင်း စတဲ့ ပြည်သူလုံခြုံရေးထိခိုက်စေသော လုပ်ရပ်များ ကျူးလွန်နေသည့် စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအား ဟားခါးမြို့အတွင်း မေလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြည်သူ အသက်အိုးအိမ်လုံခြုံရေးကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေပြီး ပြည်သူအပေါ် အန္တရာယ်ပြုလုပ်ရပ်တွေကို ဆက်လက်ပြီးထိရောက်စွာ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်တယ်လို့လည်း CDF-Hakha က အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်တလော စစ်ရေးအခြေအနေတွေကြောင့် ဟားခါးမြို့အနီးဝန်းကျင်ရှိ တောတောင်များ၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုဖြစ်ပွားနိုင်သည့် နေရာများနှင့် လူသွားလာမှုနည်းပါးသော ဒေသများသို့ ပြည်သူများအနေဖြင့် လုံခြုံရေးအတွက် မလိုအပ်ဘဲ သွားလာခြင်းမပြုကြဖို့ကိုလည်း CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့က အသိပေး မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။ ဒါအပြင် ပြည်သူများအနေဖြင့်
- [ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းထားသည့် အရပ်သား ၁ ဦး ဦးနှောက် သွေးကြောပေါက် သေဆုံးကြောင်း ZFU ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/ဖမ်းဆီး-ထိန်းသိမ်းထားသည/) - မေလ ၁၃ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် အခြေစိုက် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်း တခု ဖြစ်သည့် People Police Force-Zoland (ZFU/PPF -Zoland)က စစ်ကော်မရှင် စစ်တပ်များထံသို့ သတင်းပေးပို့သူ အဖြစ် စွပ်စွဲ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ ဦးထန်ခန့်ဒါလ်းဟာ ဒီကနေ့ မေလ ၁၃ ရက်မှာ ဦးနှောက်သွေးကြော ပေါက်ပြီး သေဆုံးသွားတယ်လို့ ZFU/PPF-Zoland က မေလ ၁၃ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အသက် ၇၀ နှစ် ကျော် ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ဦး ထန်ခန့်ဒါလ်းဟာ ဆီးချို သွေးချို ရောဂါ အခံ ရှိသူ ဖြစ်ပြီး သွေးတိုး ရောဂါကြောင့် အခုလို ဦးနှောက်သွေးကြော ပေါက်ပြီး သေဆုံးသွားတာဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်ကော်မရှင်
- [မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ခိုက်ခံရလို့ ကူကီး ခရစ်ယာန်သင်းအုပ်ဆရာ ၃ ဦး သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/05/မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ-တိုက်/) - မေလ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ ကန်ပေါ့ပီ (Kangpokpi) ခရိုင်မှာ ဒီနေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ ကြားဖြတ်ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကူကီးချင်း ခရစ်ယာန်သင်းအုပ်ဆရာ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး၊ တခြားလူ ၅ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့ပါတယ်။ တိုက်ခိုက်ခံရသူတွေဟာ ချူရာချန်ပူရ် (Churachandpur) မြို့မှာကျင်းပတဲ့ UBC ညီလာခံကနေ ကန်ပေါ့ပီကို မော်တော်ယာဉ်နှစ်စီးနဲ့ ပြန်လာကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ကန်ပေါ့ပီခရိုင်အတွင်းရှိ ကော့ဇင် (Kotzim) နဲ့ ကော့လန် (Kotlen) ကျေးရွာကြားအရောက်မှာတော့ အမည်မသိလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခုက ယာဉ်တွေကို တားဆီးပြီး အတွင်းမှာပါလာသူတွေကို သေနတ်နဲ့ တရစပ် ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးသွားသူတွေကတော့ Thadou Baptist Association (TBA)
- [အာဆီယံ၏ မြန်မာ့အရေးဖြေရှင်းမှု ဘာကြောင့် 'သေလုမြောပါးအခြေအနေ' လို့သုံးနှုန်းရတဲ့အခြေအနေ ဆိုက်ရောက်သွားတာလဲ??](https://chinworld.org/2026/05/အာဆီယံ၏-မြန်မာ့အရေးဖြေရ/) - DonBosco မေလ ၁၃ ရက်၊ ၂၀၂၆ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ ဆီဘူးမြို့မှာ ကျင်းပပြီးစီးခဲ့တဲ့ (၄၈) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံထိပ်သီး အစည်းအဝေးအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အိမ်ရှင်ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာရဲ့ ဝန်ခံချက်ကတော့ ကမ္ဘာ့သံတမန်ရေးရာလောကကို ဟိုးဟိုးကျော်သွားစေခဲ့ပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေနဲ့ တိုးတက်မှုမရှိခြင်းအပေါ် စိတ်ပျက်မိကြောင်း ပြောကြားရင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ 'ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်' (5PC) အကောင်အထည်ဖော်မှုဟာ "သေလုမြောပါးအခြေအနေ (Moribund)" ကို ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး ဖြေရှင်းရခက်တဲ့ ပြဿနာကြီးဖြစ်နေတယ်လို့ သူက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံလိုက်တာပါ။ အာဆီယံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ကိုယ့်အဖွဲ့ရဲ့ မူဝါဒကို အခုလို ဗူးပေါ်သလိုပေါ်အောင် "အသက်မဝင်တော့ဘူး" လို့ ပြောဆိုလိုက်တာဟာ အာဆီယံသမိုင်းမှာ အတော်လေးကို ပြင်းထန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး
- [ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသမှ လူမျိုးနွယ်စု လူဦးရေထောင်ပေါင်းများစွာ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ရခိုင်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခိုလှုံလာနေတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/05/ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ-စ/) - မေလ ၁၃ ရက်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသက လူမျိုးနွယ်စုတွေဟာ မြေပြန့်ဒေသက ရွှေ့ပြောင်းမွတ်ဆလင်တွေရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ အစိုးရရဲ့ အကာအကွယ်မပေးမှုတွေကြောင့် ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခိုလှုံနေကြရတယ်လို့ The Diplomat သတင်းဌာနရဲ့ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသတွင် လူမျိုးနွယ်စု ၁၁ စုရှိပြီး လူဦးရေအားဖြင့် ၈၅၀,၀၀၀ ခန့်ရှိပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ နဲ့ ဟိန္ဒူ ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြတယ်လို့လည်း The Diplomat က ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်တကောင်း တောင်တန်းဒေသတွင် နေထိုင်ကြတဲ့ လူမျိုးနွယ်စုတွေဟာ မြေပြန့်ဒေသကနေ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချ နေထိုင်လာတဲ့ မွတ်ဆလင်တွေရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရရဲ့ အကာအကွယ် မပေးမှုတွေကို
- [တီးတိန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသတင်းတွေကြောင့် တီးတိန်မြို့ဆေးရုံမှာ ဆရာဝန်တွေ ထွက်ပြေးကုန်လို့ ဒေသခံလူနာတွေ နဲ့ ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်နေ](https://chinworld.org/2026/05/တီးတိန်မြို့သိမ်းတိုက်-2/) - မေလ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသတင်းတွေကြောင့် တီးတိန်မြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် ကျွမ်းကျင် ဆရာဝန်တွေလည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကုန်လို့ တီးတိန်မြို့မှာကျန်နေတဲ့ ဒေသခံလူနာတွေနဲ့ ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်ပူပန်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ လက်ရှိ တီးတိန်မြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံမှာ ကျမ်းကျင်ဆရာဝန်တွေ မရှိတော့တာကြောင့် လူနုာတွေအနေနဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် Tiau ဘက်ကို ဆေးကုသရမလား၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ဘက်ကို ဆေးကုသရမလား စဉ်းစားနေရပြီး အရမ်းအခက်အခဲ တွေ့နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဒေသခံ တစ်ဦးက “ ကလေးမြို့ဘက်ကို ဆင်းပြီး သွားကုသဖို့ကလည်း ငွေကြေး အခက်ခဲတွေ ရှိကြတဲ့ အပြင် အခြား အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိတာကြောင့် မလွယ်ဘူး အခုလူနာတွေ ဒေသခံတွေ အရမ်းစိုးရိမ်ပူပန် နေရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ တီးတိန်မြို့
- [မလေးရှား CRC ငွေရတုဂျူဗလီမှာ UFC ချန်ပီယံ Joshua Van တက်ရောက်မည်](https://chinworld.org/2026/05/မလေးရှား-crc-ငွေရတုဂျူဗလီမ/) - မေလ ၁၃ ရက်။ မေလ ၂၇ ရက်မှာကျင်းပမယ့် မလေးရှားနိုင်ငံအခြေစိုက် ချင်းဒုက္ခသည်များကော်မတီ (CRC, Malaysia) ရဲ့ ၂၅ နှစ်ပြည့် ငွေရတုဂျူဗလီအခမ်းအနားမှာ UFC Flyweight ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ Joshua Van ပါဝင်တက်ရောက်မှာဖြစ်တယ်လို့ CRC က မေလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ CRC, Malaysia ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အထူးဧည့်သည်တော်ကြီးတစ်ယောက် ငွေရတုဂျူဗလီမှာ ပါဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ သူကတော့ UFC Flyweight ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ Joshua 'The Fearless' Van ပဲ ဖြစ်ပါတယ်၊ သူဟာ ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ လာရောက်ပူးပေါင်းမှာပါ" ဆိုပြီး ဖော်ပြထားပါတယ်။ လက်ရှိမှာ Joshua Van ဟာ UFC
- [မင်းတပ်မြို့ကို ၁ ရက်တည်း (၉) ကြိမ် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းများအပါအဝင် (၄) ဦးသေဆုံးကာ အဆောက်အဦးများစွာပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/05/မင်းတပ်မြို့ကို-၁-ရက်တည်/) - မေလ ၁၂ ရက်။ CDF-Mindat ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ချင်းပြည်နယ်၊မင်းတပ်မြို့ပေါ်ကိုစစ်ကော်မရှင်တပ်က မနေ့ည မေလ ၁၁ ရက်မှာ ၂ ကြိမ်၊ဒီကနေ့မေလ ၁၂ ရက်မှာ တစ်ရက်တည်း ၉ ကြိမ် ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းများအပါအဝင် (၄) ဦးသေဆုံးခဲ့ရကာ အဆောက်အဦးများစွာပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း ချင်းအမျိုးသားအစည်းအရုံး(CPU/CPA )က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယနေ့ မေလ (၁၂) ရက်နေ့ မနက် ၈ နာရီဝန်းကျင်တွင် မင်းတပ်မြို့အနီးတစ်နေရာတွင် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (၂) ကြိမ် ထပ်မံပြုလုပ်သွားပြီးနောက် မနက် ၁၁ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် မင်းတပ်မြို့ပေါ်သို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (၂) ကြိမ် ၊ ညနေ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်ဝန်းကျင်တွင် မင်းတပ်မြို့ပေါ်သို့ (၅) ကြိမ်
- [မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကော်မရှင်က တစ်ရက်တည်း ဗုံးအလုံးရေ ၂၀ နီးပါး ကြဲချ](https://chinworld.org/2026/05/မင်းတပ်မြို့ကို-စစ်ကော်/) - မေလ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့ပေါ်ရှိ လူနေရပ်ကွက်တွေနဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်နေရာတွေကို စစ်ကော်မရှင်က ဒီနေ့ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ တစ်ရက်တည်းမှာတင် ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးတွေအပါအဝင် ဗုံးအလုံးရေ ၂၀ နီးပါးကို လေကြောင်းကနေ အပြင်းအထန် အကြိမ်ကြိမ် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ဒီနေ့တိုက်ခိုက်မှုကို ညသန်းခေါင်အချိန်ကတည်းက စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး တံတားဦးလေတပ်က တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့ မြို့ပေါ်ကို ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးလို့ ယူဆရတဲ့ ဗုံးအကြီး ၂ လုံးကို အစောဆုံး ကြဲချခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံသတင်းအရင်းအမြစ်တွေကဆိုပါတယ်။ အဲဒီနောက် မနက်ပိုင်းအချိန်မှာလည်း တံတားဦးလေတပ်ကပဲ ထပ်မံတက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးက မင်းတပ်မြို့အနီးကို ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချခဲ့သလို၊ နေ့လယ်ပိုင်းမှာလည်း မြို့ပေါ်တစ်နေရာကို ဗုံး
- [မီဇိုရမ်တွင် တရားရုံးအမိန့်အတုများဖြင့် အကျဉ်းသား ၁၇ ဦးကို ထောင်မှလွှတ်ပေးခဲ့သည့် လိမ်လည်မှုဖြစ်စဥ်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီဖြစ်](https://chinworld.org/2026/05/မီဇိုရမ်တွင်-တရားရုံးအမ/) - မေလ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ အိုက်ဇောခရိုင်ထောင်ကနေ တရားရုံးအမိန့်စာအတုတွေ အသုံးပြုပြီး အကျဉ်းသား ၁၇ ဦးကို မတရားလွှတ်ပေးခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ လိမ်လည်မှုဖြစ်စဥ်ကြီးတစ်ခုလုံးကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်တယ်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က မေလ ၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ကမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာတာဖြစ်ပြီး လုံလေ (Lunglei) ခရိုင်တရားရုံးမှာ အမှုရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကျဉ်းသားနှစ်ဦးဟာ အာမခံနဲ့ လွတ်မြောက်သွားပြီလို့ မှတ်တမ်းတွေမှာ ပြနေပေမဲ့ တရားရုံးကို လူကိုယ်တိုင် လာရောက်ခြင်းမရှိတာကြောင့် တရားသူကြီးက သံယယဖြစ်ပြီး စုံစမ်းရာကနေ အမိန့်စာအတုတွေ ဖြစ်နေတာကို သိရှိခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါအကျဉ်းသားနှစ်ဦးဟာ အိန္ဒိယငွေ ရူပီး ၅၀,၀၀၀ နဲ့ အာမခံရရှိထားတယ်ဆိုတဲ့ တရားရုံးချုပ်နဲ့ ခရိုင်တရားရုံး အမိန့်စာအတုတွေကို တင်ပြပြီး
- [ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်း/ ပြည်နယ် (၇) ခုက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်နဲ့ အသက်၂ နှစ်အောက်ကလေးတွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မယ်လို့ စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင်-တိ-5/) - မေလ ၁၂ ရက်။ စစ်ဘေးဒဏ်သင့်နေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး / ပြည်နယ် (၇) ခုက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေနဲ့ ၎င်းတို့မှမွေးလာတဲ့ အသက် (၂) နှစ်အောက် ကလေးသူငယ်တွေကို ငွေကြေးထောက်ပံ့မှာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ဝါဒဖြန့် MRTV က ဒီကနေ့ မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ မေလ ၂၆ ရက်နေ့ အထိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အဖြစ်ရှိနေသူတွေအနေဖြင့် MCCT အစီအစဉ်မှာ အကျိုးခံစားခွင့်ရရှိရန် အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်/ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး (သို့) နီးစပ်ရာ လူမှုဝန်ထမ်းရုံးတွေမှာ မေလ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားပြီး စာရင်းသွင်းနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၂၆ - ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူတွေကို
- [စစ်ကောင်စီက တွန်းဇံမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး ပြည်သူတွေ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်စရာမလိုဘူးလို့ CDF-Tonzang ကပြော](https://chinworld.org/2026/05/စစ်ကောင်စီက-တွန်းဇံမြို/) - မေလ ၁၂ ရက်။ တွန်းဇံမြို့ကို လက်ရှိ CNA / CDF – Tonzang ၊ R – CDF ၊ Zo Chin Defense Force စတဲ့ (၄) ဖွဲ့က မြို့ထဲမှာ အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားပြီး မြို့ကို ကာကွယ်ဖို့ အသင့်ရှိတာကြောင့် ပြည်သူတွေအနေဖြင့် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ပြီး စစ်ဘေးရှောင်တာတွေ လုပ်ဖို့ မလိုတဲ့ကြောင်းကိုလည်း CDF – Tonzang စစ်ဦးစီးချုပ်က ပြောဆိုထားပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ တွန်းဇံမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဇိုမီးတပ်မတော် (ZRA) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ တွန်းဇံမြို့ဘက်ကို အင်အားရာချီနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၈ ရက်နေ့ကတည်းကနေ ကလေးမြို့ကနေ
- [အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်မှာ မြေကြီးအောက် ဝှက်ထားတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ ဖမ်းဆီးရမိ](https://chinworld.org/2026/05/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်မှ/) - မေလ ၁၁ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ် နယ်စပ် ကျန်ဖိုင်ခရိုင်၊ Saikhumphai ဒေသမှာ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့က မြေကြီးအောက် ဖွက်ထားတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ကို မေလ ၉ ရက်နေ့က တွေ့ရှိဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ မီဇိုရမ်ဒေသ Bengvarna သတင်းဌာနရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့အနေနဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်က ချင်းပြည်နယ် နယ်စပ် ကျန်ဖိုင်ခရိုင်၊ Saikhumphai ဒေသမှာ လက်နက်တွေ ဝှတ်ထားတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းရရှိခဲ့လို့ အသေးစိတ်ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့ရာ မြေကြီးအောက်မှာ ဝှက်ထားတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ကို တွေ့ရှိ သိမ်းဆည်းမိခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ သိမ်းဆည်းရမိတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေက 60 mm မော်တာပြောင်း၊ ဗုံးသီး၊ လက်ပစ်ဗုံး၊ စကားပြောစက်နဲ့ လက်လုပ်မိုင်းတချို့ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ လက်နက်ခဲယမ်းတွေကို
- [စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် တွန်းဇံ - တီးတိန် လမ်းကို အရေးပေါ်ခရီးသွားလာခွင့်ပိတ်](https://chinworld.org/2026/05/စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့်-တွ/) - မေလ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တွန်းဇံ မြို့နယ်ထဲမှာ စစ်ရေးအခြေအနေတွေ တင်းမာနေတာကြောင့် တွန်းဇံ နဲ့ တီးတိန်မြို့ကြား လမ်းပိုင်းကို ဒီနေ့ မေလ ၁၁ ရက်နေ့ကစပြီး ခရီးသွားလာခြင်း လုံးဝမပြုလုပ်ကြဖို့ ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-Tonzang က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်ရှိတွင် စစ်ရေးအခြေအနေ တင်းမာနေတာကြောင့် တွန်းဇံ - တီးတိန် သွားလာတဲ့လမ်းကို ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ထားမှာဖြစ်ပြီး မည်သူမှ ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ကြဖို့လည်း မေတ္တာရပ်ခံတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တွန်းဇံမြို့ရဲ့ အရှေ့ဘက်နဲ့ အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ ရွာတွေမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ မိဘပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း လက်ရှိအချိန်မှာ ခရီးသွားလာတာမျိုး လုံးဝ(လုံးဝ) မလုပ်ကြဖို့ကိုလည်း အသိပေးထားပါတယ်။ ဒေသတွင်း စစ်ရေးအခြေအနေတွေ တင်းမာနေတာကြောင့် မိဘပြည်သူတွေအနေနဲ့ ကိုယ့်လုံခြုံရေးကိုယ် အထူးဂရုစိုက်ကြဖို့နဲ့
- [ဖလမ်းမြို့ဒေသခံတွေ နေရပ်ပြန်ချင်ကြပေမယ့် စစ်ကောင်စီဂိတ်တွေမှာ ငွေကြေးအဆမတန် မပေးနိုင်လို့ နေရပ်မပြန်ရဲဖြစ်နေကြ](https://chinworld.org/2026/05/ဖလမ်းမြို့ဒေသခံတွေ-နေရပ/) - မေလ ၁၁ ရက်။ ကလေး - ဖလမ်း ကားလမ်းမပေါ်မှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဂိတ်တွေမှာ ငွေကြေးအဆမတန် ကောက်ခံတာကြောင့် နေရပ်ပြန်ချင်တဲ့ ဖလမ်းမြို့ဒေသခံတွေ နေရပ်မပြန်ရဲဘဲ အခက်တွေ့နေကြရတယ်လို့ ဖလမ်းဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ကနေ ချင်းတောင်ဘက်သွားတဲ့ လမ်းတလျှောက်မှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ရဲ့ တောင်ဖီလာဂိတ်၊ ၈ မိုင်တက္ကသိုလ်ဂိတ်၊ ၉ မိုင်ဂိတ်၊ ခိုင်ကမ်းရဲစခန်း၊ ခိုင်ကမ်း ဘီးခွန်တို့မှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီဂိတ်က ဖြတ်သန်းသွားလာမယ့် ကားတွေကို ငွေးကြေးအဆမတန် တောင်းခံနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဖလမ်းဒေသခံတစ်ဦးက “ကလေး - ဖလမ်း ကားလမ်းတလျှောက် ဂိတ်တွေက ပိုက်ဆံကောက်တဲ့နှုန်း အရမ်းများလွန်းလို့ ဖလမ်းကို ပြန်ချင်ကြတယ် ပြန်ရဲကြပေမယ့် Pajero တစ်စီးကိုတောင် သိန်း ၃၀ လောက် တောင်းတဲ့ခါကြတော့ ပြန်ချင်တဲ့သူတွေ မပြန်ရဲကြဘူး ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ကားရှိသူတွေ ၊
- [မြန်မာသတင်းမီဒီယာတွေမှာ အမျိုးသမီးပါဝင်မှုနှုန်း မြင့်တက်လာပေမဲ့ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ လုံခြုံရေးကတော့ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်](https://chinworld.org/2026/05/မြန်မာသတင်းမီဒီယာတွေမှ/) - မေလ ၉ ရက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီဒီယာစောင့်ကြည့်ရေးအစီအစဉ် (GMMP) က ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့သတင်းမီဒီယာတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေကို သတင်းရင်းမြစ်အဖြစ် အသုံးပြုတာဟာ အရင်ကထက် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပေမဲ့ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ သတင်းသမားတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကတော့ စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေမှာပဲ ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အစီရင်ခံစာပါ အချက်အလက်တွေအရ သတင်းတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အသံကို သတင်းရင်းမြစ်အဖြစ် အသုံးပြုမှုဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိခဲ့ရာကနေ အခု ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာတော့ ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာတာပါ။ ဒီအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာအမျိုးသမီးသတင်းသမားများအဖွဲ့ (MWJS) ရဲ့ အလုပ်အမှုဆောင် မစိုးစံထိုက်က "ဒေတာတွေအရ သတင်းတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေကို
- [အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ပစ်ခတ်မှုများဖြစ်ပွား၊ ရွာသား ၁၅ ဦးကို Assam Rifles ကယ်ဆယ်](https://chinworld.org/2026/05/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီ/) - မေလ ၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ ကမ်ဂျောင် (Kamjong) ခရိုင်အတွင်းရှိ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၇ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းက ပြင်းထန်တဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေနဲ့ ပေါက်ကွဲမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်အတွင်း ပိတ်မိနေတဲ့ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် ဒေသခံရွာသား ၁၅ ဦးကို Assam Rifles တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဘေးကင်းရာကို အချိန်မီ ကယ်ထုတ်ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ခရိုင်အတွင်းက Z Choro ရွာအနီးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်အတွင်းက နမ်လီ (Namlee) ရွာရဲ့ တစ်ဖက်ကမ်း နယ်စပ်တစ်လျှောက်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ် ပစ်ခတ်သံတွေကြောင့် ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒီတိုက်ခိုက်မှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ခြမ်းမှာ အခြေစိုက်တဲ့
- [လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးမှုကွင်းဆက်မှ Mizo အမျိုးသမီး ၅ ဦးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး လူ ၆ ဦးကို ဖမ်းဆီး](https://chinworld.org/2026/05/လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ-လူကုန/) - မေလ ၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Uttarakhand ပြည်နယ်၊ Rudrapur မြို့ရှိ Spa လုပ်ငန်းကို အကာအကွယ်ယူပြီး လုပ်ဆောင်နေတဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးမှုကွင်းဆက်တစ်ခုကနေ အရွယ်မရောက်သေးသူ ၂ ဦးအပါအဝင် Mizoram ပြည်နယ်သူ အမျိုးသမီး ၅ ဦးကို Mizoram ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ Uttarakhand ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းကာ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ မေလ (၈) ရက်နေ့မှာ India Today သတင်းဌာနကဖော်ပြပါတယ်။ ဒီလူကုန်ကူးမှုဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ Spa ပိုင်ရှင်နဲ့ အဓိကကြိုးကိုင်သူ mastermind အပါအဝင် ပါဝင်ပတ်သက်သူ ၆ ဦးကိုလည်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးအရေးယူထားတယ်လို့ Mizoram ရဲတပ်ဖွဲ့ (ဌာနချုပ်) ရဲ့ Inspector General of Police (IGP)
- [တိုက်ပွဲကြောင့် အရေးပေါ်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာရတဲ့ ဖလမ်း - ဟားခါးကြားက ဒေသခံတွေအတွက် အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာလိုအပ်နေပြီး ကူညီပေးကြဖို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/တိုက်ပွဲကြောင့်-အရေးပေါ/) - မေလ ၇ ရက်။ ဖလမ်း - ဟားခါး ကြားမှာဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အရေးပေါ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာရတဲ့ ဒေသခံတွေအတွက် အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေ လိုအပ်နေကြပြီး ကူညီပေးကြရန် ဟားခါးမြို့က Carson Baptist Church အသင်းတော်က မေလ ၆ ရက်နေ့မှာ ၎င်းတို့ အသင်းသူအသင်းသားတွေကို အသိပေးထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဖလမ်း - ဟားခါးကြားက ဒေသခံတွေဟာ ၎င်းတို့ရဲ့ နေအိမ်တွေကနေ ဟားခါးမြို့ပေါ်ကို အရေးပေါ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြရတာဖြစ်ပြီး အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးလာရသူတွေဖြစ်တာကြောင့် လိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ လုံလောက်စွာ ယူဆောင်လာနိုင်ခြင်း မရှိကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငွေကြေးအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အိပ်ရာခင်းအဝတ်အစားတွေ စားသောက်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား စတဲ့ လူနေမှုဘဝအတွက် လိုအပ်တဲ့ အရာတွေအားလုံးကို
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF-Zoland ရဲဘော်အမျိုးသမီး ၄ ဦး အပါအဝင် ၇ ဦး ကျဆုံးခဲ့](https://chinworld.org/2026/05/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-စစ်-5/) - မေလ ၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဖူနွမ်ကျေးရွာမှာ မနေ့မေလ ၆ ရက်နေ့က စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒရုန်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နောက်တန်း ထောက်ပို့စခန်းက PDF – Zoland ရဲဘော်အမျိုးသမီး ၄ ဦးအပါအဝင် အမျိုးသား ၃ နဲ့ စုစုပေါင်း ၇ ဦး ကျဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းအရင်းအမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ စစ်ရေးအရှိန်မြင့်နေတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် ဖူနွမ်ကျေးရွာကို မေလ ၆ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ပထမအကြိမ် ညနေ ၄ နာရီခန့်မှာ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးသီး ၃ လုံး ကြဲချခဲ့ပြီး ညနေ ၆ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ ဒုတိယအကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့လည်း သိရပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “
- [UFC သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို ချင်းရိုးရာဝတ်စုံဖြင့် တက်ရောက်တဲ့ Joshua Van](https://chinworld.org/2026/05/ufc-သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကိ/) - မေလ ၈ ရက်။ မနက်ဖြန် မေလ ၉ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးဂျာစီပြည်နယ်၊ Newark မြို့ရှိ Prudential Center မှာကျင်းပမယ့် UFC 328 ပြိုင်ပွဲရဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းချန်ပီယံ မြန်မာနွယ်ဖွား ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van က ချင်းရိုးရာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ပြီး တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ချန်ပီယံဆုကာကွယ်ပွဲအဖြစ် အဆင့် (၃) နေရာမှ စိန်ခေါ်သူ Tatsuro Taira နှင့် ရင်ဆိုင်သွားမှာဖြစ်ပြီး Joshua Van အတွက်တော့ ပထမဆုံး ချန်ပီယံခါးပတ်ကာကွယ်ရမယ့် ပွဲလည်းဖြစ်ပါတယ်။ Tatsuro Taira ဟာ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ အဆင့်
- [၁၇ နှစ်ဆက်တိုက် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအောင်ချက်ဖြင့် သာမန်ကျောင်းများကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည့် မီဇိုရမ်မှ မျက်မမြင်ကျောင်း](https://chinworld.org/2026/05/၁၇-နှစ်ဆက်တိုက်-၁၀၀-ရာခိ/) - DonBosco လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၅ နှစ်ကျော်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ အမြင်အာရုံချို့တဲ့တဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်အတွက် ရှေ့ရေးဆိုတာ မှောင်မိုက်နေခဲ့တာပါ။ သီးသန့်သင်ကြားပေးမယ့်ကျောင်း မရှိသလို၊ သူတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း လူတွေက သံသယရှိခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၀၁ ခုနှစ် မေလမှာ Samaritan Association for the Blind (SAB) ကနေ ကျောင်းသား ၁၆ ဦးနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ "အထူးမျက်မမြင်ကျောင်း" ဟာ အခုဆိုရင် ငွေရတုတိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး အမြင်အာရုံမရှိသူတွေဟာလည်း လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် အဖိုးတန်ရတနာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြလိုက်ပါပြီ။ ဒီကျောင်းရဲ့နာမည်ဖြစ်တဲ့ "Samaritan" (ရှမာရိ) ဆိုတာ သမ္မာကျမ်းစာထဲက "ကောင်းသောရှမာရိလူ" ပုံပြင်ကို အခြေခံထားတာပါ။ လမ်းဘေးမှာ ဒဏ်ရာနဲ့လဲနေတဲ့ ဒုက္ခသည်တစ်ဦးကို လူအများက ပစ်ထားခဲ့ပေမဲ့ ရှမာရိလူကပဲ မေတ္တာကရုဏာနဲ့ ကယ်တင်ပြုစုခဲ့တာ
- [ဌာနဆိုင်ရာအသီးသီးက ဝန်ထမ်း ၁၀၀ ဝန်းကျင် ဖလမ်းမြို့ကို စေလွှတ်](https://chinworld.org/2026/05/ဌာနဆိုင်ရာအသီးသီးက-ဝန်ထ/) - မေလ ၆ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ အစိုးရဝန်ထမ်း ဌာဆိုင်ရာ အသီးသီးက Non – CDM ဝန်ထမ်း ၁၀၀ ဝန်းကျင် ကို စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ ဖလမ်းမြို့ကို ဒီကနေ့ မေလ ၆ ရက်နေ့မှာ စေလွှတ်လိုက်ပြီလို့ နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ဒီကနေ့ နေ့လည်လောက်မှာ စပြန်တဲ့ ဝန်ထမ်းလူဦးရေ အတိအကျတော့ မသိပေမယ့် အယောက် ၁၀၀ ဝန်းကျင်ရှိမယ်နဲ့တူတယ် အစိုးရဝန်ထမ်းတွေအတွက် ပြင်ဆင်ပေးတဲ့ ကားတွေနဲ့ တချို့လည်း ဆိုင်ကယ်နဲ့ သွားကြတယ်လို့သိရတယ် အတတ်နိုင်ဆုံး ဌာနဆိုင်ရာအစုံက ဝန်ထမ်းတွေပါတယ် အဓိကတော့ ထွေအုပ်၊ စည်ပင် ၊ EPC နဲ့ မီဒီယာ ၊ သတင်းနဲ့ ပြန်ကြားရေးတွေ စတာတွေ
- [ဇနီးဟောင်းကို ဓားထိုးသတ်ခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားကို မလေးရှားတရားရုံးမှာ တရားစွဲဆိုလိုက်ပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/05/ဇနီးဟောင်းကို-ဓားထိုးသတ/) - မေလ ၆ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ ဇနီးဟောင်းကို ဓားနဲ့ထိုးသတ်ခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားကို ဒေသန္တရတရားရုံးမှာ မေလ ၅ ရက်နေ့မှာ တရားစွဲဆိုလိုက်ပြီလို့ သိရပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က Wangsa Maju ရှိ Taman Setapak Indah Jaya ကွန်ဒိုမီနီယမ်အဆောက်အအုံရှေ့မှာ အသက် ၂၆ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသား အောင်ထွန်းငွါ က အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ် မြန်မာနိုင်ငံသူ မယ်ရီယက်ငွါ (Merry Yet Ngwa) ကို ဓားနဲ့ထိုးပြီး သတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခင်းဖြစ်ပွားပြီး သိပ်မကြာခင်ပဲ မလေးရှားရဲတပ်ဖွဲ့က ချက်ချင်းဖမ်းဆီးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို တရားသူကြီး Nurul Izzah Hasan
- [တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင်ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်](https://chinworld.org/2026/05/တီးတိန်မြို့နယ်-ကနေဒီတေ/) - မေလ ၆ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်ထဲက ကနေဒီတောင်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းအဆမတန်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး မနေ့ မေလ ၅ ရက်နေ့မှာ ပြန်လည် သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ ကနေဒီတောင်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရယူနိုင်ဖို့ စစ်ကောင်စီဟာ လေကြောင်းကနေ တရက်ကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် အနည်းဆုံး ၈ ကြိမ်ခန့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သလို ဒရုန်းအမြောက်အများ အသုံးပြုပြီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ မြေပြင်တိုက်ပွဲမှာတော့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်ကနေ အသာစီးရပေမယ့် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ အဆမတန်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က ဆုတ်ခွာပေးလိုက်ရတာလို့ သိရပါတယ်။ ကနေဒီတောင်ဟာ ဒေသတွင်း စစ်ရေးစိုးမိုးမှုနဲ့ ဆက်သွယ်ရေးတွေအတွက် အချက်အချာကြတဲ့ အသံလွှင့်တာဝါတိုင်တွေနဲ့ ဆက်သွယ်ရေးစခန်းတွေ အခြေစိုက်တဲ့နေရာဖြစ်ပြီး ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီအကြား အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှုဖြစ်စဉ် ၄
- [ဖလမ်းမြို့ကို နေရပ်ပြန်လာကြမယ့်သူတွေရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဘယ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကမှ မနှောက်ယှက်ကြဖို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/ဖလမ်းမြို့ကို-နေရပ်ပြန်/) - မေလ ၅ ရက်။ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အလုပ်လုပ်ဖို့ နေရပ်ပြန်လာကြမယ့် သူတွေရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဘယ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကမှ မနှောက်ယှက်ကြဖို့ ဖလမ်းငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ ( Falam Remdaihnak Committee) က မေတ္တာရပ်ခံ ထုတ်ပြန်လာတာတွေ့ရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းကနေ တခြားဒေသကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူတွေအနေဖြင့်လည်း ကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ဒေသကို ပြန်ရတဲ့နေ့ ရောက်လာမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီချိန် ပြည်သူအချင်းအချင်းကြား ကိုယ့်ရပ်တည်ချက်နှင့် အမြင်မတူညီမှုတွေကြောင့် မုန်းတီးတာတွေ ၊ ရန်လိုတာတွေ အထင်မြင် လွဲမှားတာတွေ ရှိနိုင်တာကြောင့် ဖလမ်းငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီအနေဖြင့် ဘုရားသခင် နာမတော်ကို အမှီပြုပြီး လိုက်နာရမယ့် အချက် ၆ ချက် ကို ထုတ်ပြန် ဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီထုတ်ပြန်ချက်တွေထဲမှာ CDM နဲ့ Non – CDM တွေအကြား
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီအကြား တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းအလွန်အကျွံ အသုံးပြုနေ](https://chinworld.org/2026/05/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-ချင်/) - မေလ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ အာလွယ်ရွာအနီးနှင့် လေထန်ကုန်း (ခေါ်) ထန်မွာလ်ဒေသတို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြေပြင်တွင် အထိနာနေတာကြောင့် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုနေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့ဘက်ကို အင်အားဖြည့်တင်းဖို့ တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းကို ချင်းလဲန်းကောင်စီ ၊ ချင်းညီနောင် နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က မေလ ၂ ရက်နေ့ကစလို့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားရာကနေ နှစ်ဘက် တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေခဲ့ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းကို မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာက ထန်မွာလ် (ဒေသခေါ်) လေထန်ကုန်း
- [အိမ်နီးနားချင်းကောင်းအဖြစ် ဆက်ရှိနေပေးရန် ထန်တလန်မြို့နယ်ကောင်စီက မီဇိုရမ်အခြေစိုက် အရပ်ဖက်အဖွဲ့များထံပြော](https://chinworld.org/2026/05/အိမ်နီးနားချင်းကောင်းအ/) - မေလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်ကောင်စီ/CDF-Thantlang အနေနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာအောင် ဆောင်ရွက်နေပြီး၊ မီဇိုရမ်အခြေစိုက် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ တွေ့ဆုံမှုမှာ မိမိတို့ဘက်က အိမ်နီးနားချင်းကောင်း ဖြစ်ချင်သလို တစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေကိုလည်း အိမ်နီးနားချင်းကောင်းတွေအဖြစ် ရှိနေပေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ထန်တလန်မြို့နယ်ကောင်စီနဲ့ လောင်တလိုင် (Lawngtlai) ခရိုင်က အကြီးဆုံး NGO အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Young Lai Association (Central YLA) တို့ဟာ လောင်တလိုင်မြို့ရှိ Central YLA ရုံးမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသလို မေလ ပထမအပတ်အတွင်းမှာလည်း Young Mizo Association (YMA) Thingsai ဌာနခွဲနဲ့ သျှင်ဆိုင်း (Thingsai) ရွာမှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့ကြတာပါ။
- [စစ်ကော်မရှင်က အရပ်သားအစိုးရအသွင် ဖန်တီးနေသော်လည်း မီဒီယာများနှင့် သတင်းသမားများကို ဆက်လက်ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း IPCM ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/စစ်ကော်မရှင်က-အရပ်သားအစ/) - မေလ ၄ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က အရပ်သားအစိုးရအသွင်ဖန်တီးနေသော်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာတွေနဲ့ သတင်းထောက်တွေဟာ အမြဲတမ်း ခြိမ်းခြောက်မှုတွေအောက်မှာ ရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ လွတ်လပ်သော မြန်မာသတင်းမီဒီယာကောင်စီ (IPCM) က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မေလ (၃) ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်နေ့မှာ IPCM က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ အဲဒီထဲမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ (၂၄) ရက်နေ့ကမှ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရတဲ့ ချင်းဝေါလ် (Chin World)၊ ခိုနူမ်းသုန် (Khonumthung News) နဲ့ Now a days သတင်းဌာနတွေရဲ့ အခြေအနေကို မီးမောင်းထိုးပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလက ရွှေဖီမြေသတင်းဌာနရဲ့ လိုင်စင်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီးနောက်မှာ ထပ်မံလုပ်ဆောင်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းချိန်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်
- [ဂန့်ဂေါမြို့ ခလရ (၅၀) က စစ်ကော်မရှင်တပ်သားတစ်ဦး CDF – KKG ထံ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အလင်းဝင်လာတယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/ဂန့်ဂေါမြို့-ခလရ-၅၀-က-စစ်/) - မေလ ၃ ရက်။ ဂန့်ဂေါမြို့၊ ခလရ (၅၀)မှ ရဲဘော် ကောင်းခန့်(ခ) အာဇာနည် ဟာ Chinland Defense Force - Kalay Kabaw Gangaw ( CDF – KKG) တပ်ဖွဲ့ထံ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့က အလင်းဝင်လာတယ်လို့ CDF – KKG က ဒီကနေ့ မေလ ၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင်အမှတ် (တ- ၅၄၆၇၉၅) ရဲဘော် ကောင်းခန့် (ခ) အာဇာနည် ဟာ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့က CDF – KKG ထံ MA 1 လက်နက် အမျိုးစား ၁
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ လုံလေထောင်က အကျဉ်းသား ၁၆ ဦးကို တရားရုံးအမိန့်အတုတွေနဲ့ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး အဲ့အထဲက ၁၃ ဦးကို ပြန်ဖမ်းမိ](https://chinworld.org/2026/05/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ-လုံလ/) - မေလ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လုံလေ (Lunglei) ခရိုင်ထောင်က အကျဉ်းသား ၁၆ ဦးကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၄ လအတွင်း တရားရုံးအမိန့်စာအတုတွေ သုံးပြီး တရားမဝင် လွှတ်ပေးခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အဲဒီအကျဉ်းသားတွေထဲက ၁၃ ဦးကို ပြန်ဖမ်းမိထားတယ်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ကပြောကြားကြောင်း Northeast Today မီဒီယာမှာဖော်ပြပါတယ်။ လုံလေခရိုင်နဲ့ Sessions တရားရုံးက တာဝန်ရှိသူတွေဟာ အချို့အကျဉ်းသားတွေကို လွှတ်ပေးဖို့ ခွင့်ပြုထားတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ မရှိတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရာကနေ အဲဒီစာရွက်စာတမ်းတွေဟာ အတုတွေဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သံသယဖြစ်ခဲ့တာပါ။ လုံလေခရိုင်ထောင် ဒုတိယကြီးကြပ်ရေးမှူး Lalruatsanga ရဲ့ ပြောပြချက်အရ အခုလို တရားမဝင် လွှတ်ပေးမှုတွေဟာ ဇန်နဝါရီလကတည်းက စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်အထိ ဘယ်သူမှ သတိမထားမိခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်နဲ့
- [တီးတိန်မြို့က စစ်ကော်မရှင်တပ်ကို PDF နှင့် KIA ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မည့်သတင်းတွေကြောင့် ညီအစ်ကိုချင်း ထိခိုက်မှုမရှိစေရန် စဉ်းစားပေးဖို့ ZRA မေတ္တာရပ်ခံကြောင်းစာထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/05/တီးတိန်မြို့ကို-pdf-နှင့်/) - မေလ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့က စစ်ကော်မရှင်တပ် ခလရ ၂၆၉ ကို PDF Zoland ဦးဆောင်မှုနဲ့ အချို့သော PDF တွေနဲ့ KIA တပ်ဖွဲ့တွေက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကြောင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ရာမှာ ကူညီပေးနေတဲ့ KIA အနေနဲ့ ညီအစ်ကိုချင်း အပြန်အလှန် ထိခိုက်နာကျင်မှုတွေ မဖြစ်စေဖို့ အထူးစဉ်းစားပေးစေလိုတယ်လို့ ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (ZRA) က ဒီကနေ့ မေလ ၁ ရက်နေ့မှာ မေတ္တာရပ်ခံချက် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ တီးတိန်မြို့ဟာ ဇိုမီးလူမျိုးတွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ နေရာဖြစ်တာကြောင့် တော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ ဘယ်လိုတိုက်ခိုက်မှုမျိုးကိုမှ မပြုလုပ်ကြဖို့ ZRA အရှေ့ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်က ဆိုပါတယ်။ KIA ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တချို့ဟာ မသင့်လျော်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေတာ တွေ့ရလို့ စိတ်မကောင်းဖြစ်ရကြောင်းနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကလည်း တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်း KIA က CNA/PDF တွေနဲ့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် ဇိုမီးလူမျိုးတွေ နာကျင်ခဲ့ရတယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင်
- [ဖလမ်းမြို့နယ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လေကြာင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကလေးငယ်အပါအဝင် ပြည်သူ ၆ ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2026/05/ဖလမ်းမြို့နယ်ကို-စစ်ကေ-2/) - မေလ ၁ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်အနီးမှာရှိတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ Khawpuichhip ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ မေလ ၁ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်း ၃ နာရီလောက်မှာ လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၆ ဦး သေဆုံးပြီး အမြောက်အများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးနဲ့ ကြဲသွားတယ် ရွာလယ်တည့်တည့်ကို ကြဲသွားတာမျိုးဖြစ်တယ် အဲဒီမှာကလေးငယ် တွေအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၆ ဦးသေဆုံးသွားတယ် ၉ ဦးလောက်ဒဏ်ရာရတယ်လို့သိရတယ် နေအိမ်တချို့လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးတာရှိတယ် တိုက်ပွဲဖြစ်တာမျိုးလည်း မရှိဘဲနဲ့ အခုလိုတိုက်ပွဲနဲ့ မဆိုင်တဲ့ အရပ်သားပြည်သူကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်တာတွေ ရပ်သင့်နေပြီ” လို့ပြောပါတယ်။ ဒီကနေ့ နေ့လည်မှာ စစ်ကော်မရှင်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သွားတဲ့ Khawpuichhip ကျေးရွာမှာ
- [စစ်ကော်မရှင်ဒရုန်းဗုံးကြဲမှုကြောင့် ဖလမ်းမြို့နယ်က ဒေသခံ အသက် (၁၇) နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/05/စစ်ကော်မရှင်ဒရုန်းဗုံး/) - မေလ ၁ ရက်။ ချုင်းပြည်နယ် ၊ဖလမ်းမြို့နယ်၊ Thlanrawn ကျေးရွာနေ အသက် (၁၇)နှစ်အရွယ် ဒေသခံအမျိုးသမီး မငွန်နှမ်တီလ် ( Mai Ngun Hnen Tial ) ဟာ မနေ့ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့က စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ Lungrang ကျေးရွာဘက်မှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒရုန်းတွေ အသုံးပြုကာ Thlanrawn ကျးရွာ တောင်ယာဘက်ရှိ စစ်ဘေးရှောင်တဲတွေပေါ် မနေ့မနက်ပိုငး ၁၀ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဗုံးသီးကျရောက်ပေါက်မှုကြောင့် Thlanrawn ဒေသခံ အမျိုးသမီး မငွန်နှမ်တီလ် ( Mai Ngun Hnen Tial ) ဟာ သေဆုံးခဲ့ရတာလို့လည်း
- [အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်အနီးမှာတည်ရှိတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာတစ်ရွာကို စစ်အုပ်စုက လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်](https://chinworld.org/2026/04/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အန/) - ဧပြီလ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် မီဇိုရမ်နယ်စပ်ကနေ ကီလိုမီတာ ၂၀ ဝန်းကျင်သာကွာဝေးတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ Heilei ကျေးရွာ နှင့်Tuichirh ကျေးရွာတို့ကြားရှိ khuaimual ကျေးရွာကို စစ်အုပ်စုက ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၇ နာရီခန့်လောက်မှာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အဆောက်အအုံတချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ပေမယ့် လူထိမိတာမျိုးတော့ မရှိဘူးလို့ နီးစပ်တဲ့သတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နယ်က Heilei ကျေးရွာ နှင့် Tuichirh ကျေးရွာတို့ကြားရှိ khuaimual ကျေးရွာကို ဒီကနေ့မနက်ပိုင်း ၇ နာရီ ၄ မိနစ် နှင့် ၇ နာရီ ၈ မိနစ်ခန့်တွင် တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ Yak-130 ဂျက်ဖိုက်တာ
- [ကျင်ဒွေးမြို့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့အရပ်သား ၉ ဦးသေဆုံးပြီးနောက် ဒေသခံတွေအနေဖြင့် ဗုံးခိုကျင်း၊ ကတုတ်ကျင်းတွေ အဆင်သင့်ထားဖို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ကျင်ဒွေးမြို့လေကြောင်း-2/) - ဧပြီလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ၊ ကျင်ဒွေးမြို့မှာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ အရပ်သား ၉ ဦး ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဒေသခံတွေအနေဖြင့် နေအိမ်၊ ဈေးဆိုင်တွေမှာ ဗုံးခိုကျင်းတွေ ကတုတ်ကျင်းတွေ အဆင်သင့်ထားရှိဖို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် ( CPU / CPA) သတိပေးထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်ဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကျင်ဒွေးမြို့၊ ကျင်ဒွေးတံတားကို ဂျက်လေယာဉ်ဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျင်ဒွေးတံတား ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နေကြတဲ့ အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူ (၉) ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူ (၃) ဦး ရှိခဲ့ပြီး JCB
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကနေ အကျဉ်းသား ၃ ဦးလွတ်လာပြီး နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ/သား မပါဘူးလို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/04/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကန-6/) - ဧပြီလ ၃၀ ရက်။ ကဆုန်လပြည့်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူလူထု နှလုံးစိတ်ဝမ်းအေးချမ်းစေရေး နဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အားဖြင့် ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတဝန်းက အကျဉ်းသား / သူ ၁၅၀၈ ဦး ပြန်လွတ်ငြိမ်းပေးတဲ့အထဲ ကလေးမြို့ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ အကျဉ်းသား ၃ ယောက်လွတ်လာတယ်လို့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ ၃ ယောက်လွတ်လာတယ် ၊ လွတ်လာတဲ့ထဲ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ / အကျဉ်းသားတော့ မပါဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကို အလေးထားတဲ့အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ ပါဝင်နိုင်စေရန် တို့အတွက် အကျဉ်းထောင်၊ အချုပ်ထောင် ၊ စခန်းအသီးသီးမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိတဲ့ အကျဉ်းသား/
- [ချင်းတောင်ပိုင်းနှင့် ယောဒေသအစပ်မှာ စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲပြီး အင်အားနှင့် ရိက္ခာများ ဆက်တိုက်ဖြည့်တင်းနေ](https://chinworld.org/2026/04/ချင်းတောင်ပိုင်းနှင့်-ယ/) - ဧပြီလ ၃၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မြို့နယ်များနဲ့ မကွေးတိုင်း ယောဒေသအစပ်နေရာတွေကို စစ်ကော်မရှင်က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ လေကြောင်းကနေ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို၊ ကျောက်ထုအခြေစိုက် အမြောက်တပ်ထဲကိုလည်း လေယာဉ်တွေနဲ့ ရိက္ခာနဲ့ ခဲယမ်းတွေ အဆက်မပြတ် ဖြည့်တင်းနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒီကနေ့ နေ့လည် ၁၂ နာရီဝန်းကျင်မှာ တံတားဦး၊ မကွေးနဲ့ အေလာ လေတပ်စခန်းတွေက တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ ၅ စီးဟာ မင်းတပ်နဲ့ ကျောက်ထုအစပ်က နေရာတစ်ခုတည်းကိုတင် ၁၀ ကြိမ်ထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သွားခဲ့ပါတယ်။ အလားတူ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာလည်း တံတားဦးနဲ့ မကွေးလေတပ်က တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာတွေက ချင်းပြည်နယ်၊ ကျင်ဒွေးမြို့အနီးရှိ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ HPC (D) ခွဲထွက်အဖွဲ့ လက်နက်စွန့်လွှတ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလောကအတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်](https://chinworld.org/2026/04/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ-hpc-d-ခွဲ/) - ဧပြီလ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Sesawng ရှိ ဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း (CTI) စစ်ရေးပြကွင်းမှာ ဒီကနေ့ ကြာသပတေးနေ့က ကျင်းပတဲ့ "နေရပ်ပြန်ခြင်းနှင့် လက်နက်စွန့်လွှတ်ခြင်း အခမ်းအနား" မှာ Hmar ပြည်သူ့ကွန်ဗင်းရှင်း (ဒီမိုကရက်တစ်) (HPC-D) ရဲ့ Lalhmingthanga Sanate အဖွဲ့ဝင်တွေဟာ လက်နက်တွေ စွန့်လွှတ်ပြီး လူ့ဘောင်အတွင်းကို တရားဝင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပါတယ်လို့ အိန္ဒိယသတင်းများက ေဖာ်ပြပါတယ်။ ဒီအခမ်းအနားဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့က Sakawrdaia မှာ မီဇိုရမ်အစိုးရနဲ့ HPC (D) Lalhmingthanga Sanate အဖွဲ့တို့ကြား ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်ဖြစ်ပြီး၊ ဒီကနေ့မှာတော့ လက်နက်တွေ အပ်နှံခြင်းအားဖြင့်
- [ကျင်ဒွေးမြို့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရကာ အရပ်သားပြည်သူ ၁၀ ဦးသေဆုံးတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/04/ကျင်ဒွေးမြို့လေကြောင်း/) - ဧပြီလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ ကျင်ဒွေးမြို့ကို ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်လောက်မှာ စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၁၀ ဦးသေဆုံးတယ်လို့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးပြောတာက “သေဆုံးတာကိုက ၁၀ ဦးလို့ ကြားတယ် တော်တော်တော့ ဆိုးတယ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ဦးရေ အရေအတွက်တော့ မသိရသေးဘူး သေဆုံးသူတွေလည်း ကလေးငယ်တွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ၊ ကျင်ဒွေးမြို့ ၊ မုန်းချောင်းတံတား အနီးဝန်းကျင်ကို စစ်အုပ်စုက ဒီကနေ့ မနက် ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်လောက်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့
- [မီဇိုရမ် ၁၂ တန်းစာမေးပွဲရလဒ်များ ထုတ်ပြန်၊ ၁၀,၇၃၄ ဦး အောင်မြင်ပြီး၊ ၁,၃၉၄ ဦး ရှုံးနိမ့်](https://chinworld.org/2026/04/မီဇိုရမ်-၁၂-တန်းစာမေးပွဲ/) - ဧပြီလ ၂၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ ၁၂ တန်း ဘုတ်အဖွဲ့စာမေးပွဲရလဒ်တွေကို ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ရာမှာ ၁၀,၇၃၄ ဦး အောင်မြင်ပြီး၊ ၁,၃၉၄ ဦး ရှုံးနိမ့်ကာ တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ၈၇.၆၇ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကျောင်းပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒီနှစ်မှာ ယောက်ျားလေးတွေရဲ့ အောင်ချက်က မိန်းကလေးတွေထက် နည်းနည်းလေး ပိုသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ယောက်ျားလေးတွေက ၈၇.၇ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မိန်းကလေးတွေကတော့ ၈၇.၆၆ ရာခိုင်နှုန်း အောင်မြင်ခဲ့တာပါ။ ဒီနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနဲ့ မတ်လအတွင်း ကျင်းပခဲ့တဲ့ စာမေးပွဲမှာ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ စုစုပေါင်း ၁၂,၂၄၃ ဦး ဝင်ရောက်ဖြေဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအထဲက
- [တီးတိန်မြို့တွင်း တိုက်ပွဲ ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်တာကြောင့် မြို့လူဦးရေ ထက်ဝက် နေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်](https://chinworld.org/2026/04/တီးတိန်မြို့တွင်း-တိုက်/) - ဧပြီလ ၂၉ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် အတွင်း အခြေစိုက် စစ်ရေး လှုပ်ရှားနေသော ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ တခု ဖြစ်တဲ့ PDF-Zoland အပါအဝင် ဒေသ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေက တီးတိန်မြို့သိမ်း စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်လာမှာကို စိုးရိမ်တဲ့ အတွက် လူ ၁ သောင်းခွဲ ခန့်နေထိုင်တဲ့ တီးတိန် မြို့လူဦးရေ ရဲ့ ထက်ဝက် ခန့် ဟာ နေရပ် စွန့်ခွာပြီး လုံခြုံရာကို တိမ်းရှောင် ရွေ့ပြောင်း နေကြတယ်လို့ တီးတိန်မြို့မှ တိမ်းရှောင်လာသူ တဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “စစ်ပွဲ ဖြစ်မှာကို စိုးရိမ်လို့ ကြိုတင် တိမ်းရှောင် ကြတာပါ။ တီးတိန်မြို့ လူဦးရေ ရဲ့ ၅o %
- [နေပြည်တော်မှာ စစ်ကော်မရှင်က အစိုးရသစ်ဖွဲ့ပြီးနောက် ပြင်းထန်လာတဲ့ ချင်းပြည်က စစ်ရေးဖိအား](https://chinworld.org/2026/04/နေပြည်တော်မှာ-စစ်ကော်မရ/) - DonBosco စစ်ကော်မရှင်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲပြီး ကျင်းပခဲ့တဲ့ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဟာ သူတို့အတွက်တော့ နိုင်ငံရေးအရ အသက်ရှူချောင်ရာလမ်း ဒါမှမဟုတ် တရားဝင်မှုရှာပုံတော်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပြီးလို့ လပိုင်းအကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ထဲမှာပဲ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ အခြေအနေဟာ တည်ငြိမ်မလာဘဲ ပိုပြီးပြင်းထန်တဲ့ စစ်ရေးတိုက်ပွဲတွေကြားကို ပြန်ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲကနေတစ်ဆင့် တည်ငြိမ်မှုရအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ နိုင်ငံရေးစီမံကိန်း ပျက်ပြားသွားတာကို ပြနေသလို၊ လက်နက်အားကိုးနဲ့ နယ်မြေပြန်သိမ်းမယ်ဆိုတဲ့ စစ်ရေးနည်းလမ်းဆီကိုပဲ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ပြန်လှည့်လာတာကို ပေါ်လွင်စေပါတယ်။ တကယ်တော့ စစ်ကော်မရှင်က တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ မဲပေးသူ ၂၄ သန်းကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပြီး တည်ငြိမ်နေသယောင် ဝါဒဖြန့်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာတော့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတွေကို ကြိုတင်မဲပေးမှ ကျောင်းအပ်လက်ခံတာမျိုး၊ အစိုးရဝန်ထမ်း၊
- [မိုးသည်းထန်ပြီး လေပြင်းတိုက်ခတ်နိုင်တာကြောင့် မီဇိုရမ်တွင် ကျောင်းများပိတ်ထားရကာ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် ဒေသအချို့ကိုပါ သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/မိုးသည်းထန်ပြီး-လေပြင်း/) - ဧပြီလ ၂၈ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ မိုးသည်းထန်စွာ ဆက်တိုက်ရွာသွန်းနေတာကြောင့် ကျောင်းသားတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် ပြည်နယ်အတွင်းက ခရိုင် ၉ ခုမှာရှိတဲ့ ကျောင်းအားလုံးကို ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ပိတ်ထားလိုက်ရသလို၊ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် မြန်မာပြည်တွင်းက ဒေသအချို့မှာလည်း မိုးရွာသွန်းတာနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခတ်နိုင်တာကြောင့် ကြိုတင်သတိပြုကြဖို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အိုက်ဇောလ် (Aizawl)၊ ကိုလာဆစ် (Kolasib)၊ လုံတလိုင် (Lunglei) နဲ့ မာမစ် (Mamit) အပါအဝင် ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေဟာ မြေပြိုတာနဲ့ ရေကြီးရေလျှံတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကို စိုးရိမ်တဲ့အတွက် ကျောင်းတွေကို ကြိုတင်ပိတ်ထားဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ကျောင်းပညာရေးညွှန်ကြားရေးမှူး Angela Zothanpuii က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက ဟနာသီယယ်လ် (Hnahthial) နဲ့ လောင်တလိုင် (Lawngtlai)
- [မလေးရှား သွားရင်း လမ်းမှာကွယ်လွန်သွားတဲ့ ချင်းလူငယ် Tg Pau Lam Kim ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ဇာတိရွာမှာ ဂူသွင်း သင်္ဂြိုလ်](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှား-သွားရင်း-လမ်းမှ/) - ဧပြီလ ၂၈ ရက်။ မလေးရှားသွားရင်း လမ်းခုလပ် ထိုင်းနိုင်ငံဆုန်ခလာ ခရိုင်မှာ သေဆုံးခဲ့သော အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ် Tg Pau Lam Kim ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ဒီနေ့ ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခွဲ ခန့်မှာ သူ့ဇာတိရွာ ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် တွီးဗျာလ်းရွာမှာ ဂူသွင်း သင်္ဂြိုလ် ခဲ့ပြီဖြစ်တယ် လို့ ဆွေမျိုးများ ထံမှ သိရှိခဲ့ ရပါတယ်။ Tg Pau Lam Kim ဟာ မလေးရှားနိုင်ငံကို အောက်လမ်းကနေ သွားရာ လမ်းမှာ ကား လူကြပ်တဲ့ ဒဏ်ကြောင့် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ အသက်ရှုကြပ် သေဆုံးခဲ့တာ
- [အိုက်ဇောလ်စည်ပင်ရွေးကောက်ပွဲအမျိုးသမီးသီးသန့်နေရာ ၆ ခုစလုံးကို ZPM ပါတီအနိုင်ရ](https://chinworld.org/2026/04/အိုက်ဇောလ်စည်ပင်ရွေးကေ/) - ဧပြီလ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် မြို့တော် အိုက်ဇောလ်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ (AMC) ရွေးကောက်ပွဲမှာ အမျိုးသမီးတွေအတွက် သီးသန့်သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမတ်နေရာ ၆ ခုစလုံးကို အာဏာရ Zoram People's Movement (ZPM) ပါတီက အပိုင်သိမ်းပိုက်လိုက်နိုင်တာကြောင့် ပါတီရဲ့ အရှိန်အဝါဟာ ပြည်နယ်အတွင်းမှာ ပိုပြီးတော့ကို ခိုင်မာလာခဲ့တယ်လို့ India Today က‌ရေးသားပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့က ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ရလဒ်တွေအရ အာဏာရ ZPM ပါတီဟာ စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၁၉ နေရာအနက် ၁၇ နေရာအထိ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေအတွက် သီးသန့်ဖယ်ထားတဲ့ နေရာအားလုံးမှာ ZPM ကိုယ်စားလှယ်တွေပဲ အနိုင်ရရှိခဲ့တာဟာ ဒီတစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲရဲ့
- [ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်တချို့မှာ မိုးရွာသွန်းခြင်းနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခိုက်ခံရနိုင်ချေ ရှိတယ်လို့ သတိပေးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင်-တိ-4/) - ဧပြီလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်တချို့မှာ မိုးရွာသွန်းခြင်းနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခိုက်တာတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တာကြောင့် ကြိုတင်သတိပြုကြဖို့ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုးဦးစီးဌာနက ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် နေရာစိပ်စိပ်၊ နေပြည်တော်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရခိုင် ပြည်နယ်တို့တွင် နေရာကျဲကျဲနှင့် ကျန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်တို့တွင် နေရာကွက်ကျား မိုးထစ်ချုန်းရွာမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မိုးတိမ်တောင်များရွေ့လျားရာ နေရာတစ်လျှောက်တွင် မိုးရွာသွန်း ခြင်းနှင့်အတူ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးထစ်ချုန်းခြင်း၊ မိုးကြိုးပစ်ခြင်း၊ လျှပ်စီးလက်ခြင်းနှင့် မိုးသီးကြွေခြင်း စသည့် မိုးလေဝသဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသဖြင့် ကြိုတင်သတိပြုနိုင်ပါရန် အကြံပြုအပ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နောက် ၂ ရက်အတွက်ခန့်မှန်းချက်အရလည်း နေပြည်တော်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်း တိုင်းဒေသကြီး၊
- [မလေးရှားမရောက်ပဲ ချင်းပြည်ပဲပြန်ခဲ့ရတဲ့ ချင်းလူငယ်ရဲ့အိမ်ပြန်လမ်း](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားမရောက်ပဲ-ချင်းပ/) - DonBosco ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ရဲ့ မွန်းလွဲပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ ချင်းတောင်ခြေက ကလေးမြို့လေးဟာ ထူးထူးခြားခြား တိတ်ဆိတ်လို့ နေပါတယ်။ မြို့အဝင် လမ်းမထက်မှာတော့ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ရုန်းကန်လာရတဲ့ ကားတစ်စီးဟာ ပန်းတိုင်ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်၊ တွီးဗျာလ်းရွာလေးဆီကို ဦးတည်နေပါတယ်။ အဲဒီကားပေါ်မှာ ပါလာတာကတော့ မလေးရှားနိုင်ငံဆီကို အိပ်မက်တွေ သယ်ဆောင်သွားခဲ့တဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်လေး Pau Lam Kim ရဲ့ အေးစက်နေတဲ့ ရုပ်အလောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာမန်နာရေးတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ခေတ်ပျက်ကြီးထဲမှာ မိသားစုအတွက် ရုန်းကန်ရင်း နယ်စပ်လမ်းခုလပ်မှာ ကြွေလွင့်သွားရတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးရဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ Hatyai မြို့ကနေ ၁၆ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ကြေကွဲဖွယ် အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၇
- [စီမံကိန်းတွေ ကြန့်ကြာအောင်လုပ်တဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေကို မီဇိုရမ်အစိုးရ ဆင့်ခေါ်စစ်ဆေးတော့မယ်](https://chinworld.org/2026/04/စီမံကိန်းတွေ-ကြန့်ကြာအေ/) - ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာအကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ စီမံကိန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကော်မတီရဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ ပျက်ကွက်တဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေကို ဆင့်ခေါ်စစ်ဆေးဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီမံကိန်းစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးကော်မတီ (MSPMC) က ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို သောကြာနေ့က အိုက်ဇောလ်မြို့မှာ ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားက သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ကျင်းပတဲ့ MSPMC အထွေထွေအစည်းအဝေးမှာ ချမှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအပြင် စီမံကိန်းတွေ ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးမှုတွေကို စနစ်တကျဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့နဲ့ ပြည်သူလူထုထံ သတင်းအချက်အလက် ပိုမိုရောက်ရှိအောင် လုပ်ဆောင်သွားမယ့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေး ယန္တရား အားကောင်းလာစေဖို့ ကိစ္စရပ်တွေကိုလည်း အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ MSPMC ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လျစ်လျူရှုတဲ့ ဌာနတွေကို ခေါ်ယူရှင်းလင်းခိုင်းမှာဖြစ်ပြီး
- [မလေးရှားသွားရင်း လမ်းမှာ ကွယ်လွန်ခဲ့သူ ချင်းလူငယ်ရဲ့ ရုပ်အလောင်း ဒီကနေ့ ကလေးမြို့ရောက်ရှိ](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားသွားရင်း-လမ်းမှ/) - ဧပြီလ ၂၇ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံသို့ သွားရင်း ထိုင်းနယ်စပ် လမ်းခုလပ် ကားပေါ်မှာ လူများလို့ အသက်ရှုမဝဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သူ ချင်းလူငယ်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းလောက်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကို ရောက်ရှိကာ တီးတိန်မြို့နယ်ကသူ့ဇာတိရွာကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်သွားကြမှာဖြစ်တယ်လို့ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီလောက်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ Hat Yai မြို့ဆေးရုံကနေ ထုတ်ပြီး ကွယ်လွန်သူရဲ့ဇာတိနေရပ် မြန်မာပြည်၊ချင်းပြည်နယ် တွီးဗျာလ်းရွာကို ပို့ဆောင်ဖို့ မြဝတီ - ပဲခူး - မန္တလေး ကနေတဆင့် သယ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့ နေ့လည်ဝန်းကျင်လောက်မှာ
- [Forced Representation Crisis and the 2025 Chin State Election Results](https://chinworld.org/2026/04/forced-representation-crisis-and-the-2025-chin-state-election-results/) - (Special Analysis Report on 2025 Chin State Election) By DonBosco The 2025 election, held by the coup military commission for the first time since the 2021 coup in Myanmar, has created the most significant legitimacy and representation crisis for Chin State. Out of the nine townships in Chin State, elections could not be held in
- [ပခုက္ကူမြို့အ၀င် ပျူစောထီးဂိတ်မှာ အဖမ်းခံရတဲ့ မင်းတပ်လူငယ် ၂ ဦးအဆက်အသွယ်ပြတ်နေ](https://chinworld.org/2026/04/ပခုက္ကူမြို့အ၀င်-ပျူစော/) - ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ ခရီးသွားနေတဲ့ မင်းတပ်လူငယ်နှစ်ဦးကို မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့အဝင်မှာ ဂိတ်ထိုးထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးဂိတ်က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီး၊ အခုအချိန်အထိ ရဲစခန်းကိုလည်း ပို့ဆောင်ခြင်းမရှိသလို ဘယ်နေရာကို ခေါ်သွားမှန်းမသိရဘဲ မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်နေတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။ ယမန်နေ့ ဧပြီလ ၂၅ ရက်၊ မနက် ၈ နာရီအချိန်ခန့်မှာ ဆောမြို့ကနေ ပခုက္ကူမြို့ကို လိုင်းကားနဲ့ လိုက်ပါလာတဲ့ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် မင်းတပ်လူငယ်နှစ်ဦးဟာ ပခုက္ကူမြို့အဝင် သံလမ်းအကျော်မှာရှိတဲ့ ပျူစောထီးဂိတ်မှာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဂိတ်မှာရှိတဲ့ အုပ်ကြီးနဲ့ ပျူစောထီးတွေဟာ လူငယ်နှစ်ဦးရဲ့ အထုပ်အပိုးတွေကိုပါ ချခိုင်းပြီး ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တာဖြစ်သလို အဲဒီဂိတ်ဟာ တပ်သားသစ်စုဆောင်းဖို့အတွက် လူငယ်တွေကို မကြာခဏ
- [မဏိပူရ်ပဋိပက္ခ၊ ခြံစည်းရိုးစီမံကိန်းနှင့် ချင်းစစ်ဘေးရှောင်များရဲ့ ကံကြမ္မာ](https://chinworld.org/2026/04/မဏိပူရ်ပဋိပက္ခ၊-ခြံစည်း/) - DonBosco မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ သန္နိဋ္ဌာန်ချထားတယ်လို့ ပြည်နယ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Govindas Konthoujam က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အတည်ပြုပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးက ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် ပြည်သူတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားသလို၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကိုလည်း အမြစ်ပြတ် တိုက်ဖျက်သွားမယ်လို့ ဗဟိုနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရကိုယ်စား ကတိပြုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန (MHA) နဲ့ နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလက စတင်ခဲ့တဲ့ မေတေး (Meitei) နဲ့ ကူကီး (Kuki) အကြား ပဋိပက္ခအတွင်း လူပေါင်း ၂၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၆၀,၀၀၀ ကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရဆဲ
- [ဖလမ်းမြို့ကို စစ်အုပ်စုက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေကအတည်ပြု](https://chinworld.org/2026/04/ဖလမ်းမြို့ကို-စစ်အုပ်စု/) - ဧပြီလ ၂၅ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဖလမ်းမြို့ ကို အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ မြေပြင်၊ ဝေဟင်ကနေ အသည်းအသန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီဝန်းကျင်မှာ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က အတည်ပြုပါတယ်။ Chinland Council / ချင်းပြည်အစိုးရ ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ Nai John Kim က “လေယာဉ်ကွင်းနဲ့ တပ်ကုန်းကိုရပြီ အလုံးစုံရတဲ့ သဘောပါ၊ အနီးအနားမှာတော့ တိုက်ပွဲတော့ ဆက်ရှိနေသေးတယ် အားလုံးပြန်ရတဲ့ အနေအထားလို့ပြောလို့ရပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်လိုက်ပြီဖြစ်တဲ့ ဖလမ်းမြို့က ဓာတ်ပုံတွေကိုလည်း စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်တွေမှာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ
- [တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မနေ့က စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တစ်ဦးအပါအဝင် အမြောက်အများ သေဆုံးတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2026/04/တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့-3/) - ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖလမ်းမြို့နယ် Sumhrang ကျေးရွာအနီး ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်အကြား ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးအပါအဝင် စစ်ကော်မရှင်ဘက်က အမြောက်အများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးဟာ တပ်မ (၇၇) လက်အောက်ရှိ တပ်တစ်ခုက တပ်ရင်းမှူး ဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်အုပ်စုဟာ စစ်ကြောင်း ၂ ခုခွဲပြီး ဗားရ်တံတားဘက်ကနေ ထိုးစစ် ၁ ကြောင်း
- [ချင်းတွေကိုစည်းလုံးစေချင်တဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma](https://chinworld.org/2026/04/ချင်းတွေကိုစည်းလုံးစေခ/) - ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းနဲ့ မီဇိုဟာ သွေးသားရင်းချာတွေဖြစ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဗဟိုအစိုးရရဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်သူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမား (Lalduhoma) ဟာ ဇိုရမ်ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု (ZPM) ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူလိုက်ပြီး သူ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုဟာ ZPM ပါတီရဲ့ အနာဂတ် တိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာတွေကဖော်ပြကြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားဟာ အခုလက်ရှိ အာဏာရ ZPM ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ စတင်တာဝန်ယူခဲ့ကြောင်း ပါတီရဲ့ ထုတ်ပြန်လိုက်တာဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ယူသွားတဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း လာလ်လျံဆောတား (Lalliansawta) ရဲ့
- [မလေးရှားမှာ အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာကြောင့် စကားများရင်းကနေ ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦးက သူ့မိန်းမကို ဓားထိုး လူသတ်မှု ကျူးလွန်](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားမှာ-အိမ်ထောင်ရေ/) - ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့ Setapak Gentingcourt ( Block 1) မှာ ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက် နေ့လည် ၂ နာရီဝန်းကျင်ခန့်က အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာကြောင့် စကားများရာကနေ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးက သူအမျိုးသမီးဖြစ်သူကို ဓားနဲ့ ထိုးသတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားမှာ နေထိုင်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မလေးရှားမှာ နေထိုင်နေသူတစ်ဦးက “အမျိုးသားက ချင်းလူမျိုး ၊ အမျိုးသမီးက လီဆူလူမျိုး ကလေး ၂ ယောက်ရှိပြီ သူတို့နှစ်ယောက်က အိမ်ထောင်ကွဲပြီ ကွဲကွာတဲ့ စာချုပ်လည်းလုပ်ပြီးပြီ စာချုပ်မှာ အမျိုးသားက လက်မှတ်ထိုးပြီးမှ မလေးငွေ ၁ သောင်း တောင်းတယ် နင်ကိုကွာမယ် အဲလိုနဲ့ သူတို့ လင်မယားကြား ပဿနာဖြစ်တယ်ထင်တယ် အဲလိုနဲ့ သူ့အမျိုးသမီးရဲ့ နှလုံးကို
- [ခေတ်သစ်မြန်မာနိုင်ငံ၏နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့်အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏အခန်းကဏ္ဍနှင့်သက်ရောက်မှုများ](https://chinworld.org/2026/04/ခေတ်သစ်မြန်မာနိုင်ငံ၏န/) - ‌ ရေးသားတင်ပြသူ-ဆလိုင်း ဟဲပါရုန်း ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကိုဒေသတွင်းနိုင်ငံများ (အထူးသဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ)၏အခန်းကဏ္ဍအပေါ်အခြေခံ၍ အမည်ခံရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် အသွင်ပြောင်းအစိုးရအာဏာယူပြီးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လျက်ရှိသောအခြေအနေအရ ဆန်းစစ်လေ့လာထားခြင်းဖြစ်သည်။မြန်မာ့နှစ်သစ်ကူးကာလတွင် အသွင်ပြောင်းအစိုးရ၊သမ္မတ၏လတ်တလောလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သောဦးဝင်းမြင့်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းနှင့်အတူ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအားငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုများသည် နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒအလျောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဥ်မျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကို တုံ့ပြန်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။ ထို့အပြင်ခေတ်သစ်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းကိုလိုက်၍ မြန်မာ့နိုင်ငံ‌ရေးအပေါ်အနောက်နိုင်ငံများထက် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏အရေးပါမှုမြင့်မားလာခြင်းနှင့်ပြည်တွင်းအတိုက်အခံနိုင်ငံရေးအင်အားစုများအကြား စုစည်းညီညွတ်မှု၏အရေးပါမှုကိုလည်းအလေးထားတင်ပြထားပါသည်။ နိဒါန်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးပုံစံသည် ပြည်တွင်းအင်အားစုများ၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပါတ်သက်မှုများအကြားရှုပ်ထွေးပွေလီသော ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ထုံးဖွဲ့ထားသည်။ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအင်အားစုများ(မြန်မာ့တပ်မတော်၊တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ၊ ၂၀၂၀ခုနှစ်ရွေးကောက်ခံအမတ်များ၊အခြားတော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များ)သည်အဓိကအရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ၌ရှိနေသော်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်ပါတ်သက်မှုသည် ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားများအပေါ် အခြေခံထားသောကြောင့် တဖြည်းဖြည်းသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားလာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဤဆောင်းပါးသည်ထိုသက်ရောက်မှုများက မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်များအပေါ် မည်မျှအရေးပါသည်ကိုလေ့လာဆန်းစစ်ထားသည်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လာရာ၊လားရာလက္ခဏာများနှင့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ လိုက်လျောညီထွေမှုများအရလက်ရှိစစ်တပ်အသွင်ပြောင်းအာဏာပိုင်များ၏လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်သော မြန်မာ့နှစ်သစ်မိန့်ခွန်းတွင်ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပြိုင်ဖက်ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားကြီးများအပါအဝင်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအချို့အားလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခြင်းတို့သည် စစ်မှန်သောပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများထက် နိုင်ငံတကာနှင့်ဒေသဆိုင်ရာဖိအားများကိုလျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည့်မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်ကြောင်းတွေ့မြင်နိုင်သည်။
- [ကပစ -၁၄ ကို ရှော့တိုက်ဒုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဘက်က ဗိုလ်အဆင့်ရှိသူအပါအဝင် ၃ ဦးသေဆုံး ၊ ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ကပစ-၁၄-ကို-ရှော့တိုက်ဒုံ/) - ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ်မှာ အခြေစိုက်ထားတဲ့ အမှတ် (၁၄) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ ( ကပစ -၁၄) ကို ရှော့တိုက်ဒုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဗိုလ်အဆင့်ရှိသူတွေအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ခဲ့တယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို(CDF-Asho)က ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို တပ်ဖွဲ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ ရှောက်တောင်ကျေးရွာအနီးက စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ အမှတ် ၁၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ ( ကပစ - ၁၄) ကို ရှော့တိုက်ဒုန်းဖြင့် ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လည်လောက်မှာ လူ့ဘောင်သစ်တပ်မတော် ( NSA) နဲ့
- [ဖလမ်းမြို့နားမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး မြို့ထဲ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ဆို](https://chinworld.org/2026/04/ဖလမ်းမြို့နားမှာ-တိုက်ပ/) - ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဖလမ်းမြို့နားမှာ နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ဖလမ်းမြို့ထဲ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အဓိက စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက "စစ်ကြောင်းက မြို့ထဲမဝင်သေးပါဘူး ဗားရ်ဘက်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းတစ်ခုနဲ့ ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်ကိုသွားတဲ့ စစ်ကြောင်း ၂ ခုလုံးနဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်တယ် မနက်စောစော မိုးမလင်းခင်ကတည်း ကနေ ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့လည်း တိုက်ခိုက်တာတွေရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာ ဗားရ်တံတား နဲ့ ဖလမ်းမြို့နားက
- [ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဝက်သက်ရောဂါ ကူးစက်ပျံနှံ့မှုဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် ပလက်ဝမြို့နယ်အပါအဝင် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက မြို့နယ်တချို့ အထူးသတိထားဖို့ AHD သတိပေး](https://chinworld.org/2026/04/ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမ/) - ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ရခိုင်ပြည်နယ်တို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဝက်သက်ရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားနေလို့ ပလက်ဝမြို့နယ်အပါအဝင် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက မြို့နယ်တချို့မှာ အထူးသတိထားကြဖို့ အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန( AHD) က ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ သတိပေး ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်တွင် ဝက်သက်ရောဂါ ကူးစက်ပျံနှံ့မှု ဖြစ်ပွားနေတာ တစ်ပတ်ကျော်ကြာ ဖြစ်ပွားနေတာဖြစ်ပြီး ကူးစက်ခံရသူတွေထဲကနေ သေဆုံးလူနာတွေအထိ ရှိလာနေပြီး ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတာလို့ AHD ကဆိုပါတယ်။ ဝက်သက်ရောဂါဟာ လေထဲကတဆင့် ( ချောင်းဆိုးခြင်း၊ နှာချေခြင်း) အလွယ်တကူ ကူးစက်နိုင်သလို အသက်အရွယ်မရွေး ကူးစက်နိုင်ပြီး ကာကွယ်ဆေးမထိုးရသေးတဲ့ ကလေးတွေအတွက် အထူးအန္တရာယ်ရှိပြီး ရောဂါပြင်းထန်လျှင် အသက်ဆုံးရှုံးတာတွေထိ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ AHD က သတိပေးထားပါတယ်။ ရောဂါကူးစက်ခံရရင် အဖျားကြီးတာ၊
- [IKACC/PC နဲ့ CPU/CPA အကြား ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ikacc-pc-နဲ့-cpu-cpa-အကြား-ပထမဆုံးအကြိမ/) - ဧပြီလ ၂၂ ရက်။ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်း အသုံးပြုရေးကိစ္စ အပါအဝင် အခြားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို Chinland Council အဖွဲ့ဝင် ကြားကာလ ခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စု များရေးရာ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ/ ပလက်ဝကောင်စီ (IKACC/PC) နဲ့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး-Chin People Union/ Chin people Army (CPU/CPA) တာဝန်ရှိသူများ အကြား မတူပီမြို့မှာ ပထမအကြိမ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ IKACC/PC က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုကို ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က မတူပီမြို့မှာ အပြုသဘောဆောင် ဆွေးနွေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး CPU/CPA ဘက်ကလည်း ဥက္ကဌ ဆလိုင်းထန်ချွမ်းဖေ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ချင်းလဲန်းကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ IKACC/PC အနေဖြင့်
- [Zogam နယ်မြေအတွင်း မည်သည့်ပြင်ပလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့မျှ လှုပ်ရှားခွင့်မပြုကြောင်း ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/zogam-နယ်မြေအတွင်း-ခွင့်ပြုခ/) - ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ ဇိုဂမ် (Zogam) နယ်မြေအတွင်းကို ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းကမှ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်တာကို ခွင့်မပြုသလို၊ ဇိုမီးလူထုနဲ့ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ အပြည့်အဝသိရှိမှုနဲ့ သဘောတူညီချက်မပါဘဲ ဘယ်ပြင်ပအဖွဲ့ကမှ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာ လှုပ်ရှားခွင့်မရှိကြောင်း Zomi Political Coordination Council (ZPCC) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ တရားဝင် ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဇိုဂမ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုတွေ၊ မြို့ရွာအုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စတွေအပါအဝင် ဇိုမီးလူမျိုးတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးကိစ္စရပ်အားလုံးမှာ ZPCC/ZRA (အရှေ့ပိုင်းတိုင်း) ရဲ့ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဘယ်ပြင်ပနိုင်ငံရေးအဖွဲ့၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရကမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာ၊ တားဆီးတာ ဒါမှမဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတွေလုပ်တာမျိုး လုံးဝ (လုံးဝ) မလုပ်ရဘူးလို့လည်း အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက်မှာ အတိအလင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇိုဂမ်ကို အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ဟာ ဇိုမီးလူမျိုးတွေမှာပဲ ရှိတဲ့အတွက်
- [မလေးရှားသွားရင်း လမ်းမှာ အသက်ရူမဝလို့ ကွယ်လွန်ခဲ့သူချင်းလူငယ်ရဲ့ရုပ်အလောင်းကို ထိုင်းမှာ ၁၀ ရက်ကြာသည်အထိထုတ်ယူနိုင်ခြင်း မရှိသေး](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားသွားရင်း-လမ်းခု/) - ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံကိုသွားရင်း ထိုင်းနယ်စပ် လမ်းခုလပ်မှာ ကားပေါ်မှာအသက်ရူမဝလို့ကွန်လွန်ခဲ့သူချင်းလူငယ်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့ အထိ ဆယ်ရက်အကြာ ထုတ်ယူနိုင်သေးခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ တွီးဗျာလ်းကျေးရွာနေ အသက် ၂၂ နှစ် အရွယ်ဝန်းကျင်ရှိသူ Tg. Pau Lam Kim ဟာ မလေးရှားနိုင်ငံကို ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ကားနဲ့တဆင့် သွားရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ထိုင်း - မလေးနယ်စပ် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆွမ်ခလာမြို့နယ်အရောက်မှာ ကားပေါ်လူများပြီး အသက်ရှုမဝဖြစ်ကာ ကွယ်လွန်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ သူရဲ့ရုပ်အလောင်းဟာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Hat Yai မြို့က မအော်
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ဒီကနေ့မှာ ချင်းလူငယ်တစ်ဦး အလုပ်ကနေ အိမ်အပြန် ကားတိုက်ခံရလို့ ကွယ်လွန်](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-ဒီကန/) - ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ မလေးရှားနိင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ၂၇ နှစ်အရွယ် မရာ(ချင်း)လူငယ်တစ်ဦးဟာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်း ၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ အလုပ်ကအပြန် လမ်းဖြတ်ကူးနေချိန် ယာဉ်တိုက်မှုဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်သွားတယ်လို့ Mara Refugee Committee Malaysia ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ ကပုန်းမြို့မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးဟာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ အိမ်အပြန် လမ်းဖြတ်ကူးနေစဉ် ယာဉ်တိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး Selayang ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ဆေးကုသခဲ့ပေမယ့် ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်မှာပဲ ကွယ်လွန်ခဲ့ရတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ကွယ်လွန်သွားသူရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို လက်ရှိ ဆေးရုံမှာ ထားရှိထားပြီး မနက်ဖြန် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ
- [အာဏာသိမ်းသမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်က NCA ကို ပြန်အသက်သွင်းပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဖိတ်ခေါ်တဲ့အပေါ် အယုံအကြည်မရှိဘူးလို့ CNF တုံ့ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/အာဏာသိမ်းသမ္မတဦးမင်းအေ-2/) - ဧပြီလ ၂၁ ရက်။ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က NCA ကာလတုန်းက မူဟောင်းကြီးကို ပြန်အစဖော်ပြီး CNF အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အပေါ် အယုံအကြည် မရှိနိုင်တဲ့အကြောင်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF )ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက ပြောပါတယ်။CNF အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေကို ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ မတိုင်ခင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တဲ့အကြောင်း အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မနေ့ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးမှာ ပြောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF ) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက "မင်းအောင်လှိုင်ဟာ NCA ကာလတုန်းက မူဟောင်းကြီးကို ပြန်အစဖော်နေတာဆိုတော့ ဒုံယင်းပဲဖြစ်မှာပါ၊ ဆိုတော့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ သဘောထားပေးစရာလည်းမရှိပါဘူး
- [စစ်ကော်မရှင်တပ်ဟာ အင်အားရာချီနဲ့ ဖလမ်းမြို့နားက ဗားရ်တံတားကို ရောက်လာပြီလို့ဆို](https://chinworld.org/2026/04/စစ်ကော်မရှင်တပ်ဟာ-အင်အာ/) - ဧပြီလ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ဟာ ဖလမ်းမြို့နဲ့ ၁၀မိုင်ခန့်အကွာမှာရှိတဲ့ ဗားရ်တံတားကို ရောက်လာပြီး ဖလမ်းမြို့နဲ့ ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး အင်အား ၆၀၀ - ၈၀၀ ဝန်းကျင်းဖြင့် အင်အားဖြန့်ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အဓိက စစ် ရေးလှုပ်ရှား နေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO / CNDF ) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ CNO / CNDF ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက “ဗားရ်တံတား ကျော်လာတဲ့ စစ်ကြောင်းက လူဦးရေ ၆၀၀ ကနေ ၈၀၀ လောက်ရှိပါတယ် အဲဒီဟာကို စစ်ကြောင်းပြန်ခွဲပြီးမှ ဖလမ်းကို Khungli ဘက်မှာရှိပြီးသားဟာနဲ့ ဒီဘက် အလယ် သိုင်ငင်းဘက်ကနေ
- [အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဘုရားကျောင်းရာချီ ပျက်စီးသွားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ ဘယ်လို ဝတ်ပြုကြသလဲ??](https://chinworld.org/2024/08/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ဘုရားကျ/) - ကိုဇံ (ချင်းတောင်) တော်လှန်ရေး အင်အားစုများ မြို့တွင်းမှ ဆုတ်ခွာ ခဲ့အပြီး စစ်ကောင်စီမှ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် တီးတိန်မြို့ရှိ ဘုရားကျောင်း အသီးသီး၌ တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်လာနိုင်ခြင်း နှင့် ပတ်သက်ပြီး တီးတိန်မြို့မှ သင်းအုပ်ဆရာတစ်ပါး က “လက်ရှိမှာတော့ တနင်္ဂနွေနေ့ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကိုတော့ ကောင်းကောင်း ဝတ်ပြုလို့ရပါတယ်။ ဒါ ပေ မယ့်လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပြုလုပ်ခဲ့တာလို့ မခံစားရဘူး။ လူစုလူဝေးဖြစ်တဲ့အ ခါကြတော့ အနည်းအများ ဆူညံမှုတွေ ရှိတယ်။ တခုခု ဖြစ်သွားမှာကို အမြဲတမ်း စိတ်ပူရတယ်။ တခါတလေဆို ဝတ်ပြုကိုးကွယ်တဲ့ အချိန်မှာတင် ဘုရားကျောင်း အပြင်ဘက်တွေမှာ စစ်သားတွေ လှည့်လည် သွားလာ နေခဲ့တယ်လေ” ဟု လက်ရှိ ဝတ်ပြုမှု အခြေအနေကို Chin World Media
- [ဖလမ်းမြို့နယ် Tlangzar ကျေးရွာကို တနေ့တည်း ၂ ကြိမ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ နေအိမ်အမြောက်အများထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့](https://chinworld.org/2026/04/ဖလမ်းမြို့နယ်-tlangzar-ကျေးရွာက/) - ဧပြီလ ၁၈ ရက်။ ဖလမ်း - ဟားခါး လမ်းမဘေးမှာတည်ရှိတဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ် Tlangzar ကျေးရွာကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ တစ်ရက်ထဲ ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်း ကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားနေအိမ်တွေ အမြောက်အများထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ဒီကနေ့ မနက်အစောပိုင်း ၃ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ Tlangzar ကျေးရွာကို ၂ ကြိမ် နဲ့ Laiva ရအားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို ၁ ကြိမ် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နေ့လည်ပိုင်း ၁၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ဒုတိယအကြိမ် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း Tlangzar ရွာက ကျောင်းနဲ့ နေအိမ်တွေ
- [သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ NUCC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို-မြန/) - ဧပြီလ ၁၈ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်ကျော်အကြာ ဖမ်းဆီးခံထားရာကနေ မနေ့က လွတ်မြောက်လာတဲ့ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံတော် သမ္မတအဖြစ် ဆက်လက် အသိအမှတ်ပြုထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ(NUCC)က ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်ဟာ ပြည်သူလူထုက ဒီမိုကရေနည်းလမ်းကျ အပ်နှင်းထားတဲ့ နိုင်ငံတော် သမ္မတ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုက ၎င်းတို့ရေးဆွဲထားတဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ကာ နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု ကျူးလွန်ပြီး မတရားဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှု ခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ NUCC က မနေ့ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ပြန်လွတ်လာတဲ့ ဦးဝင်းမြင့်အား ကြိုဆိုနှုတ်ခွန်းဆက်သဝဏ်လွှာ မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အနေဖြင့်
- [အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှုခံနေရတဲ့ ချင်းပြည်နယ်လို နေရာအများစုမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားနေတာလို့ MIP ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှုခံ/) - ဧပြီလ ၂၀ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုရဲ့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အလိုက် အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု ဒဏ်ခံနေရတဲ့ နေရာအများစုမှာ ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရတယ်လို့ ဇန်နဝါရီလ ကနေ မတ်လအတွင်း စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို လ့လာဆန်းစစ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာကို မြန်မာအင်တာနက်ပရောဂျက် ( MIP) က ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ ကနေ မတ်လအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၄၂၃ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အကြိမ် ၄၀၆ ကြိမ် ( ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး) ဟာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု ဒဏ်ခံနေရတဲ့ ဒေသတွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်အားလုံးရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ စစ်အုပ်စုနဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခပြင်းထန်နေတဲ့
- [အာဏာသိမ်းသမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်မှ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြု၊အကျဥ်းသား/သူ (၄,၃၃၅)ဦးကို ပြစ်ဒဏ်များမှလွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု](https://chinworld.org/2026/04/အာဏာသိမ်းသမ္မတဦးမင်းအေ/) - ဧပြီလ ၁၇ ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက် မြန်မာနှစ်ဆန်း (၁)ရက်နေ့မှာ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်မှ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အား လက်ရှိကျခံနေရသော ပြစ်ဒဏ်များအားလုံးအား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုခဲ့ပြီး မိသားစုထံ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ဦးဝင်းမြင့် အနေဖြင့် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစပြီး အဂတိအမှု(၄)မှုအပြင် ပုဒ်မ ၁၃၀-က တို့ဖြင့် စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် (၉)နှစ်နှင့် (၆)လ ကျခံခဲ့ရသူဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ကျန်ရှိနေသော ပြစ်ဒဏ်များကို လျှော့ပေါ့ပေး၍ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ယ​နေ့ မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်​နေ့(ဧပြီ ၁၇) ရက်တွင် ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် အကျဥ်းသား/သူ (၄,၃၃၅)ဦးကို ပြစ်ဒဏ်များမှလွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့ကာ၊၎င်းတို့ကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ “နောက်တစ်ကြိမ် ပြစ်မှုထပ်မံကျူးလွန်ပါက
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကနေ အကျဉ်းသား ၃၃ ဦး ပြန်လွတ်လာတဲ့အထဲ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၃ ဦးပါဝင်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/04/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကန-5/) - ဧပြီလ ၁၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ် ၊ မော်လိုက်ကလေးအကျဉ်းထောင်ကနေဧပြီလ ၁၇ ရက်(မြန်မာနှစ်ဆန်း ၁ ရက်နေ့)အထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် အကျဉ်းသူ / အကျဉ်းသား ၃၃ ယောက် ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့အထဲ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၃ ဦးပါဝင်တယ်လို့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ ကလေးအကျဉ်ထောင်ကနေ အကျဉ်းသူ ၊ အကျဉ်းသား ၃၃ ယောက် လွှတ်လိုက်တဲ့ထဲ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၁ ယောက်၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူက ၂ ယောက် ပြန်လွှတ်လာတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရက မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် အကျဉ်းထောင်အသီးသီးမှာ ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရတဲ့ အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄၃၅၃ ဦးကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁ ၊ ပုဒ်မခွဲ
- [ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေက နိုင်ငံရဲ့ပြည်တွင်းရေးအခြေအနေကိုရိုက်ခတ်နေတယ်လို့ NUG ယာယီသမ္မတကပြော](https://chinworld.org/2026/04/ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအန/) - ဧပြီလ ၁၆ ရက်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေက နိုင်ငံရဲ့ပြည်တွင်းရေးအခြေအနေကိုရိုက်ခတ်နေတယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ(NUG) (၅) နှစ်ပြည့်မှာ NUG ရဲ့ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက ပြောပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ က “ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းနဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ နာကျည်းချက်တွေကို ခက်ခက်ခဲခဲ ကျော်ဖြတ်ဖို့ ကြိုးစားနေခဲ့ရပါတယ် လက်ရှိအချိန်မှာလည်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေတွေရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကြောင့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးအခြေအနေကိုလည်း ရိုက်ခတ်နေတာတွေ အမြောက်အများ ရှိနေပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကို အရင်လို လူတစုတစည်း တိုက်နေတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ညီညွှတ်တဲ့ မဟာဗျူဟာ တစ်ခုအောက်ကနေ အရှိန်မြှင့်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ဖဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ SCEF ကို မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့လည်း
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ အခန်းတွင်း မီးဖိုရာကနေ အောက်ဆီဂျင်ပြတ်ကာ မြန်မာမိသားစုဝင် မိန်းကလေးတစ်ဦး သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိ](https://chinworld.org/2026/04/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-အခန်းတွ/) - ဧပြီလ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Kolasib ခရိုင်ရှိ Lungdai မြို့မှာ မြန်မာပြည်ဘက်ကနေ လာရောက်ပြီး အိမ်ငှားနေထိုင်နေတဲ့ မိသားစုတစ်စုဟာ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ပုံမှန်အတိုင်း ဆိုင်မဖွင့်ခဲ့တဲ့အတွက် ဒေသခံတွေက သွားရောက်ကြည့်ရှုရာမှာ အခန်းတွင်း မီးဖိုရာကနေ အသက်ရှူကျပ်ပြီး အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး သေဆုံးကာ၊ မိခင်နဲ့ မောင်ဖြစ်သူတို့ သတိလစ်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ ဒေသတွင်းသတင်းတွေအရ သိရပါတယ်။ ဒေသတွင်းသတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါမိသားစုဟာ မြန်မာပြည်ဘက်ကနေ လာရောက်ကာ လုံဒိုင်မြို့ Venglai ရပ်ကွက်မှာ အိမ်ငှားနေထိုင်နေသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူ Pi Lalremsangi ဟာ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက်ပိုင်း သမီးဖြစ်သူ Priskil
- [တရုတ်ကို စောင့်ကြည့်ရန် အိန္ဒိယနယ်စပ်က မြန်မာတော်လှန်ရေးအင်အားစုများကို အမေရိကန် အသုံးချနေသလား??](https://chinworld.org/2026/04/တရုတ်ကို-စောင့်ကြည့်ရန်/) - NDTV World အမေရိကန်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် အဓိက သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် အခြေကုပ်ရယူလိုပြီး စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေး တော်လှန်ရေးသမားများကို ထောက်ခံအားပေးနေသည်ဟု ယူဆရကြောင်း ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်များကို အိန္ဒိယ၏ အမြင် (Indian Perspective) ဖြင့် တင်ဆက်ပေးလေ့ရှိပြီး အထူးသဖြင့် တောင်အာရှရေးရာနှင့် အိန္ဒိယ၏ ဘူမိနိုင်ငံရေး (Geopolitics) ဆိုင်ရာ သတင်းများကို အလေးပေးဖော်ပြသည့် NDTV World က ဖော်ပြထားသည်။ နိုင်ငံခြားသားများအား ဖမ်းဆီးရမိခြင်းကြောင့် ပေါက်ပြဲနေသော အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်နှင့် ဒေသတွင်းရှိ အိန္ဒိယ၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားများအပေါ် အာရုံပြန်လည်ရောက်ရှိလာစေတယ်လို ဆိုပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းပေးရန် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း
- [ချင်းပြည် ( Chinland)ကောင်စီက ဖော်ဆောင်တဲ့ ဆေးတက္ကသိုလ်ဖွင့်ပွဲကို NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာဇော်ဝေစိုး လူကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2026/04/ချင်းပြည်-chinlandကောင်စီက-ဖော/) - ဧပြီလ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည် ( Chinland) ကောင်စီက ဖွဲ့စည်းပေးတဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) အစိုးရ ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်ဖွင့်လှစ်တဲ့ အခမ်းအနားကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ (NUG)ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး Dr. ဇော်ဝေစိုး လူကိုယ်တိုင် တက်ရောက်ခဲ့တာကို ချင်းပြည် ( Chinland) အစိုးရ ရဲ့ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ တွေ့ရပါတယ်။ Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်ဖွင့်လှစ်တဲ့ အခမ်းအနားကို NUG အစိုးအဖွဲ့ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး Dr. ဇော်ဝေစိုး အပါအဝင် တာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်အသီးသီးက
- [ရေရှားတဲ့ တီးတိန်မြို့မှာ ရေလောင်းင်္သကြန်ပွဲပြုလုပ်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေရေပြတ်လပ်မှုကြုံရ](https://chinworld.org/2026/04/ရေရှားတဲ့-တီးတိန်မြို့မ/) - ဧပြီလ ၁၅ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့ပေါ်မှာ ရေရှားပါးနေတဲ့အချိန် ရေလောင်းသင်္ကြန်ပွဲတွေ ပြုလုပ်ကျင်းပနေကြတာကြောင့် တီးတိန်ဒေသခံတွေ ရေပြတ်လပ်မှုတွေကြုံနေရတယ်လို့သိရပါတယ်။ ရပ်ကွက်အတိုင်း သွယ်တန်းထားတဲ့ ရေပိုက်လိုင်း အားလုံးနီးပါးကို သင်္ကြန်ကျင်းပရာ ကျောင်းဘက်ကို အားလုံး ပို့လိုက်တာကြောင့် တီးတိန်မြို့ပေါ်နေ ဒေသခံတွေမှာ သောက်သုံးရေ ၊ ချိုးရေ စတာတွေမှာ အသုံးပြုဖို့ ရေ ပြတ်လပ်တာတွေ ကြုံနေရတယ်လို့ ဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ တီးတိန်မြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “အခုကသောက်သုံးဖို့ ချိုးရေစတာတွေအတွက် ရေကရှားသွားတယ် ဘာကြောင့်လည်းဆိုရင် အခုသူတို့ သင်္ကြန်လုပ်တဲ့ အစိုးရကျောင်းဘက် ရေဝင်ဖို့ လုပ်တော့ တခြားနေရာတွေအတွက် အခက်ခဲဖြစ်သွားစေတာပေါ့ ရေသွယ်တာက ရပ်ကွက်အလိုက် တိုင်ကီ ရှိတယ် အခုတော့ သောက်သုံးရေအတွက် ရေရောင်းတဲ့ ကားတွေဆီကနေ အဓိကဝယ်ရတယ် အရင်ကတည်းက ရေကတော့ ရှားပါတယ် အထူးဖြင့်
- [မလေးရှားသွားရင်း ကားပေါ်မှာ အသက်ရူမဝလို့ ကွယ်လွန်ခဲ့သူ ချင်းလူငယ်အလောင်းထုတ်ယူနိုင်ဖို့ ထိုင်းမှာ မိသားစုဝင်တွေ ကြိုးစားနေ](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားသွားရင်း-ကားပေါ/) - ဧပြီလ ၁၅ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ သွားရာ ထိုင်းနယ်စပ်က လမ်းခရီးကားပေါ်မှာ လူများလို့ အသက်ရှုမဝလို့ကွယ်လွန်သွားတဲ့ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ် Tg. Pau Lam Kim ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ထိုင်းနိုင်ငံ ၊ Hat Yai မြို့က မအော်ဆေးရုံမှာ ရှိနေပြီး မိသားစုဝင်တွေက ထုတ်ယူနိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြတယ်လို့ မိသားစုဝင်တစ်ဦးက Chin World မီဒီယာကို ပြောပါတယ်။ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံကို ကားနဲ့တဆင့် သွားရောက်ခဲ့ကြတဲ့ ချင်းပြည်နယ် ၊ တီးတိန်မြို့နယ်က Tuivial ကျေးရွာနေ ချင်းလူငယ် ၄ ဦးတို့ဟာ ထိုင်း - မလေး နယ်စပ် ထိုင်းနိုင်ငံ ဆွမ်ခလာမြို့နယ်အရာက်မှာ ကားပေါ်မှာလူများလို့ပါလာသူ
- [ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အပါအဝင် အောင်မြင်မှုများအတွက် AA နှင့် မဟာမိတ်များကို ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း CNO/CNDF တည်ထောင်ခြင်း (၅) နှစ်ပြည့်တွင် ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွ-5/) - ဧပြီလ ၁၄ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) တည်ထောင်ခြင်း (၅) နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာ ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အပါအဝင် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိအောင် ဝိုင်းဝန်းကူညီပေးခဲ့ကြတဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA) ၊ ညီနောင်မဟာမိတ်တွေနဲ့ ပြည်တွင်းပြည်ပ ထောက်ခံသူအားလုံးကို အထူးပင် ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ထည့်သွင်းမှတ်တမ်းတင် ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်အရ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ မတရားအာဏာသိမ်းမှုကို တွန်းလှန်ဖို့နဲ့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံး စုစည်းနိုင်ဖို့အတွက် နွေဦးတော်လှန်ရေးနဲ့အတူ သန္နိဋ္ဌာန်ချ တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ CNO/CNDF ဟာ (၅) နှစ်တိတိ ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ (၅) နှစ်တာ ခရီးကြမ်းအတွင်း စစ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေကို
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ သန့်ရှင်းစိမ်းလန်းမှုအရှိဆုံး စံပြကျေးရွာဆုရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Kawrthah ကျေးရွာ](https://chinworld.org/2026/04/အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့-သန့်ရ/) - DonBosco မိရိုးဖလာ ရိုးရာတောင်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို လုပ်ခဲ့ကြပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ စိုက်ပျိုးရေးစနစ်တွေကို ပြောင်းလဲလုပ်ကိုင်လာတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ကော်ထာမြောက်ပိုင်း (Kawrthah North) ကျေးရွာကောင်စီဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သရေရှိ "Clean & Green Panchayat 2025" (သန့်ရှင်းစိမ်းလန်းသော ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေး) ဆုကို အိန္ဒိယ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ အဆင့် (၁) နေရာကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆုဟာ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊ သန့်ရှင်းရေးနဲ့ ကျေးလက်နေပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုစီးပွားဘဝ မြှင့်တင်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ထူးထူးချွန်ချွန် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ချီးမြှင့်ခံရတာပါ။ ဒါဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ စံပြကျေးရွာဖြစ်လာဖို့ ကျေးရွာကောင်စီရဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို ဖော်ပြနေတာလည်း ဖြစ်တယ်လို့ North East Today သတင်းဌာနကရေးသားပါတယ်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့
- [မလေးရှားသွားမယ့် ချင်းလူငယ် ၁ ဦး ကားပေါ်မှာ လူများပြီး အသက်ရှုမဝလို့ကွယ်လွန်](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားသွားမယ့်-ချင်းလ/) - ဧပြီလ ၁၂ ရက်။ မနေ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ထိုင်းနယ်စပ်လမ်းတစ်နေရာမှာ ကားပေါ်မှာ လူများပြီး အသက်ရှုမဝလို့ မလေးရှားနိုင်ငံကို သွားမယ့် ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ် Tuivial ကျေးရွာနေ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် Pau Lam Kim ဟာ ကွယ်လွန်သွားတယ်လို့ သူနဲ့နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်က “ထိုင်းနယ်စပ်ကို ဝင်တဲ့အချိန် ကားပေါ်မှာကလည်း လူအရမ်းများတယ် လူထပ်နေအောင်စီးရတော့ လူပိပြီး လို့ပြောရမလား အဲလိုနဲ့ အသက်ရှုမဝဘဲ ဆုံးသွားတယ်လို့ သိရတယ် သူတို့ကို တင်ဆောင်လာတဲ့ ကားသမားကလည်း ဆုံးသွားတော့ ဒီတိုင်းထားခဲ့တယ် ပါလာတဲ့ သူ့ဆွေမျိုးတစ်ယောက်ကနေ နေခဲ့လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ လက်ရှိသေဆုံးသွားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်နေ Pau Lam
- [သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူမည့်အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီဖွဲ့စည်း](https://chinworld.org/2026/04/သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်/) - ဧပြီလ ၁၁ ရက်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ်အတွက် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်တာဝန်ယူမည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ အမိန့်အမှတ် ၃၆ / ၂၀၂၆ ဖြင့် ဧပြီ ၁၀ ရက်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကော်မတီကို အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကိုထိရောက်အောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် လို အပ်သောမူဝါဒများချမှတ်ပေးရန်နှင့် ဦးဆောင်လမ်း ညွှန်မှုပေးနိုင်ရန်ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အား ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်တို့အ ခြေခံသော ပြည်ထောင်စုဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် တစ် နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာ ချုပ်(NCA)ကိုအခြေခံ၍ မူဝါဒများချမှတ်ပေးခြင်း၊ ဗ ဟိုကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အကောင်အ ထည်ဖော်ရာတွင်လိုအပ်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ညွှန်ကြားချက်များထုတ်ပြန်ခြင်း၊ အမျိုးသားစည်း လုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီသည် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များအောင်မြင်စွာအကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး လိုအပ်သည့်အကြံ ပေးအဖွဲ့နှင့် အထောက်အကူပြုအဖွဲ့များကို လုပ်ထုံး လုပ်နည်းနှင့်အညီဖွဲ့စည်းခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းတို့ကိုလည်းပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ
- [မင်းတပ်မြို့ကို ၁ နာရီအတွင်း ၈ ကြိမ်အထိ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာကြောင့် လူသေဆုံးမှုရှိကာ အိမ် ၂၀ ကျော်နဲ့ကား၄စီးပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/04/မင်းတပ်မြို့ကို-၁-နာရီအတ/) - ဧပြီလ ၁၂ ရက်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF-Mindat) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မင်းတပ်မြို့ပေါ်ကို အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက် စနေနေ့ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်မှာ လေကြောင်းကနေ တစ်နာရီအတွင်း ၈ ကြိမ်အထိ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် လူသေဆုံးမှုရှိကာ အိမ် ၂၀ ကျော်နဲ့ကား၄စီးပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ််မြို့ဒေသခံတွေဆီက ကနဦးသိရပါတယ်။ ည ၁၀ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ လေယာဉ်တွေ တစ်စင်းပြီးတစ်စင်း လာရောက်ဗုံးကြဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ "တစ်နာရီအတွင်းမှာတင် ၈ ကြိမ်အထိ ကြဲချသွားတာပါ" လို့ မင်းတပ်မြို့ပေါ်မှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက ပြောပြပါတယ်။ အဲဒီလို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မင်းတပ်မြို့ပေါ်က စာတိုက်ရုံးအပါအဝင် အိမ် ၂၀ ကျော်နဲ့ကား၄စီးကို ထိမှန်ခဲ့ပြီးမီးလောင်ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေ ဆီက ကနဦး သိရပါတယ်။ လေကြောင်းစောင့်ကြည့်ရေး တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်ဖြစ်တဲ့ "ဝေဟင်" ရဲ့
- [ချင်းနဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ မတ်လအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့ အရပ်သား ၁၀၀ ကျော်သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/04/ချင်းနဲ့-စစ်ကိုင်းတိုင်/) - ဧပြီလ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ တစ်လအတွင်း စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား အမျိုးသား၁၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၆ ဦး နှင့် ကျား - မ မခွဲခြားနိုင်သူ ၁၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ ပြီးထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၈ ဦး ရှိခဲ့ပြီး အရပ်သားတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်တာတွေ ခပ်စိပ်စိပ် ပိုလုပ်လာနေတယ်လို့ Women for Justice – WJ ရဲ့ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက် အရ သိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်အုပ်စုရဲ့ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် အမျိုးသား ၃ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး မြေမြှုုပ်မိုင်းကြောင့် အမျိုးသား
- [အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသစွာ AA ရဲ့ကူညီပံ့ပိုးပေးမှုတွေပေါ် ကျေးဇူးတင်တယ်လို့ ULA/AA တပ်တော် (၁၇) နှစ်ပြည့်နေ့မှာ မဟာမိတ် ချင်းညီနောင်နဲ့ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက သဝဏ်လွှာပေးပို့](https://chinworld.org/2026/04/အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသစ/) - ဧပြီလ ၁၀ ရက်။ အိမ်နီးချင်းကောင်းပီသစွာ အဖက်ဖက်က ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့တဲ့ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် / အာရက္ခတပ်တော် (ULA / AA) အပေါ် ကျေးဇူးတင်ရှိတယ်လို့ မဟာမိတ်ဖြစ်တဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေဖြစ်တဲ့ ချင်းညီနောင်(CB)အဖွဲ့ ၊ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် နဲ့ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် ( ACDF) တို့က အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) တပ်တော် တည်ထောင်ခြင်း ၁၇ နှစ်ပြည့်တဲ့ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ သဝဏ်လွှာ အသီးသီးပေးအပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် / အာရက္ခတပ်တော် (ULA / AA) ဟာ အာရက္ခဒေသနေ ပြည်သူလူထုတရပ်လုံး တော်လှန်ရေးတွင် တက်ကြွစွာပါဝင်စေရန် စည်းရုံးနိုင်တဲ့ပြင် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးကို ဟန်ချက်ညီညီ
- [CDF-Thantlang ရဲ့တော်လှန်ရေး ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ၂၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/cdf-thantlang-ရဲ့တော်လှန်ရေး-၅-နှစ်တ/) - ဧပြီလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်အခြေစိုက် Thantlang Peng Council / CDF-Thantlang တပ်ဖွဲ့ရဲ့ တော်လှန်ရေး ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ ၂၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၊ ၅၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တယ်လို့ CDF-Thantlang က ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်လက်အောက်မှ ချင်းပြည်နှင့် ချင်းလူမျိုးကို လွတ်မြောက်စေရန်၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းရန်၊ ချင်းလူမျိုး တို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ရေးအခွင့်အရေး ရရှိစေရန်နှင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုတစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် Thantlang Peng Council / Chinland Defense Force - Thantlang အဖွဲ့
- [စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်က ပြည်နယ် ဝန်ကြီး ၇ ဦးကို အတည်ပြု](https://chinworld.org/2026/04/စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ချင်းပြ/) - ဧပြီလ ၉ ရက်။ ဒီနေ့ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့မှာ ဟားခါးမြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပဉ္စမနေ့မှာ ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဝုန်ဆွင်းထန် မှ ပြည်နယ်လွှတ်တော်သို့ အမည်စာရင်း တင်သွင်းထားတဲ့ ပြည်နယ် ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ၇ ဦးကို ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေး လိုက်ကြောင်း ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် နဲ့ နီးစပ်သူ တဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကနေ အတည်ပြုလိုက်တဲ့ ပြည်နယ် ဝန်ကြီးတွေကတော့ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီးခင်မောင်ထွေး၊ စီမံကိန်း၊ စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ် ဒေါက်တာလျန်ဇခုပ်၊ လူမှုရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး အဖြစ်
- [မရာလူငယ် ၁၀၀ ကျော် စစ်မှုထမ်းဖို့ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အသက်ပြည့်ပြီးသူ မရာလူမျိုးတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမယ်လို့ MTC/MDF ထုတ်ပြန်လာ](https://chinworld.org/2026/04/မရာလူငယ်-၁၀၀-ကျော်-စစ်မှ/) - ဧပြီလ ၈ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရကားရွာမှာ မရာကျေးရွာပေါင်းစုံ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနေစဉ် MDF တပ်ဖွဲ့ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် မရာလူငယ် ၁၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တယ်လို့သတင်းများထွက်လာပြီးနောက် ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၈ ရက်မှာအသက်ပြည့်ပြီးသူ မရာလူမျိုးတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမယ်လို့ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ/မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(MTC / MDF)က ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ မရာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က မရာကျေးရွာပေါင်းစုံ ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ကျင်းပနေတုန်း လက်နက် အပြည့်အစုံ နဲ့ ရောက်လာပြီး ပွဲကြည့်နေတဲ့ လူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ ကျနော်တို့လည်း သိရပါတယ် ဖမ်းဆီးခံရလူငယ်အရေအတွက်တော့ အတိကျမသိဘူး ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်ဆိုတာတော့ သိရတယ် ” လို့ပြောပါတယ်။ မရာကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( MDF ) တပ်ဖွဲ့က
- [ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ် သခင်ယေရှုဘုရားရှင်ပြန်ထမြောက်ရာနေ့ကို ကျောက်တော်မြို့နယ်မှာ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရ ထောက်ပံ့ကူညီပေးမှုဖြင့် ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/04/ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေရဲ့-န/) - ဧပြီလ ၈ ရက်။ ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် မကျင်းပဖြစ်တဲ့ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ သခင်ယေရှုဘုရား ရှင်ပြန်ထမြောက်ရာနေ့ ( အီစတာပွဲတော်)ကို ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်မှာရှိတဲ့ ခရစ်ယာန် အသင်းတော် ၅ သင်း စုပေါင်းကာ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရရဲ့ ငွေကြေးထောက်ပံ့ကူညီမှုဖြင့် ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ရခိုင်အခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက် အရသိရပါတယ်။ ကျောက်တော်မြို့နယ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ သခင်ယေရှုဘုရားရှင်ပြန်ထမြောက်ရာနေ့ ( အီစတာပွဲတော်) မနေ့ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့ကြပြီး အာရက္ခပြည်သူ့အစိုးရရဲ့ စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက် တာဝန်ရှိသူတွေ ကိုယ်တိုင်လည်း တက်ရောက်ဂုဏ်ပြုခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒေသတွင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် သခင်ယေရှုခရစ်တော်ရဲ့ ရှင်ပြန်ထမြောက်ရာနေ့ ( အီစတာပွဲတော်) ကို မကျင်းပနိုင်တာ ၆ နှစ်ကျော်
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကနေ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးပါဝင်တဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ၊ အကျဉ်းသား ၅ ဦးပြန်လွတ်လာ](https://chinworld.org/2026/04/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကန-4/) - ဧပြီလ ၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ/သား ၅ ဦး ပြန်လွတ်လာတဲ့အထဲ ၊ ခမ်းပတ်မြို့က ချင်းအမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးပါဝင်တယ်လို့နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ အကျဉ်းသားတွေ အရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ထောင်တွင်းပြစ်မှုကလွဲရင် ကျန်တဲ့ပြစ်မှုတွေက ( နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဖြစ်ဖြစ်၊ ဘယ်လိုပြစ်မှုဖြစ်ဖြစ်) သူရဲ့ လျော့ရက်တွေရှိတယ် ၅ နှစ်ဆိုရင် ၃ နှစ်လောက်ဘဲ နေရတယ် အဲလိုမျိုးပေါ့နော် အဲဒါနဲ့လွတ်လာတာ ပုံမှန်လျော့ရက်တွေနဲ့ ပြန်လွတ်လာတာဖြစ်တယ် တကယ်တမ်းက လွတ်ရက်စေ့လို့ခေါ်လို့ရတယ် အကျဉ်းသား ရာဇဝတ်မှုအကျဉ်းသားကစလို့ ခံစားရတဲ့ဟာပေါ့ အခုလွတ်လာသူတွေထဲက ကန်ပုလဲကလွဲရင် ကျန်တာက ချင်းလူမျိုးတွေဖြစ်တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ဧပြီလ ပထမပတ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံ မြန်မာနိုင်ငံသား၂၁ ဦးအပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၁၂၇ ဦးနေရပ်ပြန်ပို့ခံရ](https://chinworld.org/2026/04/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-ဧပြီ/) - ဧပြီလ ၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်မှာ ဧပြီလ ပထမပတ်အတွင်း ပြစ်ဒဏ်ကျခံရပြီး ပြန်လွတ်လာတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၁၂၇ ဦးတို့ကို မူလ နိုင်ငံတွေဆီ ပြန်ပို့လိုက်တဲ့အထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂၁ ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန ရဲ့ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံ Pineapple Town လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းက ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ အကျဉ်းသား ၁၂၇ ဦးတို့ကို မူလနိုင်ငံတွေကို ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့က KLIA 1 နှင့် KLIA 2 အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တို့ကနေ ပို့ဆောင်ခဲ့တာလို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မူလနိုင်ငံ ပြန်ပို့ခံရသူတွေထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂၁ ဦး၊
- [နိုင်ငံရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်းဖို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမပါဘဲ လမ်းစမရနိုင်ကြောင်း NLD ပါတီ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/နိုင်ငံရေးပြဿနာများကို/) - ဧပြီလ ၅ ရက်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသောမြန်မာ့နိုင်ငံရေးပြဿနာများကိုဖြေရှင်းရာတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌလူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း ဆွေးနွေး ဆောင်ရွက်မှုများမပါဝင်ဘဲ ပြေလည်ရေး လမ်းစမရရှိနိုင်ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) က ဒီနေ့ ဧပြီလ ၅ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်၏ အရင်းခံပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများအားလုံးကို အမြန်ဆုံး ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ထောင်နိုင်ရေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဦးမြအေး၊ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (SNLD) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းညွန့်လွင်၊ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာထွန်းလှ တို့ပါဝင်တဲ့ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး အင်အားစုများဖြင့် စုစည်း ထားသော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးအစုအဖွဲ့ (PCB) က
- [မြန်မာနိုင်ငံမှာ နေ့စဉ် လူ ၅ ဦးခန့်ဟာ မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် သေဆုံး ၊ဒဏ်ရာရနေ](https://chinworld.org/2026/04/မြန်မာနိုင်ငံမှာ-နေ့စဉ်/) - ဧပြီလ ၄ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် နေ့စဉ် လူ ၅ ဦးခန့်ဟာ မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် ဒဏ်ရာရ ( သို့မဟုတ် ) အသက်ဆုံးရှုံးနေရပြီး ကမ္ဘာမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ တခြားပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်လက်ကျန်ပစ္စည်းတွေကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှု အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံဖြစ်လာတယ်လို့လည်း Landmine Monitor 2025 အစီရင်ခံစာအရ သိရပါတယ်။ ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့ဟာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြေမြှုပ်မိုင်း အသိပညာပေးရေးနှင့် မိုင်းရှင်းလင်းရေး အကူအညီပေးတဲ့နေ့ဖြစ်ပြီး မြေမြှုပ်မိုင်းတွေ နှင့် တခြားပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်လက်ကျန် ပစ္စည်းတွေဟာ ပြည်သူလူထုတွေရဲ့ လုံခြုံရေးနှင့် အသက်အန္တရာယ်ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေပြီး လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွေကိုလည်း အတားအဆီးဖြစ်စေတယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေက ဆိုပါတယ်။ Landmine Monitor 2025 အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာ
- [ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံ‌တော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့်အတွက် ဂုဏ်ပြုကြောင်း ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)သဝဏ်လွှာပေးပို့](https://chinworld.org/2026/04/ဦးမင်းအောင်လှိုင်အား-နိ/) - ဧပြီလ ၃ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏နိုင်ငံ‌တော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့်အတွက် ဂုဏ်ပြုကြောင်း ၂၀၂၅ ရွေး ကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်မှာ အမျိုးသားနဲ့ပြည်န​ယ်လွှတ်တော် နေရာ ၇ နေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့တဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP)က သဝဏ်လွှာပေးပို့ကြောင်း ဒီနေ့ ဧပြီလ ၃ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လူကြီးမင်းအား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဆယ့်တစ်ဦးမြောက်နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရသည့်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ နှင့် ဇိုမီးတိုင်းရင်းသားများအားလုံးက အထူးပင် ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူမိပါကြောင်း ဦးစွာပထမ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။လို့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လူကြီးမင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံတော်ကြီးသည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တရားမျှတမှုနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံတို့ မျှော်လင့် တောင့်တနေသည့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ဆောက်ရေးတို့တွင်
- [အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် မဲအများဆုံးဖြင့် သမ္မတဖြစ်လာ](https://chinworld.org/2026/04/အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင/) - ဧပြီလ ၃ ရက်။ ဒီကနေ့ဧပြီလ ၃ ရက်မှာ နေပြည်တော်မှာပြုလုပ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုဖြင့် သမ္မတရွေးချယ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က မဲအများဆုံးနဲ့ သမ္မတရွေးချယ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၅၈၄ ယောက်ရဲ့ မဲလက်မှတ်နဲ့ လျှိုဝှက်ဆန္ဒမဲပေးတဲ့ စနစ်နဲ့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ဦးညိုစောက ၁၂၆ မဲ ဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ ၁ နေရာကို ရပြီး ၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးက ၂၉ မဲရရှိလို့ ဒုတိယ သမ္မတ ၂ နေရာကို ရပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ၄၂၉ မဲ ဖြင့် သမ္မတဖြစ်လာပါတယ်။ ပြည်သူ့/ အမျိုးသား / တပ်မတော် လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့ ၃ ခုက ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားတဲ့ ဒုတိယသမ္မတ
- [အိုင်ဇောလ် စည်ပင်ရွေးကောက်ပွဲဝင် အမျိုးသမီးလောင်းတွေကို အွန်လိုင်းကနေ စော်ကားတိုက်ခိုက်မှုတွေရှိနေရင် တရားစွဲမယ်လို့ MNF သတိပေး](https://chinworld.org/2026/04/အိုင်ဇောလ်-စည်ပင်ရွေးကေ/) - ဧပြီလ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏မြို့တော် အိုင်ဇောလ်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ (AMC) ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်မှာ အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ပြီး "မသင့်တော်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ၊ အသရေဖျက်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ" နဲ့ အွန်လိုင်းကနေ တိုက်ခိုက်နေသူတွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူသွားမယ်လို့ အတိုက်အခံ မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး (MNF) က မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့မှာ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်တာတွေနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ ပိုများလာတဲ့အပေါ် MNF ခေါင်းဆောင်တွေက စိုးရိမ်ပူပန်နေကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အာဏာရ Zoram People's Movement (ZPM) အနေနဲ့လည်း သန့်ရှင်းပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်လာအောင် စံနမူနာပြ လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ MNF ဥပဒေရေးရာဘုတ်အဖွဲ့ ဘဏ္ဍာရေးမှူး
- [ကလေးမြို့ ဂိုဏ်းပေါင်းစုံ ခရစ်ယာန် သင်္ချိုင်းကော်မတီမှ သင်္ချိုင်း အသုံးပြုခကို နှုန်းထား အသစ် ဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်](https://chinworld.org/2026/04/ကလေးမြို့-ဂိုဏ်းပေါင်းစ/) - ဧပြီလ ၂ ရက်။ ဧပြီ ၁ ရက်နေ့က စပြီး အသစ်ရွေးချယ်ထားတဲ့ ကလေးမြို့ ဒိုးဝိုင်းချောင်း ဂိုဏ်းပေါင်းစုံ ခရစ်ယာန် သင်္ချိုင်း ကော်မတီ အမှုဆောင်အဖွဲ့ မှ တိုးမြင့်ကောက်ခံမည့်သင်္ချိုင်း အသုံးပြုခ နှုန်းထားသစ်များဖြင့် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကိစ္စ အရပ်ရပ်ကို စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အဖွဲ့ဆောင် အဖွဲ့ဝင် ဟောင်း တဦးရဲ့ ပြောကြားချက် အရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ဝင် အသင်းတော်တွေ အားလုံး မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ အစည်းအဝေး လုပ်တယ်။ အမှုဆောင် အဖွဲ့သစ် ကို ရွေးချယ် ခဲ့တယ်။ ကန်ထရိုက်တာတွေ တင်ပြတဲ့ သင်္ချိုင်း အသုံးပြုခ နှုန်းထား ကိစ္စလည်း တိုင်ပင် ကြတယ်။ အဲလိုနဲ့ ကုန်ဈေးနှုန်း
- [ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကြောင်ချောင်းရွာကိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ပြည်သူ (၇) ဦးသေဆုံးပြီး ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတဲ့အပေါ် များစွာဝမ်းနည်းရတယ်လို့ IKACC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/ပလက်ဝမြို့နယ်၊-ကြောင်ချ/) - ဧပြီလ ၂ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကြောင်ချောင်းကျေးရွာက အရပ်သားပြည်သူ (၇) ဦးသေဆုံးပြီး ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့ပေါ် များစွာဝမ်းနည်းရတယ်လို့ ကြားကာလ ခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စုများရေးရာ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ( IKACC) က ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကြောင်ချောင်းကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီချိန်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာ (၂) စီးဖြင့် အကြောင်းမဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ်၊ ရော့ကတ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု ၂ ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ လို့ အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူ ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့
- [စစ်ဘေးရှောင်အရေးအပါအဝင် ချင်းအမျိုးသားပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ZORO အဖွဲ့နဲ့ Chinland Council ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/04/စစ်ဘေးရှောင်အရေးအပါအဝင/) - ဧပြီလ ၁ ရက်။ စစ်ဘေးရှောင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးအပါအဝင် ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး ကိစ္စရပ်တွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Zo Reunification Organization ( ZORO) အဖွဲ့နဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) ကောင်စီက ဒုတိယဥက္ကဌ (၁) ၊ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးချုပ်တို့ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရက ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ZORO အဖွဲ့ ဥက္ကဌ Pu R. Sangkawia နဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) ကောင်စီက ဒုတိယဥက္ကဌ (၁) ဆလိုင်းမင်းညို နဲ့
- [စစ်ကော်မရှင်၏ အစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းရေး ပြင်ဆင်မှုနှင့်အတူ ချင်းပြည်က အရှိန်အဟုန်မြှင့်လာသည့် စစ်မှုထမ်းစုဆောင်းမှုများ](https://chinworld.org/2026/04/စစ်ကော်မရှင်၏-အစိုးရသစ်/) - DonBosco လက်ရှိမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပပြီးနောက် လွှတ်တော်ခေါ်ယူခြင်း၊ သမ္မတသစ် ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ကာလတစ်လျှောက် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည်လည်း တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရန်အတွက် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒများချမှတ်ကာ စစ်သားစုဆောင်းမှုများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာကြသည်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) ဦးဆောင်သည့် Chinland Council (ချင်းပြည်အစိုးရ) သည် တပ်အင်အား တည်ဆောက်နိုင်ရန်အတွက် စစ်မှုထမ်းကာလကို (၃) နှစ် သတ်မှတ်ကာ တပ်သားသစ် စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လဆန်းပိုင်းတွင် စတင်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ မူဝါဒကို Chinland Council တွင် ပါဝင်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်း ၂၀ ကျော်၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် နယ်မြေများ ပြန်လည်မဆုံးရှုံးစေရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေးအတွက်
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ စုံ / မ နေ့သတ်မှတ်ယာဉ်စဖမ်းဆီးတဲ့ ဒီနေ့မှာ မြို့ပေါ် အသွားအလာ မရှိသလောက် ဖြစ်](https://chinworld.org/2026/04/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-စုံ-မ-န/) - ဧပြီလ ၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ဆီချွေတာသတ်မှတ်ချက်အရ စုံ / မ သတ်မှတ်နေ့ရက်အတိုင်း ယာဉ်မောင်းနှင်မှု ကန့်သတ်ချက်ကို ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ပြီး ယာဥ်များကို စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးတာတွေကြောင့် မြို့နေလူထု အများစု အပြင်ထွက်သွားလာသူ မရှိသလောက် ဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ပေါ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီနေ့ ခါတိုင်းထက် အသွားအလာရှင်းတယ် မနက်က စည်ပင်ရုံးရှေ့မှာဆို အင်အားအများကြီးနဲ့ အဖွဲ့စုံ စစ်တယ်၊ ဖမ်းတယ် ရဲ ၊ ယာဉ်ထိန်း၊ ထွေအုပ် ၊ အပြာဝတ်တွေကောပါတယ် လမ်းပေါ်မှာ လူရှင်းနေတာဘဲ မဖြစ်မနေမှ သွားလာကြတယ် ဈေးရောင်း ဈေးဝယ်လည်း မဖြစ်ကြဘူး ဆီဈေးတွေကလည်း ဓာတ်ဆီ တဂါလံကို ၅
- [တော်လှန်ရေးမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်တဲ့လူငယ်များကို စစ်ပညာအပြင် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်များပါ ပံ့ပိုးသင်ကြားပေးမယ်လို့ ZFU/PDF Zoland ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/တော်လှန်ရေးမှာ-ပူးပေါင်/) - မတ်လ ၃၁ ရက်။ တီးတိန်ခရိုင် အတွင်း အခြေပြု စစ်ရေးလှုပ်ရှားသော ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တခုဖြစ်တဲ့ Zomi Federal Union (ZFU/ PDF Zoland) က (ZFU/ PDF Zoland)က မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်း တည်ထောင်ခြင်း (၅) နှစ်ပြည့် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်မှာ မိမိတို့နဲ့ လက်တွဲကာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်နေကြသည့် လူငယ်များအတွက် စစ်ရေးကျွမ်းကျင်မှု သာမက အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ ပညာရပ်များကိုပါ သင်ကြားပံ့ပိုးပေးသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ယင်းကြေငြာချက်တွင် တော်လှန်ရေး နှင့် ပတ်သက်ပြီး လတ်တလောအချိန်တွင် ZFU/ PDF Zoland အနေဖြင့် လူငယ်များနှင့် လက်တွဲ၍ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မပျက် ဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရှိ
- [တော်လှန်ရေးအရှိန်မြှင့်ဖို့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ(SCEF)ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာ](https://chinworld.org/2026/03/အသွင်ကူးပြောင်းရေးအတွက/) - မတ်လ ၃၁ ရက် စစ်ကော်မရှင်က အစိုးရဖွဲ့နိုင်ဖို့အတွက် သမ္မတလောင်းစာရင်း တင်သွင်းတဲ့နေ့မှာပဲ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ (Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union - SCEF) ကို တရားဝင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်းနဲ့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ အစီအမံတွေကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့ တော်လှန်ရေးအရှိန်မြှင့်တင်သွားမယ်လို့ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ဒီကောင်စီကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) နဲ့ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) စတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း (EROs) ၄ ဖွဲ့ရဲ့ ကိုယ်စားပြုမဏ္ဍိုင်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) ပါဝင်တဲ့ ပြည်သူ့ကိုယ်စားပြုမဏ္ဍိုင်နဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) အပါအဝင် အမျိုးသမီးကိုယ်စားပြုမဏ္ဍိုင်တို့နဲ့ အခြေခံပြီး တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။ “ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ” (Steering Council for
- [ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်က ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ကို ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း](https://chinworld.org/2026/03/ပြည်သူ့လွှတ်တော်က-ဗိုလ်/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲတွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့နဲ့အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး များကို ဒီနေ့ မတ်၃၀ ရက်က ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့အမျိုးသားလွှတ်တော်တွေမှာ ကျင်းပရာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦး အဖြစ် အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်က ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးပါတီအမတ် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ကို အမည်စာရင်းတင်သွင်းအဆိုပြုခဲ့ကြကြောင်းသိရပါတယ်။ ဒေါ်နန်းနီနီအေးဟာ ၂၀၁၅ ၊၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ကရင်ပြည်နယ်မှအနိုင်ရခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ၁ ဦးဖြစ်ခဲ့ကာ လက်ရှိမှာတော့ သူမဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ပထမဆုံးအမျိုးသမီးဒုသမ္မတဖြစ်လာတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။
- [တီးတိန်ခရိုင် လမ်းဦးစီးဌာနမှ ကုမ္ပဏီများထံ လူကြီးများ ကန်တော့ရန် လုပ်ငန်း ဘတ်ဂျက်၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်း ကောက်ခံလို့ လုပ်ငန်းထိခိုက်](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်ခရိုင်-လမ်းဦးစီး/) - မတ်လ ၃၁ ရက်။ တီးတိန်ခရိုင် လမ်းဦးစီးဌာန အောက်ရှိ လုပ်ငန်းများတွင် တင်ဒါ ရရှိ လုပ်ကိုင် နေတဲ့ ကုမ္ပဏီများကို ခရိုင်လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး (EE)မှ လူကြီးများ ကန်တော့ရန် ဟူသော အကြောင်းပြချက် ဖြင့် လုပ်ငန်း ဘတ်ဂျက်၏ ၂ ရာခိုင်နှုန်းကို ကောက်ခံနေလို့လုပ်ငန်းထိခိုက်တယ် လို့ တီးတိန်မြို့နယ် မှာ လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာ တဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အခြေအနေ အရ တီးတိန်နယ်ခံ ကုမ္ပဏီတွေက ဟားခါးမြို့ကို လာပြီး တင်ဒါ ဆွဲ ဖို့ အခက်အခဲ တွေ အများကြီး ရှိတယ်။ နယ်ခံ ကုမ္ပဏီတွေက လုပ်ငန်း ရတာ နည်းတယ်။ လုပ်ငန်း
- [မီဇိုရမ်ရောက် အမေရိကန်နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေကြောင့် အိန္ဒိယအတွက် ဘာခြိမ်းခြောက်မှုမှမရှိဘူးလို့ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေး၀န်ကြီးပြော](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ရောက်-အမေရိကန်န/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) က မကြာခင်က ဖမ်းဆီးလိုက်တဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံသား ၆ ဦးဟာ အိန္ဒိယရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် ဘာခြိမ်းခြောက်မှုမှမရှိပဲ မြန်မာပြည်ထဲက လက်နက်ကိုင်တွေကို သင်တန်းပေးဖို့ အိန္ဒိယကိုဖြတ်ရခြင်းသာဖြစ်တယ်လို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Amit Shah က မတ်လ (၂၉) ရက်နေ့က ရှင်းလင်းပြောကြားလိုက်ပါတယ် ။ အဲဒီအဖွဲ့ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို လမ်းကြောင်းအဖြစ် အသုံးပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံထဲက လက်နက်ကိုင် အခြေစိုက်စခန်းတွေမှာ "အကြမ်းဖက်" (Terrorist) သင်တန်းတက်ရောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝန်ကြီးရှားက “အကြမ်းဖက်” ဆိုတဲ့စကားလုံးကို အထူးပြု သုံးနှုန်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "သူတို့ဟာ မီဇိုရမ်ကနေတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထဲကို ဖြတ်ကျော်ဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ အဖမ်းခံခဲ့ရတာပါ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်စခန်းတွေကို ယူကရိန်းနိုင်ငံသားတွေအတွက်
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာ အနီးမှာအမျိုးသမီး ၁ ဦး မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိပြီးသေဆုံး](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ပ-5/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာ အနီးမှာ လမ်းပြုပြင်နေတဲ့ အသက် ၂၆ နှစ် အရွယ် Lia Dim Suan Nem (ခ) Di Neam ဟာ မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိပြီး အသက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ် လို့ ဒေသခံ ရွာသားများ ထံ မှ သိရှိရ ပါတယ်။ “မိုင်း မတော်တဆ ဖြစ်တာက ကလေး-တီးတိန် လမ်းမကြီး ပေါ်ရှိ မိုင်တိုင် ၅မိုင် နှင့် မွာလ်ပီးရွာ အကြားမှာပါ။ လမ်း ပြုပြင်ဖို့ သွားရင်း မိုင်းထိ သွားတာပါ။ ကလေးမြို့ ပြည်သူ့ ဆေးရုံ ကို ပို့ လိုက်ကြ ပေမယ့်
- [မီဇိုရမ်ဟာ အိန္ဒိယရဲ့ Act East Policy မှာ မဟာဗျူဟာကျတဲ့ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာနေတယ်လို့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးပြော](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ဟာ-အိန္ဒိယရဲ့-act-east-policy/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သုံးနိုင်ငံဆုံရာ နယ်စပ်မှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ တည်ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ ရှေ့ရှုမျှော်ကြည့်မူဝါဒ (Act East Policy) မှာ မဟာဗျူဟာကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပိုပြီးပါဝင်လာနေတယ်လို့ မီဇိုရမ် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး VK Singh က သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ Punjab နဲ့ Himachal Pradesh ပြည်နယ်တွေက လာရောက်တဲ့ သတင်းထောက်အဖွဲ့နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ဘုရင်ခံ Singh က မီဇိုရမ်ဟာ လူဦးရေနည်းပြီး နယ်မြေအကျယ်အဝန်း သေးငယ်ပေမဲ့လည်း ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ အရေးပါပုံကို အလေးပေးပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ "မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ထူးခြားတဲ့ တည်နေရာမှာ ရှိနေတာကြောင့် အိန္ဒိယရဲ့ Act East Policy မှာ အဓိကကျတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ
- [ပလက်ဝမြို့နယ်၊ကြောင်ချောင်းရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု ကလေးအပါ အရပ်သား ၇ ဦးသေဆုံးကြောင်း AA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ပလက်ဝမြို့နယ်၊ကြောင်ချ/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ကြောင်ချောင်းကျေးရွာကို မတ်လ ၂၉ ရက်က စစ်ကော်မရှင်လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့အတွက် ကလေးအပါ အရပ်သား ၇ ဦးသေဆုံးပြီး ၄ ဦးဒဏ်ရာရသွားကြောင်း ပလက်ဝမြို့နယ်ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)က ဒီနေ့ မတ်လ ၃၀ ရက်မှာ သတင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဆိုပါကျေးရွာအနီး မည်သည့်တိုက်ပွဲမှလည်းမရှိဘဲ အဆိုပါကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်လေတပ်က ယမန်နေ့ မတ်လ (၂၉) ရက်နေ့၊ ညနေ (၄) နာရီ (၀၅) မိနစ်တွင် ဂျက်ဖိုက်တာနှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ်၊ ရော့ကတ်ဖြင့်တိုက်ခိုက်မှု နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း AA က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဆိုပါ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် ကြောင်ချောင်းကျေးရွာမှ အသက် (၁၆) နှစ်အောက် ကလေး (၄) ဦးအပါအဝင်
- [တီးတိန်မြို့နယ် ဘွင်ကျေးရွာမှ အသက်မပြည်သေးသူ ကလေးများ အပါအဝင် လူငယ် ၂၉ ဦးကို စစ်မှုထမ်းရန် PDF-Zoland အဖွဲ့မှ ခေါ်ဆောင်](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်-ဘွင်ကျေ/) - မတ်လ ၃၀ ရက်။ မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့ ညဘက်ပိုင်းမှာ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ တခု ဖြစ်တဲ့ PDF-Zoland က တီးတိန်မြို့နယ် ဘွင် (Buan) ကျေးရွာထားသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အသက်မပြည့်သေးသူ ကလေး သူငယ် တချို့ အပါအဝင် ရွာလူငယ် ၂၉ ဦးကို စစ်မှုထမ်းဖို့ ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားတယ် လို့ ဒေသခံ ရွာသား များထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “PDF-Zoland တွေ ဝင်လာတာက တနင်္ဂနွေနေ့ ည မှာ ပါ။ ဆရာ ရှင်းပေါင် တို့အိမ်မှာ Wifi နဲ့ အင်တာနက် သုံးနေတဲ့ ဆယ်ကျော်သက် အရွယ် ကလေး တချို့ရယ်၊ လူငယ်
- [မြန်မာစစ်တပ်၏ ခရစ်ယာန်များအပေါ် ကျူးလွန်မှုများအား စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် BRI က အမေရိကန်အစိုးရကို တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2026/03/မြန်မာစစ်တပ်၏-ခရစ်ယာန်မ/) - မတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာစစ်တပ်က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ မြောက်တယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မြန်မာသုတေသနဌာန (Burma Research Institute - BRI) က ထရမ့်အစိုးရကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ က ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ BRI ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် မာ့ခ်ဝေါ်ကာ (Mark Walker) နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုမှာ BRI က ဇန်နဝါရီလအတွင်း ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ခရစ်ယာန်တွေအပေါ် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ချိုးဖောက်မှု အစီရင်ခံစာပါ အကြံပြုချက် ၁၀ ချက်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊
- [ဟားခါးတွင် လူငယ် ၃ ဦးအား စစ်ကော်မရှင်က ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ပြီး လက်နက်ကိုင်များအဖြစ် အကွက်ဆင်ခဲ့မှုအပေါ်  CDF-Hakha ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချ](https://chinworld.org/2026/03/ဟားခါးတွင်-လူငယ်-၃-ဦးအား/) - မတ်လ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့တွင် မိသားစုကိစ္စဖြင့် မြို့ပြင်ထွက်လာသည့် ဒေသခံလူငယ် ၃ ဦးကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးပြီးနောက် မည်သည့်တရားဥပဒေနှင့်မျှ ညီညွတ်ခြင်းမရှိဘဲ လူမဆန်စွာ ရိုက်နှက်နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် လုပ်ရပ်အပေါ် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကြောင်း ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force - Hakha (CDF-Hakha) က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဖမ်းဆီးထားသူများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းဘေးတွင် ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကို တမင်တကာ အကွက်ဆင်ချထားကာ ဓာတ်ပုံရိုက်၍ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ် တင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကို အတုအယောင် လက်နက်ကိုင်များအဖြစ် ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းသည့် ယုတ်မာသော လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြစ်ကြောင်း CDF-Hakha က ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။
- [ကလေး - ကဘော် - ဂန့်ဂေါ ဒေသအတွင်းက အရွယ်ရောက်ပြီးသူအားလုံး စစ်မှုထမ်းကြဖို့ CDF-KKG ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ကလေး-ကဘော်-ဂန့်ဂေါ-ဒေသအတ/) - မတ်လ ၂၉ ရက်။ ကလေး - ကဘော် - ဂန့်ဂေါဒေသ အတွင်းက အရွယ်ရောက်ပြီးသူအားလုံး စစ်အာဏာရှင် အမြစ်ပြုတ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းတာဝန်မှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့ Chinland Defense Force – Kalay Kabaw Gangaw (CDF-KKG) က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ တိုက်တွန်း နှိုးဆော်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နွေဦးပြည်သူ့တော်လှန်ရေး (၅) နှစ်တာ ကာလအတွင်းတွင် CDF-KKG မှ ရဲဘော်ရဲမေ (၉၂) ဦး မြင့်မြတ်စွာ အသက်ပေးလှူခဲ့ကြပြီဖြစ်ပြီး ကိုယ်လက်အင်္ဂါ စွန့်လွှတ်သူများအပါအဝင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ စုစုပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးအတွက် အသက်နှင့် ခန္ဓာ ပေးလှူခဲ့ကြ ကုန်သော အာဇာနည် အပေါင်းကို အစဉ်အောက့်မေ့လျက် ဂုဏ်ပြုဦးညွတ်အလေးပြုတယ်လို့လည်း
- [ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲလာတာလို့ထွက်ဆိုတဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားကိုပြည်နှင်ဒဏ်ပေး](https://chinworld.org/2026/03/ချင်းပြည်နယ်က-သူငယ်ချင်/) - မတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းကို နယ်မြေကန့်သတ်ချက်စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုမိန့် (PAP) မပါဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဆင်နွှဲဖို့ လာရောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ထွက်ဆိုခဲ့ပေမယ့် အာဏာပိုင်တွေက သူ့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အသက် ၅၈ နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ အဆိုပါစလိုဗက်ကီးယားအမျိုးသားဟာ ထိုင်းနိုင်ငံကနေတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကမှတစ်ဆင့် မီဇိုရမ်သို့ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ကာ၊ ချင်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်အရ သင်္ကြန်ပွဲတော် (Water Festival) တက်ရောက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ ၎င်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့မှာပဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ သွားလာခွင့်အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ PAP ခွင့်ပြုမိန့်မရှိတာကြောင့် အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် ရုရှားနိုင်ငံသားတစ်ဦးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး၊
- [တီးတိန်မြို့နယ် ဒိမ်ပီးကျေးရွာမှာ စစ်သားစုဆောင်းမှု တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးသူ ၁ ဦး ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရရှိပြီး ဆေးရုံတင်ရ](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်-ဒိမ်ပီး/) - မတ်လ ၂၈ ရက်။ မတ်လ ၂၆ ရက်ညက တီးတိန်မြို့နယ်မှာ အခြေပြုပြီး စစ်ရေး လှုပ်ရှားတဲ့ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့မှ စစ်သားစုဆောင်းဖို့ တီးတိန်မြို့နယ် ဒိမ်ပီး ကျေးရွာထဲသို့ ဝင်လာတာကြောင့် တိမ်းရှောင်ပြေးထွက်ရာကနေ ဒိမ်ပီးရွာသား ကိုခမ်ငိုက်ပေါင် (Kham Ngaih Pau) ဟာ ပေါင်ခြံမှာ သွေးကြောပြတ်ရှ ဒဏ်ရာ ရပြီး သွေးထွက်လွန် လက္ခဏာ ဖြစ်လာတာကြောင့် တီးတိန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ပို့ဆောင် ကုသ ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ဒိမ်ပီးရွာသားများ ထံမှ သိရ ပါတယ်။ “ဒိမ်ပီး(Dimpi) ရွာထဲမှာ PDF-Zoland တွေ ဝင်လာတာက မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့ ညနေ ၇ နာရီ ခန့်လောက်
- [စစ်အာဏာသိမ်းပြီး ချင်းပြည်နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးသူငယ် သေဆုံးသူ ၁၀၆ ဦးအထိရှိ](https://chinworld.org/2026/03/စစ်အာဏာသိမ်းပြီး-ချင်းပ/) - မတ်လ ၂၇ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှ စပြီး ယခုလအထိ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လက်ချက်ကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ကလေးသူငယ် ၁၀၆ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး အဲဒီထဲမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးရသူ အရေအတွက်ဟာ အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ဒီနေ့ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ နောက်ဆုံးအချက်အလက်တွေကို ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ CHRO ရဲ့ မှတ်တမ်းပြုစုချက်တွေအရ အာဏာသိမ်းချိန်ကစပြီး ဒီနေ့အထိ ချင်းပြည်နယ်မှာ အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ် ၁၀၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ သေဆုံးရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ၅၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဒါဟာ စုစုပေါင်းသေဆုံးမှုရဲ့ ထက်ဝက်နီးပါး ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။
- [ငဖဲမြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးသေဆုံးကြောင်း CDF-Asho ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ငဖဲမြို့နယ်မှာ-စစ်ကော်-2/) - မတ်လ ၂၇ ရက်။ မတ်လ ၂၅ ရက်က မကွေးတိုင်း၊ငဖဲမြို့နယ် မန်းချောင်း(ကြောင်သိုးဆည်)သို့စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးသေဆုံးကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်(CDF-Asho)က မတ်လ ၂၆ ရက်မှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ငဖဲမြို့အနောက်ဘက် တောရကျောင်းတွင် တပ်စွဲထားသော အင်အား ၅၀ ကျော်ပါသော စစ်ကော်မရှင် စစ်ကြောင်းသည် ငဖဲမြို့နယ်၊ မန်းချောင်း (ကြောင်နွားသိုး) ဆည်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး ယာယီတပ်စွဲစဉ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက် သန်းခေါင်ယံ ၁၂ နာရီခန့်မှာ မန်းချောင်းဆည် (ကြောင်နွားသိုး) ရေပိုလွှဲ အရှေ့ဘက် မီတာ ၉၀၀ ကျော်အတွင်း ယာယီတပ်စွဲထားသော စစ်ကော်မရှင်တပ်ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို နှင့် လူ့ဘောင်သစ် တပ်မတော် (NSA) တို့ ပူးပေါင်း၍ ထိုးစစ်ဆင်
- [တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု တိုက်ဖျက်ရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့်လာပြီး Valvum ရွာမှလည်း ရွာနယ်မြေအတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုကို ပြင်းထန်စွာ တားမြစ်](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်း-2/) - မတ်လ ၂၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအသီးသီးက မိမိတို့ရွာပိုင်နယ်မြေအတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ပပျောက်ရေးအတွက် ဒေသခံလူထုကိုယ်တိုင်က ကန့်ကွက်တားမြစ်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်လာရာ Valvum (ဗာလ်ဗွမ်း) ကျေးရွာ အနေဖြင့်လည်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးခြင်းကို ချွင်းချက်မရှိ ပိတ်ပင်ကြောင်းနှင့် ဖောက်ဖျက်ပါက ပြင်းထန်စွာ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ရွာလုံးကျွတ် အစည်းအဝေး ကနေ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ရွာသားများထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ကျွန်တော့်တို့ Valvum ကျေးရွာ လူထုအစည်းအဝေးမှာ ရွာသူရွာသား (၁၀၀) ကျော် တက်ရောက်ခဲ့တယ်။ အားလုံးရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ဘိန်းစိုက်ပျိုးဖို့ တောင်ယာခုတ်တာ၊ မြေပြုပြင်တာတွေ ကျေးရွာ နယ်မြေအတွင်းကနေ ရပ်ဆိုင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ စည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်တဲ့ သူတွေကို ရွာနင်ဒဏ် ပေးမယ်၊
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ အမျိုးသားမွေးဖွားနှုန်း မြင့်မားသလို သေဆုံးမှုမှာလည်း အမျိုးသားများကပင် ထိပ်ဆုံးကရှိနေ](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-အမျိုးသ/) - မတ်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အမျိုးသား (ယောက်ျားလေး) မွေးဖွားနှုန်းဟာ အမျိုးသမီးထက် အနည်းငယ် ပိုများနေပေမဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းမှာတော့ အမျိုးသားတွေက အမျိုးသမီးတွေထက် သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားနေတယ်လို့သိရပါတယ်။ ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယောက်ျားလေး မွေးဖွားသူ ၁၁,၀၇၆ ဦးရှိပြီး မိန်းကလေး မွေးဖွားသူ ၁၀,၇၉၇ ဦး ရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေဆုံးမှုစာရင်းမှာတော့ ကျား၊ မ ကွာဟချက်ဟာ အတော်လေး သိသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၈,၀၈၀ ရှိခဲ့ရာမှာ အမျိုးသား ၅,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးကတော့
- [ZFU/PDF-Zoland မှ အရွယ်ရောက်သူတိုင်း (၃) နှစ် စစ်မှုထမ်းရမည် ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် လိုင်တွီးရွာသား လူငယ် (၁၀) ဦးကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်](https://chinworld.org/2026/03/zfu-pdf-zoland-မှ-အရွယ်ရောက်သူတိုင်း/) - မတ်လ ၂၄ ရက်။ တီးတိန်ခရိုင်အတွင်း အခြေပြု စစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်း တခုဖြစ်တဲ့ Zomi Federal Union (ZFU)/ PDF-Zoland က ဇိုဂမ် (Zogam) နယ်မြေအတွင်းရှိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတိုင်း အနည်းဆုံး (၃) နှစ် မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းရမည်လို့ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပြီးနောက်၊ တီးတိန်မြို့နယ် လိုင်တွီး (Laaitui) ကျေးရွာအတွင်း ဝင်ရောက်ကာ လူငယ် (၁၀) ဦးကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဒေသခံများထံမှ သိရပါတယ်။ “မတ်လ (၂၃) ရက်နေ့မှာ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လိုင်တွီးရွာ ကို ရောက်လာပြီး ပြန်လှည့်ကြတယ်။ ဒီနေ့ မတ်လ (၂၄) ရက် နံနက်ပိုင်းမှာ Forland ကားတစ်စီး
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းမြှင့်တင်ရန် ကေဘယ်ကားစီမံကိန်း ဖော်ဆောင်မည်](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏-ခရီးသွ/) - မတ်လ ၂၀ ရက်။ တောတောင်များ ထူထပ်စွာရှိတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ပိုမိုခိုင်မာစေဖို့အတွက် Serchhip ခရိုင်၊ Thenzawl မြို့အနီးမှာရှိတဲ့ ပြည်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး Vantawng ရေတံခွန်မှာ ကေဘယ်ကား (Ropeway) တစ်ခု တည်ဆောက်သွားမယ်လို့ အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ကြောင်း India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းဟာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံးရေတံခွန်ကြီးကို ငှက်မျက်စိမြင်ကွင်း (Bird's-eye perspective) အတိုင်း အပေါ်စီးကနေ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်စေမှာဖြစ်ပြီး၊ ဒီအတွက် ရန်ပုံငွေကိုတော့ ပြည်နယ်များအတွက် အထူးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကူအညီပေးရေးအစီအစဉ် (SASCI) အောက်ကနေ အသုံးပြုသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ အရာရှိရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စီမံကိန်းအတွက် အိန္ဒိယရူပီးငွေ
- [ဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ကြားက ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် အစည်းအဝေး စတင် ကျင်းပပြီး Pu Kawl Lian Thang အား ဥက္ကဌ အဖြစ် တင်မြှောက်](https://chinworld.org/2026/03/ဒရုန်းများဖြင့်-တိုက်ခိ/) - မတ်လ ၂၀ ရက်။ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့ ရှိ ပြည်နယ်လွှတ်တော် အဆောက်အဦး မှာ တတိယ အကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး ချင်းဒေသတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ဒရုန်းများဖြင့် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်သည့်ကြားမှ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ ၏ ပြည်နယ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်တဲ့ Pu Kawl Lian Thang ကို ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဥက္ကဌ အဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက် နိုင် ခဲ့ကြောင်း ဟားခါးမြို့နေ ဝန်ထမ်း အသိုင်းအဝိုင်းမှ သိရပါတယ်။ Pu Kawl Lian Thang ဟာ ပလက်ဝမြို့နယ်
- [အရွယ်ရောက်ပြီး ချင်းအမျိုးသားတွေ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းကြဖို့ CNF / CNA တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2026/03/အရွယ်ရောက်ပြီး-ချင်းအမျ/) - မတ်လ ၂၀ ရက်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ချင်းအမျိုးသားပြည်သူ တရပ်လုံးအနေဖြင့် အမျိုးသားရေးအသိ၊ အမျိုးသားရေးတာဝန်ဖြင့် ချင်းတော်လှန်ရေးတွင် စစ်မှုထမ်းကြဖို့ (၃၈) နှစ်မြောက် ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF / CNA) က ဒီကနေ့ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့မှာ အထူးတိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ဟာ ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်ရရှိရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ထူထောင်ရေးအတွက် အမျိုးသားလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတိုက်ပွဲဝင်လာတဲ့ (၃၈) နှစ်မြောက် ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့ ဖြစ်ပြီး ၃၈ နှစ်တာ ချင်းတော်လှန်ရေးကာကလအတွင်း အသက်ပေးလှူသွားကြတဲ့ သူရဲကောင်း အာဇာနည်တွေနဲ့ ကိုယ်လက်အဂါၤ တစိတ်တပိုင်း ပေးလှူခဲ့ကြတဲ့ ရဲဘော်ရဲမေတွေကိုလည်း ဂုဏ်ပြုဦးညွှတ် ဂါရဝပြုတယ်လို့ CNF / CNA က
- [အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဌအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးအောင်လင်းဒွေးကို ခန့်အပ်](https://chinworld.org/2026/03/အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္က/) - မတ်လ ၁၈ ရက်။ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် အစည်းအဝေးကို အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှာ နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော်မှာ စကျင်းပပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဌ နေရာအတွက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ(USDP) အမတ် ဦးအောင်လင်းဒွေးကို ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဌနေရာအတွက် လက်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကောင်စီရုံးရဲ့ အမှုဆောင်ချုပ်လည်းဖြစ်တဲ့ ဦးအောင်လင်းဒွေးကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဒုဥက္ကဌ အဖြစ် ကချင်ပြည်နယ်အမတ် ဦးဂျာဖမ်းနော်တောင်ကို ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဌနဲ့ ဒုဥက္ကဌ နေရာတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်တော့မယ့် သူတွေဟာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကနေ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး အနိုင်ရခဲ့သူတွေလည်းဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ သမ္မတရွေးချယ်တာကို ပြုလုပ်ပြီး အဲဒီလုပ်ငန်းစဉ်ကို
- [နိုင်ငံတကာလွှတ်တော်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ပြီး တော်လှန်ရေးအစိုးရရဲ့ ဖြစ်တည်မှုမြှင့်တင်ပေးဖို့ CRPH ရဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ NUG ယာယီသမ္မတပြော](https://chinworld.org/2026/03/နိုင်ငံတကာလွှတ်တော်တွေ/) - မတ်လ ၁၆ ရက်။ နိုင်ငံတကာကလွှတ်တော်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ပြီး တော်လှန်ရေးအစိုးရရဲ့ ဖြစ်တည်မှုမြှင့်တင်ပေးကြဖို့ ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ - CRPH ရဲ့ နဝမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းဝေးမှာ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက လွှတ်တော်ခေါ်တဲ့ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၆ ရက်မှာဘဲ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရတဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ - CRPH ကလည်း နဝမအကြိမ်မြောက် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် အစည်းအဝေးခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ကြပါတယ်။ NUG ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက “ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပြောကြားလိုတာကတော့
- [ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ ကွယ်လွန်သွားတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအလောင်းကို အာဏာပိုင်တွေက မိသားစုထံ ပြန်လွှဲပေးခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ၎င်းတို့ အစီအစဉ်ဖြင့်သာ မီးသဂြိုလ်လိုက်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ-ကွယ်/) - မတ်လ ၁၆ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့၊ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်မှာ ထောင်ဒဏ် (၁၀) နှစ် ချမှတ်ခံထားရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ကိုဝင်းမြင့်စိုးဟာ ထောင်တွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လုံလောက်စွာ မရရှိခဲ့ဘဲ ပြင်းထန်သော ရောဂါဝေဒနာဖြင့် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး အလောင်းကိုလည်း မိသားစုထံ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းမရှိဘဲ အာဏာပိုင်များအစီအစဉ်ဖြင့်သာ မီးသဂြိုလ်ခဲ့ကြတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် (PPNM) ရဲ့ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ကိုဝင်းမြင့်စိုး (၅၄ နှစ်)ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် “စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင် လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရပြီး ပုဒ်မ ၅၀၅-ကနှင့် ၃၀၂(က)
- [စစ်ကော်မရှင်က ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဌအဖြစ် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဥက္ကဌဦးခင်ရီကို ရွေးချယ်](https://chinworld.org/2026/03/စစ်ကော်မရှင်က-ပြည်သူ့လွ/) - မတ်လ ၁၆ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ နေပြည်တော်ရှိ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကိုစတင်ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီးပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဌအဖြစ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ (USDP)ဥက္ကဌ ဦးခင်ရီ နဲ့ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဌအဖြစ် လက်ရှိစစ်ကော်မရှင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်အုန်းကို ရွေးချယ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲမသမာမှုရှိတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ အနိုင်ရပါတီ NLD ပါတီက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ၊ ဖေဖော်ဝါရီမှာ လွှတ်တော်စဖို့ ပြင်နေချိန် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့ပြီး ၅ နှစ်အကြာ ၂၀၂၅ နှစ်ကုန်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲမှာ လွှတ်တော်နေရာအများစုကို ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီ (USDP)ကအနိင်ရခဲ့ကာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံးကာ ၄ ဦးဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-စစ်ကေ-2/) - မတ်လ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ လုံဟော့ ( Lunghawh) ကျေးရွာကို မနေ့ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့က စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဒေသခံ လူငယ် (၃) ဦးသေဆုံးပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရ ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဂျက်ဖိုက်တာ တစ်စီးနဲ့ လုံဟော့ ရွာ ( အောက်ရွာ) ဘက်ပိုင်းကို လေကြောင်းကနေ ဗုံး (၂) လုံးကြဲချခဲ့တာကြောင့် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ်တစ်ဦး၊ အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်တစ်ဦးနဲ့ အသက် ၂၀ အရွယ်
- [ကုလားတန်စီမံကိန်းနယ်မြေများကို AA က ထိန်းချုပ်ထားသဖြင့် လိုအပ်သလို ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းနေရကြောင်း မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ် ပြောကြား](https://chinworld.org/2026/03/ကုလားတန်စီမံကိန်းနယ်မြ/) - မတ်လ ၁၅ ရက်။ လက်ရှိမှာ ကုလားတန် ဘက်စုံသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်း (KMMTTP) လမ်းကြောင်းရှိတဲ့ နယ်မြေတွေကို မြန်မာစစ်ကော်မရှင်က ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ရဲ့ လက်အောက်မှာ ရှိနေတာကြောင့် AA နဲ့ လိုအပ်သလို ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ ပြုလုပ်နေရတယ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့က ပြုလုပ်တဲ့ ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးအတွင်း ဝန်ကြီးချုပ်က အခုလို ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းလမ်းကို တရားဝင် ဖွင့်လှစ်လိုက်မယ်ဆိုရင် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေ အများကြီး ရှိလာနိုင်တာကြောင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့အတွက် "Impact Study Team" (သက်ရောက်မှု လေ့လာရေးအဖွဲ့) ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အဆိုပါအဖွဲ့ရဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ရခိုင်ကုန်သည် မေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်းကို ပြန်အပ်ခဲ့တဲ့ ကယ်ရီသမားကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်က ဂုဏ်ပြုဆုချီးမြှင့်](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-ရခိ-2/) - မတ်လ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၊ အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ Chapchar Kut ပွဲတော်မှာ ရခိုင်ကုန်သည် တစ်ဦးမေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်း ( မြန်မာကျပ်ငွေ သိန်း ၇၅၀ခန့်)ကို ပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့တဲ့ သုံးဘီးကယ်ရီသမားကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ရှုပီးငွေ ၁ သိန်းနဲ့ ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာတွေ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့၊ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်နေထိုင်သူ Pu Henry Lalhmingmuana ဟာ သုံးဘီးကယ်ရီဆွဲကာ အလုပ်အလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည်တစ်ဦးက Pu Henry
- [စစ်မှုထမ်းကာလ ၃ နှစ် သတ်မှတ်ပြီး တပ်သားသစ်စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒ ချမှတ်ပြီး ဆောင်ရွက်နေပြီလို့ Chinland Council ပြော](https://chinworld.org/2026/03/စစ်မှုထမ်းကာလ-၃-နှစ်-သတ်/) - မတ်လ ၁၃ ရက်။ စစ်မှုထမ်းကာလ ၃ နှစ်သတ်မှတ်ပြီး တပ်အင်အားတည်ဆောက်နိုင်ဖို့အတွက် တပ်သားသစ်စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ မူဝါဒ ချမှတ်ပြီး ဒေသတချို့တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ဦးဆောင်တဲ့ Chinland Council ရဲ့ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁) ဆလိုင်းထက်နီက Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ Chinland Council တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး (၁) ဆလိုင်းထက်နီက “စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဆိုတာမဟုတ်ဘူး၊ တပ်အင်အားတည်ဆောက်နိုင်ဖို့အတွက် တပ်သား သစ်စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာမူဝါဒကို ချမှတ်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်တယ်၊ ဒါက ချင်းပြည်သူအားလုံးရဲ့ အမျိုးသားရေးတာဝန်ဖြစ်တယ်ပေါ့ ဒေသတချို့မှာတော့ ဒီမူဝါဒကို စနေပြီလို့ ပြောလို့ရပါတယ် ၊ စစ်မှုထမ်းကာလကို သုံးနှစ် သတ်မှတ်ထားတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်မှုမထမ်းလိုဘဲ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူတွေကို မူဝါဒနဲ့အညီ ထိုက်သင့်တဲ့ တန်ရာတန်ကြေးအတိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း
- [ဖလမ်းမြို့နယ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ စစ်အင်အား ၂၀၀ ကျော်နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်း ရိက္ခာတွေ ကလေးမြို့ကနေ ထပ်မံ ပို့လာတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်ကို-စစ်ကော/) - မတ်လ ၁၃ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ဘက်ကို စစ်ကူအင်အား ၂၀၀ ကျော် နဲ့လက်နက်ခဲယမ်း ရိက္ခာတွေ ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ထပ်မံ စစ်ကူအင်အားပို့ပြီး လက်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ်နဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်အကြားက ဗားလုံ၊ ဇောင်းကုန် ကျေးရွာ အနီးတဝိုက်ကို ရောက်ရှိလာနေပြီလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ် တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “အယောက် ၂၀၀ ကျော် ထပ်ပြီး စစ်ကူရောက်လာတယ် သိုင်းငင်းကနေ ဖလမ်းဘက်ကို ဆက်ထွက်လာပြီ ဗားလုံ ၊ ဇောင်းကုန် အဲဒီဝန်းကျင်တွေမှာရောက်နေပြီလို့ ကြားသိရတယ်၊ သူတို့ ( စစ်ကော်မရှင်တပ်) က စစ်ကြောင်း ၃ ကြောင်းထဲနဲ့တော့ ဖလမ်းကို မရောက်နိုင်ဘူးပေါ့ ဆက်တိုးဖို့က ၃ ကြောင်းစလုံး အထိနာထားတာကို
- [ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့လိုက်လျောမှုတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးသွားမယ်လို့ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဆို](https://chinworld.org/2026/03/ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့လိ/) - မတ်လ ၁၁ ရက်။ နိုင်ငံတော်အတွက်ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့လိုက်လျောမှုတွေကို ဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာဖြစ်သလို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေအနေနဲ့ ဒေသနဲ့နိုင်ငံတော်အကျိုးကိုသာ ဦးတည်ပြီး ဖြစ်နိုင်တာတွေကိုသာ တောင်းဆိုသွားကြဖို့လိုအပ်တယ်လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က မတ်လ၁၀ရက်က ပြုလုပ်တဲ့ ၂၀၂၁ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတော်အစိုးရဲ့ နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းမှုမရှိရင် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်ဖို့ များစွာအခက်အခဲရှိနေဦးမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မဖြစ်မနေ ဖော်ဆောင်ကြရမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိအစိုးရလက်ထက်မှာ NCAလက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ၈၉ကြိမ်၊ NCAလက်မှတ် မရေးထိုးရသေးတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ၂၅ကြိမ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ ၂၂ကြိမ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးဆောင်တွေနဲ့ ၁၃ကြိမ် စုစုပေါင်း ၁၄၉ကြိမ် တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အဲဒီလိုဆွေးနွေးတဲ့နေရာမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေရဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈ခုနှစ်) ပြင်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်တွေ၊ ဒေသနဲ့တိုင်းပြည်အတွက် အမှန်တကယ်လိုအပ်ပြီး ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့အချက်တွေကို အကျေအလည်ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့သလို
- [ဟားခါးမြို့မှာ ပြည်သူတွေကို ငွေညစ်နေတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးသေဆုံး၊၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ CDF – Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ဟားခါးမြို့မှာ-ပြည်သူတွ/) - မတ်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့မှာ ပြည်သူတွေကို မတရားနှောက်ယှက်ပြီး ငွေညစ်တာတွေ လုပ်တဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာမှာတင် သေဆုံးပြီး ၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ကာ ဒဏ်ရာရသူထဲက တစ်ဦး ထပ်မံ သေဆုံးတယ်လို့ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force – Hakha(CDF-Hakha) မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။ ဒီကနေ့ ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ ဆိုင်ကယ်စီးလာသူတွေကို စစ်ဆေးငွေညစ်နေတဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပစ်ခတ်တိုက်ခဲ့ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦးက နေရာမှာတင်သေဆုံးပြီး ၂ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကာ ဒဏ်ရာရသူထဲက ၁ ဦးဟာ စခန်းသို့ရောက်ရှိပြီး မကြာမီ ထပ်မံ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့လည်း Chinland
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ ဗုံးကိုင်မိလို့ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ် ကလေး၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၊ကလေး ၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-မပေါက်/) - မတ်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ Ramthlo ကျေးရွာမှာ ဒီကနေ့ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ၊ မနက်ပိုင်း ၁၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ စစ်ကျန်ဗုံးတလုံးကို ကိုင်မိလို့ ပေါက်ကွဲပြီး ဒေသခံ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်ကလေးငယ် ၁ ဦးသေဆုံးသွားပြီး ၊ ကလေး ၁ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိကာ ဆေးရုံတင်ထားရတယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(၊CNO / CNDF )ရဲ့ေပြာရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ ဆလိုင်းတင်မီက “ဒီကိစ္စက လေယာဉ်က ဗုံးချလို့ ဘာညာမဟုတ်ဘဲနဲ့ မနှစ်က ဗုံးတလုံး မပေါက်တဲ့ဟာပေါ့ အဲဒီဟာကို သူတို့သိမ်းထားတဲ့ဟာ လက်နက်ကိုင်တွေကို ပြန်အပ်ဖို့ဆိုပြီး သိမ်းထားတဲ့ဟာရှိတယ် အဲဒီဟာကို ကလေး ၂
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ရခိုင်ကုန်သည် မေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်းကို ပြန်အပ်ခဲ့တဲ့ ကယ်ရီသမားကို ဝန်ကြီးချုပ်က ဂုဏ်ပြုမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-ရခို/) - မတ်လ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည် တစ်ဦးမေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ ရူပီးငွေ ၁၅ သိန်းကျော်( မြန်မာကျပ်ငွေ သိန်း ၇၅၀ခန့်)ကို ပိုင်ရှင်ထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့တဲ့ သုံးဘီးကယ်ရီသမားကို ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ဂုဏ်ပြုဆုချီးမြှင့်သွားမယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းတွေဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့၊ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်နေထိုင်သူ Pu Henry Lalhmingmuana ဟာ သုံးဘီးကယ်ရီဆွဲကာ အလုပ်အလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က မြန်မာနိုင်ငံသား၊ ရခိုင်ကုန်သည်တစ်ဦးက Pu Henry Lalhmingmuana ဆီ သုံးဘီးကို ဌားရမ်းခဲ့ပြီး ၎င်းတည်းခို ခန်းတခုကို ပို့ဆောင်ခဲ့စဉ် ရခိုင်ကုန်သည်က သုံးဘီးပေါ်မှာ အိတ်အမဲရောင်ထဲထည့်ထားတဲ့ ရူပီး
- [ခရီးသွားလူငယ်တွေကို တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်မိတဲ့အတွက် CDF-Hakha တောင်းပန်](https://chinworld.org/2026/03/ခရီးသွားလူငယ်တွေကို-တုတ/) - မတ်လ ၁၂ ရက်။ "လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ မညီဘဲ တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်မိတဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့ မှားယွင်းသွားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကို ခွင့်လွှတ်ပေးကြပါ" လို့ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ဟားခါး (CDF-Hakha) က တာဝန်ရှိသူတွေက ခရီးသွားလူငယ်တွေကို တရားဝင် တောင်းပန်ကြောင်း မတ်လ (၁၂) ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မတ်လ ၇ ရက်နေ့က CDF-Hakha ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုမှာ ဂိတ်စောင့်နေတဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ဟာ ခရီးသွားလာနေတဲ့ လူငယ် ၁၃ ဦးကို (၂) ကြိမ်စီနဲ့၊ အခြားလူငယ် ၃ ဦးကို (၁) ကြိမ်စီ တုတ်နဲ့ ရိုက်နှက်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မတ်လအတွင်းမှာ နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံမှု ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး CDF-Hakha
- [တီးတိန်မြို့နယ် အနိုင်ရ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးပေါင်ဇလန်း လျှောက်ထားခံရသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာ အမှု စတင်ကြားနာ စစ်ဆေး](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်-အနိုင်ရ/) - မတ်လ ၁၁ ရက်။ မတ်လ ၉ ရက်နေ့ က စပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ တီးတိန်မြို့နယ်၏ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် (မဲအများဆုံး အနိုင်ယူ စနစ်) မဲန္ဒနယ် ကနေ အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ဦး ပေါင်ဇလန်း လျှောက်ထားခံရသော ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာ အပါအဝင် တင်သွင်းလာသော ကန့်ကွက်လွှာ အမှု နှစ်ခု ကို စတင်ကြားနာ စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ရှိ မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်များ အရ သိရှိရပါတယ်။ ယင်းကန့်ကွက်လွှာ နှစ်ခု ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁)
- [မြန်မာ ထောင်ချီ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာ ဟီရှို ဆူရှီရုံးချုပ်သို့ ဒေါက်တာဆာဆာသွားရောက်လည်ပတ်](https://chinworld.org/2026/03/မြန်မာ-ထောင်ချီ-အလုပ်လုပ/) - မတ်လ ၁၀ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နော့ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်၊ ရှားလော့မြို့မှာရှိတဲ့ မြန်မာကွန်မြူနတီတွေ ပူးပေါင်းပြီး မတ်လ ၈ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေး ရန်ပုံငွေရှာဖွေပွဲနဲ့ တွေ့ဆုံပွဲကို ဒေါက်တာဆာဆာ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီ တွေ့ဆုံပွဲအပြီးမှာချင်းတိုင်းရင်းသားတွေ အပါအဝင် မြန်မာပြည်သူထောင်နဲ့ချီ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ နာမည်ကျော် ဟီရှိုဆူရှီ (Hissho Sushi) ကုမ္ပဏီကိုလည်း သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ ချင်းကွန်မြူနတီတွေရဲ့ ချိတ်ဆက်ကူညီပေးမှုနဲ့အတူ ဟီရှို ဆူရှီလုပ်ငန်းက လုပ်ငန်းရှင်သူဌေးကြီးတွေနဲ့ပါ ဒေါက်တာဆာဆာ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့တာဖြစ်လို့ ဒါဟာ တိုင်းရင်းသားအင်အားစုတွေရဲ့ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်မှု အားကောင်းပုံကို ပြသနေတာလည်း ဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ကြပါတယ်။ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေပွဲနဲ့ တွေ့ဆုံပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ အထိမ်းအမှတ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ အစားအသောက်တွေ ရောင်းချလို့ရသမျှ ရန်ပုံငွေအားလုံးကိုလည်း ဒေါက်တာဆာဆာဆောင်ရွက်မယ့် မြန်မာ့အရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ သုံးဖို့အတွက် လှူဒါန်းခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီပွဲမှာ
- [တီးတိန်မြို့နယ် တုန်းဇံရွာ လူငယ် အသင်း အနေဖြင့် ရွာပိုင် နယ်နိမိတ် အတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုကို ချွင်းချက် မရှိ တားမြစ်သွားမယ်လို့ ဆို](https://chinworld.org/2026/03/တီးတိန်မြို့နယ်-တုန်းဇံ/) - မတ်လ ၁၀ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် တုန်းဇံရွာ နယ်နိမိတ် အတွင်း ဘိန်းစိုက်ခင်း ပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် တောင်ယာ ခုတ်မှုများ အပါအဝင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုများကို ကျေးရွာ လူငယ်များ အနေဖြင့် ချွင်းချက် မရှိ တားမြစ်သွားမည် ဖြစ်ပြီး တားမြစ်ချက်များကို မလိုက်နာဘဲ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုများ ဆောင်ရွက်လာပါက ဘိန်းပင်များကို ခုတ်ဖြတ် ရှင်းလင်းကာ ဘိန်းခင်း ၁ ဧက လျှင် ကျပ် ၅ သိန်း ဒဏ်ငွေ ပေးဆောင် စေမည် ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၁၀ နေ့မှာ တုန်းဇံကျေးရွာ လူငယ်များ အသင်းက ထုတ်ပြန် ထားပါတယ်။ တုန်းဇံကျေးရွာလူငယ်များ အသင်းရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ တုန်းဇံရွာနယ်မြေ အတွင်းမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ကို ချွင်းချက်
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၆ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုရန်  ကျောင်းသား/သူ ၉၁၅ ဦး စာရင်းပေးသွင်းကာ မနှစ်ကထက် ၂ ဆ ပိုများလာ ](https://chinworld.org/2026/03/ချင်းပြည်နယ်မှာ-၂၀၂၆-တက္/) - မတ်လ ၁၀ ရက်။ မနက်ဖြန် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ကနေ စပြီး ဖြေဆိုမယ့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ ကို ချင်းပြည်နယ် ကနေ ဟားခါးမြို့နယ် ၊အထက (၁) ဟားခါး နှင့် တီးတိန်မြို့နယ် အထက (၁) တီးတိန် စာစစ်ဌာန ၂ ခုမှာသာ ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး ဖြေဆိုရန် အတွက် စာရင်းပေးသွင်းသူ ၉၁၅ဦး ရှိကာ မနှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကထက် ၂ ဆ ပိုများလာတယ် လို့ ပညာရေး နဲ့ နီးစပ်တဲ့ အသိုင်းအဝိုင်း ကနေ သိရှိရပါတယ်။ အထက (၁) ဟားခါး မှာတော့ အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်း
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့လအတွင်း အလင်းဝင်ပူးပေါင်း ၊ လက်နက်ချ ၊ စစ်သုံ့ပန်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအထိ ရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ပြီးခဲ့/) - မတ်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း အလင်းဝင်ပူးပေါင်းဝင်ပူးပေါင်းသူနု့ဲ လက်နက်ချ ၊ စစ်သုံ့ပန်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် စစ်သား ဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀ ဦးအထိ ရှိတယ်လို့ ပြည်သူ့ပန်းတိုင် အဖွဲ့က မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အလင်းဝင်ပူးပေါင်းလာသူတွေထဲမှာ အများစုက စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ်တွေ အများစုပါဝင်တယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပြီး တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ တစ်လအတွင်း အလင်းဝင် ပူးပေါင်းနှင့် လက်နက်ချ ၊ စစ်သုံ့ပန်း စုစုပေါင်းဟာ ၂၀၀ ဦးခန့်ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ အလင်းဝင်ပူးပေါင်းလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် တပ်သား (၇) ဦးရှိပြီး၊ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရသူက စုစုပေါင်း ၃ ဦးရှိတယ်လို့လည်း ပြည်သူ့ပန်းတိုင်အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ချင်းပြည်နယ်၊
- [ဖလမ်းမြို့နယ်က တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး၊ ၃၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ICA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်က-တိုက်ပွဲ/) - မတ်လ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေအတွင်း အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦးကျော် သေဆုံးပြီး ၊ ၃၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီလို့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ်(ICA)ရဲ့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာအရ သိရပါတယ်။ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေမှာ ကျောင်း၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဆေးရုံအနီး ပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေသလို မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့်လည်း သာမန်ပြည်သူတွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရှိတာကိုလည်း တွေ့ရှိရတယ်လို့ ICA က ဆိုပါတယ်။ ဒီလိုအချက်အလက်တွေဟာ အရပ်သားကာကွယ်ရေးမလုံလောက်မှုကို ပြသနေပြီး လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေ ( IHL) လေးစားလိုက်နာမှုမရှိတဲ့
- [ပြီးစီးပြီဖြစ်သည့် မီဇိုရမ်ပြည်ကမြန်မာဒုက္ခသည်များ၏ ဇီဝသွင်ပြင်အချက်အလက်ကောက်ယူမှု နှင့် နောက်ကွယ်က စိုးရိမ်မှုများ](https://chinworld.org/2026/03/ပြီးစီးပြီဖြစ်သည့်-မီဇိ/) - ရေးသားသူ - DonBosco အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရ ပြည်ထဲရေးဌာန (Home Department) ၏ မတ်လ (၈) ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် စုစုပေါင်း ၃၅,၁၂၆ ဦးအနက် ၃၄,၁၆၀ ဦး၏ ဇီဝသွင်ပြင်အချက်အလက် (Biometric) ကောက်ယူမှုသည် ၉၇.၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြီးစီးလုနီးပါး ဖြစ်လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရသည် နိုင်ငံတကာအကူအညီပေးရေးအဖွဲ့များနှင့် ရန်ပုံငွေများကို နယ်စပ်ဒေသသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံခြားငွေကြေး ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဥပဒေ (Foreign Contribution Regulation Act - FCRA) အရ ပြည်ပမှ ရန်ပုံငွေလက်ခံသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများကို တင်းကျပ်စွာ စိစစ်ခြင်း၊ လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်ရောက်ခွင့်အတွက် အထူးခွင့်ပြုမိန့် (Protected
- [မီဇိုဘာသာစကားကို အိန္ဒိယဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအတွင်း အသိအမှတ်ပြုထည့်သွင်းရေး အဆို ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွင်းတင်သွင်းမည်](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုဘာသာစကားကို-အိန္ဒိ/) - မတ်လ ၉ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း အဓိကရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ မီဇိုဘာသာစကားကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ အဋ္ဌမဇယား (8th Schedule) ထဲမှာ တရား၀င် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ လွှတ်တော်အတွင်းရေးမှူးရုံးရဲ့ အရာရှိတွေ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို မတ်လ ၉ ရက်၊ တနင်္လာနေ့မှာ ကျင်းပမယ့် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးရဲ့ မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်းအစီအစဉ်အပြီးမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပညာရေးဝန်ကြီး Vanlalthlana က တင်သွင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဆိုပြုချက်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အဓိကဘာသာစကားတွေကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဇယားထဲမှာ မီဇိုဘာသာစကား ပါဝင်လာစေဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ပိုမိုအရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုဘာသာစကားဟာ မီဇိုမျိုးနွယ်စုအသီးသီးနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေကြားမှာ အချင်းချင်း
- [ချင်းလက်နက်ကိုင်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ဒေသတွေမှာ တရားရေးစနစ် ကျင့်သုံးနေတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သုံးသပ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာ မိတ်ဆက်ပွဲ CCPR က ပြုလုပ်](https://chinworld.org/2026/03/ချင်းလက်နက်ကိုင်တွေ-ထိန/) - မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသ အဖွဲ့အစည်း ၁၆ ဖွဲ့အတွင်း တရားရေးစနစ် ကျင့်သုံးနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လေ့လာသုံးသပ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာမိတ်ဆက်ပွဲကို ဒီကနေ့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှာ Chin Center for Peace & Reconciliation (CCPR) အဖွဲ့က မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ CCPR အဖွဲ့ရဲ့ Operations Director ကို Van Bawi Mang က -“၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ စပြီး အစပိုင်းမှာတော့ ချင်းပြည်မှာ ကမကထ အောက်ခြေကနေ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ပေါင်း (၂၄) အားလုံး အခြေအနေတွေ
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အသေခံဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရလို့ အမျိုးသမီးငယ် ၁ ဦးသေဆုံး၊ ၁ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-စစ်ကော/) - မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ လုံဟော့ ( Lunghawh ) ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ က အသေခံဒရုန်းတွေနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ လုံဟော့ ဒေသခံ ၁၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးသေဆုံးပြီး ၎င်း၏ မိခင်ဖြစ်သူ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ်ဟာလည်း ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အသေခံဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံဟော့ကျေးရွာရှိ နေအိမ်တစ်လုံးကို မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး (Grade – 10) တက်နေတဲ့ ကျောင်းသူ Mai Ruth Van Lal
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ဆောင်းရာသီကာလ လည်ပတ်ချင်စရာအကောင်းဆုံးပြည်နယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်မည်](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို-ဆောင/) - မတ်လ ၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ‌ဆောင်းရာသီကာလလည်ပတ်ချင်စရာ အကောင်းဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်အောင်ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေစဉ် အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား စုစုပေါင်း ၁၂.၆၈ သိန်း (၁,၂၆၈,၀၀၀) ကျော် လာရောက်ခဲ့တယ်လို့ ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး Lalnghinglova Hmar က မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Mizo National Front (MNF) ပါတီမှ လွှတ်တော်အမတ် Lalchhandama Ralte ရဲ့ မေးမြန်းမှုကို ဝန်ကြီး Hmar က ပြန်လည်ဖြေကြားရာမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံခြားခရီးသွား ၁၆,၈၉၈ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း
- [ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့မှာ စက်သုံးဆီ ဈေးတက်တာ မရှိပေမယ့် အပိုအလျှံဝယ်ယူခွင့်တော့ မပေးတော့ဘူးလို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့မ/) - မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့မှာ စက်သုံးဆီဈေးနှုုန်းတွေ ဈေးတက်တာမျိုးမရှိဘဲ ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ရှိပြီး တီးတိန်မြို့မှာတော့ ပုံးတွေနဲ့ အပိုအလျှံ ဝယ်ယူတာတွေကိုတော့ စက်သုံးဆီရောင်းသူတွေက ခွင့်မပြုတော့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “တီးတိန်မြို့ပေါ်မှာ စက်သုံးဆီဈေးက အရင်တုန်းကအတိုင်း ပုံမှန်ပါဘဲ ၁ ဂါလံ ၂၆,၀၀၀ ဈေးရှိတယ် ဈေးလည်း မတက်ဘူး ဒါပေမယ့် ပါဆယ် ပုံးတွေနဲ့တော့ ဝယ်ယူခွင့် မပေးတော့ဘူး ထည့်ချင်တဲ့လူတွေကိုတော့ ပုံမှန်ထည့်ပေးပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဈေးတက်တာတွေလည်း မရှိသေးဘူး ပုံမှန်အနေထားပါဘဲ မနေ့ကလည်း ဆီကားရောက်လာသေးတယ် ထည့်နေကြတာပဲ ပြတ်လပ်တာမျိုးတွေ ဈေးတက်တာတွေ မရှိဘဲ ပုံမှန်အနေအထားမှာ ရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် - အီရန်
- [ဖလမ်းမြို့နယ် လုမ်းဘန်ကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရ နေအိမ် ၂ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်-လုမ်းဘန်က/) - မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် လုမ်းဘန် ( Lumbang )ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ မတ်လ ၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ နေအိမ် ၂ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ လောက်မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်တယ် နေအိမ်ကတော့ ၂ လုံး ပျက်စီးသွားတယ် ဒေသခံအများစုက စစ်ဘေးရှောင်နေကြတာဆိုတော့ အဲဒါကြောင့်လည်း ထင်တယ် အရပ်သားထိခိုက်မှုတော့ မရှိဘူးလို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မန္တလေး၊ တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ တစ်စီးဟာ လုမ်းဘန်ကျေးရွာကို
- [AA ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညိုထွန်းအောင် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အကျဉ်းသား ၃၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေး](https://chinworld.org/2026/03/aa-ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်-ဒေါက်တ/) - မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) တပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအပါအဝင် အရပ်သား အကျဉ်းသားဦးရေ ၃၀ ကို မတ်လ ၄ ရက်မှာ ကျရောက်တဲ့ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) ရဲ့ ဒုတိယ စစ်ဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညိုထွန်းအောင်ရဲ့ အသက် ၄၅ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့မနက်က ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) က လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့ထဲ စစ်သုံ့ပန်း ၁၆ ဦး၊ ရဲသုံ့ပန်း ၁ ဦးနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ မိသားစုတွေ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ခိုလှုံနေတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ တရားမဝင် ကုန်သွယ်မှုတွေမှာ မပတ်သက်ဖို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး သတိပေး](https://chinworld.org/2026/03/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း-ခ/) - မတ်လ ၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ခိုလှုံနေထိုင်ကြတဲ့ ဒုက္ခသည်အချို့ဟာ တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတာကို တွေ့ရှိရပြီး၊ အချို့သူတွေကိုလည်း ပြင်းထန်တဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူထားတယ်လို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K Sapdanga က လက်ရှိပြုလုပ်တဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ India Today Media က မတ်လ (၃) ရက်နေ့မှာဖော်ပြပါတယ်။ လက်ရှိကျင်းပနေတဲ့ ဘတ်ဂျက်အစည်းအဝေးအတွင်း ဝန်ကြီး Sapdanga က ပြန်လည်ဖြေကြားရာမှာ “အကြီးအကျယ် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစိုးရဆီကို တရားဝင်အစီရင်ခံစာ တက်လာတာမျိုး မရှိသေးပေမဲ့၊ ဒုက္ခသည်အစုအဖွဲ့အချို့ဟာ ဥပဒေနဲ့မညီဘဲ အသေးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေ ရရှိထားတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။ အာဏာပိုင်တွေဘက်ကလည်း ဒီအမှုတွေကို တက်ကြွစွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး၊
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းတွေ ဈေးတက်ကာ အလုအယက်ဝယ်ယူနေ](https://chinworld.org/2026/03/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-စက်သုံ/) - မတ်လ ၄ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာစက်သုံးဆီ အလုအယက် ဝယ်ယူနေကြကာ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းတွေ ဈေးတက်နေတယ်လို့ ကလေးမြို့နေ ဒေသခံတွေ ဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဆိုင်​တွေမတူညီကြဘူး အရပ်ထဲက အရင်က​လှောင် ထားတဲ့သူ​တွေက​တော့ ​​စျေးကစား ​နေကြတယ်လို့ သိရတယ် လက်ရှိဆီဈေးတွေက တက်ရုံတင်မကဘူး အဆမတန်သို​လှောင်မူ့က အန္တရာယ်စိုးရိမ်အမှတ်ရောက်နေတယ်" လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ အရင် (BOC) မြမြတ်တ္တာမွန်ဆိုင် မှာ ဒေသခံ အမြောက်အများ လောင်စာဆီ ဓာတ်ဆီရရှိဖို့ တန်းစီကာ အလုယက်ဝယ်ယူနေကြပြီး စက်သုံးဆီ တဂါလံကို ၂၉၀၀၀ အထိ ဈေးပေါက်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ " တချို့ဆီဆိုင်တွေဆိုရင် ၂၉၀၀၀ မကဘူး ၊ ၅ ထောင် ၊ ၁ သောင်း
- [မြန်မာနိုင်ငံက ကွမ်းသီးမှောင်ခို တင်သွင်းနေမှုတွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကအရေးယူသွားမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/မြန်မာနိုင်ငံက-ကွမ်းသီး/) - မတ်လ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ချင်းပြည်နယ်ဘက်ကနေ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဖက်ကို တရားမဝင် ကွမ်းသီးမှောင်ခို တင်သွင်းနေမှုတွေကို ဥပဒေအရ ဆက်လက်အရေးယူသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ မတ်လ ၂ ရက်နေ့က မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ ( ၁၀ ) ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်ဘတ်ဂျက်အစည်းအဝေးမှာ ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ကပြောဆိုတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ ကွမ်းသီးတွေဟာ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းတွေကနေ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်လို့ အခွန်ကောက်ခံနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အကောက်ခွန် ဥပဒေကို ကျိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ပူး - ကေ ဆပ်ဒန်ငါက ပြောဆိုထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ ကွမ်းသီးတွေဟာ အခွန်မဲ့ပစ္စည်းဖြစ်တာကြောင့် ဈေးနှုန်းချိုသာစွာရောင်းချနေခြင်းဟာ တရားမဝင်ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို များပြားစေရုံသာမက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ကွမ်းသီးစိုက်တောင်သူတွေရဲ့ ထွက်ကုန်ဈေးကွက်ကိုပါ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်နေတာကြောင့်
- [အီရန်အဓိပတိ Khamenei သေဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း သမ္မတထရမ့် တရားဝင်အတည်ပြု](https://chinworld.org/2026/03/အီရန်အဓိပတိ-khamenei-သေဆုံးပြီဖ/) - မတ်လ ၁ ရက်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်အဓိပတိ Ayatollah Khamenei ဟာ သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ယနေ့မှာ တရားဝင်အတည်ပြု ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး Khamenei ကို "သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးဝါးဆုံး လူသားများထဲက တစ်ဦး" လို့ သတ်မှတ်ပြောဆိုလိုက်တဲ့အပြင် အခုသေဆုံးမှုဟာ အီရန်ပြည်သူတွေတင်မကဘဲ သူတို့ရဲ့လက်ချက်ကြောင့် သေဆုံး ဒါမှမဟုတ် ဒဏ်ရာရခဲ့ရတဲ့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက လူသားအားလုံးအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အီရန်အဓိပတိ Khamenei ဟာ အမေရိကန်ရဲ့ အလွန်ခေတ်မီတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ ခြေရာခံစနစ်တွေကနေ ဘယ်လိုမှ ရှောင်တိမ်းနိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ အစ္စရေးနဲ့ အနီးကပ်ပူးပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အခြားသော အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွေနဲ့အတူ သုတ်သင်ခံလိုက်ရတာဖြစ်တယ်လို့ သမ္မတက ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ အီရန်ပြည်သူတွေအနေနဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံကို မိမိတို့လက်ထဲ
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကနေ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား/ အကျဉ်းသူအများစုပါဝင်တဲ့ ၁၁၅ ဦး လွတ်လာတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/03/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်ကန-3/) - မတ်လ ၂ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က မတ်လ ၂ ရက် တောင်သူလယ်သမားနေ့ အထိမ်းအမှတ်နဲ့ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့အထဲ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား / အကျဉ်းသူ အများစုပါဝင်တဲ့ ၁၁၅ ဦးကို လွတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအရေးနဲ့ နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအရေးနဲ့ နီးစပ်သူဒေသခံတစ်ဦးက “ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ၂၅ ဦး ၊ အကျဉ်းသား က ၈၁ ယောက်လို့ စာရင်းအတိအကျသိရတယ် ၊ ကျန်တာကတော့ တခြားပြစ်မှုတွေနဲ့ ပြန်လွတ်တဲ့သူတွေ” လို့ပြောပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားကွန်ရက် ( PPNM) ရဲ့ ကနဦးရရှိထားတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား လွတ်လာတဲ့ ဦးရေမှာ ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ အမျိုးသား ၈၁ ဦးနဲ့ အမျိုးသမီး
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့လက်နက်ရိက္ခာတချို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေရရှိ](https://chinworld.org/2026/03/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-စစ်ကြေ/) - မတ်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ၎င်းတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို Y - 12 လေယာဉ်နဲ့ ချပေးတဲ့ လက်နက်ရိက္ခာတချို့ကို ချင်းလက်နက်ကိုင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ် အခြေစိုက် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO / CNDF)ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ CNO / CNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက"ပစ္စည်းရတာက မနေ့ညကပါ။ တချို့ Y - 12 ချတဲ့ဟာတွေက သူတို့ ( စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ) နဲ့ ကျနော်တို့ကြားထဲ ကျတဲ့ဟာရှိတယ် တချို့နေရာမျိုးမှာဆိုရင် ကျနော်တို့နဲ့ ပိုနီးတဲ့နေရာမှာ ကျတဲ့ဟာမျိုးရှိတယ် မတိကျဘူးပေါ့ အဲဒီပစ္စည်းတွေ ကောက်ဖို့ဆိုရင် သူတို့ဘက်ကလည်း စစ်ကြောင်း ထိုးပြီးမှ ကောက်လို့ ရမဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်တယ်"လို့ပြောပါတယ် ။
- [မီဇိုအမျိုးသမီး အိမ်ထောင်ရေးနဲ့ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်တွေဟာ အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံနဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာလို့ မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်ပြော](https://chinworld.org/2026/02/မီဇိုအမျိုးသမီး-အိမ်ထော/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အိမ်ထောင်ရေးနဲ့ အမွေဆက်ခံမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူမှုကွန်ရက်နဲ့ အများပြည်သူကြား ဝေဖန်ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြင်းထန်နေချိန်မှာ၊ ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma က ဒီပြင်ဆင်ချက်တွေဟာ အစိုးရက တစ်ဦးတည်းသဘောနဲ့ လုပ်ဆောင်တာမဟုတ်ဘဲ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံနဲ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ခုခံကာကွယ်ပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူထားတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma တင်သွင်းခဲ့တဲ့ "မီဇိုအိမ်ထောင်ရေးနှင့် ပစ္စည်းအမွေဆက်ခံမှု (ပြင်ဆင်ချက်) ဥပဒေမူကြမ်း" ကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်က ဒီလအစောပိုင်းမှာ အတည်ပြုခဲ့တာပါ။ ဒီဥပဒေဟာ ၂၀၁၄ ခုနှစ်က ပြဌာန်းခဲ့တဲ့ မူလဥပဒေကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်တာဖြစ်ပြီး မယားအများအယူစနစ်၊ လူမျိုးခြားနဲ့ လက်ထပ်ခြင်းနဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပြဌာန်းချက်တွေကို ထည့်သွင်းထားတာဖြစ်ပါတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒီပြင်ဆင်ချက်အရ မယားအများအယူစနစ်ကို တရားဝင်ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ လင်မယားပိုင်ပစ္စည်းရဲ့ ၅၀
- [စစ်အာဏာသိမ်းပြီး မိုင်းဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံနေရတဲ့ ချင်းပြည်](https://chinworld.org/2026/02/၂၀၂၁-စစ်အာဏာသိမ်းပြီး-မိ/) - ရေး - DonBosco ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့၊ ခိုင်ကမ်းမြို့ပေါ်များမှလွဲပြီး မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ဖလမ်း၊ ကန်ပက်လက်၊ တွန်းဇံနဲ့ ပလက်ဝ စတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေကို အလုံးစုံ တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ အောင်မြင်ခဲ့ပေမယ့် ချင်းပြည်သူတွေအတွက်တော့ နောက်ထပ် "အသံတိတ်စစ်ပွဲ" တစ်ခုကတော့ လက်ရှိအချိန်သာမကရေရှည်ဖြေရှင်းရမယ့် အန္တရယ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာတယ်လို့ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စောင့်ကြည့်တဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အစီအရင်ခံစာတွေက သက်သေပြလို့နေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မြို့ရွာတွေထဲမှာ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ မြေမြှုပ်မိုင်း အန္တရာယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြို့တွေကို လက်လွှတ်လိုက်ရတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ဟာ လေကြောင်းအန္တရာယ်ကိုပါ မထင်ရင်မထင်သလို အမြဲတမ်း ခြိမ်းခြောက်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း BNI ရဲ့ Myanmar Peace Monitor အစီရင်ခံစာအရ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း
- [ကိုယ်စားဝန်ထမ်း တရားမဝင်ငှားရမ်းမှုဖြင့် မီဇိုရမ်အစိုးရဝန်ထမ်း ၂၉ ဦးကို အလုပ်မှထုတ်ပယ်](https://chinworld.org/2026/02/ကိုယ်စားဝန်ထမ်း-တရားမဝင/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၅ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အစိုးရဌာနအသီးသီးက ဝန်ထမ်း ၂၉ ဦးဟာ ၎င်းတို့ရဲ့ တာဝန်တွေကို ကိုယ်တိုင်မလုပ်ဘဲ တရားမဝင် ကိုယ်စားဝန်ထမ်း (Proxy) ငှားရမ်းခိုင်းစေခဲ့တဲ့အတွက် အလုပ်ကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်ရတယ်လို့ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဝန်ကြီး K Sapdanga က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်၀ါရီ ၂၅ ရက်နေ့မှာ India Today သတင်းဌာနကဖော်ပြပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့က ကျင်းပတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ဝန်ကြီးက အခုလို ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။ ဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်ပြီး ကိုယ်စားဝန်ထမ်းငှားရမ်းခဲ့တဲ့ ဝန်ထမ်း ၃၇ ဦးကို စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ၂၉ ဦးကို အလုပ်ကနေ ထုတ်ပယ်ခဲ့ပြီး ကျန်တဲ့ ၈
- [Interview with CHRO](https://chinworld.org/2026/02/interview-with-chro/) - "The Military Commission must immediately cease using the ASEAN principle of 'non-interference' as a shield to conceal their crimes. No one is above the law, and when the time comes, no policy can hide or excuse them from the accountability they must face for their actions." An exclusive interview was conducted with Salai Mang Hre
- ["စစ်ကော်မရှင်အနေနဲ့ သူတို့ကျူးလွန်ထားတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ဖုံးကွယ်ဖို့အတွက် 'ပြည်တွင်းရေးဝင်မစွက်ဖက်ရ' ဆိုတဲ့ အာဆီယံမူကို ဒိုင်းသဖွယ် အမြဲတမ်း အသုံးချနေတာတွေကို အခုချက်ချင်း ရပ်တန့်သင့်ပါပြီ။" Interview with CHRO](https://chinworld.org/2026/02/စစ်ကော်မရှင်အနေနဲ့-သူတ/) - "စစ်ကော်မရှင်အနေနဲ့ သူတို့ကျူးလွန်ထားတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ဖုံးကွယ်ဖို့အတွက် 'ပြည်တွင်းရေးဝင်မစွက်ဖက်ရ' ဆိုတဲ့ အာဆီယံမူကို ဒိုင်းသဖွယ် အမြဲတမ်း အသုံးချနေတာတွေကို အခုချက်ချင်း ရပ်တန့်သင့်ပါပြီ။ ဘယ်သူမှ တရားဥပဒေရဲ့ အထက်မှာ မရှိသလို၊ အချိန်တန်ရင် မိမိတို့ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တွေအတွက် တာဝန်ယူ၊ တာဝန်ခံရမယ့် ဘေးကနေ ဘယ်လိုမူဝါဒနဲ့မှ ဖုံးကွယ်ပြီး ရှောင်လွှဲလို့ မရနိုင်တော့ပါဘူး။" အရှေ့တီမော (Timor Leste) တရားရုံးမှာ စစ်ကော်မရှင်ကို တရားစွဲဆိုမှုနှင့် မြန်မာ့အရေး နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေး အလားအလာများ" အကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Salai Mang Hre Lian နဲ့ Exclusive Interview ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ မေး - DonBosco မေး။ ။
- [မီဇိုအမျိုးသမီးများ အခြားလူမျိုးနှင့် လက်ထပ်ပါက မိမိသာမက သားသမီးများပါ မီဇိုလူမျိုးအခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးမည့်ဥပဒေ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတည်ပြု](https://chinworld.org/2026/02/မီဇိုအမျိုးသမီးများ-အခြ/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၅ ရက်။ မီဇိုအမျိုးသမီးတစ်ယောက်အနေနဲ့ မီဇိုလူမျိုးမဟုတ်သူနဲ့ အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရင် မိမိရဲ့ လူမျိုးစုဝင်အဖြစ် ရပ်တည်ခွင့်နဲ့ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ဆုံးရှုံးမှာဖြစ်သလို၊ သူမရဲ့ သားသမီးတွေပါ အစိုးရက သတ်မှတ်ထားတဲ့ လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ခံစားခွင့်များ ရရှိဖို့ အရည်အချင်း ပျက်ပြယ်သွားမယ့် ဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ကန့်ကွက်သူမရှိ တညီတညွတ်တည်း အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။ ဥပဒေနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးအဖြစ်ပါ တာဝန်ယူထားတဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma က ဒီဥပဒေပြင်ဆင်ချက်ကို လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ဒါဟာ မီဇိုလူမျိုးတွေရဲ့ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းတွေကို ခေတ်ကာလနဲ့အညီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့နဲ့ လူမျိုးစုလက္ခဏာကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် ရည်ရွယ်တာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မီဇိုအမျိုးသမီးတွေ အခြားလူမျိုးနဲ့ လက်ထပ်တဲ့အခါ လူမျိုးစုဆိုင်ရာ ခံစားခွင့်တွေ
- [ကလေးမြို့-ရန်ကုန် လေကြောင်းခရီးစဉ်အချို့ ရပ်နားထားပေမယ့် ကျန်ခရီးစဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်းပြေးဆွဲနေ](https://chinworld.org/2026/02/ကလေးမြို့-ရန်ကုန်-လေကြော/) - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်။ ချင်းတောင်ခြေ ၊စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ - ရန်ကုန် - မန္တလေးကို ပျံသန်းပြေးဆွဲနေတဲ့ မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း (MNA) လိုင်းတချို့က ရပ်နားထားပေမယ့် ကျန်တဲ့ လေကြောင်းလိုင်းအားလုံးက ပုံမှန်အတိုင်းပြေးဆွဲနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ကနေ ရန်ကုန် - မန္တလေးကို မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း(MNA) UB နံပါတ် ၄ လုံးက ရပ်နားထားပေမယ့်( MNA )UB နံပါတ် ၃ လုံးက ပုံမှန်ပြေးဆွဲနေသလို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း (MAI) တို့ကလည်း ပုံမှန်အတိုင်းပြေးဆွဲလျက်ရှိတယ်လို့ လေယာဉ်လက်မှတ်အရောင်းကိုယ်စားလှယ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ လေယာဉ်လက်မှတ်အရောင်းကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက “ မြန်မာ့လေကြောင်းလိုင်း(MNA) UB ၄ လုံးဘဲ ပိတ်ထားတာပါ MNA UB သုံးလုံးက ထွက်ပါတယ် ပိတ်ထားတဲ့ MNA UB
- [UFC ဖလိုက်ဝိတ်တန်းချန်ပီယံ Joshua Van ရဲ့ခါးပတ်ကာကွယ်ရမယ့်ပွဲကို ဂျပန်ဖိုက်တာနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ရမယ်](https://chinworld.org/2026/02/ufc-ဖလိုက်ဝိတ်တန်းချန်ပီယ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်။ UFC ဖလိုက်ဝိတ်တန်း (Flyweight) ချန်ပီယံ မြန်မာနွယ်ဖွား ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ရဲ့ ချန်ပီယံခါးပတ် ကာကွယ်ရမယ့်ပွဲကို ဂျပန်ဖိုက်တာ Tasuro Taira နဲ့လာမယ့် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ UFC 327 ပြိုင်ပွဲမှာ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်မယ့်အကြောင်း UFC က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့ ကြေညာထားပါတယ်။ ဒီပြိုင်ပွဲကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ မိုင်ယာမီမြို့မှာ ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပြီး ဒီပွဲဟာ UFC သမိုင်းမှာ အာရှနွယ်ဖွား ဖိုက်တာ ၂ ဦးရဲ့ ပထမဆုံး ခါးပတ်လုပွဲ ဖြစ်လာမှာလို့လည်း သိရပါတယ်။ ချင်းဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုသတ်မယ့် ဂျပန်ဖိုက်တာ Tasuro Taira
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်းရှိ စစ်ရှောင်များ၏ ဇီ၀ဆိုင်ရာအချက်အလက်ကောက်ယူမှု ၉၃ ရာခိုင်နှုန်းပြီးစီး](https://chinworld.org/2026/02/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်းရှ/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲမှာ ခိုလှုံနေကြတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ဇီဝဆိုင်ရာအချက်အလက် (Biometric) ကောက်ယူမှု ၉၃ ရာခိုင်နှုန်း ပြီးစီးသွားပြီဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ကျန်ရှိနေတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကိုလည်း မကြာခင် အပြီးသတ်နိုင်ဖို့ အာဏာပိုင်တွေက ရည်မှန်းထားတယ်လို့ ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၃ ရက်နေ့က India Today သတင်းဌာနမှာဖော်ပြပါတယ်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K. Sapdanga က “ပြည်ထောင်စုပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အရ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ဒီ Biometric ကောက်ယူမှုဟာ အခုဆိုရင် နောက်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သလို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့အထိ စာရင်းတွေအရ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ Biometric ကောက်ယူမှု ၉၃ ရာခိုင်နှုန်း ပြီးစီးသွားပါပြီ။ ကျန်နေတဲ့ အပိုင်းတွေကိုလည်း အမြန်ဆုံး အပြီးသတ်နိုင်အောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရရဲ့
- [စစ်မှုမထမ်းလိုတဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို နယ်နှင်ဒဏ်ပေးမယ်လို့ တွန်းဇံမြို့နယ်ကောင်စီက သတိပေးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/စစ်မှုမထမ်းလိုတဲ့-မိသား/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြတဲ့ ဒေသခံပြည်သူတွေအနေဖြင့် စစ်မှုထမ်းဖို့ကန့်သတ်အရွယ်ရှိလူငယ်များရဲ့ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဦးဟာ စစ်မှုမထမ်းလိုပါက ချင်းပြည် ( Chinland) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ပြဌာန်းထားတဲ့ ဥပဒေတွေအရ တွန်းဇံမြို့နယ်ကနေ နယ်နှင်ဒဏ်ပေးမယ်လို့ တွန်းဇံမြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တွန်းဇံမြို့နယ်ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ CDF - တွန်းဇံဇိုတပ်ဖွဲ့နဲ့ CC(Chinland Council) တပ်ပေါင်းစုအတွက် တပ်သားစုဆောင်းခြင်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းရှိ အမျိုးသားဆိုလျှင် အသက် ၁၆ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ် အကြား ၊ အမျိုးသမီးဆိုရင် ၁၆ နှစ်ကနေ ၂၅ နှစ်ရှိသူတွေ ကို တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းကနေ ခရီးထွက်ခွာခွင့်ပြုမှာ မဟုတ်တော့တဲ့ အကြောင်းကိုလည်း တွန်းဇံမြို့နယ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။
- [ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်းမှာ နိုင်ငံ ပြိုကွဲပျက်စီးစေမယ့် အဖျက်လုပ်ရပ်များစွာရှိနေတယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ပြော](https://chinworld.org/2026/02/ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင်-နို/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ နေရာဒေသတချို့အပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်းမှာ ဆူပူအကြမ်းဖက်မှု၊ တရားဥပဒေသကို ဖောက်ပျက်ကျူးလွန်တာတွေနဲ့ နိုင်ငံကို ပြိုကွဲပျက်စီးစေမယ့် အဖျက်လုပ်ရပ်များစွာရှိနေတယ်လို့ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ (၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားညီအစ်ကို မောင်နှမအကြား နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ၍ ဖြစ်တည်လာတဲ့ သံယောဇဉ်နဲ့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုတွေကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ အဖျက်အင်အားစုတွေက အချင်းချင်းမုန်းတီးစေရန် သွေးခွဲရန်တိုက်ပေး ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ လူမျိုးရေးဝါဒ သွက်သွင်းနေမှုတို့ဖြင့် ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးနေတာကိုလည်း သတိပြုကာကွယ်ဖို့ တိုက်တွန်းတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားနေ့သဝဏ်လွှာမှာဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ လက်ရှိကြုံတွေ့နေရတဲ့ အကြမ်းဖက် လုပ်ရပ်တွေဟာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ မဲမသမာမှု ရလဒ်ပယ်ဖျက်ခံရတဲ့အပေါ် အမှန်ကို အမှန်တိုင်း သုံးသပ်ရှုမြင်မှု မရှိဘဲ
- [ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA/AA)က ချင်းအမျိုးသားနေ့ဂုဏ်ပြုသ၀ဏ်လွှာမှာ အချက် ၂ ချက်တိုက်တွန်းထား](https://chinworld.org/2026/02/ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂၀ ရက်။ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA/AA)က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၀) ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ (၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားဆီ ပေးပို့တဲ့ ဂုဏ်ပြုသဝဏ်လွှာမှာ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးကို အဓိကတိုက်တွန်းချက် ၂ ချက်တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) က ချင်းအမျိုးသားနေ့အတွက်ပေးပို့တဲ့ဂုဏ်ပြုသ၀ဏ်လွှာရဲ့ ပထမအချက်တိုက်တွန်းချက်အနေဖြင့် ရခိုင်ဒေသတွင်းနဲ့ အိမ်နီးနားချင်း ချင်းလူမျိုးတွေအနေနဲ့ အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ပြီး ရခိုင်ပြည်တည်ဆောက်ရေးနဲ့ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အတူတကွ ပါဝင်ကြဖို့ ဆိုတဲ့အချက်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် အာရက္ခဒေသ၊ အိမ်နီးနားချင်း နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့မှာရှိတဲ့ ချင်းညီအစ်ကိုများအနေနဲ့လည်း မိမိတို့ အချင်းချင်းအကြား ရရှိပြီးသား ချစ်ခင်မှု၊ နားလည်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုတွေကို တန်ဖိုးထားကာ "ချင်း" နဲ့ "ရက္ခိုင်" လူမျိုး
- [ဟားခါးမြို့မှာ ချင်းအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနားကို CDF - Hakha တပ်ဖွဲ့က ဒရုန်းဖြင့်တိုက်ခိုက်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်၊စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် ဝန်ထမ်းအမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံး](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့မှာ-ချင်းအမျ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်။ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ မှာ ဟားခါးမြို့မှာ ချင်းအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနားကို CDF - Hakha တပ်ဖွဲ့က ဒရုန်းဖြင့်တိုက်ခိုက်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်ကာ၊စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် လျှပ်စစ်ဌာနဝန်ထမ်းအမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံးကြောင်း ဟားခါးမြို့ခံများထံမှသိရပါတယ်။ (၇၈)နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ်နေသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၊ စုပေါင်းရုံးအား CDF (ဟားခါး)အဖွဲ့နှင့် PDF အဖွဲ့များက ယနေ့နံနက်ပိုင်း၌ FPV Suicide Drone များအသုံးပြု၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ လေကြောင်းလုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များဖြင့် ထောက်လှမ်းသိရှိခဲ့ပြီး အဆိုပါ Drone ယာဉ်များအား လက်ဦးမှုရယူဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြောင်းအာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ဒီ နေ့ ဖေ ဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်ညမှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယင်းသို့
- [မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် မှောင်ခိုကုန်သွယ်မှုများကို တင်းကျပ်စွာနှိမ်နင်းမယ်လို့ မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ် ပြောကြား](https://chinworld.org/2026/02/မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟိုးမား (Lalduhoma) က မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ကီလိုမီတာ ၅၁၀ အကွာအဝေးရှိတဲ့ နိုင်ငံတကာနယ်စပ်တစ်လျှောက် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုနဲ့ မြန်မာ့ကွမ်းသီးအပါအဝင် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှုတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ အစိုးရက ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ India Today သတင်းဌာနမှာ ဖေဖော်၀ါရီ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ နယ်စပ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ Champhai၊ Saitual၊ Lawngtlai၊ Siaha၊ Serchhip နဲ့ Hnahthial စတဲ့ ခရိုင် ၆ ခုမှာ သတင်းအချက်အလက် မျှဝေမှုနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပိုကောင်းလာစေဖို့အတွက် Assam Rifles၊ စစ်တပ်၊ နယ်ခြားစောင့်တပ် (BSF) နဲ့ အထူးထောက်လှမ်းရေးဌာန (SIB) တို့
- [“ ချင်းတမျိုးသားလုံး စုစည်းညီညွှတ်မှုဖြင့် ချင်းကြမ္မာချင်းဖန်တီးရမည်” အချက်ကို နှလုံးသွင်းပြီး ချင်းအမျိုးသားနေ့ကိုကျင်းပကြဖို့ CNF ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ချင်းတမျိုးသားလုံး-စုစ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်။ ချင်းလဲန်ပြည်သူများအနေဖြင့် ချင်းအမျိုးသားနေ့ ကျင်းပရခြင်း၏ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ “ ချင်းတမျိုးသားလုံး စုစည်းညီညွှတ်မှုဖြင့် ချင်းကြမ္မာချင်းဖန်တီးရမည်” ဟူသည့်အချက်ကို နှလုံးသွင်းပြီး (၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့ကို အနှစ်သာရရှိရှိဖြင့် ကျင်းပကြရန် တိုက်တွန်းတယ်လို့ ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်သည့် ၇၈ နှစ်မြောက်ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး( CNF) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လူမျိုးကြီးဝါဒနဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်တို့ကြောင့် (၇၈) နှစ်တိုင်တိုင် ချင်းလူမျိုးတို့ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ယနေ့အချိန်ထိ အပြည့်အဝ လက်တွေ့မကျင့်သုံးနိုင်သေးဘူးလို့ ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်သည့် ၇၈ နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယနေ့ကျရောက်သော ချင်းအမျိုးသားနေ့သည်
- [တပ်တွင်း ကြီးနိုင်၊ ငယ်ညှင်း အနိုင်ကျင့်ခံရလို့ စစ်ကော်မရှင်တပ်သား ၃ ဦး CDF – Asho တပ်ဖွဲ့ထံ အလင်းဝင်](https://chinworld.org/2026/02/တပ်တွင်း-ကြီးနိုင်၊-ငယ်ည/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ် ပဇီရွာအနီရှိ (၇) မိုင်ကုန်းစခန်းက စစ်ကော်မရှင်တပ်သား ၃ ဦးဟာ တပ်တွင်း ကြီးနိုင်၊ ငယ်ညှင်း အနိုင်ကျင့်ခံရတာတွေကြောင့် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho )ထံ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က ဘက်ပြောင်းအလင်းဝင်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho ရဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ငဖဲမြို့နယ် ပဇီကျေးရွာနဲ့ (၇) မိုင်ခန့်အကွာရှိ နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းစခန်းက စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် တပ်သား သန့်ဇင်ဝင်း၊ ဟိန်းထက်အောင်နဲ့ သဲဇော်အောင်တို့ဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က CDF – Asho ထံ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အလင်းဝင်လာတဲ့ တပ်သားသန့်ဇင်ဝင်းက
- [ဟားခါးမြို့နယ် Zokhua ရွာ၊Cin Khua ရွာနဲ့ဖလမ်းမြို့နယ် Lumbang ရွာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြည်သူ တချို့ထိခိုက်ဒဏ်ရာရကာ နေအိမ်အမြောက်အများထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့နယ်-zokhua-ရွာ၊cin-khua-ရွ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်က ဇိုခွာ (Zokhua)၊ချင်ခွာ (Cin Khua )နဲ့ဖလမ်းမြို့နယ် Lumbang ရွာ ကို စစ်ကော်မရှင်က ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားနေအိမ်အမြောက်အများထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သလိုအရပ်သားပြည်သူ တချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတွေနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက “Zokhua ရွာကို လေကြောင်းကနေ အရင်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ် အဲဒီမှာ နေအိမ် ၃ လုံးလောက် ပျက်စီးခဲ့တယ် နောက်ပြီး Cinkhua ရဲ့ အနီးနားဝန်းကျင်ကိုလည်း လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ် အဲဒီမှာ နေအိမ်အမြောက်အများ ပျက်စီးခဲ့သလို ဒေသခံ ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ် အပြင်းအထန် ရခဲ့တယ်လို့ သတင်းကြားတယ်”
- [စစ်ကိုင်းတိုင်းက ဗိုလ်နဂါး စစ်ကောင်စီထံလက်နက်ချ၊ရာဇဝတ်မှု ၇ ခုကျူးလွန်မှုဖြင့် ဗိုလ်နဂါးအဖွဲ့ကို အင်အားသုံးဖမ်းဆီးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/စစ်ကိုင်းတိုင်းက-ဗိုလ်န/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း လှုပ်ရှားနေသည့် ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော် (BNRA) အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ထင်လင်း (ခ) ဗိုလ်နဂါးနှင့် အဖွဲ့ဝင်အချို့ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အင်အားသုံး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ရကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်မှာ အရေးပေါ်ထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ BNRA ခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်အချို့သည် ဒေသတွင်း၌ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှု၊ လူသတ်မှု၊ အလောင်းဖျောက်ဖျက်မှုနှင့် တော်လှန်ရေးရဲဘော်များအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု အစရှိသည့် ရာဇဝတ်မှု ခုနစ်ခုကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း တိုင်ကြားချက်များ ရရှိထားကာ၊အဆိုပါ အမှုများထဲတွင် မသီတာဟု အမည်ရသူအား မုဒိမ်းကျင့်ရန် ကြံစည်မှု၊ သတ်ဖြတ်၍ အလောင်းဖျောက်ဖျက်မှု၊ အမျိုးသမီးငယ် နှစ်ဦးအား သက်ငယ်မုဒိမ်းမှု ကျူးလွန်ခြင်း၊ ပကဖ ရဲဘော်
- [တမူးမြို့နယ်မှာ တပ်သားစုဆောင်းရာမှာ ဆန္ဒပြခံရတဲ့ အခြေအနေပေါ် စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ပြီး အရေးယူမယ် လို့ PDFဆို](https://chinworld.org/2026/02/တမူးမြို့နယ်မှာ-တပ်သားစ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးခရိုင်တောင်ပိုင်းက ကျေးရွာတချို့မှာ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) လက်အောက်ခံ တမူးမြို့နယ်က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)တပ်ရင်းတွေရဲ့ တပ်သားစုဆောင်းခဲ့မှုအပေါ် ဒေသခံတွေ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့လာတာတွေကြောင့် အခြေအနေမှန်ကို စစ်ဆေးဖော်ထုတ် အရေးယူသွားမယ်လို့ တမူးမြို့နယ် အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကပြောပါတယ်။ တမူးမြို့နယ် အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက “တကယ်လို့ အိမ်ပေါ်တက်ပြီးသောင်းကြမ်းတာမျိုးတွေ စသဖြင့် လုပ်တာတွေ သေနတ်ဖောက်တာတွေ ခြိမ်းခြောက်တာမျိုးတွေရှိရင် ဖော်ထုတ်ပြီးမှ အရေးယူသွားဖို့ရှိတယ် ပြီးခဲ့တဲ့ ၁ လ ပိုင်း ၁၆ ရက်နေ့က အရေးပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ရပ်/ကျေးတွေ အစည်းဝေးလုပ်တယ် လုပ်တဲ့နေရာမှာ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တွေကနေပြီးမှ တစ်ရွာကို တပ်သားသစ်အနေနဲ့ ၃ ယောက်ကနေ ၊ ၅ ယောက်အကြားကို စုဆောင်းပေးဖို့ကို တိုက်တွန်းမေတ္တာရပ်ခံလိုက်တယ် အဲလိုအနေထားမှာ တချို့ရွာတွေက ပို့တယ်ပေါ့
- [နယူးဒေလီ ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနား နေရာအခက်အခဲကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်သို့ ရက်ရွှေ့ကျင်းပမည်](https://chinworld.org/2026/02/နယူးဒေလီ-ချင်းအမျိုးသား/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၁၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့မှာ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ (၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားကို မူလသတ်မှတ်ထားတဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့အစား ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ကို ရက်ရွှေ့ပြီး ကျင်းပသွားမယ်လို့ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ - CRC (New Delhi) ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီအနေနဲ့ အခမ်းအနားကျင်းပနိုင်ဖို့အတွက် Hastal Ground ကို အစောပိုင်းက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခဲ့ပေမဲ့ စာမေးပွဲအခြေအနေတွေကြောင့် ကွင်းပိုင်ရှင်ဘက်က ပြန်လည်ပယ်ဖျက်ခဲ့တာကြောင့် နေရာအခက်အခဲနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထပ်မံဘွတ်ကင်လုပ်ထားတဲ့ "Khatu Shyam Stadium" ကွင်းမှာလည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ ၂၂ ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အရေးပေါ်အစီအစဉ် (Government Program) တစ်ခုနဲ့ ရက်တိုက်ဆိုင်နေတာကြောင့်
- [အိန္ဒိယ - ပလက်ဝ(မြန််မာ)နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ရှာဟာခရိုင်က ပြန်ဖွင့်](https://chinworld.org/2026/02/အိန္ဒိယ-ပလက်ဝမြန််မာနယ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ရှာဟာ(Siaha) ခရိုင်နဲ့ လောင်တလိုင်ခရိုင်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်အကြား နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းများအနက် ရှာဟာခရိုင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကို မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့ကစလို့ ပြန်ဖွင့်လိုက်တဲ့ကြောင်း Mara Thyutlia Py – MTP ဌာနချုပ်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဖက်မှာ မီဇီုးယာဉ်မောင်းသမား သေဆုံးသွားခဲ့ခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အိန္ဒိယ - မြန်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ လောင်တလိုင်ခရိုင်နဲ့ ရှာဟာခရိုင်ကနေ မြန်မာနဲ့ ဆက်သွယ်တဲ့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတွေကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ကစလို့ ပိတ်ပင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ပိတ်ထားတဲ့ လောင်တလိုင်ခရိုင်နဲ့ ရှာဟာခရိုင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်လမ်းကို ရှာဟာခရိုင်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်လမ်းကို မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့ ညနေ ၂
- [ဟားခါးမြို့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု ကျင်းပမယ့် ချင်းအမျိုးသားနေ့ မတက်ရောက်ကြဖို့ CDF – Hakha သတိပေး](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့မှာ-အာဏာသိမ်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြို့တော် ဟားခါးမြို့မှာ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုက ကျင်းပဖို့ စီစဉ်နေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားကို မည်သည့် အဖွဲ့အစည်း ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်ကမှ ပူးပေါင်းပါဝင်တာ မလုပ်ဖို့ ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့ကထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ စည်းလုံးညီညွှတ်မှု နဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်တို့ကို အထိမ်းအမှတ်ပြုတဲ့ သမိုင်းဝင်နေ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားနေ့ကို အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုက ၎င်းတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်တွေအတွက် အသုံးချနေခြင်းကို လုံးဝလက်မခံနိုင်ကြောင်းကိုလည်းကိုလည်း CDF – Hakha က ဖော်ပြထားပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု ကျင်းပမယ့် အတုအယောင် ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားဟာ ချင်းပြည်သူလူထုရဲ့ သမိုင်းဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးတွေကို ဖျက်ဆီးချိုးဖောက်နေတဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုသာဖြစ်တယ်လို့်လည်း
- [အိန္ဒိယ - ပလက်ဝ(မြန်မာ)နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပိတ်ထားတဲ့ ၂ လတာကာလ အတွင်း ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်လာမှာကို ချင်းဒေသခံတွေ စိုးရိမ်](https://chinworld.org/2026/02/အိန္ဒိယ-ပလက်ဝမြန်မာနယ်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်။ အိန္ဒိယ - ပလက်ဝ(မြန်မာ)နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ၂ လအကြာ ပိတ်ထား တဲ့အတောအတွင်း အခြေခံစားသောက်ကုန်စည်တွေ ပြတ်လပ်မှာ နဲ့ ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်လာမှာကိုစိုးရိမ်ကြောင်း ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝ၊မတူပီမြို့နယ်ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က မီဇိုယာဉ်မောင်းတစ်ဦး မြန်မာဘက်ခြမ်း ကုန်ပစ္စည်းသွားပို့ရာတွင် သေဆုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး လုံခြုံရေးအခြေအနေကြောင့်ဆိုကာ အိန္ဒိယ - ပလက်ဝ(မြန်မာ)နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့စလို့ နောက်ထပ်အမိန့်ထုတ်ပြန်မှု မရှိမခြင်း ၂ လပိတ်လိုက်ကြောင်း လောင်တလိုင်ခရိုင် တရားသူကြီးက အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနေထိုင်တဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက “ပိတ်သွားရင် အခက်ခဲများစွာကြုံကြရမှာဖြစ်တယ် အဓိက အခြေခံစားသောက်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ ဆန်၊ ဆီဆား၊ ပဲအမျိုးမျိုးအပါအဝင်ပေါ့ အဲလိုဟာတွေ ပြတ်လပ်လာနိုင်တယ် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ အဆမတန် ဈေးမြင့်တက်လာမှာသေချာတယ် အခုလောလောဆယ်တော့
- [တမူးမြို့နယ်မှာ အတင်းအဓမ္မတပ်သားစုဆောင်းခံထားရသူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးမယ်လို့ PDF တာဝန်ရှိသူတွေက ဒေသခံဆန္ဒပြပြည်သူတွေကို ပြော](https://chinworld.org/2026/02/တမူးမြို့နယ်မှာ-အတင်းအဓ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်မှာ အတင်းအဓမ္မတပ်သားစုဆောင်းခံထားရသူတွေကို ပြန်လွှတ်ပေးမယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေး အစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(PDF)တပ်ဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေက ဒေသခံ ဆန္ဒပြပြည်သူတွေကို ပြောထားကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ တမူးမြို့နယ်ထဲက အမျိုးသားညီညွှတ်ရေး အစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ PDF တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတချို့မှာ ဒေသခံအမျိုးသားတွေကို ညအချိန်မတော် ဖမ်းဆီးကာ တပ်သားစုဆောင်းရေးလုပ်လာတာတွေ အရမ်းဆိုးရွားလာလို့ တမူးမြို့နယ်ထဲက ကျေးရွာ (၅) ရွာခန့်က ဒေသခံအမျိုးသမီးတွေက ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့၊ ၁၆ ရက်နေ့ တို့မှာ ကန့်ကွက်ကြောင်း ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီနေ့တော့ ဆန္ဒမပြဘူး ဒီနေ့က နားတယ် အခု ပြန်လွှတ်ပေးမယ်ပြောလို့
- [မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မီဇိုယာဉ်မောင်း သေဆုံးခဲ့မှုကြောင့် အိန္ဒိယ - မြန်မာ ပလက်ဝ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းတွေ ပိတ်လိုက်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/02/မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း-မီဇ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ ဘက်ကို ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ခဲ့တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လောင်တလိုင်မြို့က မီဇိုးယာဉ်မောင်းအမျိုးသားသေဆုံးတဲ့အမှုကြောင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ဗဟိုလိုင်လူငယ်အသင်း Central Young Lai Association ( CYLA) က နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ပိတ်လိုက်တယ်လို့ မီဇိုရမ်အခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေ ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မီဇိုးယာဉ်မောင်းအမျိုးသားသေဆုံးသွားသည့် နေရာဟာ လက်ရှိ အာရက္ခတပ်တော် (AA)ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နေရာဖြစ်တာကြောင့် အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) ကို လည်း ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်ကာ အမှုကို သေချာစွာ စုံစမ်းဆောင်ရွက်ပေးဖို့ CYLA ဘက်က အသိပေးအကြောင်းကြားထားပြီးဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ မီဇိုးယာဉ်မောင်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အသက် ၃၇ နှစ်အရွယ် Pu Lalremsanga သည်
- [တမူးမြို့နယ်မှာ PDF တွေက ဒေသခံအမျိုးသားတွေကို ညအချိန်မတော် တပ်သားစုဆောင်းရေးလုပ်တာတွေ ဆိုးရွားလာလို့ ဒေသခံအမျိုးသမီးတွေက ဆန္ဒပြ](https://chinworld.org/2026/02/တမူးမြို့နယ်မှာ-pdf-တွေက-ဒေ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်မှာ အမျိုးသားညီညွတ် ေရးအစိုးရ (NUG)လက်အောက်ခံ PDF တပ်ဖွဲ့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတွေမှာ ဒေသခံအမျိုးသားတွေကို ညအချိန်မတော် တပ်သားစုဆောင်းရေးလုပ်တာတွေ အရမ်းဆိုးရွားလာလို့ တမူးမြို့နယ်က ကျေးရွာ ၅ ရွာလောက်က ဒေသခံအမျိုးသမီးတွေဟာ မင်းသမီးကျေးရွာမှာ စုပေါင်းပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်ညနဲ့ဒီကနေ့ ၁၆ ရက်မှာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ မင်းသမီးကျေးရွာနေ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက “ရွာမှာ ဘာသာရေး၊ နာရေး ကူညီလုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လူလတ်ပိုင်း လူငယ်တွေ လုံးဝမရှိတော့ဘူး အဲဒါထက်ဆိုးတာက တောင်ယာလုပ်ကိုင်နေတဲ့ အခင်းထဲ ယာထဲတွေထိ ဆွဲတာ ညအချိန်မတော် အိမ်ယာထဲအထိပါ ဆွဲနေတာဆိုတော့ တော်တော်လွန်သွားလို့ အခုလို ဆန္ဒပြကြတာပါ အခုဆိုရင် လယ်ယာသိမ်းဖို့
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၂ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ပြီး နေအိမ်တချို့ ထိခိုက်ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/02/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-စစ်-4/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဇန်ဇောလ်ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က မနေ့ည ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၈ နာရီလောက်မှာ အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဒေသခံအရပ်သား ၂ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး နေအိမ်တချို့လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ တီးတိန်မြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ PDF – Zoland ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ တိုက်ပွဲတစ်စုံတရာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းမရှိတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ ဇန်ဇောလ်ကျေးရွာကို တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးက မနေ့ည ၈ နာရီခန့်မှာ ၂ ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်လှတဲ့ ဗုံးအရှိန်ကြောင့် လမ်းမပေါ်က ကားပါ လွင့်ထွက်သွားခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသွားတဲ့ ဒေသခံ၂ ဦးကိုလည်း လက်ရှိမှာ
- [CHRO ကို လက်ခံတွေ့ဆုံလို့ အရှေ့တီမောနိုင်ငံသံတမန်ကို မြန်မာစစ်ကော်မရှင်နှင်ထုတ်ကာ တုံ့ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/အရှေ့တီမောသံတမန်ကို-နှင/) - DonBosco မြန်မာနိုင်ငံ၊ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ရန်ကုန်မြို့အခြေစိုက် တီမောလက်စ်တေ (အရှေ့တီမော)နိုင်ငံ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ အယ်ဗီလို ဒီ ရီဆားရီယို ဒီ ဆော်ဆာ (Mr. Avelino de Rosario de Sousa) ကို "လက်မခံနိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်" (Persona Non Grata) အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံကနေ (၇) ရက်အတွင်း ထွက်ခွာသွားဖို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ဆင့်ခေါ်ညွှန်ကြားလိုက်ပါတယ်။ တီမောလက်စ်တေ (အရှေ့တီမော) အစိုးရဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သတိပေးချက်ကို လေးစားလိုက်နာခြင်းမရှိဘဲ ၎င်းတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြောင်းလဲခြင်း မရှိတဲ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဆက်လက်စွက်ဖက်နေတယ်လို့ ယူဆရတဲ့အတွက် အခုလို ဒုတိယအကြိမ်မှာတော့ သံတမန်ကို နှင်ထုတ်တဲ့အဆင့်အထိ ပြင်းထန်စွာ
- [ချင်းပြည်မှာ "မောင့်မျက်နှာတရွာမှတ်ထင် အချစ်ဓာတ်ရစ်ပတ်မိခဲ့တဲ့ မစ္စစ်နီခွဲ”](https://chinworld.org/2024/09/ချင်းပြည်မှာ-မောင့်မျက/) - ချင်းပြည်နယ်၊ဖလမ်းမြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံအုပ်အဖြစ်နှစ်ပေါင်းများစွာတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဒေါက်တာနီခွဲရဲ့ဇနီး လက်ရှိ အင်္ဂလန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်နေတဲ့မစ္စစ်နီခွဲ - Mrs Jasmine Hope NiKhwai ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်မှာ သူမအသက် ၉၀ မှာ ကွယ်လွန်သွားပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်က ဆရာလှဘူးရေးသားခဲ့တဲ့ဒေါက်တာနီခွဲ (Dr.Ni Khuai ) တို့ဇနီးမောင်နှံအကြောင်း"မောင့်မျက်နှာတရွာမှတ်ထင် အချစ်ဓာတ်ရစ်ပတ်မိရင်" အမှတ်တရစာကိုပြန်လည်ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။ Editor Chin World Media ................................................... မိတ္ထီလာက မိတ်ဆွေ ဖြစ်တဲ့ မစ္စစ်နီခွဲ - Mrs Jasmine Hope NiKhwai ( ခရိုင်ဆရာဝန်ကြီး ဦး အာနီနီခွဲ ရဲ့ ဇနီး ) မနေ့က အင်္ဂလန်မှာ ကွယ်လွန်သွားပြီလို့ တွေ့လိုက်ရလို့ မိသားစုနဲ့
- [ဖလမ်းမြို့နယ်၊ထင်းရှုးစခန်း ခံစစ်ကုန်းကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေပြန်သိမ်းပိုက်၊လက်နက်ကြီးနဲ့လက်နက်ခဲယမ်းများစွာ ရရှိ](https://chinworld.org/2026/02/ဖလမ်းမြို့နယ်၊ထင်းရှုး/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ထင်းရှုးစခန်းက ခံစစ်ကုန်းကို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မနက်ပိုင်း ၁ နာရီလောက်မှာ ပြန်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး လက်နက်ငယ် ၁၁ ခန့််ပြန်ရခဲ့သလို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေ တိုက်ပွဲအတွင်း မသယ်နိုင်လို့ ဖွက်ထားတဲ့ လက်နက်ကြီးတွေကိုလည်း မဏိပူရ်မြစ်တဘက်ခြမ်းတွင် ပြန်တွေ့ခဲ့တယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO / CNDF)ရဲ့​ေပြာရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီကပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နယ် ထင်းရှုးစခန်းက ချင်းလက်နက်ကိုင် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ခံစစ်ကုန်းကို သိုင်းငင်းကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့က သိမ်းပိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁ နာရီလောက်မှာ ထိုးစစ်ပြန်ဆင်ကာ
- [မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ ပဋိပက္ခတွေ ရှိနေဆဲကာလအတွင်း နာဂ မျိုးနွယ်အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှု ပိုမိုစိုးရိမ်လာရတဲ့အတွက် အင်တာနက်လိုင်းများ ကိုပိတ်ထား](https://chinworld.org/2026/02/မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ-ပဋိပက/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ Kuki နဲ့ Meitei မျိုးနွယ်စုများအကြား ပဋိပက္ခတွေ ရှိနေဆဲကာလအတွင်း နာဂမျိုးနွယ်စုဝင် ကျေးရွာနှစ်ရွာကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကနေ လူသေဆုံးမှုရှိကာ သာမန်ရွာချင်းဖြစ်တဲ့ ပြဿနာထက် ကျော်လွန်ပြီး မျိုးနွယ်စုတစ်ခုလုံးရဲ့ တင်းမာမှုအသွင် ပြောင်းလဲသွားမှာကို စိုးရိမ်တဲ့အတွက် ပြည်နယ်အစိုးရက Ukhrul ခရိုင်အတွင်း အင်တာနက်လိုင်းတွေကို ပိတ်ထားတာ ၃ ရက်မြောက် ရှိပြီဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထဲရေးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၃၀ မိနစ်ကစပြီး Ukhrul ခရိုင်တစ်ခုလုံးမှာ အင်တာနက်နဲ့ ဒေတာဝန်ဆောင်မှုအားလုံးကို ယာယီရပ်ဆိုင်းဖို့ အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ Ukhrul ခရိုင်အတွင်းမှာရှိတဲ့ Hunphun ကျေးရွာနဲ့ Ningchou ကျေးရွာဆိုတဲ့ နာဂမျိုးနွယ်စုဝင်
- [ဟားခါးမြို့တွင်း ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုမှာ ရဲအရာရှိအပါအဝင် တပ်သား ၃ ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၅ ဦး ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့တွင်း-ပစ်ခတ်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြို့တော် ဟားခါးမြို့အတွင်း မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ညနေ (၇) နာရီခန့်မှာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံရဲတပ်ဖွဲ့ဘက်က ရဲအရာအပါအဝင် ရဲတပ်သား ၃ ဦး ပွဲချင်းပြီးသေဆုံးပြီး ၅ ဦး ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF – Hakha ကို ထောက်ပံ့နေတဲ့ CDF-Hakha Support Team of North America က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့အတွင်း တာဝန်ကျရဲမင်းကြီးရဲ့ လူမဆန်စွာ ကြမ်းကြုတ် ရိုင်းစိုင်းသလို ပြည်သူတွေထံကနေ မတရားငွေညစ်တာတွေ လုပ်လေ့ ရှိတာကြောင့် ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့က Operation
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ပထမဦးဆုံးအမျိုးသမီးဝန်ကြီး "Women Icon Award 2026" ဆုရှင် Pi Lalrinpuii](https://chinworld.org/2026/02/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအ/) - ရေး - DonBosco "အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့အခွင့်အရေးကို စောင့်ဆိုင်းနေရုံနဲ့မရပါဘူး။ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင် မြေပြင်မှာအလုပ်လုပ်ပြပြီး ကျွန်မတို့ရဲ့အရည်အချင်းနဲ့ပဲ နေရာယူရပါလိမ့်မယ်" မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ပထမဦးဆုံးအမျိုးသမီးဝန်ကြီး "Women Icon Award 2026" ဆုရှင် Pi Lalrinpuii အမျိုးသားတွေပဲ အစဉ်အဆက် လွှမ်းမိုးကြီးစိုးခဲ့တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှာ Pi Lalrinpuii ဟာ သမိုင်းသစ်တစ်ခုကို ရေးထိုးနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး Cabinet ဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရုံတင်မကဘဲ၊ အခုအခါမှာတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အမျိုးသမီးတွေအတွက် ဂုဏ်အရှိဆုံး နိုင်ငံအဆင့်ဆုတစ်ခုဖြစ်တဲ့ "Women Icon Award 2026" ကိုပါ ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအောင်မြင်မှုဟာ Pi Lalrinpuii တစ်ဦးတည်းအတွက်သာမကဘဲ ဒေသတွင်းက အမျိုးသမီးတွေအတွက်ပါ နိုင်ငံရေးတံခါးကို
- [ရွေးကောက်ပွဲကာလအလွန် အာဏာရှင်အမြစ်ပြတ်သည်အထိ လူထုသပိတ်တိုက်ပွဲ ဆက်လက်ဆင်နွှဲသွားမယ်လို့ ကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ရွေးကောက်ပွဲကာလအလွန်-အာ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုရဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကာလအလွန် နိုင်ငံရေးဖြားယောင်းသွေးဆောင်မှုတွေကို ကလေးမြို့တော်လှန်လူထုနဲ့အတူ စစ်အာဏာရှင်အမြစ်ပြတ်သည်အထိ တိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့ ကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီ(KPSSC) က ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီက - KPSSC အဖွဲ့က ဦးမောင်မောင်လေးက “ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်မှ မဟုတ်ပါဘူး အာဏာသိမ်းမှု ဖြစ်စဉ်နောက်ပိုင်း ဒီကနေ့ ဒီအချိန်ထိ ၅ နှစ်လုံးလုံး မြန်မာ ပြည်သူတရပ်လုံးရဲ့ဘုံရန်သူဖြစ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ စစ်တပ်က တော်လှန်ရေးအပေါ် ပြည်သူက ယုံကြည်မှုအားနည်းလာအောင် နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ပုံစံမျိုးစံနဲ့ ရက်စက်မှုပေါင်းစုံနဲ့ ဖိနှိပ်လာခဲ့တာ စစ်ရာဇဝတ်မှုကို ကျူးလွန်လာခဲ့တာဆိုရင် ၅ နှစ်ရှိပါပြီ ဒီလိုချိန်မှာ စစ်အာဏာရှင်အဆက်ဆက်ရဲ့ နိုင်ငံရေးထွတ်ပေါက်ဖြစ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလမှာ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို လည်း ပြည်သူလူထုတရပ်လုံးအနေဖြင့်
- [ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ချင်းပြည်ကိုမကြာခဏ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်](https://chinworld.org/2026/02/ရွေးကောက်ပွဲအလွန်-ချင်း/) - ရေး - DonBosco ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ စစ်ကော်မရှင်ဟာ နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှုရရှိဖို့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ အသုံးချဖို့ ကြိုးစားနေပေမဲ့၊ မြေပြင်မှာတော့ မြေလှန်စနစ် (Scorched Earth Policy) နဲ့ လေကြောင်းဗုံးမိုးတွေကို အရှိန်မြှင့်ပြီး အရပ်သားတွေကိုပါ စနစ်တကျ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ မြေပြင်စစ်ရေးမှာ အကြီးအကျယ် အရေးနိမ့်နေတာကို လေကြောင်းအင်အားနဲ့ ဖုံးဖိဖို့ ကြိုးစားနေတာဖြစ်တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ဆိုထားပါတယ်။ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အခုလို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ "စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ပုံစံတစ်ခု (Systematic pattern)" ဖြစ်ပြီး၊ အရပ်သားလူထုကို ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စေဖို့ (Terrorize communities)
- [မတ်လမှာ ကျင်းပမယ့် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အတွက် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄ ဦးအမည်စာရင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/မတ်လမှာ-ကျင်းပမယ့်-ချင်း/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်။ မတ်လမှာ ကျင်းပမယ့်ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အပါအဝင်တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ် လွှတ်တော်များ အတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းပေးပို့ထားတဲ့ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် စုစုပေါင်း (၂၀၁) ဦး ၏ အမည်စာရင်းများကို အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ခန့် ပြည်​ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်က ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) မှာ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်နေရာမှာ အနိုင်ရသူအကုန်ယူစနစ်/အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်နဲ့ အနိုင်ရတဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၁ ယောက်မှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီက ၆ ယောက်နဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီက ၄ ယောက်နဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီက ၁ ယောက် တို့ဖြစ်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က လာမယ့်မတ်လမှာ လွှတ်တော် ခေါ်ယူပြီးအနိုင်ရတဲ့ပါတီကိုအာဏာလွဲပြောင်း ပေးမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။
- [ကွမ်းသီးမှောင်ခိုမှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သည့် အရာရှိနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ချွင်းချက်မထားဘဲ အရေးယူမယ်လို့ မီဇိုရမ်အစိုးရ သတိပေး](https://chinworld.org/2026/02/ကွမ်းသီးမှောင်ခိုမှုမျ/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၁၁ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံဖက်ကနေ မီဇိုရမ်ပြည်ဖက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကွမ်းသီးမှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှုတွေကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် နှိမ်နင်းသွားမှာဖြစ်ပြီး ဒီတရားမဝင်လုပ်ငန်းမှာ အစိုးရအရာရှိတွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပါဝင်ပတ်သက်နေတာကို တွေ့ရှိရင်လည်း ဘယ်သူ့ကိုမှ ချွင်းချက်မထားဘဲ အရေးယူသွားမယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရက ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K. Sapdanga က အိုင်ဇောလ်မြို့မှာရှိတဲ့ အာဏာရ ZPM ပါတီရုံးချုပ်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အခမ်းအနားအတွင်း မှောင်ခိုလုပ်ငန်းတွေမှာ အရင်ကတည်းက နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ ပါဝင်ပတ်သက်နေခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာတော့ စနစ်အတွင်းက အဲဒီလိုလူတွေကို စတင်ဖယ်ရှားနေပြီလို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ အတိုက်အခံတွေဘက်က အစိုးရရဲ့ မှောင်ခိုနှိမ်နင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေအပေါ် ဝေဖန်တိုက်ခိုက်နေတာတွေ ရှိပေမဲ့လည်း ဒီမှောင်ခိုလုပ်ငန်းနဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေကို မဲဆန္ဒရှင်တွေက လက်မခံတော့သလို၊ မှောင်ခိုမှုမှာ ပါဝင်တဲ့
- [ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် မဏ္ဏိုင်ကြီး ၃ ရပ်ကို Chinland Council ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ဒုတိယသက်တမ်းအတွက်-မဏ္ဏိ/) - ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီ ဒုတိယသက်တမ်း၊ ချင်းပြည် (Chinland) လွှတ်တော်၊ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရအဖွဲ့၊ ချင်းပြည် (Chinland) တရားလွှတ်တော်ချုပ်၊ ချင်းပြည် (Chinland) စာရင်းစစ်ချုပ် များကို ခန့်အပ်ခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ဦးဆောင်တဲ့ Chinland Council က ဒီကနေ့ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ကြေငြာပါတယ်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှစ်ကုန်မှာစတင်ခဲ့တဲ့ ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီဟာ သက်တမ်းတစ်ခုကို ၂ နှစ်စီသတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Chinland Council ကဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းပြည်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ဒုတိယသက်တမ်းဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပလက်ဝမြိုနယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဆလိုင်းမျိုးထိုက် ရွေးချယ်ခံရပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ ချင်းလုံမြို့မှာ ဒုတိယသက်တမ်း ချင်းပြည်ကောင်စီ၊ချင်းပြည်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကို ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီးစစ်ရေးစီမံချက်များ
- [ပေါ်ပေါက်လာမယ့် လွှတ်တော်ဟာ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်ရေး တည်မြဲစေရေး အထောက်အကူပေးမယ့် ဟန်ပြလွှတ်တော်သာ ဖြစ်တယ်လို့ CNF မှတ်ချက်ပြု](https://chinworld.org/2026/02/ပေါ်ပေါက်လာမယ့်-လွှတ်တေ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စု ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကနေ ပေါ်ပေါက်လာမယ့် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ဟာ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်ရေး တည်မြဲစေရေး အထောက်အကူပေးမယ့် ဟန်ပြလွှတ်တော် ( တိုင်း/ ပြည်နယ်များအပါအဝင်) တွေသာ ဖြစ်ကြောင်း ဒီနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ပင်လုံစာချုပ် ချုပ်ဆိုခြင်းအထိမ်းအမှတ် (၇၉) နှစ်မြောက် ပြည့်တဲ့နေ့ပြည်ထောင်စုနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF)က သဝဏ်လွှာပို့ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ “ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲမှ ထွက်ပေါ်လာမယ့် အတုအယောင် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ဟာ တစ်ချိန်က အမျိုးသား ညီလာခံကဲ့သို့ (၁၄) နှစ်အကြာ အချိန်ဆွဲကာ စစ်တပ်အာဏာ တည်မြဲရေးအတွက် ရွေးဆွဲခဲ့တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနည်းတူ အနာဂတ်စစ်တပ်အုပ်ချုပ်ရေးကို အထောက်အကူပေးမယ့် ဟန်ပြလွှတ်တော် ( တိုင်း
- [ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ် အင်အားဖြည့်တင်းတာတွေ ထပ်လုပ်လာလို့ ခရီးသွားပြည်သူတွေကို သတိပေး](https://chinworld.org/2026/02/ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်။ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ မြောက်ပိုင်းကို စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အားဖြည့်တင်းကာ စစ်ကူတွေ ထပ်မံပို့ဆောင်တာတွေ လုပ်နေပြီး ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့ညနေပိုင်းလောက်မှာ တီးတိန်မြို့နယ် ၊ သိုင်းငင်းရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကူတွေ ရောက်လာပြီဖြစ်လို့ ခရီးသွားပြည်သူတွေအနေနဲ့ သတိထားကြဖို့ကို PDF – Zoland စစ်ဦးစီးချုပ်က သတိပေးထားပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နယ်မှာအခြေစိုက် လှုပ်ရှားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ PDF – Zoland စစ်ဦးစီးချုပ်က “စစ်သားတွေ Forland ကား ၅ စီးနဲ့ သိုင်းငင်းရွာ ရောက်နေပြီ ဘယ်ဘက်ကို သွားမလဲဆိုတာ မသေချာသေးပါ ။ ဒါကြောင့် ခရီးသွားတွေအနေနဲ့ သတိထားကြပါ” လို့ ၎င်းရဲ့ Greenland Gideon
- [မဟာမိတ်ထက်ပိုတဲ့ ဂရုစိုက်မှုပြသပေးတဲ့ AA ကို လေးစားကျေးဇူးတင်ရှိပြီး ခိုင်မာတဲ့ လက်တွဲပူးပေါင်းမှုတွေ တည်ဆောက်လိုတယ်လို့ MTC / MDF ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/မဟာမိတ်ထက်ပိုတဲ့-ဂရုစို/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်။ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ မရာလက်နက်ကိုင် ( MTC / MDF) တွေ့ဆုံမှုမှာမဟာမိတ်ထက်ပိုတဲ့ ဂရုစိုက်မှုနဲ့ ဖော်ရွေမှုတွေပြသပေးတဲ့ ULA / AA ကို လေးစား ကျေးဇူးတင်ရှိပြီး အနာဂတ်မှာ ပိုမိုခိုင်မာတဲ့ လက်တွဲပူးပေါင်းမှုတွေ တည်ဆောက်သွားလိုတယ်လို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအင်အားစု တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(MTC / MDF) က ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ MTC / MDF ရဲ့ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ပြန်ကြားရေးဌာနက “ ယခင်ကတည်းက မဟာမိတ်ထက်ပိုသော ဂရုစိုက်မှုနှင့် ဖော်ရွေမှုများ ပြသပေးခဲ့သည့် ULA / AA အား လေးစားကျေးဇူးတင်ရှိပြီး၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မိတ်ဖက်စိတ်ဓာတ်၊ ယုံကြည်မှုနှင့်
- [ထန်တလန်မြို့နယ် ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ပြည်သူ ၆ ဦးသေဆုံးပြီး ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2026/02/ထန်တလန်မြို့နယ်-ကို-စစ်က/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်ရှိ တလန်ခွါ(Tlang Khua)ကျေးရွာကို ဒီကနေ့ ဖေဖောဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းလောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုအမျိုးသားတွေ အပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၆ ဦး သေဆုံးပြီး ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား အပါအဝင် လူအများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့(CHRO)ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိတဲ့ ထန်တလန်မြို့နယ် တလန်ခွါရွာကျောင်း နဲ့ ဘောလုံးကွင်းအနီးရှိ အိမ်ဆောက်လုပ်သူတွေ အနားမှာ ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဲဒီအနီးအနားမှာရှိတဲ့ ဒေသခံ အရပ်သား ၆ ယောက်သေဆုံးခဲ့ပြီး ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၇ ယောက်ဝန်းကျင်လည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသတွင်း သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြတာတွေ့ရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေထဲမှာ တချို့က ဒဏ်ရာကြီးကြီးမားမားရခဲ့ပြီး
- [တော်လှန်ရေးအောင်မြင်အောင်ဆင်နွှဲနိုင်ရေး CNF ၊ NUG အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ ၅ ဖွဲ့ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ KIO/KIA ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော်ပြော](https://chinworld.org/2026/02/တော်လှန်ရေးအောင်မြင်အေ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်။ တော်လှန်ရေး အောင်မြင်အောင်ဆင်နွှဲနိုင်ရေး အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF) ၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ (KNPP) နဲ့ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO) တို့ ဖေဖော်ဝါရီလ လဆန်းပိုင်းမှာ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့က ကျရောက်ခဲ့တဲ့ ကချင်တော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကို အမေရိကန်နိုင်ငံ ၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှာ ကျင်းပချိန် KIO / KIA ရဲ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော်က အွန်လိုင်းကနေ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောချိန်မှာ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ KIO / KIA ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော်က “ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး ပြန်လည်စုဖွဲ့ရေးကိုလည်း လုပ်နေပါတယ် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်လောက်က ကျနော်တို့
- [မင်းတပ်၊ မတူပီ ၊ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို မနေ့က လေကြောင်းနဲ့တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကလေးငယ် ၁ ဦးသေဆုံး ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိခဲ့](https://chinworld.org/2026/02/မင်းတပ်၊-မတူပီ-၊-ကန်ပက်လ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက မတူပီမြို့၊ မင်းတပ်မြို့၊ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့က စစ်ကော်မရှင်တပ်ကလေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မတူပီမြို့အနီး ချန်းပြန်းကျေးရွာမှာတော့ ၁၀ နှစ်အရွယ် ဝန်းကျင်ရှိ ကလေးငယ်တဦးကတော့ ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ကာ ဒေသခံ ၅ ဦးထက်မနည်းလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်က တစ်ရက်အတွင်း ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့ဝင်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မင်းတပ်မြို့၊ ကန်ပက်လက်မြို့နဲ့ မတူပီမြို့နယ်တွေကို စစ်ကော်မရှင် လေကြောင်းနေက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေနဲ့ အရပ်သားအဆောက်အအုံ တော်တော်များများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့ပေါ်တနေရာကို မနက် ၁၀ နာရီလောက်မှာ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဗုံး
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့အိန္ဒိယဘတ်ဂျက်ရရှိမှုနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ ရင်ဆိုင်နေရသည့် စိန်ခေါ်မှုများ](https://chinworld.org/2026/02/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့အိန္/) - DonBosco အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက ၂၀၂၆-၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွက် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို အခွန်ဝေစု ရူပီး ၈,၆၀၈ ကုဋေ ခွဲဝေချထားပေးလိုက်ပေမဲ့ ဒီရန်ပုံငွေတွေဟာ ပြည်နယ်အတွင်းက လမ်းတံတား၊ ရထားလမ်းနဲ့ လေဆိပ်တွေလိုမျိုး အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာ အခက်တွေ့နေရတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက်တော့ ဗဟိုအစိုးရဆီကနေ သီးသန့်ဘဏ္ဍာငွေ ထောက်ပံ့မှုဟာ အင်မတန် နည်းပါးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ ဗဟိုအစိုးရကနေ စစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် ပံ့ပိုးပေးထားတဲ့ ပမာဏဟာ ရူပီး ၁၀ သန်း (၁ ကုဋေ) ဝန်းကျင်လောက်ပဲ ရှိနေသေးတာကြောင့် ပြည်နယ်အစိုးရရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် အင်မတန် ကွာဟနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်းမှု စတင်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ နှစ်နှစ်ကျော် ကာလအတွင်းမှာ
- [ဟားခါးမြို့နားက တောတောင်တွေမှာ ပြည်သူများ သွားလာလှုပ်ရှားခြင်း မပြုလုပ်ကြဖို့ CDF – Hakha မှ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့နားက-တောတောင/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့အနီးအနားရှိ တောတောင်ဒေသတွေ အတွင်း ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့ကစလို့ လုံခြုံရေး အခြေအနေတွေကြောင့် ပြည်သူများသွားလာလှုပ်ရှားခြင်း မပြုလုပ်ကြဖို့ CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့က အများပြည်သူကို အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အခုလိုထုတ်ပြန်ရတာဟာ လုံခြုံရေးနှင့် သက်ဆိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် အန္တရယ်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တာဖြစ်လို့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးအတွက် အခုလို ကန့်သတ်သတ်မှတ်ရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အသိပေးထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ပက်သက်ပြီး အများပြည်သူအနေဖြင့် လေးနက်စွာ လိုက်နားပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြဖို့ကိုလည်း မေတ္တာရပ်ခံတယ်လို့ CDF – Hakha က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CDF – Hakha တပ်ဖွဲ့ဟာ ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆
- [ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ဘိန်းခင်း အလုပ်သမား ၂၀၀ ခန့်ကို ပြည်သူစစ်မှုထမ်းကောင်း ဖြစ်အောင်ပျိုးထောင်မယ်လို့ ZFU ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ဖမ်းဆီးထားတဲ့-ဘိန်းခင်း/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်။ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုကို အခါ အားလျော်စွာ တားမြစ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သော်လည်း ဆက်လက် လုပ်ကိုင် နေတဲ့အတွက် ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ် အတွင်း တီးတိန်မြို့နယ်ဘိန်းခင်းတွေက ဖမ်းဆီးလာတဲ့အလုပ်သမားများကို ပြည်သူ စစ်မှုထမ်းကောင်း ဖြစ်သည် အထိ ပြုစု ပျိုးထောင်သွားမယ်လို့ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ တခု ဖြစ်တဲ့ ဇိုမီး ဖက်ဒရယ် အစည်းအရုံး (ZFU/PDF-Zoland)ကဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ZFU/PDF-Zoland အဖွဲ့ဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာ တီးတိန်မြို့နယ်၊ လေသာတောင် အရှေ့ဘက် ရှိ ဘိန်းခင်းများမှာ နေ့စား အလုပ်သမား အဖြစ် ဒေသစုံကနေ သွားရောက် လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အလုပ်သမား ပေါင်း ၂၀၀ ခန့်ကို
- [NCGUB စင်ပြိုင်အစိုးရဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဒေါက်တာစိန်ဝင်းကွယ်လွန်ခြင်းအပေါ်ဝမ်းနည်းကြောင်း CNF ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ncgub-စင်ပြိုင်အစိုးရဝန်ကြီ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်။ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်လွတ်မြောက်နယ်မြေမှာ စင်ပြိုင်အစိုးရအဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးညွန့်ပေါင်းအစိုးရ(NUGUB )ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဒေါက်တာစိန်ဝင်းအသက် ၈၂ နှစ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်းအပေါ် မိသားစုနဲ့အတူထပ်တူဝမ်းနည်းကြောင်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)က ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒေါက်တာစိန်ဝင်းအား ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနဲ့တရားမျှတမှုအတွက်အစဉ်တစိုက်ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခဲ့သော ခေါင်းဆောင် ၁ ဦးဖြစ်ကြောင်း၊ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးအနေဖြင့် ဒေါက်တာစိန်ဝင်းရဲ့တဘဝလုံး ပြည်သူ့အတွက်ပေးဆပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့မှုနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားမှုများအတွက်ပံ့ပိုးကူညီခဲ့မှုများကို အဖိုးတန်အမွေအနှစ်အဖြစ် တန်ဖိုးထားကာလေးစားဂုဏ်ပြုပါကြောင်း CNF က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒေါက်တာစိန်ဝင်းဟာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရဲ့အကို အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးဘဝင်းရဲ့သားဖြစ်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အကိုဝမ်းကွဲ တော်စပ်သူဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာစိန်ဝင်းသည် Hamburg Universityမှ သိပ္ပံပါရဂူဘွဲ့ရရှိခဲ့ကာ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပဲခူးတိုင်း၊ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်မှ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဥဦးဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရလဒ်ကို နဝတ
- ["မိုင်နီလာထွေး (သို့) တချိန်က မြန်မာအမျိုးသမီးဘောလုံးအသင်း၏ ဂိုးသွင်းရှင် "](https://chinworld.org/2025/07/မိုင်နီလာထွေး-သို့-တချိ/) - Chin World Media January 03, 2016 တချိန်က မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသမီးဘောလုံးပွဲများတွင် အားကစားသတင်းကြေညာသူမှ "မိုင်နီလာထွေး၊ မိုင်နီလာထွေး" ဟူသော အမည်ကို ထပ်ခါတလဲလဲရွတ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ထိုအမည်ကို ကြားတိုင်း အမည်ရှေ့တွင် ပါရှိသော "မိုင်" ဟူသည့် နာမဝိသေသနကြောင့် ချင်းအမျိုးသမီးဖြစ်မည်ဟု ပွဲကြည့်ပရိတ်သတ်များ ခန့်မှန်းသုံးသပ်ခြင်းခံရသူ၊ မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသမီးအသင်းတွင် (၁၃) နှစ်ကျော်ကြာ အဓိကတိုက်စစ်မှူးအဖြစ် ကျောနံပါတ် (၉) အား ဝတ်ဆင်ကာ ကစားခဲ့သူ မိုင်နီလာထွေးအား ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ဇန်န၀ါရီလ ၃ ရက်မှာ သူမနေထိုင်ရာ ကလေးမြို့ရှိနေအိမ်တွင် Chin World Media အဖွဲ့မှ သွားရောက်လည်ပတ်ကာ၊ သူမ၏ကစားသမားဘဝအတွေ့အကြုံများကို တွေ့ဆုံစကားစမြည်ပြောခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။ CW။ မိသားစုနဲ့ ဖြစ်စေ၊ မိုင်နီလာထွေးရဲ့အကြောင်းကို အနည်းငယ်မိတ်ဆက်ပေးနိုင်မလား။မိုင်နီလာထွေး။ ကျမ နာမည်ရင်းကတော့- Mai
- [Mizoram နဲ့ Nagaland တာဝန်ရှိသူတွေ Dimapur မှာတွေ့ဆုံပြီး ရထားလမ်းသစ်နဲ့ ကုလားတန်စီမံကိန်းကိစ္စဆွေးနွေး](https://chinworld.org/2026/02/mizoram-နဲ့-nagaland-တာဝန်ရှိသူတွေ-dimapur-မှာ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်။ အာရက္ခတပ်တော်(AA) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကုလားတန်စီမံကိန်းကိစ္စအပါအ၀င် ဒေသတွင်း ရထားလမ်းဝန်ဆောင်မှုတွေ နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်နိုင်ဖို့အတွက် စီမံကိန်းတွေကို သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်ရေးနဲ့ နှစ်ပြည်နယ်ကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အလေးပေးဆောင်ရွက်ရေးကိစ္စ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊Mizoram နဲ့ Nagaland ပြည်နယ်က တာဝန်ရှိသူတွေဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာ Dimapur မြို့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ကုလားတန် ဘက်စုံသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်း (KMMTTP) နဲ့ ရထားလမ်း ဝန်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ လေ့လာရေးကော်မတီ (Study Committee on KMMTTP and Railway Line Services) ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်နေသူ Pu T. Lalhlimpula က “ကုလားတန် စီမံကိန်းဟာ
- [အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့်အစီအစဉ်ကို Mizoram အစိုးရအဖွဲ့ ကန့်ကွက်ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသော်လည်း တားဆီးဖို့ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိကြောင်း၀န်ခံ](https://chinworld.org/2026/02/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်-ခြ-2/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဟာ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ ၅၁၀ ကီလိုမီတာရှည်တဲ့ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် အစီအစဉ်ကို ကန့်ကွက်ကြောင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ထပ်မံအတည်ပြုလိုက်သော်လည်း ဒီစီမံကိန်းကို တားဆီးဖို့အတွက် ပြည်နယ်အစိုးရမှာ ဥပဒေကြောင်းအရ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာကိုတော့ ဝန်ခံထားပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၀န်ကြီးချုပ် Lalduhoma ဦးဆောင်တဲ့ ဝန်ကြီးများကောင်စီဟာ မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့်အပေါ် Mizoram ရဲ့ ကာလရှည်ကြာ ကန့်ကွက်လာတဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့တာပါ။ ပြည်နယ်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့အနေနဲ့ မူလရပ်တည်ချက်အတိုင်း ရှိနေပေမဲ့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်တဲ့ကိစ္စဟာ ဗဟိုအစိုးရ (Union Subject) ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အောက်မှာ ရှိနေတဲ့အတွက် ပြည်နယ်အနေနဲ့ ကန့်ကွက်တားဆီးပိုင်ခွင့် မရှိပါဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့
- [အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု ကျူးလွန်ခံရတဲ့ ၂၇၇ အမှုရှိခဲ့](https://chinworld.org/2026/02/အာဏာသိမ်းပြီးနောက်-ချင်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလအထိ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု ကျူးလွန်ခံရတဲ့ လူဦးရေ ၂၇၇ မှုကျော်အတွက် အကူအညီပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု ၁၆ မှု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအတွင်း သတင်းအချက်အလက် ရယူနိုင်ဖို့ အခက်ခဲစိန်ခေါ်မှုတွေကြီးကြီးမားမား ရှိနေသေးတယ်လို့ Women for Justice ( WJ) ရဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအလွန် ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခအတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုဟာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးနဲ့ အလွန်များပြားလာတယ်လို့ Women for Justice ( WJ)
- [CHRO တင်တဲ့အမှု တီမောတရားရုံးက မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အမှန်တကယ် အပြစ်ပေးနိုင်မှာလား?](https://chinworld.org/2026/02/chro-တင်တဲ့အမှု-တီမောတရားရု/) - DonBosco အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ တီမော(Timor Leste ) နိုင်ငံကတရားရုံးမှာ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ကနေ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုလိုက်တဲ့အမှုဟာ ဒေသတွင်းမှာတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံမှာပါ အစိုးရချင်းအချင်းချင်း အရေးယူမှု (State-to-State Action) ထက် ကျော်လွန်တဲ့ တရားမျှတမှု ရှာဖွေရေးခြေလှမ်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ Timor Leste ကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာရေးအတွက် လုပ်ဆောင်တဲ့နေရာမှာလည်း စစ်ကော်မရှင် ဘက်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခုလို သံတမန်ရေးရာ ဖိအားတွေနဲ့ အခက်အခဲတွေကြားကနေ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို အမှုဖွင့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဟာ Timor Leste ရဲ့ တရားမျှတမှုအပေါ် ခိုင်မာတဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြသလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Timor Leste တရားရုံးက အခုလို အမှုလက်ခံလိုက်တာဟာ အာဆီယံအဖွဲ့ထဲမှာ
- [ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်နေရသူ လူဦးရေ ၆၀၀ ကျော်ကို အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာနဲ့ မိုးကာတွေ သွားရောက်လှူဒါန်းနေတယ်လို့ CNO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းဖြစ/) - ဖေ ဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်။ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း နဲ့ မြေပြန့်ဒေသ အပါအဝင် မီဇိုရမ်ပြည်ကို ရောက်ရှိနေတဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်က စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူ လူဦးရေအားဖြင့် ၆၀၀ ကျော်ကို CNO က အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေနဲ့ မိုးကာတွေ သွားရောက်လှူဒါန်းနေတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO ) ရဲ့ Humanitarian Department မှ အတွင်းရေးမှူး Cung Ngai က ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO) , Humanitarian Department မှ အတွင်းရေးမှူး Cung Ngai က “အခုကတော့ ဖလမ်းမြို့နယ်ထဲမှာပေးနေတယ် မြေပြန့်ဘက်လည်း ပါဝင်တယ် အခုပေးတဲ့ဟာတွေက လောလောဆယ်တော့ မပြီးသေးဘူး ကျန်နေသေးတယ် လူဦးရေအားဖြင့် ပေးရဖို့က ၆၀၀ ကျော်လောက်ဖြစ်တယ်
- [ဟားခါးမြို့မှာ မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ရာမှာ ကြားခံပွဲစားတွေကြောင့် ဈေးသိန်းချီပိုပေးနေရတယ်လို သိရ](https://chinworld.org/2026/02/ဟားခါးမြို့မှာ-မှတ်ပုံတ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်။ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူဦးရေများစွာရှိတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မြိုတော် ဟားခါးမြို့မှာ မှတ်ပုံတင်အသစ်ပြုလုပ်တာ စတဲ့ ကိစ္စတွေအတွက် ကြားခံပွဲစားတွေကြောင့် ဈေးသိန်းချီပိုပေးနေရတယ်လို ဟားခါးမြိုဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မှတ်ပုံတင်အသစ်ပြုလုပ်ချင်သူတွေအနေဖြင့် ဟားခါးမြိုပေါ်မှာ လူကိုယ်တိုင်မရှိရင် လုပ်ဆောင်ပေးခ ၅ သိန်းခန့်ပေးဆောင်ရပြီး လူကိုယ်တိုင် ဟားခါးမြိုမှာရှိရင် ၂ သိန်းခန့် ပေးဆောင်ရတယ်လို ဟားခါးမြိုကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “ကျနော်ကတော့ ကိုယ်တိုင်လဝကရုံးသွား ဖောင်ဖြည့်ပြီးလုပ်တာ လက်ဖက်ရည်ဖိုးဆိုပြီး တစ်သောင်းငါးထောင်လောက်ပဲ ပေးခဲ့တယ် အခုက ဗမာ၊ ရခိုင် ပြီးတော့ ပလက်ဝဘက်က ဒေသခံတွေ ဟားခါးရောက်လာတော့ အရင်က ပွဲစားမလိုတာတွေတောင် သူတိုရောက်မှ လိုတော့တာ ဘာလိုလည်းဆိုရင် ကြားခံပေးတဲ့သူရှိရင် အမြန်လည်း ရတာပေါ့ အများအားဖြင့် ရုံးက အငယ်တွေက ပြည်မဖက်က ဓလေ့အကျင့်တွေ သယ်လာကြတာ
- [တော်လှန်ရေးမှာ ဦးဆောင်တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ KIO / KIA ကို လေးစားဂုဏ်ယူကြောင်း KIA ဖွဲ့စည်းခြင်း ၆၅ နှစ်ပြည့်မှာ CNF က သဝဏ်လွှာပေးပို့](https://chinworld.org/2026/02/တော်လှန်ရေးမှာ-ဦးဆောင်တ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်။ မပြီးဆုံးသေးတဲ့ တော်လှန်ရေးအတွက် ဆက်လက်ဦးဆောင် တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) အား ဂုဏ်ယူလေးစားကြောင်း ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ဖွဲ့စည်းခြင်း (၆၅) နှစ် ပြည့်မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF / CNA) က သဝဏ်လွှာပေးပို့်ခဲ့ပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ညီရင်းအစ်ကိုဖြစ်သော ကချင်လူမျိုးနှင့် တော်လှန် တွဲလက်များ ပိုမိုခိုင်မြဲစေပြီး ကချင်အမျိုးသားတော်လှန်ရေး ရည်မှန်းချက်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်သည်အထိ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းမယ်လို့လည်း သဝဏ်လွှာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပင်လုံကတိကဝတ်များ ချိုးဖောက်ခံရပြီးနောက် လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး ဖိနှိပ်မှုများကို တော်လှန်ဆန့်ကျင်ပြီး ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ် ဖန်တီးရေးအတွက်
- [သက်သေအနည်းဆုံး ၂ ဦးပါမှ ဖမ်းဆီးခွင့်ရှိတဲ့ အချက်ကိုစစ်ကော်မရှင်ပြဌာန်း](https://chinworld.org/2026/02/သက်သေအနည်းဆုံး-၂-ဦးပါမှ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်(စစ်ကောင်စီ)ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးချိန်ကတည်းက ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့အိမ်ကို သက်သေမပါဘဲ ဖမ်းဆီးခွင့်ရှိတဲ့အခြေအနေကနေ သက်သေအနည်းဆုံး ၂ ဦးပါမှ ဖမ်းဆီးခွင့်ရှိမယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို နိုင်ငံသားများရဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုနဲ့ လုံခြုံမှုကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေမှာ ပြန်လည် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပါတယ်။ နိုင်ငံသားများရဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုနဲ့ လုံခြုံမှုကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေပါ ပုဒ်မ ၅ရဲ့ ပုဒ်မခွဲ(ခ)နဲ့၊ ပုဒ်မ ၈ မှာပါတဲ့ခြေဆင်း ပြဋ္ဌာန်းချက်တွေကို အစားထိုး ပြင်ဆင်လိုက်တဲ့အကြောင်း စစ်ကော််မရှင်က မနေ့ဇန်နဝါရီ ၃ ရက်ညပိုင်းမှာ ကြေညာလာတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ဆင်လိုက်တဲ့ ပုဒ်မ ၅ ၊ ပုဒ်ခွဲ (ခ)မှာ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်ရဲ့ နေအိမ်၊ ပရဝဏ်တွေထဲ ဝင်ရောက်ရှာဖွေ၊ ဖမ်းဆီးမယ်ဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာရပ်ကွက်/ကျေးရွာက အုပ်ချုပ်ရေးမှုး၊ရာအိမ်မှုး စတဲ့ တာဝန်ခံသက်သေတွေ ပါဝင်ရမယ်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်ဆင်တဲ့
- [ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၀ ဝန်းကျင်သေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2026/02/ဖလမ်းမြို့ကို-စစ်ကြောင်/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို ကလေး - သိုင်းငင်းလမ်းကနေ စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ တတိယစစ်ကြောင်းနဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲအကြား ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းမှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲဘက်က ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် စစ်ကော်မရှင်တပ်သား အယောက် ၃၀ ဝန်းကျင် သေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သလို လက်နက်အများအပြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ Chin World Media ကို စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က “သိုင်းငင်းကနေတက်လာတဲ့ စစ်ကြောင်း ၃ ကြောင်းမြောက်က ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် အယောက် ၃၀ လောက်သေဆုံးတယ်လို ဒဏ်ရာရတာကလည်း ၂၀ ကျော်လောက် ဒဏ်ရာရသလို လက်နက် သိမ်းဆည်းမှုတွေလည်း အများအပြားရကြတယ်လို သတင်းပိုပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ
- [အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ရထားလမ်းကွန်ရက်အတွက် အိန္ဒိယအစိုးရက ရူပီး ၁၁,၄၈၆ ကုဋေ စံချိန်တင် ချထားပေး](https://chinworld.org/2026/02/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်-ရထာ/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နယ်စပ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ပြည်နယ်တွေရဲ့ ရထားလမ်းကွန်ရက်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ဖို့အတွက် ၂၀၂၆-၂၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်မှာ ရူပီး ၁၁,၄၈၆ ကုဋေကို လျာထားလိုက်ပြီး အဆိုပါ ပမာဏဟာ မြန်မာနယ်စပ်ဒေသတစ်လျှောက် ရထားလမ်းတွေအတွက် သမိုင်းတစ်လျှောက် အများဆုံး ချထားပေးတဲ့ ဘတ်ဂျက်ပမာဏ ဖြစ်တယ်လို့ Northeast Today သတင်းဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိစပ်နေတဲ့ Manipur၊ Mizoram နဲ့ Nagaland ပြည်နယ်တွေအပါအဝင် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဒေသတစ်ခွင်မှာ စုစုပေါင်း ရူပီး ၇၂,၄၆၈ ကုဋေ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ရထားလမ်းစီမံကိန်းတွေကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Manipur ပြည်နယ်အတွင်းက နယ်စပ်အနီး ရထားလမ်းလုပ်ငန်းတွေကို ပြန်လည်စတင်နေပြီဖြစ်သလို၊ Mizoram ပြည်နယ်မှာလည်း Sairang ကနေ မြန်မာနယ်စပ်အထိ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ကွင်းဆင်းတိုင်းတာမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Nagaland နဲ့ Sikkim ပြည်နယ်တွေမှာလည်း ရထားလမ်းစီမံကိန်းတွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး၊
- [စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ကန့်ကွက်မှုများရှိနေသော်လည်း အရှေ့တီမောတရားရုံးက CHRO ရဲ့ တရားစွဲဆိုမှုကို စတင်လက်ခံ](https://chinworld.org/2026/02/စစ်ကော်မရှင်ရဲ့-ကန့်ကွက/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၂ ရက်။ အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်ကော်မရှင်ဘက်က အရှေ့တီမော (Timor Leste) သံအမတ်ကို ခေါ်ယူသတိပေးတာမျိုးတွေ ရှိနေပေမဲ့ Timor Leste တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်တွေကတော့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က တင်သွင်းတဲ့ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဗိုလ်ချုပ်မူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အပါအ၀င် မြန်မာစစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကိုစစ်ရာဇဝတ်မှုနဲ့ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုထားမှုကို စတင်လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ အရှေ့တီမော (Timor Leste) တရားရုံးရဲ့ အမှုလက်ခံတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာစစ်ကော်မရှင်ကို တရားဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အမှုတွေကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း (MAP) နဲ့ CHRO က ဖေဖော်၀ါရီ ၂ ရက်နေ့မှာ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပြီး အခုလို Timor Leste တရားရုံးက လက်ခံလိုက်တဲ့ယခု အမှုဟာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အချင်းချင်းကြားမှာ
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်ချက်မြင့်မားရေးထက် မသမာမှုမရှိ၊ ရိုးရိုးသားသား ဖြေဆိုခြင်းဟာ ပထမ ဦးစားပေးဖြစ်တယ်လို့ ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်ကပြော](https://chinworld.org/2026/02/ချင်းပြည်နယ်မှာ-တက္ကသို/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်။ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်ချက်နည်းဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲတွင်လည်း အောင်ချက်မြင့်မားရေးထက် မသမာမှုမရှိ၊ ရိုးရိုးသားသား ဖြေဆိုခြင်းသည်သာ အဓိက ပထမ ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ခန့် ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်က တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရေး လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ချင်းပြည်နယ် ခရိုင် (ပြန်/ ဆက်) ရဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒီအစည်းအဝေးကို ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၊ ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံးမှာ ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့က ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ အစည်းဝေးမှာ ချင်းပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်က ပြောကြားခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ စုပေါင်းထုတ်ကုန် တန်ဖိုးကျဆင်းခြင်းထက် အကျင့်စရိတ္တပျက်ပြားခြင်းက ပို၍ကြောက်ဖို့ကောင်းကြောင်းနဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကျင်းပမယ့်
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်မှာ အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်ပြည့်တဲ့နေ့မှာ သွေးသစ္စာသီချင်းသီဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ၁၅ ဦး တိုက်ပိတ်အရေးယူခံရ](https://chinworld.org/2026/02/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်မှ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်မှာ စစ်အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်ပြည့်တဲ့ မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ သွေးသစ္စာသီချင်းဆိုပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ဦးရေ ၁၀၀ ကျော်ထဲက အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး တိုက်ပိတ်ခံရတယ်လို မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် ( PPNM) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ သွေးသစ္စာသီချင်း သီဆိုခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူတွေအပါအဝင် အကျဉ်းသူထဲကနေ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦးကို တိုက်ပိတ်ခံထားရတယ်လို မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် ( PPNM) က စုံစမ်းသိရှိရတယ်လို ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အခုလို မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်မှာ တိုက်ပိတ်ခံထားရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူတွေနဲ့ အခြားအကျဉ်းသူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးအခြေအနေ စိုးရိမ်ရမှုအပေါ် ပြည်သူတွေ လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အဖွဲအစည်းတွေအနေဖြင့်
- [အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်အတွင်း ချင်းလူမျိုး ၁,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို ICA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/အာဏာသိမ်း-၅-နှစ်အတွင်း-ခ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်။ ၂၀၂၁ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်အတွင်း စစ်အုပ်စုကြောင့် ချင်းလူမျိုး ၁,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူအများစုဟာ အရပ်သားပြည်သူတွေ၊ ဆန္ဒပြသူတွေ၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲဝင်တွေ ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခံရသူတွေဖြစ်တယ်လို ချင်းရေးရာအဖွဲချုပ် (ICA) ရဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိပါတယ်။ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူဦးရေ ၁၁၈၃ ဦးတိုဟာ အသက်အရွယ်အားဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ်အတွင်းရှိသူ ၄၉၇ ဦး ဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အသက် ၃၆ နှစ်အထက် ၁၅၄ ဦး၊ အသက် ၁၁ ကနေ ၁၇ နှစ်အတွင်းရှိသူ ၄၈
- [မျက်နှာမူရာဆီသို့ အရောက်လှမ်းခဲ့သူ ချင်းသတင်းသမား Pu Tui Dim ( ကွယ်လွန်ခြင်း ၄ နှစ်ပြည့် အမှတ်တရ)](https://chinworld.org/2026/01/မျက်နှာမူရာဆီသို့-အရောက/) - ရေး - DonBosco Pu Tui Dim သည် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ကို အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်၌ စတင်တည်ထောင်ရာတွင်ပါ၀င်သူဖြစ်ကာ ချင်းပြည်နယ်၏ ပထမဆုံးသတင်းဌာနဖြစ်သော ခေါနူးသုမ် (Khonumthung News) ၏ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသားမီဒီယာများစုဖွဲ့သည့် ကွန်ရက် (BNI) ကို တည်ထောင်သူ၊ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF/A)ရဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Pu Tui Dim သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီ-ဟားခါးလမ်းပေါ်၌ စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ အခြားသော အရပ်သား ၉ ဦးနှင့်အတူ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခံရကာ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ရက်စက်စွာ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရကာ ယခု ၂၀၂၅
- [အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနှင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကြားက အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်ရေး အားပြိုင်မှု ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်သလဲ](https://chinworld.org/2026/02/အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရနှင့်/) - ရေး - DonBosco မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းက အင်အားကြီးအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်မှု တွေ ရှိနေပေမဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရကတော့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းအတွက် မြေပြင်ကွင်း ဆင်းတိုင်းတာမှုတွေကို လက်တွေ့စတင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ကစပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်နယ်စပ်၊ တီအိုချောင်းအနီးမှာရှိတဲ့ Thingsai ကျေးရွာဝန်းကျင်ကို အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ နယ်စပ်လမ်းအဖွဲ့အစည်း (BRO) နဲ့ Assam Rifles အဖွဲ့တွေက ၅ ရက်ကြာ ကွင်းဆင်းတိုင်းတာမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ အခုလို မြေပြင်မှာ လက်တွေ့တိုင်းတာမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေချိန်မှာပဲ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အကြီးဆုံးအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ဗဟိုမီဇိုးလူငယ်အသင်း (CYMA) ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ နယူးဒေလီအထိ သွားရောက်ပြီး ဗဟိုပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကို ကန့်ကွက်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့က CYMA
- [စစ်အာဏာသိမ်းမှု ၅ နှစ်တာအတွင်း ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံစာရင်းဝင်ဖြစ်လာသလို နိုင်ငံအချို့ရဲ့ အချယ်လှယ် အသုံးချခံဘဝသို့ ကျရောက်နေရပြီလို့ CNF ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/စစ်အာဏာသိမ်းမှု-၅-နှစ်တာ/) - ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်။ စစ်အုပ်စု အာဏာသိမ်းခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အမြန်ဆုံးသောနိုင်ငံများစာရင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့ ရာကနေ ကမ္ဘာ့အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံများစာရင်း ထိပ်တန်းဝင်ဖြစ်လာသလို အာဏာရှင်နိုင်ငံအချို့ရဲ့ အကျိုးစီးပွားအတွက် စိတ်ကြိုက်ချယ်လှယ် အသုံးချခံဘဝသို့ ကျရောက်နေရပြီလို့ စစ်အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်ပြည့်တဲ့ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/ CNA) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်တာအတွင်း စစ်အုပ်စုက မတရားစစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူ (၇,၀၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ညှမ်းပမ်း ပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သော ဆေးရုံ၊ စာသင်ကျောင်း၊ ဘာသာရေး အဆောက်ဦးနှင့် လူနေအိမ်များကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့လည်း အပြစ်မဲ့ ကလေးသူငယ်၊ အမျိုးသမီးနှင့် အရပ်သားပြည်သူ (၄,၀၀၀) ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ပြည်သူ့အိုးအိမ်
- [ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် ပဋိပက္ခဒေသများတွင် အဓမ္မပြုကျင့်မှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာစော်ကားမှု အများအပြားရှိနေကြောင်း WLB ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/02/ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင်-ပဋိ/) - ဖေဖော်၀ါရီလ ၁ ရက်။ WLB က ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စဉ် ၂၀၉ ခုထဲမှာ အဓမ္မပြုကျင့်မှု ၂၈ မှုနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားနှောင့်ယှက်မှု ၃၆ မှုတို့ ပါဝင်နေပြီး ဒါတွေဟာ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းက ပဋိပက္ခဒေသတွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဒီနေ့ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှာ အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ) - WLB က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ WLB ရဲ့ “Looking Back on 2025” အစီရင်ခံစာအရ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ရရှိတဲ့ ကျား၊ မ အခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်စဉ် ၂၀၉ ခုထဲမှာ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု ၁၄၅ မှုနဲ့အတူ အဓမ္မပြုကျင့်မှု ၂၈ မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားနှောင့်ယှက်မှု
- [ပညာရေးအပြင်ကျန်းမာရေးအတွက်ပါ စိုးရိမ်နေရတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်က ကလေးငယ်များဘဝ](https://chinworld.org/2026/01/ပညာရေးအပြင်ကျန်းမာရေးအ/) - ရေး - DonBosco “စာသင်နေတဲ့ ကလေးတွေအတွက် ရေသန့်စက် အသေးစားလေးပဲဖြစ်ဖြစ် တကယ်ကို လိုအပ်နေပါတယ်။ အခုက ချောင်းရေကို ပိုက်နဲ့သွယ်ပြီး အဲဒီအတိုင်းပဲ တိုက်ရိုက်သောက်နေကြရတာပါ” ဒီစကားကတော့ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ခွဲလုံကျေးရွာအုပ်စုမှာရှိတဲ့ ဒေသခံကလေးငယ်တွေနဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ကလေးငယ်တွေကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထ စာသင်ပေးနေတဲ့ ပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ပြောကြားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ပညာရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ဆောင်ရာမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲတွေထဲက ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးတကြီး လိုအပ်နေတဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေ ရရှိရေးအကြောင်းကို အလေးပေး ပြောပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေ မရရှိဘဲ ချောင်းရေကိုသာ တိုက်ရိုက်သောက်သုံးနေရတာကြောင့် ကလေးငယ်တွေမှာ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် အမြဲစိုးရိမ်နေရတဲ့ အခြေအနေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ “သောက်ရေသန့်ကိစ္စက
- [လူသိနည်းတဲ့ တွန်းဇံမြို့နယ်က ဘိန်းခင်းတွေဆီကို သွားရောက်ခဲ့သူ ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးရဲ့ခရီးစဥ်](https://chinworld.org/2026/01/လူသိနည်းတဲ့-တွန်းဇံမြို/) - ကိုဇံ(ချင်းတောင်) မြေပြင် ကွင်းဆင်း မှတ်တမ်းတင်နိုင်မှု အားနည်းနေသေးတဲ့ လူသိနည်းတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ်က ဘိန်း စိုက်ခင်းတွေမှာ ကက်သလစ်ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီး တပါး ဖြစ်တဲ့ Father Andrew Go Lian ဦးဆောင်တဲ့ နယ်လှည့် ဒေသနာဟောကြား တဲ့ အဖွဲ့ဟာ ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးရာ ဒေသများသို့ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဘိန်းခင်းမှာ အလုပ်လုပ်နေသူ အသင်းသားများအတွက် နှစ်သစ်ကူး ဝတ်ပြုပွဲ ဦးဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။ Father Andrew Go Lian မှ ဘိန်းစိုက်ရာ ဒေသရဲ့ အခြေအနေ အသီးသီးကို လည်း ဗီဒီယို မှတ်တမ်း နှင့် ဓာတ်ပုံ မှတ်တမ်းများ ရိုက်ကူးပြီး Social Media ပေါ် တင်ခဲ့ရာ
- [ကုလသမဂ္ဂ(UN)မှ အာဆီယံအထိ တစ်သံတည်းထွက်လာသည့် မြန်မာရွေးကောက်ပွဲ အသိအမှတ်မပြုရေး အကျပ်အတည်း](https://chinworld.org/2026/01/ကုလသမဂ္ဂunမှ-အာဆီယံအထိ-တစ/) - DonBosco အာဆီယံအဖွဲ့ကြီးအနေနဲ့ မြန်မာစစ်ကောင်စီကို "Junta" (အာဏာသိမ်းအဖွဲ့) လို့ တရားဝင် စတင်သုံးနှုန်းလာတာဟာ သံတမန်ရေးအရ တကယ့်ကို ထူးခြားပြင်းထန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုရုံတင်မကဘဲ သူတို့ရဲ့ တရားဝင်မှုကိုပါ အာဆီယံက အကြီးအကျယ် စိန်ခေါ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ ပထမဆုံး အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးမှာတော့ တကယ့်ကို အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌရဲ့ အထူးသံတမန် Ms. Theresa Lazaro က စစ်ကောင်စီကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအဆင့်ဆင့်ကို အာဆီယံအနေနဲ့ လုံးဝအသိအမှတ်မပြုဘူးလို့ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့သံတမန်တွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ (UN) ဟာ မြန်မာ့အရေးကို ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ "အာဆီယံ ဘယ်လိုရပ်တည်သလဲ" ဆိုတာကိုပဲ အဓိက ကြည့်လေ့ရှိတာကြောင့် အခုလို
- [အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်က မြိုနယ် ၇ မြိုနယ်ကို နောက်ထပ်ရက်ပေါင်း ၉၀ သက်တမ်းတိုး](https://chinworld.org/2026/01/အရေးပေါ်အခြေအနေ-ကြေညာထာ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၃၀ ရက်။ အရေးပေါ်အခြေအနေ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်က မြိုနယ် ၇ မြိုနယ်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် (၉) ခုရှိ မြိုနယ်ပေါင်း ၆၃ မြိုနယ်ကို နောက်ထပ်ရက်ပေါင်း ၉၀ အထိ ထပ်မံတိုးလိုက်ကြောင်း ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့က အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ရဲ့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ကြေညာပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်က ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲတွေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကန်ပက်လက်မြိုနယ်၊ ထန်တလန်မြိုနယ်၊ ပလက်ဝမြိုနယ်၊ တွန်းဇံမြိုနယ်၊ မင်းတပ်မြိုနယ်၊ မတူပီမြိုနယ်နဲ့ ဖလမ်းမြိုနယ်တွေအပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် (၉) ခုရှိ မြိုနယ်ပေါင်း ၆၃ မြိုနယ်ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တုန်းက အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာကာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖြစ် ကြေညာထားရာကနေ ရက် ၉၀ ထပ်မံတိုးလိုက်တဲ့ကြောင်း
- [ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှုံးနှိမ့်ခဲ့ခြင်းဟာ နက်ရှိင်းတဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေရဲ့ လက္ခဏာသာဖြစ်တယ်လို ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ရွေးကောက်ပွဲမှာ-ရှုံးနှ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်။ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှုံးနှိမ့်ခဲ့ခြင်းဟာ နက်ရှိင်းတဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေရဲ့ လက္ခဏာသာဖြစ်တယ်လို အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပတဲ့ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCCP)က ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အမျိုးမျိုးသော ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကြောင့် မဲပေးခွင့် အခွင့်အရေးဆုံးရှုးရတာဟာလည်း ဒီမိုကရေစီစနစ်ရဲ့ အခြေခံအခွင့်အရေးကို ထိခိုက်စေတဲ့ အဖြစ်အပျက်ဖြစ်တယ်လို ဆိုပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုတည်းက လူမှုအဖွဲအစည်းအတွင်းရှိ မညီမျှမှုတွေ၊ စွမ်းအားမညီမျှမှုတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမဟုတ်သလို ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီလို တိုင်းရင်းသားပါတီငယ်တွေ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ အများစုမဲမရပေမယ့် သင်တိုရဲ့ အသံ ၊ ယုံကြည်ချက်နဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေဟာ အရေးပါဆဲဖြစ်တယ်လိုလည်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCCP)က ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေကို လက်ပိုက်ကြည့်ရှုနေရန်မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုတရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်တစ်ခုအတွက် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ကြရန်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူတွေ မဲပေးခွင့် လွတ်လပ်စွာရရှိရန် ၊
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ကျောင်းများတွင် ဟင်ဒီဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှု တိုးတက်စေရန် "ဟင်ဒီစကားပြောနေ့" သတ်မှတ်မည်](https://chinworld.org/2026/01/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ-ကျော/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်းရှိ ကလေးများအနေနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ လူဦးရေအများဆုံး ပြောဆိုကြတဲ့ ဟင်ဒီဘာသာစကား အရည်အချင်း တိုးတက်လာစေဖို့အတွက် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အစိုးရက ပြည်နယ်တစ်ဝန်းရှိ ကျောင်းအားလုံးမှာ "ဟင်ဒီစကားပြောနေ့" (Hindi-speaking day) ကို မိတ်ဆက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြောင်း India Today သတင်းဌာနမှာ ဇန်န၀ါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ ဖော်ပြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပညာရေးဝန်ကြီး Vanlalthansai က ဒီအစီအစဉ်ကို ပြည်နယ်ပညာရေးဌာနရဲ့ ကြီးကြပ်မှုနဲ့အတူ တစ်လမှာ တစ်ကြိမ် ကျင်းပသွားမှာဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားတဲ့နေ့တွေမှာ ကျောင်းသားတွေရော ဆရာတွေပါ ဟင်ဒီလိုပဲ ပြောဆိုဆက်သွယ်ရမှာဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်တောရွာက ကျောင်းသားတွေ ဟင်ဒီစကားပြော ပိုမိုကျွမ်းကျင်လာစေဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ဟာ တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်ပြီး မီဇိုမျိုးနွယ်စုတွေ အဓိကနေထိုင်တာကြောင့် ဟင်ဒီစကားပြောတဲ့သူ
- [တီးတိန်မြို့နယ် New Suangpi ရွာမှာ စစ်ရှောင်ရွာသား ၁ ဦး မိုင်းနင်းမိ ပြီး ခြေထောက် တဖက် ဖြတ်ခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/01/တီးတိန်မြို့နယ်-new-suangpi-ရွာမှ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က တီးတိန်မြို့နယ် New Suangpi ရွာမှာ စစ်ရှောင်ရာကနေ နေအိမ်ကို စောင့်ကြည့်ဖို့ ပြန်လာတဲ့ ရွာသားအသက် ၃၈ နှစ် အရွယ် Pa Khuang Tin Mang ဟာ ရွာအဝင်ဝ ကနေ မိုင်းနင်းမိခဲ့တာကြောင့် ခြေထောက် တဖက် ဖြတ်တောက်ခဲ့ရတယ် လို့ တီးတိန်ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “စစ်ကောင်စီ စစ်သားတွေ စစ်ကြောင်းထိုး ချီတက်လာတာကြောင့် New Suangpi တရွာလုံး နီးစပ်ရာ ရွာတွေ၊ တောင်ယာတဲ တွေမှာ စစ်ရှောင် ထွက်ပြေးခဲ့ရတယ်။ ရွာထဲကနေ စစ်သားတွေ ထွက်ခွာသွားတဲ့ သတင်း ကြားတာနဲ့ အိမ်ကို သွားကြည့်ဖို့ ရွာထဲပြန်လာတော့
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ AA က ၄၅ ရက် စစ်သင်တန်းတက်ဖို့ အတင်းလူစုဆောင်းလို့ ဒေသခံအမြောက်အများ ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရ](https://chinworld.org/2026/01/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-aa-က-၄၅-ရက/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ကစလို့ အာရက္ခတပ်တော် ( AA) က စစ်သင်တန်း ၄၅ ရက် တက်ရောက်ဖို့ အတင်းအဓမ္မနာမည်စာရင်းကောက်ယူတာတွေ လူဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်နေလို့ ဒေသခံတွေဟာ ရရာလမ်းကြောင်းတွေနဲ့ ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် ( AA) က စစ်သင်တန်း ၄၅ ရက်တက်ရောက်ဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့နိုဝင်ဘာလ ကစလို့ ပလက်ဝမြို့ပေါ်မှာ ဟောပြောတာ ၊ စာရင်းကောက်ယူတာတွေ အရင်လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပလက်ဝအောက်ပိုင်းက ရွာတွေမှာ တစ်ရွာဝင် တစ်ရွာထွက်တောက်လျောက်လုပ်သလို ပလက်ဝအထက်ပိုင်းက ရွာတွေမှာလည်း အခုဇန်နဝါရီလကစလို့ တောက်လျှောက် လုပ်လာတာကြောင့် ဒေသခံ ခူမီးချင်းတိုင်းရင်းသား ကျားမ မရွေးအကုန်နီးပါး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။
- [ဖလမ်းမြို့နယ် ကျေးရွာ ၁၉ ရွာက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် အရေးပေါ်စားသောက်ကုန်တွေ အပြင်ကယ်ဆယ်ရေးရံပုံငွေ သိန်း ၂ ရာ ထောက်ပံ့ခဲ့တယ်လို့ ICA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ဖလမ်းမြို့နယ်-ကျေးရွာ-၁၉/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာ ၁၉ ရွာက စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေကို အရေးပေါ် အခြေခံစားသောက်ကုန်တွေ အပြင် ကယ်ဆယ်ရေးရံပုံငွေ မြန်ကျပ်ငွေသိန်း ၂ ရာ ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့တယ်လို့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) ရဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ အောက်တိုဘာလကနေ ဒီဇင်ဘာလ ၃လအတွင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအကြို ထိုးစစ်တွေကြောင့် အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ICA (Centre )ကို ဖလမ်းမြို့နယ်ကနေ စစ်ဘေးရှောင် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာတဲ့ ပြည်သူ အယောက် ၃၀ လည်း ခိုလှုံလျက်ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA)
- [ရန်ကုန်တိုင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တဲ့ ချင်းလူမျိုးတွေအားလုံးရှုံးနိမ့်](https://chinworld.org/2026/01/ရန်ကုန်တိုင်းမှာ-ရွေးကေ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင် ကျင်းပတဲ့ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲမှာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြတဲ့ ချင်းလူမျိုးကိုယ်စားလှယ် ၄ ဦးစလုံး ရှုံးနိမ့်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ရန်ကုန်တိုင်းမှာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးဟာ ဝါရင့်ချင်းနိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သူ CNLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်း ပူးဇိုဇမ်၊ဒေါ်နှဲမ်အဲမ်ပါရ်၊ဦးပေါင်ရှမ်း ဟောက်(ခ) ပေါ်လ် ပေါင်ရှန်ဟောက်၊ဦး တော်နီလျန် တို့ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဝါရင့်ချင်းနိုင်ငံရေးသမား၊CNLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်း ပူးဇိုဇမ်က ကျားဖြူပါတီ/ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ( SNDP) ကိုယ်စားပြုပြီး ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးမှာ PR စနစ်အမျိုးသားလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ်(၃)မှာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၊ ဦးတော်နီလျန်က မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး PR စနစ် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၁ မှာ ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး ၊ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်နှဲမ်အဲမ်ပါရ်က မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး အင်းစိန်မဲဆန္ဒနယ်ကနေ FPTP စနစ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကာ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်တဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အရှိန်အဟုန်မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ ခြိမ်းခြောက်မှု ကြီးမားလာသည့် မူးယစ်ဆေးဝါးပြသနာနှင့်ချင်းစစ်ဘေးရှောင်များအရေး](https://chinworld.org/2026/01/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-ခရီးသွာ/) - ရေး - DonBosco ချင်းလူမျိုးအများစု စစ်ဘေးခိုလှုံရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ လက်ရှိမှာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာတာကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း တစ်ရှိန်ထိုး မြင့်တက်လာနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဖွံ့ဖြိုးမှုတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင် 'အကြီးမားဆုံးရန်သူ' လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး အကြပ်အတည်းနဲ့အတူ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ ရုန်းကန်နေရတဲ့ မြေပြင်အရှိတရားတွေက ဒွန်တွဲနေပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အစိုးရရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ပြည်နယ်အတွင်း ခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် အရေအတွက်ဟာ ၄၀,၀၀၀ ကျော် ဝန်းကျင်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေပြင်မှာ တိုက်ရိုက်ကူညီနေတဲ့ CYMA ကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) တွေရဲ့ စာရင်းအရဆိုရင်တော့ စုစုပေါင်းအရေအတွက်ဟာ ၅၅,၀၀၀ ကျော်ကနေ ၆၀,၀၀၀ အထိ ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားကြတာပါ။ ဒါဟာ
- [ဟားခါးလူထုသပိတ်ကိုဦးဆောင်ခဲ့သူ ဆလိုင်းငွန်ဆန်းအောင် ကွယ်လွန်ခြင်းအပေါ် ၀မ်းနည်းကြောင်း CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ဟားခါးလူထုသပိတ်ကိုဦးဆေ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၂၇ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာ ဟားခါးမြို့လူထုဆန္ဒပြပွဲတွေကို ဦးဆောင်ခဲ့သူနှင့်ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ဟားခါး / ဟားခါးဗဟိုကောင်စီ၊ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး ဆလိုင်းငွန်ဆန်းအေင် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်းအပေါ် ကျန်ရစ်သူမိသားစုဝင်တွေ ၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့အတူ ထပ်တူဝမ်းနည်းရကြောင်း Chinland Defense Force – Paletwa(CDF-Paletwa ) က ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဆလိုင်းငွန်ဆန်းအောင်ဟာ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ ချင်းပြည်နယ် နယ်စပ်တ ေနရာမှာ ရုတ်တရက်ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။ ဆလိုင်းငွန်ဆန်းအောင်ဟာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားကတည်းက ချင်းအမျိုးသားရေးကို တက်ကြွစွာ ဦးဆောင်ရွက်ဦးရွက်ပြု ကြိုးပမ်းခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလတွင်လည်း ဟားခါးလူထုသပိတ်ကို တပ်ဦးမှ ဦးဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့အပြင် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ချင်းအမျိုးသားရေးနဲ့ လူထုတော်လှန်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင်
- [ဖလမ်းမြို့နယ် Valung ရွာ နဲ့ Zawnglei ရွာအကြားမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၇ ယောက်ကျော် သေဆုံးတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2026/01/ဖလမ်းမြို့နယ်-valung-ရွာ-နဲ့-zawnglei-ရ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကို အင်အားဖြည့်ဖို့ တက်လာနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ချင်း ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေအကြား မနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့က ဖလမ်းမြို့နယ် ဗာလုံရွာ(Valung) နဲ့ Zawnglei ရွာအကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၇ ယောက်ကျော် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ထံ လူအင်အားထပ်ဖြည့်ဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကလေး - သိုင်းငင်းလမ်းကနေတဆင့် ၁၂ ဘီးကား ၅ စီး၊ သံပြားကာကား ၃ စီးတို့ဖြင့် အင်အား ၃၀၀ ခန့်ဝန်းကျင်ဟာ ဖလမ်းမြို့ကို တိုက်ရိုက်တက်လာနေပြီး ဖလမ်းမြို့ကနေ မိုင် ၄၀ အကွာကို
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အမြန်ဆုံးတိုးတက်နေတဲ့ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်လာတယ်လို့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှုး ပြောကြား](https://chinworld.org/2026/01/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ-ခရီးသ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်။ ချင်းလူမျိုးတွေအများစု စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်လာတာကြောင့် အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ဒေသမှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အမြန်ဆုံးတိုးတက်လာတဲ့ ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှုး ( Governor of Mizoram) ဖြစ်သူ Gen Vijay Kumar Singh က ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှာကျရောက်တဲ့၇၇ ကြိမ်မြောက် သမ္မတနိုင်ငံနေ့မိန့်ခွန်းမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ၇၇ ကြိမ်မြောက် သမ္မတနိုင်ငံနေ့ အခမ်းအနားမှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာမှာ Gen Vijay Kumar Singh က “မီဇိုရမ်ကို လာရောက်လည်ပတ်တဲ့ ခရီးသွားဦးရေဟာ ၂၀၂၅-၂၆ ခုနှစ်အတွင်းမှာ သိသိသာသာ ဆက်လက်မြင့်တက်နေပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ စာရင်းတွေအရ ခရီးသွား ၄ သိန်းကျော် လာရောက်ခဲ့ပြီးပြီဖြစ်လို့
- [ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့အတွက် စစ်ကောင်စီပြင်ဆင်](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်-ပ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ(စစ်ကော်မရှင်)ခန့် ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်နဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးတွေဟာ ယမန်နေ့ဇန်နဝါရီ ၂၃ မွန်းလွဲပိုင်းက ဟားခါးမြို့က ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ရုံးသို့သွားရောက်ပြီး ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ရုံး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုအခြေအနေများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့တယ်လို့စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြန်ကြား ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန်နဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးတွေဟာ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရုံးခန်းများ၊ ရေးရာရုံးခန်းများနှင့် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ရုံးပိုင် မန်းထားရိပ်သာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုအခြေအနေများကို စစ် ဆေးပြီးလိုအပ်တာများမှာကြားခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြန်ကြား ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယင်းနောက် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဟားခါးခရိုင်စုပေါင်းရုံးဝန်းအတွင်း (၇၉)နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အခမ်းအနားနှင့် (၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနား ကျင်းပနိုင်ရေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုအခြေအနေများကို သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ် ဆေးခဲ့တယ်လို့လည်း
- [အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်း ယာယီနေထိုင်ခွင့် (TPS) သမိုင်းကြောင်းနှင့် အမေရိကန်ရောက်မြန်မာတို့၏ ရှေ့ရေး](https://chinworld.org/2026/01/အမေရိကန်နိုင်ငံတွင်း-ယာ/) - DonBosco အမေရိကန်ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် စိုးရိမ်နေခဲ့ရတဲ့ TPS (ယာယီနေထိုင်ခွင့်) ရပ်ဆိုင်းမယ့် အစီအစဉ်ကို ဖက်ဒရယ်တရားရုံးက ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ယာယီတားမြစ်မိန့် (Stay Order) ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လာမယ့် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မယ့် မြန်မာ TPS အစီအစဉ်ဟာ အခုတော့ ယာယီအားဖြင့် ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့် ရသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမှုကို Aung Doe et al. v. Noem ဆိုတဲ့ အမည်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေက အမေရိကန် ပြည်ထဲရေးဌာန၊ Department of Homeland Security (DHS) ကို တရားစွဲဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းခရိုင် တရားရုံးက တရားသူကြီး Matthew F.
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်း ထိုင်းဖိုက်တာကို ထိမိတဲ့ထိုးချက်နဲ့ အလှဲထိုးပြီး နိုင်ပွဲရရှိ](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-ဆလို-4/) - ဇန်န၀ါရီလ ၂၃ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ ဒီကနေ့ သောကြာနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်ညမှာ ကျင်းပတဲ့ ONE Championship Firday Flight 139 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းက ပြိုင်ဘက် ထိုင်းဖိုက်တာကို ဒုတိယအချီမှာပဲ ထိမိတဲ့ထိုးချက်နဲ့ အလှဲထိုးအနိုင်ယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်၊ အရပ် ၅ ပေ ၄ လက်မရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းဟာ မြန်မာရိုးရာလက်ဝှေ့မှာ လက်ဆပြင်းသူဖြစ်ပြီး One Championship ပြိုင်ပွဲကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ ပထမဆုံးပွဲဦးထွက် ပထမဆုံးကစားခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက်ကို ဒိုင်အမှတ်နဲ့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းအနေနဲ့ One Championship
- [ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ အမျိုးသားတစ်ဦးက ဇနီးဖြစ်သူနဲ့ ၁၂ နှစ် အရွယ်သမီးကို ပစ်သတ်ပြီး သူ့ကိုယ်သူလည်း အဆုံးစီရင်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/01/ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ-အမျိ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ထန်တလန်မြို့နယ် ၊ Khuhcah khua (ကုချ)ကျေးရွာမှာ မနေ့ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ စိတ်ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးက ဇနီးဖြစ်သူနဲ့ ၁၂ နှစ်ရွယ် သမီးကို သေနတ်နဲ့ ပစ်သတ်ပြီး သူ့ကိုယ်သူလည်း အဆုံးစီရင်ခဲ့တယ်လို့ ထန်တလန် ဒေသတွင်း သတင်းတွေ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ်ရှိ Pu Ceu Hnin Thang က ဇနီးဖြစ်သူ Pi Ni Cer Hnem အသက် ၃၄ နှစ်နဲ့ သမီးဖြစ်သူ Nu Iang Par အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်ရှိ သမီးဖြစ်သူတွေကို မနေ့ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ
- [ပလက်၀သား ချင်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် သီရိပျံချီဦးထပ်လှိုင်း](https://chinworld.org/2026/01/ကျွန်တော်တွေ့ဆုံ-နှုတ်ဆ/) - Salai Okla Bik ဗိုလ်တထောင်သတင်းစာအဟောင်းထဲက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကိုယ်စား ချင်းပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီ ဥက္ကဌဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအီးကေကင်ငင်းမှ သီရိပျံချီဦးထပ်လှိုင်းအား နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့ပထမအဆင့်ပေးအပ်ချီးမြှင့်သည့် သတင်းစာဖြတ်ပိုင်း မထင်မှတ်ဘဲ မှတ်စုစာအုပ်ကြား၌ ​ရတနာတစ်ပါးအလားတွေ့မြင်သောအခါ အတိုင်းမသိဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူနေပါသည်။ စာအုပ်စာပေချစ်မြတ်နိုးသော အညတြကျွန်တော့်အတွက်ကား အမှိုက်ထဲကရွှေ နွံနစ်ထဲကပတ္တမြားလိုဘဲ။ ထို့ကြောင့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းချက်ထဲက အခြားစာအုပ်စာစောင်တွေထဲကလေ့လာသမျှ သူ့ဘဝပုံရိပ်ကောက်ကြောင်း တစေ့တစောင်း အရိုအသေပေးဂါရဝပြုသည့်အနေဖြင့် ဆောင်းပါးမတိုမရှည် စာကလောင်သွေးနေရခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉၀၇ခုနစ်မတ်လတွင် ပလက်ဝမြို့နယ်လောင်းကဒူးရွာတွင် ဦးကိန်ထုန်းနှင့်ဒေါ်အန်ဆောက်တို့က မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ထာ့လဲန်းဖြစ်သည်။ မွေးချင်းငါးယောက်အနက် သုံးယောက်မြောက်သားဖြစ်သည်။ ငယ်စဥ်ကပလက်ဝမြို့၌ စတင်ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ စစ်တွေစာစစ်ဌာနမှ သတ္တမတန်းအောင်မြင်သည်။ ထို့နောက်ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ ပြောင်းရွှေ့ကာ အခြေချခဲ့သည်။ သူ့အသက်ဆယ်နှစ်ကျော်အရွယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာထုံးတမ်းစဥ်လာအတိုင်း ရှင်ပြုရလေသည်။ သူ့ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည်။ သူတိုရှင်ပြုမင်ဂလာပြုသည် ထိုအချိန်က ပလက်ဝမြို့ပေါ်၌ အခမ်းနားအကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်လေသည်။ မြို့ပေါ်ဆွေမျိုးများ၊ မြို့နီးနားရှိမိတ်သင်ဂဟများဖြင့် အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်လှသည်။
- [မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေကို ကူညီတာဟာ ပြည်နယ်ပုံရိပ်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းကိုအထောက်အကူဖြစ်စေတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးပြော](https://chinworld.org/2026/01/မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေက-2/) - ဇန်န၀ါရီလ ၂၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲမှာ ခိုလှုံနေကြတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေကို ပြည်နယ်အစိုးရက ကောင်းမွန်စွာ စောင့်ရှောက်ထားပြီး အခုလို လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ကူညီပံ့ပိုးမှုတွေက ပြည်နယ်ရဲ့ ပုံရိပ်ကို ကောင်းမွန်စေသလို ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလည်း အထောက်အကူဖြစ်စေတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်နယ်ဝန်ကြီး Lalnghinglova Hmar က ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားကြောင်း India Today သတင်းမှာဖော်ပြပါတယ်။ "သူတို့တွေ အဆင်ပြေကြပါတယ်။ ကျန်းမာရေးလည်း ကောင်းမွန်ပြီး လုံလောက်တဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေ ရရှိနေကြတယ်" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ သူကဆက်ပြီး “မီဇိုရမ်အစိုးရဟာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို စီးပွားရေးရဲ့ အဓိက ဦးစားပေးကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အိုက်ဇော်မြို့ကနေ ၃ နာရီလောက် သွားရတဲ့ Thainzal အရပ်မှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း
- [တန်းတူညီမျှမှုရှိတဲ့ ပြည်ထောင်စုသစ်တစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်တဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်မယ်လို့ CDF – Asho ၃ နှစ်ပြည့်မှာ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/တန်းတူညီမျှမှုရှိတဲ့-ပြ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်။ တောင်ပေါ် မြေပြန့်အပါအဝင်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံးရှိ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုအားလုံးတွက် ကောင်းမွန်မျှတမှုရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်ရန်နဲ့ တန်းတူညီမျှမှုရှိတဲ့ ပြည်ထောင်စုသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်သည်အထိ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို ( CDF – Asho) တည်ထောင်ခြင်း ၃ နှစ်ပြည့်တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ CDF-Asho က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို ရဲ့ တော်လှန်ရေးခရီး ၃ နှစ်တာအတွင်း ပြည်တွင်းပြည်ပရှိ တော်လှန်ပြည်သူတွေရဲ့ ပံ့ပိုးဝန်းရံမှုတွေကြောင့် စစ်ဆင်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့အကျိုးပြုလုပ်ငန်း ဖော်ဆောင်နိုင်မှုအပေါ် လေးစားဂုဏ်ယူတယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ အသက်၊ သွေး၊ ချွေးနဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းတွေကို စွန့်လွှတ်ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ တော်လှန်ရေးရဲဘော်
- [လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အရပ်သား ၂၃၂၆ ဦးသေဆုံးခဲ့ရကာ ၄ ထောင်ကျော်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/01/လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု-2/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တစ်နှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာစစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးသူ ဦးရေဟာ ၂,၃၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၄ ထောင်ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလကနေ ဒီဇင်ဘာလအထိ ၁ နှစ်အတွင်း လ အလိုက် သေဆုံးသူဦးရေ၊ထိခိုက်ပျက်စီးသွားတဲ့နေအိမ်အဆောက်အအုံတွေ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံ စာရင်းတွေကို NUG က ဖော်ပြထားတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒီထဲမှာ အောက်တိုဘာလ၊ သြဂုတ်လ နဲ့ မေလ တွေမှာ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုက အများဆုံးလတွေဖြစ်တယ်လို့လည်းတွေ့ရပြီး ပညာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံ စုစုပေါင်း ၁၀၂ အုံပျက်စီးပြီး ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံ ၃၆
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူတွေဆီကနေ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်တာတွေနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း The HILLS Myanmar အဖွဲ့က ပြော](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ရင်းနှီ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ “စိတ်ကျန်းမာရေး၊ ကျား၊ မရေးရာ နှင့် ပဋိပက္ခများ” သုတေသနအစီရင်ခံစာ ပြုလုပ်စဉ် အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု ၊ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူတွေထံက အကြမ်းဖက်တာအပြင် ပဋိပက္ခနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ The HILLS Myanmar အဖွဲ့ကထုတ်ဝေတဲ့ချင်းပြည်နယ်ဆိုင်ရာ သုတေသနအစီရင်ခံစာ အွန်လိုင်းမိတ်ဆက်ပွဲမှာ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ The HILLS Myanmar အဖွဲ့ကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက“အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု၊ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူတွေဆီကနေပြီးတော့ အကြမ်းဖက်တာတွေရှိတယ် ခြေလက်အရရော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအရရော နောက်ပြီး ပဋိပက္ခနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေလည်း ကျနော်တို့တွေ့ရတယ် ဒါပေမယ့် ကျနော်တို့ ကွင်းဆင်းလုပ်နေတဲ့ချိန်မှာ လူတွေရဲ့ အတွေ့အကြုံ သူတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ သူတို့ဘဝတွေအကြောင်းတွေသော်လည်းကောင်း သူတို့နယ်ပယ်မှာ
- [တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူတွေကိုစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်သွားဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်မှာဆွေးနွေး](https://chinworld.org/2026/01/တရားမဝင်-ဝင်ရောက်လာသူတွ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Lawngtlai ခရိုင်မှာ အိမ်နီးချင်း မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွေကနေ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူတွေ များပြားလာတာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိုးရိမ်ရမယ့် အခြေအနေတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့အတွက် ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ဒုတိယခရိုင်ဝန် Donny Lalruatsanga ဦးဆောင်တဲ့ အတိုင်ပင်ခံအစည်းအဝေးတစ်ခုမှာကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ (၁၉) ရက်နေ့က Lawngtlai မြို့မှာ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ Times of India မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ အဲဒီအပြင် တရားမ၀င် ၀င်ရောက်မှု ပြဿနာဟာ နောင်တစ်ချိန်မှာ ပြည်နယ်အတွက် ပိုပြီး ကြီးမားတဲ့ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတင်မကဘဲ ရဲတပ်ဖွဲ့၊ အာသံရိုင်ဖယ် (Assam Rifles) နဲ့ ဒေသခံ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေ အားလုံး
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်း နဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာတို့ ဇန်နဝါရီ ၂၃ မှာ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်မယ်](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-ဆလို-3/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ လာမယ့်သောကြာနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် ONE Championship Firday Flight 139 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်း နဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာတို့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားဖို့ ရှိပါတယ်။ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်၊ အရပ် ၅ ပေ ၄ လက်မရှိတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားပြု ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းဟာ မြန်မာရိုးရာလက်ဝှေ့မှာ လက်ဆပြင်းသူဖြစ်ပြီး One Championship ပြိုင်ပွဲကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ ပထမဆုံးပွဲဦးထွက် ပထမဆုံးကစားခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက်ကို ဒိုင်အမှတ်နဲ့ ရှုံးနိမ့်ထားပါတယ်။ One Championship ပြိုင်ပွဲမှာ ကစားတဲ့ပွဲအရေတွက်နည်းသေးတဲ့ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းအနေနဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ တောဝက်တွေမှာ အဖျားASF ရောဂါပိုးတွေ့ရှိခြင်းကြောင့် ဝက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များ သတိထားရန်သတိပေး](https://chinworld.org/2026/01/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-တောဝက်တ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Serchhip ခရိုင် Thentlang ရွာအနီးက တောထဲမှာ အာဖရိကဝက်အဖျားရောဂါ (ASF) ကြောင့် တောဝက် အကောင် ၂၀ ခန့် သေဆုံးနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၀က်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များအား သတိထားရန် ပြည်နယ် တိမွေးကုဌာနက သတိပေးထားကြောင်း ဇန်န၀ါရီလ (၂၀) ရက်နေ့မှာ North East Today မှာဖော်ပြပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအစောပိုင်းမှာ ဒေသခံတွေက တောဝက်သေတွေကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး အာဏာပိုင်တွေကို အကြောင်းကြားခဲ့တာပါ။ သေဆုံးနေတဲ့ တောဝက်တွေဆီက အရိုးခြင်ဆီနမူနာတွေကို ဓာတ်ခွဲခန်းပို့ စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့မှာတော့ ASF ရောဂါပိုးရှိနေတာ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၁
- [ချင်းပြည်နယ် ၂ မြို့နယ် က စစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေကို စားနပ်ရိက္ခာတွေကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တယ်လို့ NCCD ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းပြည်နယ်-၂-မြို့နယ်/) - ဇန်န၀ါရီလ ၂၀ ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်က တီးတိန်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၊ ကျမ်းဖိုင်မြို့နယ် ရောက်နေ့တဲ့ ချင်းစစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေကို အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေ ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့တယ်လို့ Network for Chin Community Development ( NCCD) က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းလူထုဖွံ့ဖြိုးရေးကွန်ယက်အဖွဲ့အစည်း( NCCD) အနေဖြင့် ဇန်နဝါရီလ(၁၂)ရက်နေ့ကနေ (၂၀)နေ့အထိ (၉)ရက်အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူများရောက်ရှိနေကြသည့် ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့နယ်တွင် (၁)နေရာ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင်(၃)နေရာနှင့် ချင်းဒုက္ခသည်များရောက်ရှိနေသည့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျမ်းဖိုင်မြို့နယ်တွင် (၁)၊ လုံလေမြို့နယ်တွင် (၁)နေရာစုစုပေါင်း ကျေးရွာ(၆)နေရာတွင် အခြေခံလိုအပ်သည့် ဆန်၊ ဆီ၊ ဆားများကူညီထောက်ပံ့မှုပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ NCCD ကို
- [ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်မှာ ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာသင်တန်းတွေ ဖွင့်လှစ်တော့မယ်လို့ ကြေညာ](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ-4/) - ဇန်န၀ါရီလ ၂၀ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်(Chin National University) မှာ ဘွဲ့ကြို ၊ ဘွဲ့လွန် ဒီပလိုမာသင်တန်းတွေအပါအဝင် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ၊ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာနဲ့ ဥပဒေပညာသင်တန်းတွေ စတင်ဖွင့်လှစ်တော့မယ်လို့ Chinland Council က ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) အစိုးရ၊ပညာရေး၀န်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဖွင့်လှစ်တော့မယ့် သင်တန်းတွေအတွက် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲဖြေဆိုလျှောက်ထားတဲ့ ကျောင်းသားတွေအနေဖြင့် ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုနိုင်ခွင့်နဲ့ ပက်သက်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်၊ ဒေသပညာရေးရုံး ဒါမှမဟုတ် နီးစပ်ရာ မြို့နယ်၊ ဒေသ ပညာရေးရုံး (သို့မဟုတ်) ကျောင်းတွေမှာ ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ပြီလို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေအနေဖြင့် ဝင်ခွင့််စာမေးဖြေဆိုလာတဲ့ချိန် လိုအပ်တဲ့ စာရွက်စာတမ်း၊ အထောက်အထားများနဲ့ သိရှိရမယ့် အချက်အလက်တွေကို သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ် ၊
- [မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ သြစတြေးလျားနိုင်ငံကို အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေး ဩစတေးလျနိုင်ငံအထက်လွှတ်တော်အမတ် နဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်အဖွဲ့အစည်းတွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့](https://chinworld.org/2026/01/မလေးရှားရောက်-ချင်းဒုက-3/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ သြစတြေးလျားနိုင်ငံကို အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေး ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်တဲ့ Alliance Of Chin Refugees ( ACR ) , Chin Refugees Committee (CRC) နှင့် Falam Refugee Organization (FRO) အဖွဲ့စည်းများပူး‌ပေါင်းပြီး သြစတြေးလျားနိုင်ငံအထက်လွှတ်တော်အမတ် Senator Dean Smith နဲ့ အထူးအစည်းအဝေး ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ACR က ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အစည်းအဝေးကို ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့ကနေ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့ပြီး သြစတြေလျားချင်းအဖွဲ့အစည်းမှ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ချို့နဲ့ အခြားတိုင်းရင်းသား မိတ်ဆွေတွေလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြတယ်လို့ ACR
- [ချင်းအမျိုးသမီးများ အမွေဆက်ခံခွင့် တကယ်ဆုံးရှုံး သလား ? (ဥပဒေရှုထောင့်ဖြင့်)](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းအမျိုးသမီးများ-အမွ/) - By ဒေါ်ကျိန်ထိတ်ကိမ် (ခ) ကိမ်နူး အထက်တန်းရှေ့နေ ချင်းဓလေ့ထုံးတမ်းအရ အချို့ဒေသများတွင် အကြီးဆုံးသား သို့မဟုတ် အငယ်ဆုံးသားကသာ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိပြီး ကျန်သည့် သားသမီးများမှာ အမွေဆက်ခံခွင့် ဆုံးရှုံးကြသည်ဟု ယူဆထား သည့် အလေ့အထများ ယနေ့အထိ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် တည်ဆဲဥပဒေများနှင့် တရားရုံးစီရင်ထုံးများအရ အမျိုးသမီးများ၊ အထူးသဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ချင်း အမျိုးသမီးများ၏ အမွေဆက်ခံခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဥပဒေရေးရာအချက်အလက်များကို ဖော်ပြလိုပါသည်။ ၁။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ နှင့် အက်ဥပဒေ (Customary Law vs Act) ဥပဒေရေးရာအခြေခံသဘောတရားအရ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေသည် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် အက်ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်ပါက အက်ဥပဒေကို ဦးစားပေး အသုံးချရပါသည်။ ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ (Customary Law) ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအတွင်း ရှေးယခင်ကတည်းက
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် လူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးတာ အရင်ကထက် ပိုဆိုးရွားလာတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2026/01/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-စစ်မှု/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ရပ်ရွာလုံခြုံရေးအပြာဝတ်တွေ ပျူစောထီးတွေ၊ရဲတွေက အင်အားအများအပြားနဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးလူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် တွေ့ရင်တွေ့တဲ့နေရာ ဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “အခုနောက်ပိုင်း စစ်မှုထမ်းဆွဲတာက အရင်ထက် ပိုဆိုးရွားလာတယ် အရင်က ရဲကား Brobox အဖြူနဲ့ ရဲလေး၊ ငါးယောက်နဲ့ ဆွဲတယ် ဆွဲပြီးရင် ဆိုင်ကယ်ပါရင် ဆိုင်ကယ်ကို ရဲတွေက စီးသွားတယ် စစ်မှုထမ်းပါတဲ့သူကိုတော့ သူတို့ကားထဲခေါ်သွားတယ် အခုကြတော့ အဲလိုမဟုတ်တော့ဘူး ပိုဆိုးလာတယ် ရပ်ရွာလုံခြုံရေးဆိုတဲ့ အပြာဝတ်တွေပါတယ် စစ်သားတွေတော့ လုံးဝမပါတော့ဘူး ရဲတွေပါတယ် ပျူစောထီးတွေပါတယ် ကား ၃၊ ၄ စီး အင်အားအများကြီးနဲ့ပေါ့ သူတို့ကဆွဲရင် ဆိုင်ကယ်တွေ ဖုန်းတွေ မစစ်ဘူး လူကိုဘဲ အဓိကဖမ်းတယ် မော်တော်ပီကေတွေ
- [အရှေ့တီမောသမ္မတနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ ( CHRO) တွေ့ဆုံခဲ့မှုအပေါ် ကန့်ကွက်ကြောင်း ရန်ကုန်ရှိ တီမောသံရုံးယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာစစ်ကော်မရှင်က သတိပေး](https://chinworld.org/2026/01/အရှေ့တီမောသမ္မတနဲ့-ချင်/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်။ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်အရှေ့တီမောနိုင်ငံမှာ အရှေ့တီမောသမ္မတနဲ့ ချင်းလူအခွင့်အရေးအဖွဲ့ ( CHRO) ကိုယ်စားလှယ်တွေ တွေ့ဆုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပြီး ရက်ပိုင်းအကြာ မနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တီမောလက်စ်တေသံရုံးက သံရုံးယာယီတာဝန်ခံကို စစ်ကော်မရှင်ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဆင့်ခေါ်တွေ့ဆုံပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေကို ထိတွေ့ဆက်ဆံတာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ကြောင်း မြန်မာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ၊ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်းက အသိပေးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းနဲ့ တီမောအစိုးတို့ တွေ့ဆုံတယ်လို့ ထုတ်ပြန်တာမရှိပေမယ့် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့နဲ့ တီမောသမ္မတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် အခုလို မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ တီမောသံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို ဆင့်ခေါ်သတိပေးတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ
- [အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်မည့်အစီအစဉ်ကို မီဇိုရမ်အရပ်ဖက်အဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့က ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဆန္ဒပြ](https://chinworld.org/2026/01/အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်-ခြံ/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်ဖို့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်တဲ့ အနေနဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က မီဇိုးကျောင်းသားသမဂ္ဂ(MZP) နဲ့ Zo Re-unification Organization (ZORO) အဖွဲ့တွေက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ မြို့တော် အိုင်ဇောလ်မြို့ Vanapa Hall ရှေ့မှာ ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီ ၁၆ မနက် ၁၁ နာရီမှာ ငြိမ်းချမ်းစွာစုရုံး ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဒေသတွင်းအခြေစိုက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖော်ပြချက် အရသိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ နဲ့ မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံကြား အထူးသဖြင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ ချင်းပြည်နယ်အကြား နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပြီ တစ်ဘက်နိုင်ငံက သွေးချင်းညီအကိုတွေနဲ့ ပိုင်းခြားဖို့ ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်တဲ့အတွက် ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်ရတာလို့ MZP နဲ့
- [ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့ နေ့ရက်များနဲ့  ၉ မိုင် မြေက  အမှတ်တရ](https://chinworld.org/2026/01/ပျောက်ဆုံးသွားတဲ့-နေ့ရက/) - By 𓆩 Thun Eain Khant 𓆪 တစ်ခါတလေ ဖုန်း Screen ထဲက အလုပ်ကိစ္စတွေကို ခဏဘေးဖယ်ပြီး မျက်စိမှိတ်လိုက်တိုင်း လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က ၉ မိုင် တက္ကသိုလ်လမ်းမကြီးဆီကို စိတ်ကူးနဲ့ ပြန်ရောက်သွားတတ်တယ်။ မြူနှင်းတွေကြားက မနက်ခင်း မှတ်မိသေးတယ်... မနက်စောစော နှင်းတွေက ဝေနေအောင်ကျလို့ အေးစိမ့်နေတဲ့ကြားထဲက ဆိုင်ကယ်မောင်းပီး ကျောင်းတက်ခဲ့ရတဲ့ နေ့ရက်တွေ။ မျက်နှာကို နှင်းမှုန်တွေ လာမှန်ရင် အေးခနဲဖြစ်သွားပေမဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ဆုံရမယ့် ကျောင်းတော်ကြီးဆီ အရောက်သွားချင်တဲ့ စိတ်က ပိုနွေးထွေးခဲ့တာပေါ့ နှင်းဝေနေတဲ့ လမ်းမကြီးပေါ်မှာ ဆိုင်ကယ်မောင်းရတာ ရုပ်ရှင်ထဲကအတိုင်းပါပဲ။ ကျောက်တစ်လုံး၊ ရှုခင်းသာ၊ သိုင်းငင်း နဲ့ တောင်ဖီလာ ...... ပြီးတော့ ဆင်ရွာထန်းတော မှာ ထိုင်ပြီး အနာဂတ်အကြောင်းတွေ
- [ကလေး - ဂန့်ဂေါ ဒေသ တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ရဲဘော် ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ CDF – KKG ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ကလေး-ဂန့်ဂေါ-ဒေသ-တိုက်ပွ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၆ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်အတွင်း အခြေပြုစစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force – Kalay Kabaw Gangaw (CDF – KKG ) တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦး ဟာ ကလေး - ဂန့်ဂေါ ဒေသ တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ကျဆုံးခဲ့ရပြီလို့ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ကျဆုံးရဲဘော် အများစုဟာ ကလေးတောင်ပိုင်း ကလေး - ဂန့်ဂေါအကြားမှာရှိတဲ့ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်နဲ့တိုက်ပွဲအကြား ကျဆုံးခဲ့ကြတာလို့လည်း CDF – KKG ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ် မှန်တော တိုက်ပွဲအတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၇)
- [၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်လက်ချက်ကြောင့် ချင်းပြည်နယ်က အမျိုးသမီး ၈ ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2026/01/၂၀၂၅-ခုနှစ်အတွင်း-စစ်ကော/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင် လက်ချက်ကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ တစ်နှစ်တာအတွင်း အမျိုးသမီး (၇၉၂) ဦးသေဆုံးခဲ့ရတဲ့အထဲ ချင်းပြည်နယ်က အမျိုးသမီး (၈) ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ(BWU) ရဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၆၂၁ ဦး၊ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် ၁၀၂ ဦး၊ မတရားသတ်ဖြတ်ခံရမှုကြောင့် ၃၉ ဦး၊ မြေမြှုပ်မိုင်းကြောင့် ၁၃ ဦး၊ မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခံရမှုကြောင့် ၆ ဦး ၊ ပဋိပက္ခနှင့် ဆက်နွယ်တဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်ခံရမှုတွေကြောင့် ၅ ဦး၊၊ ထောင်တွင်းဆေးဝါးကုသခွင့် မရရှိမှုတွေကြောင့် ၃ ဦး နဲ့ ကျည်ထိမှန်မှုကြောင့်
- [ဟားခါးမြို့က တင်ဒါကုမ္ပဏီတချို့နဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တချို့ကို CDF – Hakha က အမည်ပျက်စာရင်းကြေညာထားပြီး လာရောက်ဖြေရှင်းကြဖို့သတိပေး](https://chinworld.org/2026/01/ဟားခါးမြို့က-တင်ဒါကုမ္ပ/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဟားခါးမြို့နယ်က တင်ဒါကုမ္ပဏီတချို့နဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တချို့ကို အမည်ပျက်စာရင်း ကြေညာပြီး ၎င်းတို့အနေဖြင့် ၁၅ ရက်အတွင်း လာရောက်ဖြေရှင်းခြင်းမရှိရင် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ သိမ်းပိုက်ပြီး ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း စီးပွားရှာနေထိုင်သွားလာခွင့် ပိတ်ပင်သွားမယ်လို့ CDF – Hakha Central Council က ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CDF – Hakha Central Council က ကြေညာတဲ့ အမည်ပျက်စာရင်းမှာ ပါရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီ၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စစ်အုပ်စုရဲ့ အစေတော်ခံ ဒုတိုင်းမှူး၊ ဗျူဟာမှူးကအစ ၊ ဝန်ကြီးချုပ် နဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ အားလုံးနဲ့ပူးပေါင်းပြီး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနဲ့ ကိုယ်ကျိုးအတွက် နာမည်မျိုးစုံနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေထောင်နေကြတာလို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ တင်ဒါလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း
- [လွှတ်တော်အမတ် အယ်လ်မန်တလင်း (၁၉၃၀-၂၀၀၀)](https://chinworld.org/2026/01/လွှတ်တော်အမတ်-အယ်လ်မန်တ/) - မှတ်တမ်းစုဆောင်းသူ - Lindy Meipaw Khithie ဦးမန်တလင်းသည် “နိုင်ငံရေးကို ကျွန်တော် သင်ယူခဲ့သည်မဟုတ်၊ မွေးရာပါဖြစ်သည်”ဟု ပြောကြားခဲ့သူ၊ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ မရာလူမျိုးနွယ်စုများထဲမှ ပထမဦးဆုံးသော ပါလီမန်အမတ်နှင့် ပါလီမန်အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူဖြစ်သည်။ ဦးမန်တလင်းသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ခိလှို (ဆဘောင်းပီ၏ မူလမူရင်းရွာနာမည်သည် ခိလှိုဖြစ်သည်။) ကျေးရွာ၌ အဘဦးတယ်မား၊ အမိဒေါ် လိုင်တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့ပါသည်။ မွေးချင်း(၈) ယောက်အနက် ခြောက်ဦးမှာ ကွယ်လွန်သွားကြပြီး၊ သူ့အစ်မ တစ်ဦးနှင့် ဦး မန်တလင်းတို့ နှစ်ဦးသာအသက်ရှင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ သူသည် သေလွန်ပြီး သောသူ၏ အစ်ကို အစ်မများကဲ့သို့မသေပဲ အသက်ရှင်စေချင်၍ သူအားနတ်ဆိုးများက ရွံ့ရှာဖယ်ခွာပြီးမထိ ခိုက် စေရန် မွေးမွေးချင်းသူ့ကို
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၂ ကျောင်းနဲ့အရပ်သားနေအိမ်တွေ ထိခိုက်ပျက်စီး](https://chinworld.org/2026/01/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-လေကြော/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ဟားခါး - ဖလမ်းကြားမှာရှိတဲ့ လဲန်သဲ ( Lente ) ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်း ၁ နာရီလောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ၂ ကျောင်းနဲ့ အရပ်သားအဆောက်အအုံ တချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်ဆီကသိရပါတယ်။ ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်က “ လဲန်သဲရွာက ဟားခါး -ဖလမ်းကြားမှာ ရှိတဲ့ ကျေးရွာဖြစ်တယ် နောက်ပြီး ဝေဘူလဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ လဲန်သဲရွာဘက်ကနေ လာကြတာဖြစ်တယ် မနေ့ကလည်း အပြန်အလှန်ပစ်ခေတ်မှုတွေ ရှိတယ် လဲန်သဲရွာမှာ အရပ်သားမရှိတာက ကြာပြီ ဆိုတော့ မနေ့ညက
- [အရှေ့တီမောနိုင်ငံ သမ္မတ José Ramos-Horta နှင့် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) တွေ့ဆုံပြီး မြန်မာပြည်တွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို တင်ပြ](https://chinworld.org/2026/01/အရှေ့တီမောနိုင်ငံ-သမ္မတ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၄ ရက်။ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ၏ အမှုဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး Salai Za Uk ဦးဆောင်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ အာဆီယံအဖွဲ့၀င် အရှေ့တီမောနိုင်ငံ (Timor-Leste) ၊ ဒီလီမြို့ရှိ သမ္မတနန်းတော်သို့ သွားရောက်ပြီး သမ္မတ José Ramos-Horta နဲ့ တစ်နာရီကြာ အရေးကြီးတဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ CHRO ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ဆုံမှုအတွင်း ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ကျူးလွန်နေတဲ့ "ထိတ်လန့်ခြောက်ခြားဖွယ်ရာ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်" နဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှု အထောက်အထားတွေကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် စစ်ကော်မရှင်က ဆေးရုံ၊ စာသင်ကျောင်းနဲ့ ဘုရားကျောင်းတွေကို လေကြောင်းကနေ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေတာတွေ၊ အရပ်သားပြည်သူတွေကို စနစ်တကျ သတ်ဖြတ်နေတာတွေကို သမ္မတထံ အသိပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က
- [မတူပီမြို့နယ်အတွင်း သတင်းထောက်နှင့် ကလေးငယ်အပါအဝင် ၁၀ ဦး အစုလိုက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရမှုအပါအဝင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် အရှေ့တီမောနိုင်ငံမှာ တရားစွဲဖို့လျှောက်ထား](https://chinworld.org/2026/01/မတူပီမြို့နယ်အတွင်း-သတင/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၃ ရက်။ မြန်မာစစ်ကော်မရှင်က ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေထဲမှာ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်အတွင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတုန်းက Khonumthung သတင်းဌာနရဲ့ သတင်းသမားတစ်ဦးနဲ့ ၁၃ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦး အပါအဝင် လူ ၁၀ ဦးကို ရက်ရက်စက်စက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်အပါအဝင် မြန်မာပြည်သူများအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရှေ့တီမော(Timor-Leste) နိုင်ငံ၊ Dili မြို့က အစိုးရရှေ့နေရုံးမှာ တရားစွဲဆိုနိုင်ရေးအတွက်လျှောက်ထားစာကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့က တင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီအမှုကို Chin Human Rights Organisation (CHRO) ရဲ့ အမှုဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး Salai Za Uk ဦးဆောင်တဲ့အဖွဲ့ကနေ Myanmar Accountability Project (MAP) ရဲ့ ဝန်းရံပံ့ပိုးမှုနဲ့အတူ Timor-Leste နိုင်ငံအခြေစိုက် Da Silva Teixeira & Associados Lda ရှေ့နေအဖွဲ့က ရှေ့နေတွေဖြစ်တဲ့ Jose Teixeira နဲ့ Nuno
- [ပလက်ဝမြို့မှာ ခရစ်ယာန်သာသနာပိုင်ကြီး ဘီးရှော့ဗာနဗထောင်ဝှေ့ ခရစ်တော်၌ အိပ်ပျော်](https://chinworld.org/2026/01/ပလက်ဝမြို့မှာ-ခရစ်ယာန်သ/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ဒေသခံချင်းလူမျိုး “ အင်္ဂလီကန် အသင်းတော်၊စစ်တွေသာသနာပိုင်နယ်၊ သာသနာပိုင်ကြီး ဘီးရှော့ဗာနဗထောင်ဝှေ့ အသက်တော် ၈၂ နှစ်၊ သိက္ခာတော် ၅၇ ဝါ ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီ ခွဲဝန်းကျင်မှာ ပလက်ဝမြို့မှာ ခရစ်တော်၌ အိပ်ပျော်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အင်္ဂလီကန် အသင်းတော်၊သာသနာပိုင်ကြီး ဗာနဗထောင်ဝှေ့ကို မနေ့က ဇန်နဝါရီ (၁၂) ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းအချိန် ပလက်ဝမြို့မှာ ခရစ်ယာန်ထုံးတမ်းစဉ်လာနဲ့အညီ င်္သဂြိုလ်ခဲ့ပြီး ပလက်ဝမြို့က လူထုပရိတ်သတ်တို့ လိုက်ပါပို့ဆောင်ခဲ့ကြတယ်လို့သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝဒေသခံ စစ်တွေသာသနာပိုင်နယ်မှ သာသနာပိုင်ကြီး (အနားယူသာသနာပိုင်ကြီး) ဘီးရှော့ဗာနဗထောင်ဝှေ့ ကွယ်လွန်ခြင်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပိုခဲ့တယ်လို့ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA/AA)
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း မိုင်းကြောင့် ၂ဦး သေဆုံး၊ ၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2026/01/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ဒီဇင်ဘာ/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ တစ်လအတွင်း မိုင်းကြောင့် ၂ ဦးသေဆုံးပြီး ၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ Women for Justice – Wj ရဲ့ ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းချင်းပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းအခြေအနေ ဖော်ပြချက်မှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့ပြင် ချင်းပြည်နယ်နယ်မှာ ဒီဇင်ဘာလ တလအတွင်း စစ်ကော်မရှင်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် ၃၄ လုံး နဲ့ ဘုရားကျောင်း ၃ ကျောင်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူငယ် ၄ ဦးကိုလည်း စစ်ကော်မရှင်က ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ Women for Justice ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တီဘီရောဂါဖြင့် သေဆုံးသူ ၁၄၅ ယောက်ရှိကာ ၆ နှစ်အတွင်း သေဆုံးသူအများဆုံးဖြစ်](https://chinworld.org/2026/01/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-၂၀၂၅-ခုန/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မီဇိုရမ်မှာ တီဘီ(အဆုတ်ရောင်)ရောဂါနဲ့ သေဆုံးတဲ့သူ ၁၄၅ ယောက်အထိ ရှိခဲ့ကာ ဒါဟာ ၆ နှစ်တာကာလအတွင်းမှာ သေဆုံးသူအများဆုံး စံချိန်တင်သွားတာဖြစ်သလို၊ လူနာ ၂၆၇ ယောက်ကတော့ တီဘီရောဂါအပြင် HIV/AIDS ပါ နှစ်မျိုးစလုံး ခံစားနေရတယ်လို့ The Hindu သတင်းဌာနမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်းမှာ တီဘီရောဂါသည် လူနာသစ် ၂,၂၇၅ ယောက် တွေ့ခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက ၁,၉၀၀ ကိုတော့ အစိုးရဆေးရုံနဲ့ ကျန်းမာရေးဌာနတွေမှာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ၃၇၅ ယောက်ကိုတော့ ပုဂ္ဂလိက ဆေးခန်းတွေမှာ တွေ့ခဲ့တာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က တွေ့ခဲ့တဲ့
- [ရည်မှန်းချက်တူတဲ့ မဟာမိတ်အင်အားစုတွေနဲ့ လက်တွဲဆောင်ရွက်မယ်လို့ CPU / CPA ကထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ရည်မှန်းချက်တူတဲ့-မဟာမိ/) - ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်နှင့် အခြားမည်သည့် အာဏာရှင်စနစ်မဆို အပြီးတိုင်ချုပ်ငြိမ်းရေး အတွက် ရည်မှန်းချက်တူညီသည့် မဟာမိတ်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့ လက်တွဲကာ စစ်ရေးနိုင်ငံရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး (Chin People’s Union )/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (Chin People’s Army) က ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာ ခဲ့ပါတယ်။ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်ကို ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြင့်ကြတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်တော်လှန်ရေးဦးဆောင် ကော်မတီ/ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့- မင်းတပ်၊ မတူပီတော်လှန်ရေး အဖွဲ့ချုပ်/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့- မတူပီ နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကောင်စီ/ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့- ကန်ပက်လက် တို့အပြင် ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီ/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - ဒိုင်ရ် တို့ကို စုစည်းပြီး ဒေသတွင်း
- [ကလေးဝကနေ ခမ်းပတ်မြို့ကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ ငွေကျပ် ၁ ဒသမ ၉ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိတဲ့ ဘိန်းဖြူ ၃၈ ကီလိုကျော်ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/01/ကလေးဝကနေ-ခမ်းပတ်မြို့ကိ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးဝမြို့ကနေ တမူးခရိုင်၊ခမ်းပတ်မြို့ကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ ငွေကျပ် ၁ ဒသမ ၉ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိတဲ့ ဘိန်းဖြူ ၃၈ ကီလိုကျော်ကို အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင် လက်အောင်ခံ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာမှာ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့က ဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခွဲ ဝန်းကျင်မှာ ကလေးဝ - မော်လိုက် သွားကားလမ်း နန်းမော်ကယ်ကျေးရွာ အနီးမှာ မော်လိုက်မြို့နယ် ၊ နန်းခမ်းပါတ်သစ်တောကြိုးဝိုင်း၊ ပျဉ်းကတိုးစိုက်ခင်းနေ ကျော်ဇင်လင်း (ခ) မောင်ကောင်း (၂၆) နှစ် မောင်းနှင်လာတဲ့ မော်တော်ယာဉ် ကို သတင်းရလို့ ရပ်တန့်စစ်ဆေးရှာဖွေခဲ့ရာ
- [ရထားလမ်းသစ်ကြောင့် ၄ လအတွင်း မီဇိုရမ်ပြည်ဝင်ခွင့်လက်မှတ် (ILP) ၂၂,၀၀၀ ကျော် ထုတ်ပေးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2026/01/ရထားလမ်းသစ်ကြောင့်-၄-လအတ/) - ဇန်န၀ါရီလ ၁၁ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ Bairabi-Sairang ရထားလမ်းပိုင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် စက်တင်ဘာလမှာ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၊ Sairang ဘူတာမှာ လာရောက်လည်ပတ်သူတွေကို ထုတ်ပေးခဲ့ရတဲ့မီဇိုရမ်ပြည်၀င်ခွင့်လက်မှတ် Inner Line Permits (ILP) ပေါင်း ၂၂,၀၀၀ ကျော် ရှိသွားပြီလို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း Mizoram News သတင်းမှာဖော်ပြပါတယ်။ ILP ဟာ မီဇိုရမ်ပြည်လို လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားပြည်နယ်များကို အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့ပြဋ္ဌာန်းချက်ဖြစ်ကာILP လက်မှတ်ဟာ အဆိုပါဒေသတွေကို ဝင်ရောက်မယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားတွေအတွက် ထုတ်ပေးတဲ့ တရားဝင် ခရီးသွားခွင့် လက်မှတ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယခုလိုဆောင်ရွက်တာဟာ ၁၈၇၅ ခုနှစ်၊ ဗြိတိသျှအစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ၁၈၇၃ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားအရှေ့ပိုင်း နယ်စပ်စည်းမျဉ်း (BEFR) ရဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ Sairang ဘူတာရှိ ILP ကောင်တာမှာရှိတဲ့ ရဲအရာရှိတစ်ဦးရဲ့ ပြောပြချက်အရ ရထားလမ်းစဖွင့်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ကနေ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကုန်အထိ ခရီးသွားတွေ၊ ကုန်သည်တွေနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား
- [အတင်းပုံဖော်ထားသော ကိုယ်စားပြုမှုအကျပ်အတည်းနှင့် ၂၀၂၅ ချင်းပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်](https://chinworld.org/2026/01/ပုံဖော်ထားသော-ကိုယ်စားပ/) - (Special Analysis Report on 2025 Chin State Election) ရေးသားသူ - DonBosco မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့သော ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်အတွက် အကြီးမားဆုံးသော တရားဝင်မှု၊ကိုယ်စားပြုမှုအကျပ်အတည်း (Legitimacy Crisis) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါသည် ။ ချင်းပြည်နယ်၏ ၉ မြို့နယ်အနက် ၇ မြို့နယ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ လုံးဝကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်ထားသော ဟားခါး၊တီးတိန်နှင့်ခိုင်ကမ်းမြို့တို့တွင်သာ ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း ၁ အဖြစ် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို ချင်းပြည်နယ် ရှိ စစ်တပ်မှ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဟားခါး
- [ပလက်ဝကောင်စီထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းစိတ်ဝမ်းကွဲတာမဖြစ်ဖို့အတွက် လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွေပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2026/01/ပလက်ဝကောင်စီထိန်းချုပ်-2/) - ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်။ ပလက်ဝကောင်စီ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းက နေရာ (၈) နေရာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၊ ဒီဇင်ဘာလ တွေမှာ တော်လှန်ရေးကာလ ၊ ကြားကာလမှာ စိတ်ဝမ်းကွဲတာ၊တော်လှန်ရေးနှောင့်နှေးစေတဲ့ အခင်းအကျင်းမဖြစ်စေဖို့ ပလက်ဝကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဆလိုင်းအောင်လင်းနဲ့ဆမီးဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များပူးပေါင်းပြီး မြေပြင်လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွေပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ပလက်ဝကောင်စီ က ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကာလ၊ ကြားကာလတွင် ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ် တစ်မြို့နယ်အတွင်းမှာ အာရက္ခတပ်တော်(ULA / AA)အပါအဝင် ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး ၄ ဖွဲ့က စစ်ရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားလည်ပတ်နေတာဖြစ်ပြီး ဒီလိုအခင်းအကျင်း စိန်ခေါ်မှုတွေက စိတ်ဝမ်းကွဲစေတာမျိုး မဖြစ်စေဖို့နဲ့ တော်လှန်ရေးကို နှောင့်နှေးစေတဲ့ အခင်းအကျင်းမဖြစ်စေဖို့တို့ကို အဓိကထားပြီး ပလက်ဝကောင်စီ ထိန်းချုပ်နယ်မြေမှာ ပြည်သူလူထုနဲ့
- [ကလေး - ဝေဘူလ - ဖလမ်း ကားလမ်း ကို ပြုပြင်ဖောက်လုပ်ခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/ကလေး-ဝေဘူလ-ဖလမ်း-ကားလမ်း/) - ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်။ ကလေး - ဝေဘူလ - ဖလမ်း ကားလမ်းကို Institute of Chin Affairs ( ICA) ရဲ့ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် CNO ဒေသခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး လမ်းပြုပြင်ဖောက်လုပ်မှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/CNDF) က ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့မှာ သတင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတွေ စားနပ်ရိက္ခာရရှိဖို့နဲ့ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အဆင်ပြေနိုင်ဖို့ ကလေး - ဝေဘူလ - ဖလမ်း ကားလမ်းကို ပြုပြင် ဖောက်လုပ်တာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် CNO / CNDF တပ်ဖွဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ CNO / CNDF တပ်ဖွဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ
- [အိန္ဒိယကို သီချင်းနဲ့စည်းလုံးအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်က အသံရှင်လေး Esther Hnamte](https://chinworld.org/2026/01/အိန္ဒိယကို-သီချင်းနဲ့စည/) - တစ်ချိန်မှာ လူသန်းပေါင်းများစွာကို စည်းလုံးစေမယ့် အသံလေးတစ်ခုဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က အိမ်လေးတစ်လုံးထဲမှာ စတင်ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ သေးငယ်ပြီး နုနယ်တဲ့အရာလေးတစ်ခုကနေနိုင်ငံအဆင့်အထိ ဘယ်လိုတောက်ပလာသလဲဆိုတဲ့ အသက် ၉ နှစ်အရွယ် Esther Hnamte ရဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားစရာဇာတ်လမ်းလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့က အိန္ဒိယနိုင်ငံသမ္မတကြီး ဒရော့ပါဒီ မူရ်မူ (Droupadi Murmu) ဆီကနေ ကလေးများအတွက် အမြင့်ဆုံး ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု (Pradhan Mantri Rashtriya Bal Puraskar) ကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ တက်ယူနေတဲ့ အသက် ၉ နှစ်အရွယ်မိန်းကလေးကို မြင်ရတဲ့သူတွေဟာ ဒီကလေးမလေးရဲ့ ငယ်ဘဝကို သိရင် အံ့ဩကြမှာပါ။ Esther Lalduhawmi Hnamte @ Esther
- [အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာမှာ ချင်းပြည်နယ်မှ အနိုင်ရရှိသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ စာရင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ပြည/) - ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်က ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာမှာ ချင်းပြည်နယ်မှ အနိုင်ရရှိသော အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၈ ယောက် နဲ့ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂ ယောက်စာရင်းကို ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ကြေငြာပါတယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်နေရာမှာ ချင်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြုပြီး အနိုင်ရရှိသော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၈ ယောက်ဟာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီက ၆ ယောက်နဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီက ၂ ယောက်ဖြစ်ကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာမှာ ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့နယ်က အနိုင်ရရှိတဲ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂ ယောက်ဟာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီကဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း ၂ ကို ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း
- [၅ နှစ်တာ လွမ်းဆွတ်မှုနှင့် ရှင်သန်နိုးထလာသော ချင်းတောင်တန်းက ခရစ္စမတ်တေးသံ](https://chinworld.org/2025/12/ခရစ္စမတ်ကာလမှာ-အမိမြေကိ/) - ============ Five Years of Longing and the Reawakening Christmas Melodies of the Chin Hills(Summary) In Chin State, where the majority of the population is Christian, Christmas has long been regarded as the most significant day of the year and the December Christmas season is observed with deep reverence. However, in 2025, as in previous years,
- [မတူပီမြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကို မတူပီမြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2026/01/မတူပီမြို့နယ်အုပ်ချုပ်/) - ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတွေနဲ့ ပြည်သူ့ရေးရာ လုပ်ငန်းတွေကို မတူပီမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က ဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ မတူပီမြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မတူပီမြို့နယ် ပြည်သူ့ညီလာခံကို ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ - ၃၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့ပြီး အဲဒီညီလာခံကို ကျေးရွာ၊ ရပ်ကွက်၊ တိုက်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်ဆင့် တာဝန်ရှိသူတွေ နဲ့ မြို့နယ်အတွင်း လည်ပတ်နေတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေ ၊ မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် ( MRO )/ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ ( CDF – Matupi) အကြီးအကဲတွေနဲ့ လူမှုရေး ၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်တွေ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၁၀၀
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က စစ်သုံ့ပန်းတချို့ဖမ်းဆီးရမိ၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဘက်က ရဲဘော်တချို့ကျဆုံး](https://chinworld.org/2026/01/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ-တိုက်ပ/) - ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ စစစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့အကြား ဒီကနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့မှာလည်း တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ စစ်သုံ့ပန်းတချို့နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိသလို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဘက်က ကျဆုံးတဲ့ရဲဘော်တွေလည်း ရှိတယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ် အခြေစိုက် ချင်းအမျိုးသားကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO/ CNDF) ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ CNO/ CNDF ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက “ဒီနေ့လည်း တိုက်ပွဲတော်တော်ပြင်းထန်နေပါတယ် ကျနော်တို့ဘက်က ကျတဲ့ရဲဘော်လည်းရှိတယ် နောက်ပြီး စစ်သုံ့ပန်းဖမ်းဆီးရမိတာတွေရော လက်နက်သိမ်းဆည်းရမိတာတွေလည်းရှိတယ် စစ်သုံ့ပန်း ဘယ်နှယောက် ဖမ်းဆီးရမိတယ် လက်နက်ဘယ်လောက် သိမ်းဆည်းရမိလဲဆိုတာတော့ ကျနော်တို့ အတည်ပြုလို့မရသေးပါဘူး ဒီနေ့ဟာတော့” လို့ပြောပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ၃
- [ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သားအမိ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၁ ဦး ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2026/01/ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း-စစ/) - ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ် Halta ရွာနဲ့ Haiphai ကျေးရွာတွေကိုစစ်ကော်မရှင်တပ်က မနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ ည ၁၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ မိသားစုဝင် သားအမိ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် Halta ကျေးရွာက ဒေသခံမိသားစု တစ်စုဟာ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးငယ်နှစ်ဦးနဲ့ မိခင် အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ်ဟာ အခင်းဖြစ်တဲ့နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူဟာ ဗုံးစစိုက်ဝင်လို့ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အခုလို စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဟားခါးမြို့နယ်က Halta ရွာနဲ့ Haiphai ကျေးရွာကနေ အရပ်သားနေအိမ်တချို့လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နတ်မတောင်သစ်တောဧရိယာအတွင်း သစ်ခိုးထုတ်တဲ့အမှု များလာကာ တချို့နေရာ တောင်ဂတုံးဖြစ်တဲ့အထိ အခြေအနေ ဆိုးရွားလာ](https://chinworld.org/2026/01/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်-နတ်မတ/) - ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ၊ အာဆီယံအမွအနှစ် ခေါနူးသုမ်(ဆုမ်)နတ်မတောင်သဘာဝသစ်တော ဧရိယာအတွင်း သစ်ခိုးထုတ်တဲ့ အမှုပေါင်းဟာ ၂၀၂၄ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အမှု ၁၆ မှုရှိခဲ့ပြီး အဲဒီအမှုများအတွက် အရေးယူထားတာရှိသလို သစ်တောကြိုးဝိုင်းရဲ့တချို့နေရာတွေ တောင်ဂတုံးဖြစ်လာတဲ့အထိ အခြေအနေ ဆိုးရွားလာနေတယ်လို့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် မြို့နယ်ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့မှုးရုံး မြို့နယ်မှုခင်းတာဝန်ခံက ပြောပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဒေသခံပြည်သူတချို့ဟာ မည်သည့် ဥပဒေမှ မရှိတော့ဘဲ လုပ်ချင်ရာလုပ်လို့ရတယ် ဆိုပြီး အချို့က ဘိုးဘွားပိုင်ကို အကြောင်းပြုကာ နတ်မတောင် သစ်တောဧရိယာ ဖြစ်သည်ကို သိထားသော်လည်း တားမြစ်သစ်တောထွက် သဘာဝသံဇာတတွေကို ခိုးယူထုတ်လုပ်ရောင်းချတာ သစ်တောကြိုးဝိုင်းအတွင်း လူနေအိမ်တွေဆောက်လုပ်တာ ဥယာဉ်ခြံမြေအဖြစ် ခုတ်ထွန်ရှင်းလင်းတာ နဲ့ ကိုယ်ကျိုးအတွက် မြေနေရာရောင်းချတာ
- [ချင်းညီနောင်ကို အစဉ်တစိုက် ထောက်ပံ့ကူညီတဲ့ AA နဲ့ မဟာမိတ်တွေအပေါ် လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကျေးဇူးတင်တယ်လို့ ချင်းညီနောင် ၂ နှစ်ပြည့်မှာ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းညီနောင်ကို-အစဉ်တစိ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကို အစဉ်တစိုက် ထောက်ပံ့ကူညီပေးတဲ့ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/ အာရက္ခတပ်တော်(ULA/AA)နှင့် တော်လှန်ရေးမဟာမိတ် တွေနဲ့ နိုင်ငံတကာက ​ေတာ်လှန်ပြည်သူတွေအားလုံးအပေါ် လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ကျေးဇူးတင်တယ်လို့ ချင်းညီနောင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း ၂ နှစ် ပြည့်တဲ့ ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ အသက်၊ သွေး၊ ချွေး နှင့် အနာဂတ်ကို စွန့်လွှတ်ပေးဆပ် တိုက်ပွဲဝင်ရင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ရဲဘော်တွေ ကျဆုံးသွားတဲ့ ချင်းညီနောင်ရဲဘော်တွေနဲ့ မဟာမိတ်ရဲဘော်တွေ အားလုံးကိုလည်း လေးနက်စွာ တန်ဖိုးထား ဂုဏ်ယူအောက်မေ့ ကြောင်း ချင်းညီနောင် ၂ နှစ်ပြည့်မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပြည်သူလူထု ထောက်ခံမှု မဟာမိတ်တွေရဲ့ ထောက်ပံ့ကူညီမှုတွေကြောင့် ချင်းညီနောင် အဖွဲ့ဝင်တွေ အခြေစိုက်ရာ မတူပီမြို့နယ်၊
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ် ပစ်ခတ်တဲ့လက်နက်ကြီးကျည် ထိမှန်လို့ ကလေးငယ် ၁ ဦး သေဆုံး ပြီး ကလေး ၁ ဦး ဒဏ်ရာ ရ](https://chinworld.org/2025/12/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-စစ်-3/) - ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ခွဲ ခန့်မှာ တီးတိန်မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်၂၆၉ တပ်ရင်းမှ ရမ်းသမ်း ပစ်ခတ် သော လက်နက်ကြီး ကျည်ဟာ တီးတိန်မြို့နယ် ဆဲဇန်ရွာ အတွင်း ကျရောက် ပေါက်ကွဲ ခဲ့တာကြောင့် ကလေးငယ်အမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံး ခဲ့ပြီး ၁ ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တယ် လို့ ဒေသခံ များထံမှ သိရှိရပါတယ်။ သေဆုံးသူ ဖြစ်တဲ့ ၈ နှစ် အရွယ် Tg Pau Muan Sang ဟာ ညနေစာ စားပြီး အိမ်ရှေ့ လသာပြင်မှာ ပန်းကန် ဆေးနေစဉ် လက်နက်ကြီး
- [တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာစစ်ကော်မရှင်တပ်သား ၄ ဦး အရှင်ဖမ်းမိ၊လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိ](https://chinworld.org/2025/12/တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့-2/) - ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ခွန်လီရွာဘက်ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေအကြားတိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ စစ်သုံ့ပန်း ၄ ဦးအရှင်ဖမ်းဆီးမိတာတွေရှိသလို လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိတဲ့ကြောင်း ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO/CNDF)ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ CNO/CNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက “စစ်ရေးက တအားတင်းမာနေတဲ့အခြေအနေမှာရှိပါတယ် ခွန်လီဘက်မှာရှိတဲ့သူတွေက မနေ့တနေ့လောက်ကနေ စစ်ကြောင်းအသကုန်ထိုးလာတော့ မနေ့ညက ကျနော်တို့ဘက်ကလည်း ပြန်စစ်ကြောင်းပြန် ထိုးတာတွေရှိတော့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်သုံ့ပန်း ၄ ယောက်ဖမ်းမိတယ် လက်နက်သိမ်းထားတာတွေရှိတယ် ကျဆုံးတာတွေလည်း ၃ ယောက်လောက်ရှိတယ် အခုအဲဒီနေရာကို လက်နက်ကြီးနဲ့ အသကုန် ပြန်ဆော်နေတော့ စစ်ရေးအခြေအနေ တော်တော်တင်းမာတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။
- [လေးစားရသော ချင်းနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် John Mang Tling အကြောင်း အကျဉ်းချုပ်](https://chinworld.org/2025/12/လေးစားရသော-ချင်းနိုင်ငံ/) - By Shendus R.Lakher မရာ (ချင်း) လူငယ်တစ်ဦး၊ တော်လှန်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေသူတစ်ဦးအနေဖြင့် မရာ (ချင်း) လူမျိုးအတွင်း လေးစားအားကျရသော နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို စဉ်းစားမိတိုင်း ဦး မန်တလင်း (John Mang Tling) ကို အရင်ဆုံး သတိရမိသည်။ သို့သော်လည်း သူ့အကြောင်းကို ကျနော်ကိုယ်တိုင်လည်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း မသိခဲ့ဘဲ နာမည်ကိုသာ ကြားဖူးနားဝ ရှိခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ မရာလူငယ်များသာမက ချင်းလူငယ်အများစုလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ကြမည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ John Mang Tling အကြောင်းကို ရေးသားထားသော စာပေမှတ်တမ်းများ အလွန်ရှားပါးနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လက်လှမ်းမီသလောက် သူ့အကြောင်းကို လေ့လာကြည့်ရာတွင် John Mang Tling သည် CNF ပေါ်ပေါက်မလာမီ၊
- [ကလေးမြို့က လွှတ်တော်နေရာအားလုံးမှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ မဲ အပြတ်အသတ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိ](https://chinworld.org/2025/12/ကလေးမြို့က-လွှတ်တော်နေရ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပတဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကလေးမြို့ကလွှတ်တော်နေရာမဲဆန္ဒနယ် အားလုံးမှာပြည်ထောင်စု ကြုံခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ အနိုင်ရရှိခဲ့တယ် လို့ Chin World Media ရဲ့ သတင်းအရင်းအမြစ်ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ ကလေးမြို့မှာ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေးပါတီ၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ နှင့် ရှမ်းနီ (တိုင်းလျန်) ပါတီ တို့ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ ပြီး ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီမှ ဒုတိယ မဲအရေအတွက် လိုက်သည့် တစည ပါတီကို ပြည်သူလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် မှာ မဲ အရေအတွက် ၈ ထောင်
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီက ၂ နေရာ၊ ပြည်ထောင်စုကြံံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက ၁ နေရာ အနိုင်ရရှိ](https://chinworld.org/2025/12/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-ဇိုမ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့ မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ပြုလုပ်တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) မှာ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP) က အမျိုးသားလွှတ်တော် (FPTP)မဲဆန္ဒနယ် နှင့် ပြည်နယ် လွှတ်တော် (FPTP)မဲဆန္ဒနယ်တို့မှာ လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စု ကြံံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက ပြည်သူ့ လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှာ လည်းကောင်း အသီးသီး အနိုင်ရရှိခဲ့တယ်လို့ Chin World Media ရဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ တီးတိန်မြို့ နယ် ရှိ တီးတိန်မြို့ နှင့် ခိုင်ကမ်းမြို့ တို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) အတွက် တီးတိန်မြို့ပေါ် ရပ်ကွက် (
- [ဟားခါးမြို့မှာ ပြည်ထောင်စုကြံံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက ပြိုင်ဘက် ၃ ပါတီကို မဲ အပြတ်အသတ်နဲ့ အနိုင်ရ](https://chinworld.org/2025/12/ဟားခါးမြို့မှာ-ပြည်ထောင/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့မှာ မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ပြုလုပ်တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုက်ရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) မှာ ပြည်ထောင်စုကြံံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီက ပြိုင်ဘက် ပါတီ ၃ ပါတီကို မဲ အပြတ်အသတ်နဲ့ အနိုင်ရရှိခဲ့တယ်လို့ Chin World Media ရဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့က ဟားခါးမြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) အတွက် မြို့ပေါ် ရပ်ကွက် ( ၈) ခုမှာ မဲရုံ (၁၂) ရုံ ထားရှိကာ ခူမီးအမျိုးသားပါတီ၊ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ ၊ ပြည်ထောင်စုကြံံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီနဲ့ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီတို့က ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
- [ဒီနေ့ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ ကလေးမြို့ပေါ်မှာလူအသွားအလာ မရှိသလောက်နည်းပါး](https://chinworld.org/2025/12/ဒီနေ့-ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပတဲ့ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ စတင်ကျင်းပတဲ့ ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ဒေသခံပြည်သူတွေဟာ အပြင်ထွက်သွားလာတာ မရှိသလောက်နည်းပါးတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက " အခြေအနေကတော့ ပြည်သူလူထုက အသံတိတ်သပိတ် လုပ်ကြတဲ့ ပုံစံမျိုးပဲ လမ်းတွေပေါ် လူကိုရှင်းနေတာပဲ ဒါကိုကြည့်ပြီး မဲရုံသွားပြီး မဲမပေးကြဘူးဆိုတာ သိနိုင်တာပေါ့ မဲပေးတဲ့သူတွေက သူတ်ို့ (စစ်ကော်မရှင်) နဲ့ မကင်းတဲ့သူတွေ သူတို့ကို ထောက်ခံတဲ့ အနည်းစုပဲရှိတယ်၊ ဈေးဆိုင်တွေလဲ ပိတ်ထားကြတယ် ဈေးဝယ်သူတွေလည်း မရှိကြဘူး လမ်းတွေပေါ်လဲ လူသွားလူလာ မရှိဘူး" လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က ကလေးမြို့ပေါ် မင်္ဂလာဥယာဉ်က အမှတ် (၁၀) ကျောင်း၊ အောင်သစ္စာက
- [တွန်းဇံ၊ ဖလမ်း နှင့် ထန်တလန် မြို့နယ်များတွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည် မဟုတ်ကြောင်း ကြေငြာ](https://chinworld.org/2025/12/တွန်းဇံ၊-ဖလမ်း-နှင့်-ထန်/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ တွန်းဇံ၊ ဖလမ်း နှင့် ထန်တလန် မြို့နယ် ၃ ခု အပါအဝင် မြန်မာ နိုင်ငံ တဝှမ်းရှိ မြို့နယ် ၉ ခုမှာ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် အခြေအနေမရှိတဲ့ အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမည်မဟုတ်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန် ကြေငြာခဲ့ ပါတယ်။ ယင်းကြေငြာချက် အရ တွန်းဇံ၊ ဖလမ်း နှင့် ထန်တလန် မြို့နယ်များ ရှိ သက်ဆိုင်ရာ ပြည်သူ့လွတ်တော် မဲဆန္ဒနယ် ၃ ခု၊ ချင်းပြည်နယ် အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်
- [ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့က ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့အထိ အပြင်ထွက်ခြင်းမလုပ်ဖို့အသံတိတ်သပိတ်လုပ်ဖို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့က/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ရက်နီးကပ်လာချိန် ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့ပေါ်နှင့် ဒေသတွင်းက ပြည်သူတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ကနေ ၂၈ ရက်နေ့အတွင်း အပြင်ထွက်တာ၊ခရီးသွားတာတွေ မလုပ်ဖို့ ၊အသံတိတ်သပိတ်လုပ်ဖို့ ၊ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် CDF-Hakha နဲ့တီးတိန်မြို့နယ်အခြေစိုက် PDF Zoland တပ်ဖွဲ့က အသီးသီးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နေအိမ်၌သာ နေထိုင်ကာ အသွားအလာ သတိထားကြဖို့ နဲ့ ကျေးလက်နေပြည်သူတွေအနေဖြင့်လည်း ခရီးသွားလာတာ မပြုလုပ်ကြဖို့ လေးစားစွာ အသိပေးတယ်လို့ PDF Zoland ရဲ့ ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် တွေမှာ စစ်ကော်မရှင်က လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေတာဖြစ်ပြီး ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက်
- [စစ်ကော်မရှင်ရဲ့လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်တချို့သေဆုံး၊နေအိမ်တချို့ထိခိုက်ပျက်စီး](https://chinworld.org/2025/12/စစ်ကော်မရှင်ရဲ့လက်နက်က/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ရက်ပိုင်းသာလိုတော့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့မှာ ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၆ နာရီကစလို့ နေ့ လည်၁၂ နာရီအထိ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တောိလှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ CDF – Hakha တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်က ဟားခါးမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေထဲ လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု လုပ်ခဲ့လို့ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်တချို့သေဆုံးတာ နေအိမ်အဆောက်အအုံ တချို့ထိခိုက်ပျက်စီးတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ ရုန်းတောင်ပေါ်ရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ် ခလရ ၂၆၆ တပ်ကုန်းနဲ့ ရုန်းတောင်ခြေ နှင့် ၆ လမ်းဆုံ အနီး နေရာ ၃ နေရာလောက်မှာ
- [ဖလမ်း၊ထန်တလန်၊တွန်းဇံ မြို့၃ ခု ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့် အပိုင်း ၃ စာရင်းမှာလည်းမပါဝင်](https://chinworld.org/2025/12/ဖလမ်း၊ထန်တလန်၊တွန်းဇံ-မ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအတွင်း အပြီးသတ် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်ရန် ကြေငြာထားတဲ့ ထန်တလန်၊ ဖလမ်း နှင့် တွန်းဇံ မြို့နယ်တွေဟာ အပိုင်း (၃) မြို့နယ်စာရင်းမှာလည်း ပါဝင်လာခြင်း မရှိတောါ ကြောင်း UEC ရဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၃ ကျင်းပမည့် မြို့နယ်များ စာရင်း အရ သိရှိရ ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ် ၅ မြို့နယ် မှာ မူလက ရွေးကောက်ပွဲ
- [ဟားခါးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို CDF-Hakha ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်၊ ဟားခါးမြို့နားမှာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်](https://chinworld.org/2025/12/ဟားခါးမြို့ရှိ-စစ်ကောင်/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ အခြေစိုက် ရုန်းတောင် (Rungtlang) ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ဒီနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် နံနက်နံနက် ၆:၃၀ နာရီခန့်မှာ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ် ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့ မှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း၊လက်ရှိအချိန်အထိ ဟားခါးမြို့အနီး ပတ်ဝန်းကျင် နေရာ (၃) ခုခန့်မှာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်အကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနေကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာများ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီမနက် ၆ နာရီခွဲကတည်းက တိုက်ပွဲစဖြစ်တာ။ အရမ်းပြင်းထန်တယ်။ ရုန်းတောင်ပေါ်က စစ်ကောင်စီစခန်းထဲမှာလည်း မီးတွေ အတော်လောင်နေတာ မြင်ရတယ်” လို့ ဟားခါး ဒေသတွင်းမီဒီယာဖြစ်တဲ့ လုံမီလီ (Lungmili Post) သို့
- [မင်းတပ်မြို့ပေါ်ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့ အရပ်သားနေအိမ် (၇) လုံးပျက်စီး](https://chinworld.org/2025/12/မင်းတပ်မြို့ပေါ်ကို-လေက/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့ပေါ်တစ်နေရာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီ ၂၀ မိနစ်ခန့် မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားပြည်သူနေအိမ် (၇) လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်မြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ CDF – Mindat တပ်ဖွဲ့ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင်း ထိခိုက်ပျက်စီးသွားတဲ့ မင်းတပ်မြို့က အရပ်သားပြည်သူနေအိမ်တွေရဲ့ပျက်စီးမှုတွေကိုလည်း CDF – Mindat ဖော်ပြချက်အရ တွေ့ရပါတယ်။ CDF -–Mindat ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ဆောင်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးတာတွေ နေအိမ်အဆောက်အအုံ ထိခိုက်ပျက်စီးတာတွေဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ
- [ငဖဲမြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ ၃ ဦး CDF – Asho ထံ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အလင်းဝင်](https://chinworld.org/2025/12/ငဖဲမြို့နယ်မှာ-စစ်ကော်မ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ် ၊ နတ်ရေကန်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းအနီး ပဇီကျေးရွာအနီး ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်က စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ဟာ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို ( CDF – Asho) ထံ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အလင်းဝင်ပူးပေါင်းခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho က ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ စစ်မှုမထမ်းမနေရ ဥပဒေကို ခုတုံးလုပ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့က လူငယ်တွေကို တပ်သားစုဆောင်းပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွေကို ပို့ဆောင်ခြင်း၊ စစ်အင်အားဖြည့်တင်းခြင်းနှင့် စိတ်ဆန္ဒမပါပဲ အစတေးခံများအဖြင့် အသုံးချလျက်ရှိကာ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွင် အထက်တပ်မှုးတွေရဲ့ ဗိုလ်ကျအနိုင်ကျင့်မှု ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတွေကြောင့် တိုက်ခိုက်လိုစိတ်မရှိကြတော့ပဲ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ တပ်ကထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားလျှက် ရှိနေတာကိုလည်း ဘက်ပြောင်းအလင်းဝင်ရောက်သူတွေရဲ့ ထွက်ဆိုချက်အရ
- [ချင်းတောင်ထွက် မျောက်ငိုသီးများ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ခြင်းမရှိလို့ ၅ နှစ် အတွင်း စံချိန်တင်ဈေးကျ](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းတောင်ထွက်-မျောက်ငိ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ချင်းတောင်ထွက် မျောက်ငိုသီး တွေကို ဒီနှစ်မှာ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ခြင်းမရှိလို့ ၅ နှစ်တာ ကာလ အတွင်း ဈေး အနည်းဆုံး သို့ စံချိန်တင် ဈေးကျသွားခဲ့ပြီး ၁ တောင့် ကို ကျပ် ၅၀ နဲ့သာ ဝယ်ယူကြကြောင်း ချင်းပြည်နယ်၊တီးတိန်မြို့နယ် အတွင်းရှိ ဒေသခံ တောင်သူများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “မျောက်ငိုသီးတွေ က တောင်ပေါ်မှာ ကုန်တော့မယ်။ မြေပြန့်က အပင်တွေ စခူး ကြတော့မယ်။ ဈေးက တက်မလာဘူး။ ရာသီ အစမှာ ၁ တောင့်ကို ကျပ် ၅၀ နဲ့ ဝယ်ကြတာ အခုထိ ဈေးမတက်ဘူး။ ဒီနှစ်တွေ တလျှောက်မှာတော့ အဆိုးဆုံးပဲ”
- [ဟားခါးမြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သူတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို သိမ်းဆည်းလိုက်တာကြောင့် လွှဲပြောင်းခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်း မလုပ်ကြဖို့ CDF-Hakha Central Council အသိပေး](https://chinworld.org/2025/12/ဟားခါးမြို့နယ်မှာ-ရွေးက/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပတဲ့အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ၎င်းတို့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ အားလုံးကို CDF-Hakha Central Council မှ ပြည်သူပိုင် သိမ်းဆည်းကြောင်း CDF-Hakha Central Council က ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ပြည်သူများအနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိလ်တွေနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို လွှဲပြောင်းခြင်း၊ ဝယ်ယူခြင်း မပြုလုပ်ဖို့ ကိုလည်း CDF-Hakha Central Council အသိပေးထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဟာ အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများအား သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ပြည်သူ့အိုးအိမ်စည်းစိမ်များ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ၊ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းများအား
- [အဆိုတော် လင်းလင်း၊ ချစ်သုဝေ၊ ခါရာနှင့်ချင်းအဆိုတော်များ ပါဝင်ဖျော်ဖြေမယ့် ရောင်နီဂီတပွဲ အင်ဒီယားနားပိုလစ်စ်မြို့မှာ ပြုလုပ်မယ်](https://chinworld.org/2025/12/အဆိုတော်-လင်းလင်း၊-ချစ်သ/) - (ပွဲအကျိုးအမြတ်အားလုံးကို ချင်းပြည်က CDM ၀န်ထမ်းများ၊ ဒဏ်ရာရရဲဘော်များနဲ့ တော်လှန်ရေးပြည်သူများကို မျှမျှတတခွဲဝေသွားမယ်လို့ဆို) ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်ရှိ၊ အင်ဒီယားနားပိုလစ်စ်မြို့မှာ လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်၊ ဒေသစံတော်ချိန် ၅ နာရီခွဲကနေ ၇ နာရီခွဲအထိ အဆိုတော်လင်းလင်း၊ ချစ်သုဝေ၊ သရုပ်ဆောင် ခါရာနဲ့ ချင်းအဆိုတော်များ ပါဝင်ဖျော်ဖြေသွားမယ့် ရောင်နီဂီတပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပွဲကို We For All Charity Event လို့ အမည်ပေးထားပါတယ်။ ဒီပွဲလေးရဲ့ ထူးခြားချက်က ပွဲကရရှိသမျှ အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို ချင်းပြည်က CDM ပြည်သူများ၊ ဒဏ်ရာရရဲဘော်များနဲ့ တော်လှန်ရေးမှာပါဝင်နေတဲ့ပြည်သူများအားလုံးကို ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းပြည့် ခွဲဝေပေးသွားမှာဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးမှာပါဝင်နေတဲ့ ချင်းပြည်သူတွေအတွက် အဆိုတော်ကိုလင်းလင်း၊ မချစ်သုဝေ၊
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရပ်စဲရေး တစ်ဖွဲ့ချင်းစီနဲ့ညှိနှိုင်းမှုတွေ စတင်မယ်လို့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီကြေညာ](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းပြည်နယ်မှာ-လက်နက်က/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်။ တိုက်ပွဲအရှိန်မြင့်တက်နေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရပ်စဲရေး သက်ဆိုင်ရာ တစ်ဖွဲ့ချင်းနဲ့ ညှိနှိုင်းမှုတွေ စတင်ဆောင်ရွက်မယ်လို့ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပပြုလုပ်မယ့် ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်မှာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ ( NCC)က ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ၎င်းတို့ ရွေးကောက်ပွဲကြေညာစာတမ်း ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရကြား တိကျခိုင်မာတဲ့ အာဏာခွဲဝေမှုရှိတဲ့ ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး ၊ ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအနေဖြင့် ဒေသတွင်း သယံဇာတအရင်းအမြစ်နှင့် အကျိုးအမြတ် စီမံခန့်ခွဲပိုင်ခွင့်ရှိရေး နှင့် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်မှာ ချင်းပြည်နယ်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဥပဒေတွေကို အလေးအနက် ဖွင့်ဆိုခွင့်ရရှိရေး စတဲ့ ချင်းပြည်သစ် ကွန်ဂရက်ပါတီ ( NCC) က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ ရက်နီးကပ်လာချိန် ၎င်းတို့ ပါတီရဲ့
- [ကလေးမြို့မှာ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လက်ကမ်းစာစောင် ဝေတာတွေကို လုံခြုံရေးအင်အားအများအပြားနဲ့ ပြုလုပ်နေ](https://chinworld.org/2025/12/ကလေးမြို့မှာ-ရွေးကောက်ပ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ လာမည့် ဒီဇင်ဘာလ (၂၈) ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးအနေဖြင့် လက်ကမ်းစာဆောင်ဝေတာတွေကို စစ်တပ်၊ရဲ လုံခြုံရေးအင်အားအများအပြားနှင့် အခုရက်ပိုင်းအတွင်း ပြုလုပ်နေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “လက်ကမ်းစာဆောင်ဝေတာတွေတော့ လုပ်တာ အခုရက်ပိုင်းအတွင်း ၃ ၊ ၄ ကြိမ်လောက်တွေ့ရတယ် လုံခြုံရေးအများကြီးနဲ့ လုပ်ကြတယ် ဟောပြောတာတွေတော့ လုပ်တာမတွေ့ရဘူး နောက်ပြီး စည်ပင်ရုံးရှေ့တည့်တည့် လေယာဉ်ကွင်းဘေးမှာတော့ ဆိုင်းဘုတ်ကြီးကြီးလုပ်ထားတာတော့ရှိတယ် အဲနေရာကလုံခြုံရေးလည်း ကောင်းတော့ အခိုင်အမာကိုထောင်ထားတာ ကျန်တဲ့နေရာတွေမှာတော့ မတွေ့ရဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၀ ရှိတဲ့ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကို ကလေးမြို့အနောက်ဘက်ပိုင်း ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်တဲ့ ရပ်ကွက် (၇) ရပ်ကွက်မှာ တော့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့
- [NUG က အကြမ်းဖက်စာရင်းထဲ ပူဂင့်ကမ်းလျန်ကိုထည့်တဲ့အပေါ် ပြန်လည်ရုတ်သိမ်းပေးဖို့ ZNP ပါတီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/nug-က-အကြမ်းဖက်စာရင်းထဲ-ပူဂ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ဇိုမီး ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမား ၁ ဦးဖြစ်တဲ့ ပူဂင့်ကမ်းလျန်ကို “ အကြမ်းဖက်” အမည်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်ထုတ်ခဲ့တဲ့အပေါ် ပြန်လည်ရုတ်သိမ်းပေးဖို့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP) က ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ နှင့် ပူဂင့်ကမ်းလျန်ဟာ မည်သည့်ပက်သက်မှုမှ မရှိသော်လည်း ဇိုမီး ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမား တဦးဖြစ်တဲ့ ပူဂင့်ကမ်းလျန်ဟာ သူ၏ ဘဝတလျောက်လုံး နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို တစိုက်မတ်မတ်ယုံကြည်လိုက်လျောက်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတဦးဖြစ်တဲ့အပြင် အကြမ်းဖက်လို့ အမည်တပ်ရသည်ထိ မည်သည့်နေရာတွင်မှ ပါဝင်ပတ်သက်မှု ၊ လုပ်ဆောင်မှု မရှိသည်ကို ဇိုမီးအမျိုးသားထုတရပ်လုံးက သိရှိထားကြပြီးဖြစ်ပြီး ဒီလို မှားယွင်း စွပ်စွဲတဲ့လုပ်ရပ်ပေါ် ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP) အနေဖြင့် အံသြစိတ်မကောင်းဖြစ်ရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကို ရှေးရှုသည့်အနေဖြင့်
- [ဒေါက်တာမှုထန်၊ ပူဂင့်ကမ်းလျန်အပါအဝင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ၃၃ ဦး ကိုအကြမ်းဖက်သမားတွေ အဖြစ် NUG ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/12/ဒေါက်တာမှုထန်၊-ပူဂင့်ကမ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ(NUG )ရဲ့ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့က အာဏာသိမ်းစစ် ခေါင်း ဆောင်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၊ဒေါက်တာမှုထန်၊ ပူဂင့်ကမ်းလျန်အပါအဝင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ၃၃ ဦး ကို အကြမ်းဖက်သမားတွေ အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး မနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ NUG က အကြမ်းဖက်သမားတွေ အဖြစ်သတ်မှတ်ကြေညာထားသူတွေဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီး ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်မှာ မကြာသေးခင်က ဖျက်သိမ်းလိုက်တဲ့ “ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ” အဖွဲ့ရဲ့ ဥက္ကဌ ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင် အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်တွေ အားလုံးကို အကြမ်းဖက်သမားတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာလို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြင့် ခန့်အပ်ခြင်းခံရတဲ့ ဒေါက်တာမှုန်ထန်၊
- [ZZLMS ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက လူငယ်တွေ ထောက်ခံစာနှင့်သာ ခရီးသွားလာဖို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/zzlms-ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းဒေသ ဟားခါး၊ ထန်တလန်၊ မတူပီမြို့နယ်တွေမှာ အခြေစိုက်တဲ့ ZZLMS ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ၎င်းတို့ နယ်မြေအတွင်းရှိ အသက် ၁၅ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ်အရွယ် အရွယ်ရှိ လူငယ်တွေအနေဖြင့် အရေးပေါ် ခရီးသွားလာခွင့်အတွက် ZZLMS တပ်ဖွဲ့တွေထံ ထောက်ခံစာယူပြီး ထောက်ခံစာနှင့်သာ သွားလာဖို့ ZZLMS ညီနောင်အဖွဲ့က ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ZZLMS ညီနောင်အဖွဲ့ဟာ ချင်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း ဟားခါး၊ ထန်တလန်၊ မတူပီမြို့နယ်တွေမှာ အခြေစိုက်တဲ့ CDF-Zotung, CDF-Zophei, CDF-Lautu, CDF-Mara နှင့် CDF – Senthang ဆိုတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ ၅ ဖွဲ့ဖြင့်
- [ကလေး-တီးတိန်-ရိဒ် (မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်လမ်း) တလျောက်မှာ ရွေးကောက်ပွဲဆန့်ကျင်ရေး ဆိုင်းဘုတ်များစိုက်ထူ](https://chinworld.org/2025/12/ကလေး-တီးတိန်-ရိဒ်-မြန်မာ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ ကလေး-တီးတိန်-ရိဒ် (မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်း) တလျောက်မှာ “သင့်မဲဖြင့်တရားဝင် လူသတ်ခွင့်မပေးနဲ့” စာတမ်းပါတဲ့ စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပတော့မယ့် ရွေးကောက်ပွဲဆန့်ကျင်ရေး ဆိုင်းဘုတ်များကို ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ စိုက်ထူခဲ့ကြောင်းကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြို့ပြနှင့် စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဒေသများမှ ပြည်သူများကို သေနတ်မိုး၍ အတင်းအကြပ်မဲထည့် ခိုင်းမည်မှာသေချာနေပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များစိုးမိုသော လွတ်မြောက်ဒေသရှိ ပြည်သူများအနေဖြင့် လည်း အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို အလုံခြုံဆုံးနည်းလမ်းများဖြင့် ဆန့်ကျင်ပေးရန်၊စစ်ကော်မရှင်ဟာ လွတ်မြောက်ဒေသများမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲများကျင်းပပြုလုပ်နိုင်ရန် အပြင်းအထန် စစ်ကြောင်းထိုးနေကြောင်းကလေးမြို့ လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ကလေး-တီးတိန်-ရိဒ် (မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်း) တလျောက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲဆန့် ကျင်ရေး ပိုစတာများစိုက်ထူရာမှာ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်း အခြေစိုက်လှုပ်ရှားနေသည့် ဇိုမီးဖက်ဒရယ်အစည်းအရုံး(ZFU)နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့ပြီးဖြစ်ပြီး အကူအညီပေးခဲ့သောအဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ကလေးမြို့ လူထုတိုက်ပွဲဦးဆောင်ကော်မတီက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [မရာနိုင်ငံရေးကို ဦးဆောင်ဖို့အတွက် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီ - Political Steering Committee ကို ဖွဲ့စည်း](https://chinworld.org/2025/12/မရာနိုင်ငံရေးကို-ဦးဆောင/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်။ မရာနိုင်ငံရေးကို ဦးဆောင်ဖို့အတွက် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီ - Political Steering Committee ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့ပြီး မရာပဋိညာဉ်အား မြေပြင်နှင့်ထပ်တူ ပိုကျတဲ့ ပဠိညာဉ်ဖြစ်လာစေရေးရည်ရွယ်ပြီးပြင်ဆင်ရေးကော်မတီကိုလည်း ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ/ မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( MTC / MDF)က ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မရာပဋိညာဉ်အရ အက်ဥပဒေ(၃) ခု ပြင်ဆင်ရေးနဲ့ အက်ဥပဒေကြမ်း ၁ ခုတို့ကို တင်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ကာကွယ်ရေးအက်ဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်းနဲ့ လိုင်လင်းပီမြို့အုပ်ချုပ်ရေးအက်ဥပဒေတို့ကို ဆွေးနွေး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ကြပြီး ကျန်အက်ဥပဒေ ၂ ခုတို့အား Council Bill Committee ထံလွှဲအပ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဲဒီ ဗဟိုကောင်စီအစည်းအဝေးအတွင်း ပြည်တွင်း/ ပြည်ပမှ ဗဟိုကောင်စီဝင်များ၊ CDM အစုအဖွဲ့များ၊
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ရှားပါး မျိုးစိတ်ဝင် ကျားသစ် ၂ကောင် ဖမ်းမိ](https://chinworld.org/2025/12/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-ရှား/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ချင်းပြည်နယ်၊တီးတိန်မြို့နယ် ပိမ်းပိကျေးရွာမှာ ဒေသခံ နှစ်ဦးက တောင်ယာ အနားထိ ရောက်ရှိလာတဲ့ ရှားပါးမျိုးစိတ်ဝင်ကျားသစ် ၂ကောင်ကို ဖမ်းမိသွားတယ် လို့ ဒေသခံတွေ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ဖမ်းမိတဲ့ သူ နှစ်ယောက် စလုံးက တောင်ယာမှာ ညအိပ် ကြတာ။ တဲနားမှာ သားရဲ အုပ်စု ကစားတဲ့ အသံတွေ ထွက်လာတယ်။ သူတို့လည်း မြေခွေးအုပ် ဖြစ်မယ် ထင်ပြီး ထွက် မကြည့်ရဲ့ဘူး။ တဲ နဲ့ တဖြည်းဖြည်း နီးလာတော့ မနက် ၃ နာရီလောက်မှာ နှစ်ယောက် စလုံး ထပြီး အသံ လာရာ ဘက်ကို တူမီး သေနတ်
- [ဖလမ်းမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်က ၁ လ အတွင်း လေကြောင်းကနေ အကြိမ် ၅၀၀ ကျော် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/12/ဖလမ်းမြို့ကို-ထိုးစစ်ဆ-2/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်း တပ်ဖွဲ့တွေအကြား တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ၁ လကျော် အတွင်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ လေကြောင်းကနေ အကြိမ် ၅၀၀ ကျော် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပြီလို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာအခြေစိုက်ပြီးစစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO / CNDF)ရဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Pu Nehemiah Van က ပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ လေကြောင်းကနေ အကြိမ် ၁၀၀၀ နီးပါး လေကြောင်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိဖလမ်းမြို့ကိုပြန်ရဖို့အတွက် စစ်ကော်မရှင်တပ်က ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ တိုက်ပွဲကာလ ၁ လကျော် အတွင်း လေကြောင်းကနေ အကြိမ်ရေ ၅၀၀ ကျော် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီဖြစ်တယ်လို့ ချင်းအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO /
- [နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု(SRA) ဖွဲ့စည်းမှုအပေါ် ထောက်ခံကြိုဆိုကြောင်း အမျိုးသားညီညွှတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (Spring Revolution Alliance – SRA) ဖွဲ့စည်းမှုအပေါ် ထောက်ခံကြိုဆိုတဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွှတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ( NUCC) က ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးလူထုမှ မွေးဖွားပေးလိုက်တဲ့ နယ်မြေဒေသ အသီးသီးက လူမျိုးဘာသာစုံ လူငယ်ကျောင်းသား လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး ၁၉ ဖွဲ့ စုပေါင်းပြီး နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု (SRA) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ပေါ် ဝမ်းမြောက်စွာ ထောက်ခံကြိုဆိုတယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဆိုပါတယ်။ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေအကြား ဘုံရည်မှန်းချက် ဘုံလမ်းစဉ်တွေကို အခြေခံပြီး မဟာမိတ်စုဖွဲ့ခြင်း၊ ပူးတွဲကွပ်ကဲမှုများ တည်ဆောက်ဖော်ဆောင်ခြင်းဟာ တော်လှန်ရေး အောင်ပွဲရှိရာ လမ်ကြောင်းဆီကို ပိုမိုတည့်မတ်စွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်မယ့် လမ်းစတွေဖြစ်တယ်လို့ NUCC
- [ရွေးကောက်ပွဲကာကွယ်ရေးဥပဒေနဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု (၁၄၀) ရှိပြီး ပြည်သူ ၂၂၉ ဦးကို အရေးယူထား](https://chinworld.org/2025/12/ရွေးကောက်ပွဲကာကွယ်ရေးဥ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ပျက်ပြားစေရန် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ကျုးလွန်သူများကို ဖော်ထုတ်အရေးယူခြင်းများဆောင်ရွက်နေပြီး ဒီဇင်ဘာ(၁၅)ရက်နေ့အထိ အမှု(၁၄၀) ရှိပြီး စုစုပေါင်း ပြည်သူ (၂၂၉)ဦးကို အရေးယူထားတယ်လို့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်မှာ ကျင်းပတဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှု ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးမှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဒီနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်ထုတ် အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်အာဘော်နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေမှာဖော်ပြထားပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးတွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တာဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တရားခံ အမျိုးသား (၂၀၁)ဦး၊ အမျိုးသမီး(၂၈)ဦး စုစုပေါင်း (၂၂၉)ဦးကို အရေးယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ဖော်ပြချက်အရသိရပါတယ်။ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကိုနှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရေးဉပဒေကို ပြီးခဲ့တဲ့
- [ဖလမ်းမြို့နယ် Khuangli ကျေးရွာအနီးဝန်းကျင်ကို စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းကနေ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/12/ဖလမ်းမြို့နယ်-khuangli-ကျေးရွာအ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ခွန်လီ ( Khuangli )ကျေးရွာအနီးအနားကို မနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့က တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိပေမယ့် စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးအလုံးရေ အမြောက်အများနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “Khuangli ရွာ အနီးအနားကို ဗုံးအလုံးရေ အမြောက်အများနဲ့ ဗုံးကြဲတာတွေလုပ်သွားတယ် အဲဒီရွာက အများစုက တေ စစ်ဘေးရှောင်သွားကြတယ်ဆိုတော့ အထိခိုက်တော့ မရှိလောက်ဘူး အဆောက်အဦး အထိအခိုက်လည်း အခုချိန်မှာ အတိကျမသိရသေးဘူး အခုဗုံးကြဲခံရတဲ့ အနီးအနားမှာတော့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာမျိုးမရှိဘူး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ရှိနိုင်တယ်ထင်တဲ့ နေရာတွေကို ဗုံးကြဲတာဖြစ်မယ်”လို့ပြောပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ခွန်လီ ကျေးရွာဟာ အိမ်ခြေအတော်အတန်များစွာ တည်ရှိပြီး ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ
- [မီဇိုရမ်ပြည်ကိုတင်ပို့တဲ့ ချင်းတောင်ထွက် ထောပတ်များ ဒီဇင်ဘာလ ထဲမှာ ဈေးပိုရလာ](https://chinworld.org/2025/12/မီဇိုရမ်ပြည်ကိုတင်ပို့/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်ကိုတင်ပို့တဲ့ ချင်းတောင်ထွက် ထောပတ်များ ထောပတ်သီးများ စတင် ဆွတ်ခူးတဲ့ နိုဝင်ဘာလ အစောပိုင်း ထက် ဒီဇင်ဘာလ မှာ ဈေးပို ရလာပြီး အသီးကောင်းသည့် ထောပတ် ၁လုံးကို ကျပ် ၁ ထောင် အထိ ပေးဝယ် လာခဲ့တယ် လို့ တီးတိန်မြို့နယ် နေ ထောပတ် တောင်သူများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ထောပတ်က အသီးကောင်းရင် ကောင်းသလို ဈေးရတယ်။ ဝယ်လက်တွေက ကိုယ်တိုင် ခူးပြီး ဝယ်သွားတယ်။ ၁ လုံးကို ကျပ် ၁ထောင်ထိ ပေးဝယ်တဲ့ အသီးတွေ ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အရမ်း မျိုးကောင်းတဲ့ အသီး မဟုတ်ရင် ကျွန်တော်တို့ အလုံးလိုက်
- [ချင်းစကားများ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားဘာသာစကား (၂၀) ကျော်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်မည့် eimiAI ကို လူထုနဲ့ စတင်မိတ်ဆက်မည်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းစကားများ-အပါအဝင်-တိ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ချင်းဘာသာစကားများ အပါအဝင် မြန်မာပြည်ရှိ ဘာသာစကား (၂၀) မျိုးဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းနှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုများ ရရှိနိုင်မည့် eimiAI ကို လာမည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့၊ မြန်မာစံတော်ချိန် ညနေ (၆) နာရီမှာ Grand Launch အခမ်းအနားဖြင့် လူထုနဲ့ တရားဝင် စတင် မိတ်ဆက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း eimiAI ဖန်တီးရေးဆွဲသူ ချင်းလူမျိုး IT ပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Ko Michael Suantak ထံမှ သိရပါတယ်။ “eimiAI ကို လူထုနဲ့ မိတ်ဆက်တဲ့ အခမ်းအနားကိုတော့ Google Meet ကနေ ပြုလုပ်သွားမှာ ဖြစ်တယ်။ ဝင်ရောက်ရမယ့် Link
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ မျောက်ငိုသီးတက်ခူးသူ ၁ ဦး အပင်ပေါ်မှ ပြုတ်ကျ သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/12/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-မျော/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် ဆွောင်းဆန် ကျေးရွာနေ အသက် ၄၅ နှစ် အရွယ် ဦးကပ်လမ်ခုပ် ဟာ မနေ့က ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ကမျောက်ငိုသီးခူးရင်း အပင်ပေါ်ကနေ ပြုတ်ကျတဲ့ ဒဏ်ရာကြောင့် ဒီနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းမှာ သေဆုံးသွားခဲ့တယ် လို့ ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ကိုကပ်လမ်ခုပ် အပင်ပေါ်ကနေ ပြုတ်ကျတာ ကတော့ မနေ့က ပါ။ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့ပေါ့။ ငါလ်ဘွာလ်ရွာကို မျောက်ငိုသီး ခူးဖို့ ဆွောင်းဆန်ရွာကနေ အဖွဲ့လိုက် သွားခဲ့ကြတယ်။ သူက အပင်ရဲ့ အဖျားပိုင်း ထိ တက်ပြီး သွားခူးရင်း ကနေ ပြုတ်ကျသွားတာ။ အစမှာတော့ ဘာမှ
- [UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံ Joshua Van ကို အမေရိကန်က ချင်းအဖွဲ့အစည်းတွေက ခမ်းနားစွာ ဂုဏ်ပြုမယ်](https://chinworld.org/2025/12/ufc-ဖလိုင်းဝိတ်တန်း-ချန်ပီ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ရရှိထားတဲ့ Joshua Van ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အင်ဒီယားပူလစ်မြို့ရှိ Chin Evangelical Baptist Church Life Center မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်ရောက်ချင်းအဖွဲ့အစည်းတွေက ခမ်းနားစွာ ဂုဏ်ပြုပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့ပြုလုပ်တဲ့ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်လုပွဲမှာ မြန်မာနွယ်ဖွား ချင်းတိုင်းရင်းသားလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van က ပြိုင်ဘက်ကို စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း အနိုင်ယူပြီး UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆွတ်ခူးရခဲ့ပါတယ်။ ချင်းလူငယ် Joshua Van ချန်ပီယံခါးပတ်ရရှိတာကြောင့် UFC လောကမှာ ဒုတိယအသက်အငယ်ဆုံး ချန်ပီယံဖြစ်တဲ့အပြင် အာရှတိုက်တစ်ခုလုံးရဲ့
- [ချင်းညီနောင်ပါဝင်တဲ့ ‘နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု’ ဖွဲ့စည်းကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းညီနောင်ပါဝင်တဲ့-န/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်(CB)အဖွဲ့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ပါဝင်တဲ့ "နွေဦးတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစု - Spring Revolution Alliance – SRA "ဖွဲ့စည်းကြောင်း မနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်မှာ အဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့က စုပေါင်းပြီးထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု ဖွဲ့စည်းဖို့ တော်လှန်ရေး အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့က ၂၀၂၅ မေလအတွင်း စတင်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ပထမပတ်မှာ တပ်ဖွဲ့ ၁၄ ဖွဲ့ ကနဦး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲဒီနောက် နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်စတင်ပြီး တပ်ပေါင်းစုဖြစ်မြောက်ရေးညီလာခံကို ၃ ရက်ကျင်းပခဲ့ပြီးတဲ့နောက်အဖွဲ့ ၁၉ ဖွဲ့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တာလို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်မှုထမ်းဖို့ လူငယ် ၁၀ ယောက် ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရ](https://chinworld.org/2025/12/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-ဒီရက်ပ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့က စစ်မှုထမ်းဖို့အတွက် လူငယ် အယောက် ၁၀ ယောက်ထက်မနည်းကို လမ်းမပေါ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်တာတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “မနေ့ညနေ ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်မှုထမ်းအတွက် ၁၀ ယောက်ထက်မနည်း ဆွဲခံရတယ် တာဟန်း ဘက်မှာ ၃ ယောက်၊ ဆိပ်ကမ်းသာ ဘက်မှာ ၄ ယောက် ၊ ရွှေကျောင်းတော်ဘက်မှာ ၃ ယောက် လမ်းမှာပဲ ဆွဲသွားတာ” လို့ ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ပျူစောထီးအဖွဲ့တွေဟာ စစ်မှုထမ်းအတွက် လူငယ်ရှိတဲ့ နေအိမ်တွေကို ညပိုင်းမှာ နေအိမ်ပေါ်အထိ တက်ဖမ်းတာတွေကို အရင်က လုပ်ခဲ့ပြီး စစ်မှုထမ်းအတွက်
- [တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ CDF – Matupi စစ်ဦးစီးဌာနမှူးကျဆုံးခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့-ဖ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်။ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်ထဲမှာ Chinland Defense Force – Matupi (CDF – Matupi)ရဲ့ စစ်ဦးစီးဌာနမှူး ဆလိုင်းအန်တိုနီ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ မြင့်မြတ်စွာ တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့ရတယ်လို့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ CDF – Matupi က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CDF – Matupiအဖွဲ့ရဲ့ စစ်ဦးစီးချုပ် Nai John Kim က “ဒီဖလမ်းနယ်ထဲမှာဘဲ Sumhrang ရွာအနီးအနားမှာဘဲ မတူပီရဲဘော်တော့ ၂ ဦးကျသွားပြီပေါ့ တိုက်ပွဲကလည်း အမြဲတမ်းပြင်းထန်နေတော့ တချို့ဒဏ်ရာရ ရဲဘော်တွေလည်း ရှိနေပါတယ် ဒီဟာတွေတော့ လုံခြုံရေးအရ ထည့်ပြောလို့ မရသေးဘူးပေါ့ ကျဆုံးတာတော့
- [အိန္ဒိယအစိုးရကို စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို လုံးဝအသိအမှတ်မပြုဖို့ မြန်မာအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၁၁၃ ဖွဲ့ က အိတ်ဖွင့်စာပေးပို့](https://chinworld.org/2025/12/အိန္ဒိယအစိုးရကို-စစ်ကော/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ တရားမဝင်ရွေးကောက်ပွဲကိုလုံးဝအသိအမှတ်မပြုဖို့ အပါအဝင် အချက် ၃ ချက်ကို အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် လွှတ်တော်ကို မြန်မာပြည်သူလူထု ကိုယ်စားလှယ်စား အရပ်ဘက်နှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ ၁၁၃ ဖွဲ့နှင့် တသီးပုဂ္ဂလ ၂၉ ဦးတို့က ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ အိတ်ဖွင့်စာပေးပို့တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ India For Myanmar ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ၎င်းတို့စိုးမိုးထားရာ နယ်မြေအနည်းငယ်မှာ မကြာမီကာလအတွင်း ဟန်ပြကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေတဲ့ တရားမဝင်ရွေးကောက်ပွဲ ကို လုံးဝ အသိအမှတ်မပြုဖို့နဲ့ တရားမဝင်ရွေးကောက်ပွဲသို့စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးကိုယ်စားလှယ်များစေလွှတ်ခြင်းမှရှောင်ကြဉ်ရန်၊မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်မှန်တဲ့ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုနှင့် ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် လက်တွေ့ကျပြီး အထောက်အကူဖြစ်စေမယ့် အကူအညီတွေကိုသာ ပံ့ပိုးပေးဖို့ အိန္ဒိယအစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်ကို အိတ်ဖွင့်စာပေးပို့ထားပါတယ်။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ နိုင်ငံရေး၊
- [ရခိုင်ပြည်နယ် ‌မြောက်ဦးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်း အထိမ်းအမှတ်အနေနဲ့ CDF – Asho က တစ်မိနစ်ငြိမ်သက်ခြင်းပြုလုပ်](https://chinworld.org/2025/12/ရခိုင်ပြည်နယ်-မြောက်ဦး/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်ရေးနေ့ဖြစ်တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ ည (၉)နာရီ ၁၃ မိနစ်ချိန်တုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့ ထမ္မရာဇ်ရပ်ကွက်ရှိ မြောက်ဦးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ဖျက်အားပြင်း ပေါင် ၅၀၀ ဗုံး( ၂ ) လုံးဖြင့်ကြဲချ တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဗုံးဒဏ်သင့်ပြည်သူတွေအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်မိနစ်ငြိမ်သက်ခြင်းကို ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့မကွေးတိုင်းနယ်စပ်မှာစစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho ) က ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် အသက်ခန္ဓာဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများရဲ့ မိသားစုဆွေမျိုးများနှင့် ထပ်တူ ဝမ်းနည်းရပြီး များစွာ စိတ်မကောင်းဖြစ်ရတယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်
- [ဖလမ်းမြို့ကိုစစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၁၄ ဦးသေဆုံး၊ ၁ ဦး အရှင်ဖမ်းမိကာ လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများ သိမ်းဆည်းရမိ](https://chinworld.org/2025/12/ဖလမ်းမြို့ကိုစစ်ကြောင်/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့အကြား မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းလောက်မှာ ဖလမ်းမြို့နယ် Sumhrang ကျေးရွာအနီးမှာ တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန်ဖြစ်ခဲ့ကြပြီးတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်က ၁၄ ဦးသေဆုံး၊ ၁ဦး အရှင်ဖမ်းမိ ခဲ့သလို လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများကိုလည်း ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဘက်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “မနေ့နေ့လည်ပိုင်းအချိန်မှာဖြစ်တယ် ဝေဘူလမြို့ကနေ ဖလမ်းမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ခွေးတပ်နဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ Sumhrang ကျေးရွာအနီးမှာ တိုက်ပွဲ အပြင်းအထန်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြတာ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ခွေးဘက်က ၁၄ ယောက်သေဆုံးတယ် ၁ ယောက်တော့ အရှှုင်ဖမ်းဆီးရမိတယ် တိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်အမြောက်အများလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ထံက ငါးကြင်းမြီး၊ ကွန်မန်ဒိုစိန်ပြောင်း၊
- [တီးတိန်မြို့မှာ ဖြစ်ပွါးခဲ့တဲ့ ကျောင်းတွင်း ရန်ပွဲများ နဲ့ ပတ်သက်သူများကိုခေါ်ယူ စစ်ဆေးပြီးကျေအေး စေခဲ့](https://chinworld.org/2025/12/တီးတိန်မြို့မှာ-ဖြစ်ပွါ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်။ နိုဝင်ဘာလ၂၈ ရက်က တီးတိန်မြို့ကစာသင်ကျောင်းတချို့မှာ ဖြစ်ပွါးခဲ့တဲ့ ကျောင်းတွင်း ရန်ပွဲများနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ နေလည်ပိုင်းမှာ တီးတိန်မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ ဦးဆောင်ပြီး သက်ဆိုင်သူ အားလုံးကို အထက (၁) ကျောင်းမှာ ခေါ်ယူ စစ်ဆေးကာ ကျေအေး စေခဲ့ကြောင်း တီးတိန်မြို့နေ ပြည်သူ တဦးထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “မြို့နယ် အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ပြီး ဒီ အမှုကို လာရောက် ဖြေရှင်းသွားတယ်။ မြို့နယ် ရဲမှူးလည်း ပါတယ်။ အထက (၁)၊ အထက ခွဲ နှင့် အလက (၂) ကျောင်းကနေ ကျောင်း တာဝန်ရှိသူတွေ နှင့် ကျောင်း
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ်မှာ လေကြောင်းရန်ကြောင့် တောတောင်ထဲထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူတွေ စားနပ်ရိက္ခာအခက်အခဲ ကြုံနေရ](https://chinworld.org/2025/12/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်မှာ-လေ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတစ်ရွာဟာ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းကို လေကြောင်းကနေ ၂ ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခံရလို့ ကျေးရွာနေအရပ်သားတွေဟာ ဘေးလွတ်ရာတောတောင်တွေထဲ အရေးပေါ်တိမ်းရှောင်နေရလို့ စားနပ်ရိက္ခာအခက်အခဲတွေလည်း ကြုံနေကြရတယ်လို့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် လူသားစာနာဘေးစီမံဌာနရဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတစ်ရွာကို ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့က လေကြောင်းဖြင့် အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခဲ့သလို လက်နက်ကြီးလည်း ၂ ကြိမ် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့လို့ အရပ်သားနေအိမ် ၁ လုံးမှာ လုံးလုံးနီးပါး ပျက်စီးခဲ့ပြီး တခြားနေအိမ် ၁၄ လုံးက တစ်စိတ်တပိုင်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လေကြောင်းနဲ့ အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခံရတာကြောင့် ကျေးရွာနေ ဒေသခံအရပ်သားပြည်သူတွေဟာ ဘေးလွတ်ရာတောတောင်တွေထဲ အရေးပေါ်တိမ်းရှောင်နေကြရလို့ စားနပ်ရိက္ခာအခက်အခဲတွေလည်း ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် လူသားစာနာဘေးစီမံဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ
- [ချင်းတမျိုးသားလုံးစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ဖို့ နိုင်ငံရေးစိတ်ဆန္ဒ အပြည့်အဝ ရှိကြောင်း ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းတမျိုးသားလုံးစည်း/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် ချင်းတမျိုးသားလုံး စည်းလုံးညီညွှတ်ရေးကို ရှေ့ရှုပြီး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံရေး စိတ်ဆန္ဒ အပြည့်အဝ ရှိတယ်လို့ ချင်းပြည်(Chinland )ကောင်စီက ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ အသိပေး ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအကြား ပေါင်းစည်းညီညွှတ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းပေးလျက်ရှိတဲ့ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးပေါ်ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ဒုတိယအကြိမ် ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီညီလာခံမှ သဘောထားကို ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီ ဒုတိယသက်တမ်းအတွင်း ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး ကဏ္ဍတွေ ပိုမိုကျစ်လျစ်ခိုင်မာရေး နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ အားကောင်းခိုင်မာရေးအတွက် တပ်အင်အားတည်ဆောက်ရေးတွေကိုလည်း ဆထက်ထမ်းပိုး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ အတုယောင်ရွေးကောက်ပွဲကိုလည်း
- [မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှာ မြန်မာကျောင်းသားတွေ ဝင်ခွင့်ရဖို့ ICA အဖွဲ့ချုပ်နဲ့မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် MoU လက်မှတ်ရေးထိုး](https://chinworld.org/2025/12/မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှာ-မြ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံကျောင်းသားတွေကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အိုက်ဇောလ်မြို့ကမီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် ဝင်ခွင့်ရမယ့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ ( MoU) ကို မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် နဲ့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) တို့အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်က ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် နဲ့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) တို့အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြတဲ့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ ( MoU) ထဲမှာ မြန်မာစကာားပြော ဒီပလိုမာသင်တန်း မိတ်ဆက်ပို့ချတာ၊ မြန်မာနိုင်ငံကကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေကို မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှာ ဝင်ခွင့်ရအောင်နှင့် တခြား သုတေသနဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တာတွေပါဝင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီနားလည်မှုစာချွန်လွှာ ( MoU) ကို ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့မှာ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် နဲ့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) တို့အကြား
- [AA ကဖမ်းဆီးထားတဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်က ကျောင်းသူ ၂ ဦးရဲ့ သတင်းဘာမှမသိရသေးလို့ မိသားစုတွေ စိုးရိမ်နေ](https://chinworld.org/2025/12/aa-ကဖမ်းဆီးထားတဲ့-ပလက်ဝမြ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ရှင်းလက်ဝကျေးရွာရှိ အာရက္ခတပ်တော် ( AA) စစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ AA တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့တဲ့ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကျောင်းသူ (၂) ဦးရဲ့ အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခုထိဘာသတင်းအစအနမှ မသိရသေးလို့ မိသားစုဝင်တွေက စိုးရိမ်နေကြတယ်လို့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ ကျောင်းသူ (၂) ဦးဟာ ပလက်ဝမြို့နယ် အထက်ပိုင်းရှိ အထက်ငရှားကျေးရွာက အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ် အွေ့နန်းဝေ နှင့် အထက်နူံးဘူးကျေးရွာက အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် အွေ့ဟွေ့ရီ တို့ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတစ်ဦးက “သူတို့က အထက်တန်းဆက်တက်ဖို့ ရန်ကုန်ဘက်သွား ကြတာဖြစ်တယ်
- [ရန်ကုန်မြို့မှာ အိမ်မှာ ရိုက်နှက်လုယက်ခံရတဲ့ ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ဆရာမ မှ ကျူးလွန်သူကို ကျေအေးပေး](https://chinworld.org/2025/12/ရန်ကုန်မြို့မှာ-အိမ်မှာ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်။ ရန်ကုန်မြို့မှာ နေအိမ်မှာ တစ်ဦးတည်းနေစဉ် အိမ် အတွင်း ရိုက်နှက် လုယှက်ခံရတဲ့ ခရစ်ယာန် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင် ၁ ဦး ဖြစ်တဲ့ ဆရာမ ညောင်ဒိတ်လျန်း (ခ) ညောင်နူးမှ ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာကျူးလွန်သူ ဒေါ်မိငယ် (ခေါ်) နော်မေလွှမ်း အား ဒဂုံမြို့သစ် (အရှေ့ပိုင်း) တရားရုံးမှာ အမှုကို ကျေအေး ပေးလိုက်ကြောင်း အမှုလိုက်ပေးသူ အထက်တန်း ရှေ့နေ ကျိန်ထိတ်ကိမ်(ခ)ကိမ်းနူးထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “အမှုက ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့က ရန်ကုန်မြို့၊ အရှေ့ဒဂုံမြို့နယ် ရှိ New Life Mission Church မှာ ဖြစ်ခဲ့တာ ပါ။ တရားလို လုပ်ပေးတာက ဦးပေါင်ကိမ်းတွောင်
- [ဖလမ်းမြို့နယ်ကစစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ ကလေးမြို့ခံတွေ အတူတကွ မိတ်သဟာယဖွဲ့ပြီး ညစာစားပွဲပြုလုပ်](https://chinworld.org/2025/12/ဖလမ်းမြို့နယ်ကစစ်ဘေးရှ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်ကနေ ကလေးမြို့ကို စစ်ဘေးရှောင်လာရောက်နေထိုင်ကြတဲ့သူတွေနဲ့ ကလေးမြို့နေထိုင်သူတွေ အတူတကွ မိတ်သဟာယဖွဲ့ပြီး ညစာအတူစားတာတွေကို ချင်းတောင်ခြေ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ ပွဲမှာပါဝင်သူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ ပွဲမှာပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးက “ မနှစ်ကစလို့ ဒီကို တောင်ပေါ်ဒေသ အဓိကတော့ ဖလမ်းဘက်ကနေ စစ်ဘေးရှောင်လာနေကြတဲ့ ညီအစ်အကိုမောင်နှမတွေနဲ့ မိတ်သဟာယ ဖွဲ့တဲ့သဘောဖြစ်တယ် ချင်းသီချင်းတွေ၊ ချင်းအကလေးတွေ ဖျော်ဖြေရေးအစီစဉ်နဲနဲလုပ်တယ် နောက်ပြီး ညစာအတူစားကြတယ် အဲလောက်ပါပဲ အဓိကတော့ အခြေအနေအမျိုးမျိုးကြောင့် စိတ်သောက ဖြစ်ကြပေမယ့် အတူတကွပျော်ပွဲလေး အကျဉ်းခြုံးနဲ့ ကျင်းပကြတဲ့ သဘောပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းတောင်ဘက်ကနေ စစ်ဘေးရှောင်လာကြသူတွေနဲ့ ကလေးမြို့ခံတွေ အတူတကွ မိတ်သဟာယဖွဲ့ အခန်းအနားကို ဖလမ်းမြို့ပေါ်ကနေ စစ်ဘေးရှောင်လာကြသူတွေ ရွာတွေဘက်ကနေ
- [မကွေး - စစ်ကိုင်း- ချင်းနယ်စပ် စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ MRO / CDF– Matupi တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ကျဆုံး၊၁ ဦး ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2025/12/မကွေး-စစ်ကိုင်း-ချင်းနယ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်။ မကွေး - စစ်ကိုင်း- ချင်းပြည်နယ် နယ်စပ်တွေမှာ စစစ်ကောင်စီတပ်ကိုတိုက်ခိုက်တဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ (MRO / CDF – Matupi ) တပ်ဖွဲ့ ဘက်က တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ကျဆုံးကာ၊၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ရပြီလို့ MRO / CDF – Matupi တပ်ဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ကိုဘွေအုပ်က Chin World မီဒီယာကို ပြောပါတယ်။ MRO / CDF – Matupi တပ်ဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ကိုဘွေအုပ်က “လက်ရှိ MRO / CDF – Matupi တပ်ဖွဲ့ အနေနဲ့
- [ရန်ကုန်မြို့မှာ ချင်းလူငယ် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်ဆရာ ၁ ဦး စစ်မှုထမ်းရန် ဖမ်းဆီးခံရ](https://chinworld.org/2025/12/ရန်ကုန်မြို့မှာ-ချင်းလူ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်။ ရန်ကုန်မြို့မှာ တပတ်ကျော်ကြာ မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားတဲ့ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ် ခရစ်ယာန် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင် ဆရာ Pau Muan Lian ဟာ ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ် ရရှိပြီး စစ်ကောင်စီရဲ့ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်း သင်တန်း တက်ရောက်ရန် စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့အတင်းအဓမ္မဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ မိသားစုဝင်များရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “သားက နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ မြို့ထဲကနေ တောင်ဒဂုံကို ပြန်လာခဲ့တယ်။ ပန်းဆိုးတန်းကနေ ကားပေါ် ရောက်ပြီ လို့ ကျွန်ုပ်ကို ဖုန်းပြောလိုက်တယ်။ အဲဒီ နောက်ပိုင်း
- [ချင်းဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ်(ခ) အောက်ချင်းလေးနဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာတို့ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်မှာ ထိုးသတ်မယ်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းဖိုက်တာ-ဟာလိန်းအွမ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ လုမ္မဏီအားကစားကွင်းမှာ လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ONE Championship Friday Fight 136 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး နဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာတို့ ထိုးသတ်သွားမှာဖြစ်လို့ သိရပါတယ်။ ONE Friday Fight 136 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းတိုင်းရင်းသားဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး က ထိုင်းဖိုက်တာ CHATPICHIT နဲ့ မွေထိုင်း Atomweight တွင် ပွဲစဉ် ၉ အဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားကြမှာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းတိုင်းရင်းသားဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးမယ့် ထိုင်းဖိုက်တာ ချတ်ပစ်ချစ်ဟာ ONE Firday Fight
- [NUG အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို လူဟောင်းအများစုနဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်တယ်လို့ CRPH ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/nug-အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို-လူဟေ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်။ ဝန်ကြီးဌာန စုစုပေါင်း ၄ ခုမပါဝင်တော့ဘဲ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) အဖွဲ့ကို လူဟောင်းအများစုနဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်တယ်လို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ (CRPH) က ဒီကနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ NUG အစိုးရအဖွဲ့မှာ NUG ကနေ နုတ်ထွက်သွားပြီဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာဆာဆာ ဦးဆောင်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးဌာန၊ ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသမီး လူငယ်နဲ့ ကလေးသူငယ်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာန စုစုပေါင်း ဌာန ၄ ခု မပါဝင်တော့တာတွေ့ရပါတယ်။ NUG အစိုးရအဖွဲ့သစ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊ နိုင်ငံတော် သမ္မတအဖြစ် ဦးဝင်းမြင့် တို့ကအရင်တိုင်းဖြစ်သလို ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် ဒူဝါလရှီးလ
- [ချင်းလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံခါးပတ် ဆွတ်ခူးခဲ့တဲ့အပေါ် ဝမ်းမြောက်ကြောင်း CNF ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းလူငယ်-ဖိုက်တာ-joshua-van-ကမ္/) - ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နီဗားဒါးပြည်နယ် ၊ လာစ်ဗီးဂတ်မြို့မှာ မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC ဖလိုက်ဝိတ်တန်း ချန်ပီယံ ခါးပတ်လုပွဲမှာ မြန်မာနွယ်ဖွား ချင်းလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van က ပြိုင်ဘက်ကို အနိုင်ယူပြီး UFC ဖလိုက်ဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံခါးပတ် ဆွတ်ခူးခဲ့တဲ့အပေါ် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF) အနေနဲ့ အထူးဝမ်းမြောက်တယ်လို့ CNF က ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ UFC လောကမှာ ဒုတိယအသက်အငယ်ဆုံး ချန်ပီယံဖြစ်တဲ့အပြင် အာရှတိုက်တစ်ခုလုံးရဲ့ ပထမဆုံး အမျိုးသားချန်ပီယံအဖြစ် အလှဆုံးသမိုင်းစာမျက်နှာသစ် ဖန်းတီးသူဖြစ်ကြောင်းနဲ့ မဆုတ်မနစ်သော ဇွဲ၊ လုံ့လ ၊
- [ကလေးမြို့ပေါ် ရပ်ကွက် (၇) ရပ်ကွက်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ကလေးမြို့ပေါ်-ရပ်ကွက်-၇/) - ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ အနောက်ဘက်ပိုင်း ချင်းလူမျိုးအများစုနေထိုင်တဲ့ ရပ်ကွက် (၇) ရပ်ကွက်မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ အခြေအနေ မရှိတာကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်း ပြုလုပ်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်ခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ က ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၂၀ ရှိတဲ့ ကလေးမြို့မှာ တာဟန်းရပ်ကွက်၊ စမ်းမြို့ရပ်ကွက်၊ တောင်ဖီလာရပ်ကွက်၊ တောင်ဇလပ်ရပ်ကွက်၊ ကြို့သုံးပင်ရပ်ကွက်၊ လှိုင်သာယာရပ်ကွက် နဲ့ မြို့လှရပ်ကွက်တွေမှာ ရွးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ အခြေအနေမရှိတာကြောင့်လို့ စစ်ကော်မရှင်ခန့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဘက်က အကြောင်းပြပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်က လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပတော့မယ့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း
- [၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ ကို ဟားခါး၊တီးတိန်၊ခိုင်ကမ်းမြို့ပေါ် ရပ်ကွက်များမှာသာ ပြုလုပ်မည်](https://chinworld.org/2025/12/၂၀၂၅-ရွေးကောက်ပွဲ-အပိုင-2/) - ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်မည့် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) ကို ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအုပ်စု ၈၄ ခု နှင့် ရပ်ကွက် ၂ ခုမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် အခြေအနေ မရှိတဲ့ အတွက် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပမည် မဟုတ်ကြောင်း၊ဟားခါး၊တီးတိန်နှင့်ခိုင်ကမ်းမြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက် ၁၆ ခုမှာသာ ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့မှာ မြို့ ၂ ခု၊ ကျေးရွာ ၆၈ ရွာ ရှိပြီး ရပ်ကွက် ၁၀ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စု
- [ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဗစ်တိုးရီးယား ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ထူးချွန်ဆု ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦး ရရှိ](https://chinworld.org/2025/12/ဩစတြေးလျနိုင်ငံ-ဗစ်တိုး/) - ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ဗစ်တိုးရီးယား ပြည်နယ် ရှိ Governor of Victoria နှင့် Victorian Multicultural Commission တို့မှ ကြီးမှူး ကျင်းပ ပေးအပ်ခဲ့သော ဗစ်တိုးရီးယား ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံ ထူးချွန်ဆု (Victorian Multicultural Awards for Excellence) ချီးမြှင့်ပွဲမှာ ချင်းအမျိုးသား တစ်ဦးမှ ဆုရရှိခဲ့ကြောင်း Victorian Multicultural Commission ရဲ့ website ပါ ဖော်ပြချက် အရ သိရှိရ ပါတယ်။ Website ပါ ဖော်ပြချက်များ အရ ဆုရတဲ့ ချင်းအမျိုးသားဟာ ဩစတေးလျနိုင်ငံမှာနေထိုင်တဲ့ အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ် ရှိသူSalai Peter
- [ချင်းအရေးကို လူမျိုးနွယ်စုအလိုက် ချည်းကပ်ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားရင် အောင်မြင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ပြော](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းအရေးကို-လူမျိုးနွယ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်။ ချင်းအရေးကို လူမျိုးနွယ်စုအလိုက်ချည်းကပ်ဖြေရှင်းဖို့ကြိုးစားနေရင် အောင်မြင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ Institute of Chin Affairs ( ICA)အဖွဲ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မနေ့ ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ၊ အိုက်ဇောလ်မြို့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ Together for Humanity Friendship Dinner မိတ်ဆုံညစာစားပွဲမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ပူးလားဒူးဟိုမာ ( Pu Lalduhoma) ကမိန့်ခွန်းမှာထည့်သွင်းပြောကြားပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်က “ အဓိကအားဖြင့် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းညီအစ်ကိုတွေ အချင်းအချင်း မစည်းလုံးဘူးဆိုရင် ရန်သူအတွက် အမြဲတမ်းအနိုင်ယူဖို့လွယ်ကူနေမှာ ဖြစ်တယ် ဦးဆောင်မှုပိုင်းမှာ အဓိကဖြစ်တဲ့ CC နဲ့ CB ကကျနော်ရှေ့မှာဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ပေးပြီး Chin National Council ကို
- [စစ်ကော်မရှင်တပ် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တီးတိန်မြို့မှာ ခရီးသွားပြည်သူ ၁ ဦး သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/12/စစ်ကော်မရှင်တပ်-ပစ်ခတ်မ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့က တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင် အရှေ့ဘက်ခြမ်း လမ်းလွှဲ တစ်နေရာမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်သားတွေက ခရီးသွား အရပ်သား ကားတစီးကို ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ကျည်ထိမှန်ခံရတဲ့ အရပ်သား ခရီးသွားအမျိုးသား ၁ ဦးဟာ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ သေဆုံးသွားခဲ့တယ် လို့ တီးတိန်မြို့ဒေသခံများရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရပါတယ်။ သေဆုံးသူ Pa Ngo Vungh ဟာ တီးတိန်မြို့နယ် Buan ရွာသား တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရွာကနေ ကလေးမြို့ ဆင်းဖို့ ဒိုင်နာကား တစီးဖြင့် တခြား လူ နှစ်ဦး နဲ့ ဆင်းလာခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ကနေဒီလမ်းခွဲ ကနေ တွီးဆောက်-ပိမ်းပိ-ခိုင်ကမ်း လမ်း
- [“အလံချစ်သူများနဲ့ နိုင်ငံချစ်သူများ”](https://chinworld.org/2025/12/အလံချစ်သူများနဲ့-နိုင်/) - Abraham Ling Ki Gei အရှေ့တိုင်းသားတွေနဲ့ အနောက်တိုင်းသားတွေ ဆက်ဆံတဲ့နေရာမှာ "ကန်တော့ရမလား၊ မကန်တော့ရဘူးလား" ဆိုတာ ရှေးခေတ်ကတည်းက စပြီး ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဒီအကြောင်းကို Hein ရဲ့ Youtube Channel ကနေ "နေထွက်ဘုရင်နှင့် နေမဝင်အင်ပါယာ၊ မန်ချက်စတာရောက် ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ဝိတိုရိယ ကန်တော့ခန်း" ဆိုတဲ့ ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းကို နားထောင်မိတာ ခုထိ နားထဲစွဲနေတုန်းပါပဲ။ သူဆက်ပြောတာက... • အရှေ့တိုင်းသားတွေက အရိုအသေပေးရင် ဖိနပ်ကို ချွတ်ရတယ်။• အနောက်တိုင်းသားတွေက အရိုအသေပေးရင် ဦးထုပ်ကို ချွတ်ရတယ်။• အရှေ့တိုင်းသားတွေက အရိုအသေပေးရမယ့် လူကြီးသူမ လာရင် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာ ထိုင်ပေးရတယ်။• အနောက်တိုင်းသားတွေက အရိုအသေပေးရင် မတ်တတ်ထရတယ်။အားလုံးဟာ ပြောင်းပြန်တွေချည်းပါပဲ။ သမိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုရှိပါတယ်။ ၁၉ ရာစုမှာ
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ချင်းလူမျိုး ၁၄၀ ကျော်အပါအဝင်မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၉၃ ဦးဖမ်းဆီးခံရ](https://chinworld.org/2025/12/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-နိုဝ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၉၃ ဦးအထဲ ချင်းလူမျိုး ၁၄၀ ကျော်ခန့်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာတွေအရေးကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ Malaysia Myanmar Association – MMA အဖွဲ့ က ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ တစ်လအတွင်း တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနဲ့ မလေးရှားတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၂၈၀၉ ဦး ရှိပြီး အဲဒီထဲမှာ ရွှေ့ပြောင်းမြန်မာနိုင်ငံသား ၆၉၃ လည်း ဖမ်းဆီးခံရပြီး အဲဒီမှာ ချင်းလူမျိုး ၁၄၀ ကျော်ခန့်လည်း ဖမ်းဆီးခံရတယ်လို့ MMA အဖွဲ့ ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လက်ရှိဖမ်းဆီးခံရတဲ့စာရင်းဟာ MMA အဖွဲ့ရဲ့
- [၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ချင်းပြည်နယ်မှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း မြှင့်တက်လာ](https://chinworld.org/2025/12/၂၀၂၅-ခုနှစ်အတွင်း-ချင်းပ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အတွင်း ချင်းပြည်နယ်မှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း မြှင့်တက်လာပြီး မြန်မာနိုင်ငံ တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း မြှင့်တက်ကာ ဆယ်စုနှစ် အတွင်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC)က ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု အစီရင်ခံစာပါ ဖော်ပြချက်များ အရ သိရပါတယ်။ မြန်မာတနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ ဘိန်းစိုက် ဧရိယာ ၄၅,၂၀၀ ဟက်တာရှိရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၅၃,၁၀၀ ဟက်တာ အထိ မြှင့်တက်ခဲ့ပြီး ရာနှုန်းအားဖြင့် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း
- [ပလက်ဝမြို့နယ်က ချင်းလူမျိုးတွေကို AA က တပ်သားစုဆောင်းတာတွေလုပ်လို့ ချင်းလူငယ်တွေ တိမ်းရှောင်နေရ](https://chinworld.org/2025/12/ပလက်ဝမြို့နယ်က-ချင်းလူမ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အာရက္ခတပ်တော်(ULA / AA) က အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ ၄၀ အကြားအရွယ်ရှိသူ ချင်းလူမျိုးတွေကို တစ်အိမ်တစ်ယောက်နှုန်းနဲ့ တပ်သားစုဆောင်းနေလို့ ဒေသခံချင်းလူငယ်တွေ ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝအထက်ပိုင်း ပိန္နဲတပင်ရွာ၊ ငရှားရွာ၊ ကြွေသောင်ရွာ နဲ့ အနီးအနားက ရွာတွေ နှင့် ပလက်ဝအောက်ပိုင်း လောက်ကဒူး၊ တိုးမဝ၊ ရီမဝ၊ အောင်သဲဝ ၊ နှမဒါ ရွာတွေမှာ အာရက္ခတပ်တော် ULA / AA က တစ်အိမ်တစ်ယောက်နှုန်းနဲ့ တပ်သားစုဆောင်းနေပြီး ချင်းလူမျိုးတွေကို ပထမဆုံး တပ်သားစုဆောင်းလာတာလို့လည်း ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက အခုလိုပြောပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလဆန်းကတည်းကနေ တစ်အိမ်ကို လူတစ်ယောက်နှုန်းနဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရောက် CDM စစ်သား၊ ရဲနဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ရက်ကန်းသင်တန်းပေးပြီး အလုပ်အကိုင် ရရှိစေဖို့ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရောက်-cdm-စ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ အိုက်ဇော်မြို့ရောက် CDM စစ်သား၊ ရဲနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ နှင့် စစ်ဘေးရှောင်တွေကိုရက်ကန်း သင်တန်းပေးပြီး ရက်ကန်းပညာရပ် တက်ရောက်အောင်မြင်တဲ့ သူတွေကို အလုပ်အကိုင်ရရှိစေရန်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြည်သူ့ပန်းတိုင်အဖွဲ့က ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြည်သူ့ပန်းတိုင်၊ ပေါင်းစည်းလမ်း သက်မွေးသင်တန်းဌာနက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ကစလို့ ရက်ကန်းသင်တန်းကို စတင်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး CDM စစ်သား၊ ရဲနဲ့ မိသားစုဝင်တွေ စစ်ဘေးရှောင်တွေထဲက ၈ ဦးဟာ ခြောက်ပတ်ကြာ လေ့လာသင်ယူခဲ့ကြပြီး နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ သင်တန်းသားအားလုံး အောင်မြင်စွာ သင်တန်းဆင်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သင်တန်းဆင်းပွဲမှာ တစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင်တန်းပြီးဆုံးခြင်း အောင်လက်မှတ်တွေပေးအပ်ခဲ့ပြီး အထွေထွေထောက်ပံ့ငွေတွေကိုလည်း
- [NUG မှာ မပါဝင်တော့ပေမယ့် မြန်မာပြည်သူလူထုအသံကို ကမ္ဘာကသိအောင် ချဲ့ထွင်လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ဒေါက်တာဆာဆာပြော](https://chinworld.org/2025/12/nug-မှာ-မပါဝင်တော့ပေမယ့်-မြ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG) အဖွဲ့မှာ မပါဝင်တော့ပေမယ့် မြန်မာပြည်သူတွေ အားလုံးရဲ့ အသံကို ကမ္ဘာက ကြားသိစေရန် နိုင်ငံတကာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုတွေကို ချဲ့ထွင်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဒေါက်တာဆာဆာက သူ့ရဲ့လူမှုကွန်ယက် ဖေ့ဘုတ်မှာ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့က အသိပေး ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ သြဂုတ်လအတွင်း အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ရဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လုပ်ငန်းစဉ်တွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းတော့မှာဖြစ်တဲ့အကြောင်း ယာယီသမ္မတ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ( CRPH) ဥက္ကဌတို့က သူ့ကို အသိပေးအကြောင်းကြားခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG)ကနေ နုတ်ထွက်တာနဲ့ ပက်သက်လို့ ဒေါက်တာဆာဆာက ရှင်းပြထားပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG)မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ယူထားတဲ့
- [ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်က လွတ်ရက်စေ့တော့မယ့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေနဲ့ နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်ချခံရသူ တချို့ ထပ်လွှတ်ပေး](https://chinworld.org/2025/12/ကလေးမြို့အကျဉ်းထောင်က-လ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့၊ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်က မနေ့ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ လွတ်ရက်နီးနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေနဲ့ ထောင်နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ်ချခံထားရသူတချို့ကို ထပ်မံပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအရေး ကိစ္စတွေနဲ့ နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့က ကလေးမြို့ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ ပြန်လွတ်ပေးလိုက်တဲ့အထဲ အမျိုးသမီးနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ၂ ဦးနဲ့ အမျိုးသား ၉ ဦး စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးကို ပြန်လွတ်ပေးခဲ့တာလို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအရေး ကိစ္စတွေနဲ့ နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “မနေ့က ကလေးထောင်ကနေ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၅၂ (က)၊ ၅၀၅ (က) အဲလိုမျိုးအမှုတွေ တချို့ကတော့ လွတ်ဖို့ ၁ နှစ်နီးပါးကျန်တဲ့သူတွေ အများစုကတော့ လွတ်ခါနီးပြီပေါ့ လပိုင်းလိုတဲ့ဟာတွေ အမျိုးသမီး
- [ဟားခါးမြို့မှာ လာပြီး စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ ချင်းပြည်သူထောင်ကျော် အတွက် ဆုတောင်းပေးခြင်းနဲ့ ညစာဧည့်ခံခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပေးခဲ့တယ်လို့ HBA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/12/ဟားခါးမြို့မှာ-လာပြီး-စစ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ပေါ်ကို စစ်ဘေးရှောင် လာရောက်ခိုလှုံကြတဲ့ တခြားမြို့နယ်တွေက ချင်းစစ်ရှောင်လူထောင်ကျော်အတွက် ဟားခါးနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်များအစည်းအရုံး ( Hakha Baptist Association – HBA) က ဆုတောင်းပေးခြင်းနဲ့ ညစာဧည့်ခံခြင်းအခမ်းအနားကို မနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ မှာ ဟားခါးမြို့ကဘုရားကျောင်းတချို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ HBA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဆုတောင်းပေးခြင်းနဲ့ ညစာပြင်ဆင်ပေးခြင်း အခမ်းအနားကို ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက မြို့နယ် ၆ မြို့နယ်ခန့်က ဟားခါးမြို့ကို စစ်ဘေးရှောင်နေကြသူတွေ ပါဝင်နိုင်ခဲ့တယ်လို့လည်း HBA ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ လက်ရှိဟားခါးမြို့ပေါ်ကို စစ်ဘေးရှောင်နေကြတဲ့အထဲ ထန်တလန်မြို့နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်က ပြည်သူတွေအများဆုံးလို့ သိရပြီး ထန်တလန်မြို့နယ်ကနေလာရောက်ခိုလှုံသူ အိမ်ထောင်စု ၂၆၀ နဲ့ လူဦးရေ ၈၆၀
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ၄ နှစ်ကျော်ကာလအတွင်း ချင်းလူမျိုး ၃၈၃ ဦးဖမ်းဆီးခံရပြီး ၁၈၃ ဦး သတ်ဖြတ်ခံရ](https://chinworld.org/2025/12/ချင်းပြည်နယ်မှာ-၄-နှစ်ကျ/) - ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စလို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ အထိ ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း ချင်းပြည်နယ်မှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား စုစုပေါင်း ၃၈၃ ဦးရှိပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ကြောင့် သေဆုံးရသူက ၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီလို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း(AAPP)ရဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ စုစုပေါင်းဟာ ၃၀၀၄၅ ဦးရေရှိပြီး အဲဒီထဲမှာ အမျိုးသမီး ၆၁၉၃ ဦးနဲ့ ကလေးငယ် ၆၂၉ ဦးတို့ ပါဝင်တယ်လို့လည်း AAPP ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ အာဏာသိမ်း စစ်အုပ်စုနှင့် သူ့ရဲ့လက်ပါးစေတွေကြောင့် သေဆုံးရတဲ့
- [ပလက်ဝမှာ သက်ငယ်မုဒိန်းမှုကျူးလွန်ခဲ့သူကို ထိရောက်စွာအရေးယူပေးဖို့ GKO တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/11/ပလက်ဝမှာ-သက်ငယ်မုဒိန်းမ/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒလက်ကိုင်းကျေးရွာမှာ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ လေးတူ (ချင်း) မိန်းကလေးငယ်ကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့သူကို ထိရောက်စွာ အရေးယူပေးဖို့ ပလက်ဝဒေသခံခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စုအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Global Khumi Organization (GKO) က နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ ၊ ညနေ ၅ နာရီချိန်လောက်မှာ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒလက်ကိုင်းကျေးရွာက ဒေသခံ လေးတူ (ချင်း) မိန်းကလေးငယ်ကို ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ် ၊ ပြည်လုံးကြီးကျေးရွာနေ ဦးထွန်းလှိုင် အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ်က ဒလက်ကိုင်းရွာမြောက်ပိုင်းတောစပ်တစ်နေရာမှာ အဆိုပါ ချင်းအမျိုးသမီးငယ်ကို ခေါ်ဆောင်ပြီး ၃ ကြိမ် အဓ္ဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့တဲ့ပေါ် ULA
- [တီးတိန်မြို့နယ် ဇောင်ကောင်ရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ တိုက်ခိုက်တာကြောင့် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကျဆုံး](https://chinworld.org/2025/11/တီးတိန်မြို့နယ်-ဇောင်ကေ/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ မနက် ၁ နာရီခန့်မှာဖလမ်းဘက်ကို ဦးတည် ချီတက်လာတဲ့ အင်အား ၃၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကြောင်းက ဖလမ်း-ကလေး လမ်းပေါ်ရှိ တီးတိန်မြို့နယ် ဇောင်ကောင်ရွာ အတွင်းသို့ ဝင်စီး တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ကြောင့် တီးတိန်မြို့နယ် တောင်ပိုင်း ဒေသမှာ အခြေစိုက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-CDM-Siyin တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ် လို့ ဒေသစစ်ရေး သတင်း အရင်းအမြစ်ကနေ သိရှိရ ပါတယ်။ “ညဦးဘက်မှာ ဘဲကန့် ဘက်ကနေ တက်လာတဲ့ စကမ စစ်သားတွေရဲ့ စစ်ကြောင်းကို မိုင်းဆွဲတော့ စက် error သွားတယ်။ ရှေ့တန်း တပ်ဖွဲ့လည်း ပြဿနာတက်သွားတယ်။ စကမ
- [တီးတိန်မြို့ အဝင် Saimual တောင်ကုန်းကို ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့များ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်](https://chinworld.org/2025/11/တီးတိန်မြို့-အဝင်-saimual-တောင်/) - နို၀င်ဘာလ ၂၈ ရက်။ ခလရ ၂၆၉တပ်ရင်းမှ စစ်ကော်မရှင်တပ် တပ်စွဲထားသည့် တီးတိန်မြို့ အဝင် ကြိုဆိုပါ၏ ဆိုင်းဘုတ် စိုက်ထူထားရာ Saimual တောင်ကုန်းကို ချင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ ၆ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့ (CB) မှ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း တီးတိန်မြို့နယ်မှာ အခြေစိုက် စစ်ရေး လှုပ်ရှားတဲ့ PDF-Zoland မှ နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ PDF-Zoland ရဲ့ ကြေငြာချက်ထဲမှာတော့ “နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက် မနက် ၈ နာရီကစပြီး ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားကြောင်း၊ မိမိတို့ ချင်းညီနောင် တပ်ဖွဲ့က စစ်ကော်မရှင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား တပ်စွဲထားသည့် နေရာမှ တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊
- [ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ၅ ဦးသာ ပြန်လွတ်လာ](https://chinworld.org/2025/11/ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ-2/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့ ၊ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်ကနေ ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်မနက်မှာ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ကျနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ၅ ဦးသာ ပြန်လွတ်လာတယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအရေးကိစ္စနဲ့ နီးစပ်တဲ့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ အတိအကျ သိရတာက အမျိုးသားမပါဘူး နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ မိန်းကလေး ၅ ယောက်လောက်ဘဲ လွတ်လာတယ်လို့ ပြောတယ် ၅၀၅ ပုဒ်မနဲ့ ၅ ယောက်ဘဲ လွတ်တာပေါ့ မော်လိုက်ကလေးထောင်မှာ နိုင်ကျဉ်းက ၅၀၀ ကျော်မှာပေါ့ အမျိုးသားက ၄၀၀ကျော် အမျိုးသမီးက ၁ ရာကျော်လောက်ရှိတာပေါ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာ ၅၀၅ ပုဒ်မနဲ့ သီးသန့် အမိန့်ချဖမ်းတာ
- [ပုဒ် ၅၀၅(က)ဖြင့်ထောင်ကျနေသူ၊အမူရင်ဆိုင်နေရသူ စုစုပေါင်း လူ ၈ ထောင်ကျော်ကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးကြောင်း စစ်ကော်မရှင်ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/11/ပုဒ်-၅၀၅ကဖြင့်ထောင်ကျန/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ မြန််မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ရာဇသတ်ကြီးပုဒ် ၅၀၅(က)ဖြင့်ထောင်ကျနေသူ၊ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူနဲ့ အမူရင်ဆိုင်နေရသူ စုစုပေါင်းလူ ၈ ထောင်ကျော်ကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေး၊အမှုပိတ်သိမ်းကြောင်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်မှာ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ ၅၀၅(က)ဖြင့် ပြစ်မှုကျခံနေသူ ၇၂၄ ဦးအား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပြုကြောင်း၊၅၀၅(က)ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေသူ၂၃၆၁ ဦးအား ကျခံရန် ကျန်ရှိသော ပြစ်ဒဏ်များကို လျော့ပေါ့၍ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ပြုကြောင်း၊၅၀၅(က)ဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သဖြင့်၅၁၂ ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရသူ ၅၅၈၀ ဦး အားကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်းအာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ နို၀င်ဘာလ ၂၅ ရက်မှာ အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအပေါ် ပေးအပ်ထားတဲ့ ယာယီခိုလှုံခွင့်အကာအကွယ်ပေးမှု(TPS )ကို ရပ်ဆိုင်းပြီးနောက်ရက်မှာပဲ စစ်ကော်မရှင်က လွတ်ငြိမ်းခွင့်ထုတ်ပြန်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
- [မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းကနေတိုက်ခိုက်လို့ အရပ်သားပြည်သူနေအိမ်တချို့ထိခိုက်ပျက်ဆီး](https://chinworld.org/2025/11/မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း-4/) - နို၀င်ဘာလ ၂၆ ရက်။ CDF - Mindat တပ်ဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့နယ် တိုက်နယ် ၂ အတွင်းရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာအနီးကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က မနေ့ည နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၀ နာရီခွဲလောက်မှာ လေကြာင်းကနေ ဗုံး ၄ လုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သား ပြည်သူနေအိမ်အချို့ ထိခိုက်ပျက်ဆီးခဲ့ရတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံ HKl Mindat ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ် တိုက်နယ် ၂ အတွင်းက ကျေးရွာတစ်ရွာအနီးကို ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးက ည ၁၀ နာရီ ၄၀ မိနစ်၊ ၄၄ မိနစ် တွေမှာ ၂ ကြိမ် ဗုံး ၄ လုံးကြဲချပြီး အကြောင်းမဲ့
- [အိန္ဒိယ (မီဇိုရမ်) - မြန်မာ ( ပလက်ဝ) နယ်စပ်ဝင်ထွက်သွားလာခွင့် ပြန်ဖွင့်ပေးပြီ](https://chinworld.org/2025/11/အိန္ဒိယ-မီဇိုရမ်-မြန်မာ/) - နို၀င်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ပြင်းထန်တဲ့ ကူးစက်ဝမ်းရောဂါကြောင့် နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ကစလို့ ယာယီပိတ်ထားတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ် နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ၊ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝအကြားရှိ နယ်စပ်ဝင်ထွက်သွားလာခွင့်ကို နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့လောက်ကစလို့ ပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီလို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယနယ်စပ်မှာနေထိုင်တဲ့ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “မနေ့ကစလို့ ထင်တယ် လော့ဒေါင်းတွေ ပြန်ဖွင့်လိုက်တာ ပလက်ဝဘက်ပြန်မယ့်သူတွေ ပြန်ဖို့ လုပ်တာတွေ ရှိတယ် ကျနော်အသိတွေ ဒီအခုက ဝမ်းရောဂါလည်း သက်သာသွားတဲ့ အခြေအနေမျိုးရှိလို့ ဖြစ်မယ် ဘယ်နေ့ကစလို့ အခုလို ပြန်ခွင့်ပြုတာလည်းဆိုတာ ရက်တိကျတော့ မသိလိုက်ဘူး မနေ့လောက်ကနေ ခွင့်ပြုတာထင်တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ ကာကီကျေးရွာ၊ တွီဒန်းကျေးရွာ လုံတင်းကျေးရွာတွေမှာ နိုဝင်ဘာလဆန်းလောက်ကနေ စပြီး ပြင်းထန်တဲ့
- [အမေရိကန်မှာ ရောက်ရှိနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄,၀၀၀ နီးပါးအား ယာယီခိုလှုံခွင့်ပေးထားမှုကို ရပ်စဲ](https://chinworld.org/2025/11/အမေရိကန်မှာ-ရောက်ရှိနေတ/) - နို၀င်ဘာလ ၂၅ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေများ တိုးတက်လာပြီ ယူဆချက်ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ စစ်အာဏာသိမ်းမှု အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအခြေအနေမတည်မငြိမ်ဖြစ်မှုများကြောင့် ခိုလှုံရောက်ရှိနေကြတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားများအား ယာယီခိုလှုံခွင့်အဆင့် (Temporary Protected Status - TPS) ပေးထားမှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ တွင် အပြီးသတ် ရပ်စဲတော့မှာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (DHS) က နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသားများအား ယာယီခိုလှုံခွင့်အကာအကွယ်အဆင့် (TPS) ပေးထားခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့လက်ရှိအခြေအနေများ တိုးတက်လာပြီ ဟူသော ယူဆချက်အမြင်ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း Department of Homeland Security (DHS) အတွင်းရေးမှူး Kristi
- [ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ မိုင်းအန္တရယ်ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးအပါအဝင် အခြေခံလူထုဖွံ့ဖြိုးရေးသင်တန်းပေး](https://chinworld.org/2025/11/ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ-မိုင/) - နို၀င်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ် တစ်နေရာမှာ ဒေသခံတွေကို မိုင်းအန္တရယ်ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးအပါအဝင် အခြေခံလူထု ဖွံ့ဖြိုးရေးသင်တန်းကို နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ကနေ ၁၄ ရက်အထိ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ Network for Chin Commnunity Development(NCCD) ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲဒီသင်တန်းတွင် အခြေခံဖွံ့ဖြိုးရေးအကြောင်း၊ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်း၊ ဒီမိုကရေစီအကြောင်း၊ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်း၊ မြေယာဥပဒေအကြောင်း၊ မြေလွတ်မြေလပ်မြေရိုင်းဥပဒေအကြောင်း၊ NCCD၏ရည်ရွယ်ချက်များအကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားများအကြောင်း၊ မီဒီယာလုံခြုံရေးအကြောင်း၊ မိုင်းအန္တာရာယ်မှကြိုတင်ကာကွယ်ရေးအကြောင်း၊ FPICအကြောင်း၊ UNDRIPအကြောင်း စသည်များကိုသင်ကြားပို့ချဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ထန်တလန်မြို့နယ်၊ Tlangte ကျေးရွာ၊ Tlangkhua ကျေးရွာများတွင် Community Develooment(CD)စီမံကိန်းများကိုသော်လည်းကောင်း၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တွင် ကွန်ယက်စီမံကိန်းကိုသော်လည်းကောင်းစတင်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [ပလက်ဝမှာ အသက်မပြည့်တဲ့ ချင်းအမျိုးသမီးကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့သူကို ဖမ်းဆီးရမိပြီလို့သိရ](https://chinworld.org/2025/11/ပလက်ဝမှာ-အသက်မပြည့်တဲ့-ခ/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒလက်ကိုင်ကျေးရွာနေ အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ် ဒေသခံလေးတူ (ချင်း) အမျိုးသမီးငယ် တစ်ဦးကို မုဒိမ်းမှု ကျူးလွန်ခဲ့သူကို နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့က ပလက်ဝကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA) က ဖမ်းဆီးမိခဲ့တယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီက နေသိရပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ပြည်လုံးကြီးကျေးရွာက အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ် ဦးထွန်းလှိုင်ဆိုသူက ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒလက်ကိုင်ကျေးရွာနေ အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ် ဒေသခံလေးတူ (ချင်း) အမျိုးသမီးငယ် တစ်ဦးကို ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီလောက်မှာ ရွာရဲ့ မြောက်ဘက်ရှိ တောစပ်အနီးမှာ ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင်
- [CNO/CNDF တပ်ဖွဲ့က ဒဏ်ရာရရဲဘော်တွေအတွက် AA ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်က ငွေကြေး၊လွယ်အိတ်နဲ့ စာအုပ်လက်ဆောင်တွေ ပို့ခဲ့](https://chinworld.org/2025/11/cno-cndf-တပ်ဖွဲ့က-ဒဏ်ရာရရဲဘော်တ/) - နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ ချင်းညီနောင် (CB)အဖွဲ့ဝင် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO/CNDF) ရဲ့ ဒဏ်ရာရရဲဘော်တွေအတွက် အာရက္ခတပ်တော် ( AA)ရဲ့ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညှိထွန်းအောင်ဦးဆောင်တဲ့ သူပုန်ဖြူ Team က ငွေကြေး၊လွယ်အိတ်နဲ့စာအုပ် လက်ဆောင်တွေကို ပို့ခဲ့တဲ့အကြောင်း CNO/CNDF ရဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒဏ်ရာရရဲဘော်တွေအတွက် အာရက္ခတပ်တော် ( AA) ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညှိထွန်းအောင်ရေးသားတဲ့ သူပုန်ဖြူကဗျာစာအုပ် ၄၂ အုပ်၊ လွယ်အိတ် ၄၂ လုံးနဲ့ ငွေသား ၄၂ သိန်းပါ စာအိတ် ၄၂ အိတ်တို့ကို သူပုန်ဖြူ Team က ပေးပို့တာလို့ CNO/CNDF
- [ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ စစ်ဘေးရှောင် ၂သောင်းကျော်အတွက် အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ ၊ ဆေးဝါးနှင့် ေစာင်၊ အနွေးထည်တွေ လိုအပ်နေ](https://chinworld.org/2025/11/ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ-စစ်ဘေး/) - နို၀င်ဘာလ ၂၀ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးတိုက်ခိုက်လာမှုတွေကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်လာတဲ့ ကလေးတောင်ပိုင်းက ဒေသခံအရပ်သားတွေအပါအဝင် ဒေသခံ ၂ သောင်းကျော်အတွက် အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါးနဲ့ ေစာင်၊ အနွေးအထည်တွေ လိုအပ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီကပြောပါတယ်။ CNO / CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက "လက်ရှိဖလမ်းမြို့နယ်ထဲ စစ်ဘေးရှောင်က ၂ သောင်းကျော်ရှိပါတယ် ရွာတွေ တောထဲတွေမှာနေနေရတယ်ပေါ့ သူတို့အတွက် ဆန်၊ ဆီ ၊ ပဲ ၊ ဆေးဝါး၊ အမိုးအကာတွေ နောက်ပြီး ဆောင်းရာသီဆိုတော့ အနွေးထည်တွေ ဆောင်တွေ အရေးပေါ်လိုအပ်နေကြပါတယ် ကလေးတောင်ပိုင်း နတ်ချောင်း၊ နတ်မြောင်း၊ ဟားခါးလေးတို့ စတဲ့
- [တီးတိန်မြို့နယ်၊ထုတ်လိုင်ရွာမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ ဗုံးကြဲ တာကြောင့် အဆောက်အဦး တချို့ ပျက်စီး](https://chinworld.org/2025/11/တီးတိန်မြို့နယ်၊ထုတ်လိ/) - နို၀င်ဘာလ ၂၀ ရက်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ မနက် ၁၂ နာရီ အစောပိုင်းမှာ စစ်ကော်မရှင် လေတပ်မှ တီးတိန်မြို့နယ်၊ထုတ်လိုင်ရွာကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်တာကြောင့် အခြေခံပညာ အထက်တန်း ကျောင်းဝန်း အတွင်းရှိ ဘော်ဒါဆောင် အပါအဝင် အဆောက်အဦး အချို့ နှင့် သာသနိက အဆောက်အဦး အချို့ ပျက်စီးခဲ့တယ် လို့ ဒေသခံများရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရှိရ ပါတယ်။ “ဗုံးကြဲလာတော့ သန်းခေါင် ကျော်နေပြီ။ ပထမ တကြိမ်က ၁၂: ၂၁ အချိန် ဖြစ်တယ်။ နောက် ၁၀ မိနစ် လောက် အကြာ ၁၂: ၂၂ လောက်မှာ ပေါက်ကွဲသံ ထပ်ကြားရတယ်။ ပေါက်ကွဲသံ ကြောင့်
- [ကနေဒီတောင်စခန်းကို ချင်းညီနောင် (CB)က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/11/ကနေဒီတောင်စခန်းကို-ချင်/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်မှာရှိတဲ့ စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျတဲ့ ကနေဒီတောင်ကို ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သလို လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့တယ်လို့ တီးတိန်မြို့နယ်က ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ PDF – Zoland ရဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ချီတက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ရွှေ့လျားစစ်ကြောင်းကို အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ကစလို့ CB အဖွဲ့ဘက်က ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရပြီးနောက် စစ်ရေးအရ အချက်အချာ ကျတဲ့ ကနေဒီတောင်စခန်းကို နိုဝင်ဘာလ ၄ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ထိန်းချုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဘက်က ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကနေဒီတောင်စခန်းကို မနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သလို
- [ချင်းပြည်နယ်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိသူ အပါအဝင် အင်အား ၁၀၀ ခန့်ချေမှုန်းခံရ](https://chinworld.org/2025/11/ချင်းပြည်နယ်ကို-စစ်ကြော/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နှင့် ဝေဘူလမြို့ကြား နဲ့ တီးတိန်မြို့နှင့်ခိုင်ကမ်းမြို့ကြားကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အရာရှိတွေအပါအဝင် ရန်သူအင်အား ၁၀၀ ဝန်းကျင်ကို ချင်းညီနောင် CB မဟာမိတ်နဲ့အတူ ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး စစ်သုံ့ပန်းတချို့ကို ဖမ်းဆီးရမိသလို လက်နက်ခဲယမ်းတွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ Chinland Council ကဖွဲ့စည်းထားတဲ့ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရ ကာကွယ်ရေးဌာနက ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်(Chinland)အစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်တွင်ရှိသော ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် ဒေသန္တရကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ချင်းလဲန်အစိုးရတပ်ဖွဲ့ရဲ့ စစ်ကြောင်း (၁) နှင့် စစ်ကြောင်း (၂) တို့သည် ကလေးမြို့နယ်၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်နှင့် တီးတိန်မြို့နယ်တို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားလျက်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကြောင်း (၂) သည်
- [မတူပီမြို့နယ်မှာ အင်အားအနည်းငယ်ရှိ မြေငလျင်လှုပ်ခတ်သွားခဲ့](https://chinworld.org/2025/11/မတူပီမြို့နယ်မှာ-အင်အား/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်အတွင်း ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း (၇)နာရီ ၊ ၃၄ မိနစ် မိနစ်လောက်မှာ အင်အား ရစ်ခ်တာစကေး ၄.၄ အဆင့်ဖြင့် အင်အားအနည်းငယ်ရှိ မြေငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပေမယ့် ဒေသခံတွေ အများစုကတော့ လှုပ်ခတ်တာမသိလိုက်ကြဘူးလို့ပြောပါတယ်။ မတူပီမြို့အနီး၊ မြေအောက်အနက် ၂၇ ကီလိုမီတာကို ဗဟိုပြုပြီး ရစ်ခ်တာစကေး ၄.၄ အဆင့်ဖြင့် အင်အားအနည်းငယ်ရှိ မြေငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့တာလို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG )၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့်ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မတူပီမြို့နယ်ကဒေသခံတစ်ဦးက “ ကျနော်တို့က သတင်းထုတ်ပြန်မှ ငလျင်လှုပ်တယ်ဆိုတာ သိရတာ ငလျှင်လှုပ်တာ မခံစားမိလိုက်ဘူး ၊ မသိလိုက်ဘူး” လို့ပြောပါတယ်။
- [ဖလမ်းမြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေအကြား တိုက်ပွဲပြင်းထန်၊လေကြောင်းကနေလည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/11/ဖလမ်းမြို့ကို-ထိုးစစ်ဆင/) - နို၀င်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့ကို ဝေဘူလမြို့ကနေ အင်အားအမြောက်အများနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ အကြား ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲပြင်းထန်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းကနေလည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ အဓိကစစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( CNO / CNDF ) ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့လောက်ကနေ စလို့ ထိုးစစ်ဆင်လာသလို နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့လောက်က ဝေဘူလမြို့ကို တပ်အင်အား ၄၀၀ ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကနေတဆင့် ဖလမ်းမြို့ဘက်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတာဖြစ်တယ်လို့ CNO / CNDF ကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီက ပြောပါတယ်။
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ အောက်တိုဘာလအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား (၇) ဦးနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး သေဆုံး၊၂၅ ဦး ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2025/11/ချင်းပြည်နယ်မှာ-အောက်တိ/) - နို၀င်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁ လ အတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁၃ ကြိမ် အထိပြုလုပ်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ (၇) ဦးနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး သေဆုံးပြီး၊၂၅ ဦး ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ချင်းအရေး သုတေသန လုပ်နေတဲ့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် ( ICA ) ရဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ စစ်တမ်းတွေအရ သိရပါတယ်။ အောက်တိုဘာလအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁၃ ကြိမ်အတွင်း ဗုံးအလုံးရေ ၂၀ ကျော်နဲ့ ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တုန်းကလည်း ကန်ပက်လက်မြို့၊ မြို့မ (၂) ရပ်ကွက်၊ (၁၀)
- [ကန်ပက်လက်မြို့မှာ ဗုံးကြဲခံရလို့ သေဆုံးခဲ့တဲ့ ရဲမေနာရေးမှာ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူ ပြည်သူ၂ဦးဟာ ဒလန်မဟုတ်ကြောင်း CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/ကန်ပက်လက်မြို့မှာ-ဗုံးက/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ကလေကြောင်းနဲ့ဗုံးကြဲလို့ သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ရဲမေတဦးရဲ့နာရေးမှာ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူပြည်သူ ၂ဦးဟာ ဒလန်မဟုတ်ဘဲ သေဆုံးသူတွေရဲ့ မိသားစုဟာ တော်လှန်ရေးမှာပါဝင်နေသူတွေဖြစ်ကြောင်း ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ CDF-Kanpetlet အဖွဲ့က နိုဝင်ဘာ ၁၅ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အောက်တိုဘာ ၂၄ရက်က စစ်ကောင်စီတပ်က ကန်ပက်လက်မြို့ တနေရာကို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ၂ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ရဲမေ ၁ဦးနဲ့ ပြည်သူ ၂ဦး သေဆုံးကာ ပြည်သူ ၁၃ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါ ကြောင်း၊ကျဆုံးရဲမေအား သင်္ဂြိုလ်တဲ့အချိန်မှာ ရဲဘော်ဟောင်းတဦးက သောက်စားမှုးယစ်ပြီး ရဲဘော်တွေရဲ့ သေနတ်တွေကို လိုက်လံတောင်းယူခဲ့ရာ ရဲဘော်တွေက မပေးလို့ အလစ်အငိုက်မှာ ရဲဘော် ၁ဦးရဲ့ သေနတ်လုယူပြီး စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ပစ်ဖောက်ခဲ့လို့ ပြည်သူနှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ရကြောင်း CDF-Kanpetlet က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
- [ပြင်းထန်ကူးစက်ဝမ်းရောဂါကြောင့် လူ သေဆုံးမှုရှိလာတာကြောင့် အိန္ဒိယ(မီဇိုရမ်) - မြန်မာ(ပလက်၀)နယ်စပ် ဝင်ထွက်သွားလာခွင့် ပိတ်ထားတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/ပြင်းထန်ကူးစက်ဝမ်းရောဂ/) - နို၀င်ဘာလ ၁၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်မှာ နိုဝင်ဘာလဆန်းကနေ ပြင်းထန်တဲ့ ကူးစက်ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့ကာ လူသေဆုံးမှုရှိလာတာကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝအကြားရှိ နယ်စပ်ဝင်ထွက်သွားလာခွင့်ကို နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ကစလို့ ပလက်၀မြို့နယ်ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/ AA )ဘက်က ယာယီ ပိတ်ထားလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ နယ်စပ်မှာ နေထိုင်တဲ့ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “အခုက ကာကီမှာ ဝမ်းရောဂါကြောင့် သေဆုံးလူနာတွေ ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှု များတာတွေကြောင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ တွီတင်း၊ ကာကီရွာနဲ့ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်အကြားကို ULA / AA ဘက်က ၁၂ ရက်နေ့ကစလို့ ယာယီပိတ်ထားတယ်လို့ ကြားပါတယ် ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ရှင်းလက်ဝတိုက်နယ်က ULA/ AA
- [ကလေးမြို့နယ် လူထုတိုက်ပွဲညီလာခံက ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်ရန် သဘောတူညီကြောင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/ကလေးမြို့နယ်-လူထုတိုက်ပ/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ပထမအကြိမ် လူထုတိုက်ပွဲ ညီလာခံကို အောက်တိုဘာလအတွင်းက ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ညီလာခံတက်ရောက်လာကြသူများက စစ်ကော်မရှင် ပြုလုပ်မည့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို အကြွင်းမဲ့ ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်သွားရန် သဘောထား ညီညွတ်စွာ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း ကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီက နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ်၏ ပထမအကြိမ် လူထုတိုက်ပွဲ ညီလာခံသို့ ကလေးမြို့ လွတ်မြောက်နယ်မြေများတွင် ကလေးဒေသအတွင်းရှိ ရပ်ရွာ အသီးသီးမှ ဒေသခံ ကိုယ်စား လှယ် စုစုပေါင်း ၁၂၀ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြေကြာင်း၊ပထမအကြိမ် လူထုတိုက်ပွဲ ညီလာခံတွင် စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနှင့် အတူ အကြွင်းမဲ့ ဆန့်ကျင် တိုက်ဖျက်သွားရန် အပါအဝင် ကလေးမြို့ အခြေပြု တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများအနေနှင့်
- [ပလက်ဝချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေနေထိုင်တဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်က ရွာ ၂ ရွာမှာ ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပွါးကာ သေဆုံးသူ ၆ ဦး အထိ ရှိလာ](https://chinworld.org/2025/11/ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေနေ/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကနေ စစ်ဘေးရှောင်ကြတဲ့ ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေ အနေများတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကာကီနဲ့ တွီဒန်းရွာမှာ နိုဝင်ဘာလဆန်းကနေ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွါးနေတာကြောင့် ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ ဒီကနေ့နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက် မနက်မနက်ပိုင်းမှာလည်း ၂ ဦး ထပ်မံသေဆုံးခဲ့လို့ သေဆုံးသူ ၆ ဦးအထိရှိလာပြီ လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းမှာလည်း ကာကီမှာ ၂ ယောက်ထင်တယ် စစ်ဘေးရှောင်လား ဒေသခံလားဆိုတာတော့ သေချာမသိရသေးဘူး ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောကြောင့် သေတယ်။ ကာကီနဲ့ တွီဒန်းက နယ်စပ်ဒေသက ကျေးရွာဖြစ်တော့ အဓိက ဆေးဝါး မရှိလို့ သေဆုံးကြတာဖြစ်တယ် မူးဝေ၊ အော့အန် ၊ ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းလျှောဖြစ်ကြတယ် နိုဝင်ဘာလဆန်းကနေ
- [ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်မှာ ထောင်ပိုင်နှင့် အကျဉ်းဦးစီးအရာရှိဝန်ထမ်းတွေက အကျဉ်းသားတွေကို အသုံးချပြီး ငွေကြေးရှာဖွေနေမှုတွေအတွက် တာဝန်ခံမှု အမြန်ရှိစေဖို့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ PPNMအဖွဲ့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/ကလေးမြို့မော်လိုက်အကျဉ/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ မော်လိုက်အကျဉ်းထောင်မှာ ထောင်ပိုင် ဦးအောင်မိုးဝင်းနှင့် အကျဉ်းဦးစီးအရာရှိဝန်ထမ်းတွေက နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအပါအဝင် အကျဉ်းသားတွေကို အသုံးချပြီး ငွေကြေးရှာဖွေနေမှုတွေ လာဘ်စားနေမှုများ နှင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှာဖွေနေတဲ့ လုပ်ရက်တွေအတွက် တာဝန်ခံမှု အမြန်ရှိစေဖို့ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ မြန်မာ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်(PPNM)အဖွဲ့ က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မော်လိုက်ကလေးအကျဉ်းထောင်ရှိ ထောင်အာဏာပိုင်များ၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၊ အကျဉ်းသားများအပေါ် ဖိနှိပ်မှုများနှင့် လာဘ်စားမှုများအား စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းကောက်ယူလျှက်ရှိရာ ထောင်ပိုင်ဦးအောင်မိုးဝင်းသည် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ဖိနှိပ်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တာဝန်အရှိဆုံးသူဖြစ်သည့်အပြင် လာဘ်စားမှုများတွင်လည်း အဓိက ဦးဆောင်လျှက်ရှိနေသည်ကို စိစစ်တွေ့ရှိရတယ်လို့ PPNM က ဆိုပါတယ်။ အဓိကငွေရှာနေသည့် လမ်းကြောင်းအနေနဲ့ ပရိဘောဂပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးကို အကျဉ်းသားများအား ဖိအားပေးခိုင်းစေ၍ အိမ်တွင်းသုံးနှင့် ဧည့်ခန်းသုံး ပစ္စည်းများကို ‌ရောင်းချပြီး တစ်လလျှင်
- [ကလေးမြို့တာဟန်းရပ်ကွက်က နေအိမ်တစ်အိမ်ကို ဓားပြတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးနဲ့ ပျူစောထီးအဖွဲ့ကို စစ်ကော်မရှင်က အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် (၁၅) နှစ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/ကလေးမြို့တာဟန်းရပ်ကွက်/) - နို၀င်ဘာလ ၁၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ ၊တာဟန်းရပ်ကွက်က နေအိမ်တစ်အိမ်ကို ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့က လက်နက်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ကာ အနုကြမ်းစီးပြီး ကျပ်သိန်း ၃၀၀၀ ထုတ်ပေးဖို့ ဓားပြတိုက်ခဲ့တဲ့ စစ်ကော်မရှင်ခန့် အောင်သစ္စာရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအပါအဝင် ပျူစောထီး အဖွဲ့(ပြည်သူ့စစ်)တွေကို ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က အလုပ်ကြမ်းနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၁၅ နှစ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ညပိုင်းက ကလေးမြို့ ၊ တာဟန်းရပ်ကွက်က နေအိမ်တစ်အိမ်ကို အောင်သစ္စာရပ်ကွက်က စစ်ကော်မရှင်ခန့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဦးဆောင်ပြီး ပျူစောထီးတွေက တာဟန်းရပ်ကွက်ထဲက နေအိမ်တစ်အိမ်ကို ဓားပြတိုက်နေစဉ် အဲဒီညမှာဘဲ သူတို့ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးမိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ပြည်သူနေအိမ်တစ်အိမ်ကို
- [မလေးရှားမှာ ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားအလံနှင့်အတူ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ (သို့) အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အလံတွေနဲ့ ကျင်းပတာကြောင့် လာမယ့်နှစ်ကျင်းပမယ့် ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ မပါဝင်တော့ဘူးလို့ CEAM အသိပေးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/မလေးရှားမှာ-ချင်းအမျိုး/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နှစ်စဉ်ကျင်းပတဲ့ ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားအလံနဲ့အတူ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အလံတွေကို လွှင့်ထူပြသတာတွေ ကျင်းပတာတွေကြောင့် လာမယ့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်မယ့်(၇၈) နှစ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့မှာ မပါဝင်တော့ဘူးလို့ မလေးရှားချိုလူမျိုးစုအသင်း (CEAM) က နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လတ်တလောနှစ်တွေမှာ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ကျင်းပတဲ့ ချင်းအမျိုးသားနေ့အခမ်းအနားတွေမှာ ချင်းအမျိုးသားအလံနှင့်အတူ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အလံတွေကို တပြိုင်တည်းလွှင့်ထူပြသခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကျင့်သုံးလာတဲ့ အလေ့အထတစ်ခုဖြစ်လာသလို လာမယ့်နှစ် အခမ်းအနားတွင်လည်း ဒီအလေ့အထကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့အတွက် အသိုင်းအဝိုင်းတွေပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုတွေကို အလေးအနက် သုံးသပ်ကာ ယနှစ်
- [ရန်ကုန်မှာ အထက်တန်းကျောင်းသား ချင်းလူငယ်တစ်ဦး ပျောက်ဆုံးနေပြီး မိသားစုက အကူအညီတောင်းခံ](https://chinworld.org/2025/11/ရန်ကုန်မှာ-အထက်တန်းကျော/) - နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်။ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ရွှေပြည်သာမြို့နယ်မှာနေထိုင်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဥဿလင်းဝကျေးရွာဇာတိဖြစ်သူ ခူမီး(ချင်း)လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အသက် (၁၈) နှစ်အရွယ် အထက်တန်းကျောင်းသား မောင်ညီညီမောင် ဟာ နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့က ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီး ဒီကနေ့ချိန်ထိ အဆက်အသွယ်မရလို့ မိသားစုဝင်တွေက စိတ်ပူနေကြကာ၊တွေ့ရှိရင် ဆက်သွယ်ပေးဖို့ အကူအညီတောင်းခံထားတယ်လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက“ သူ့အမေက ရွှေပြည်သာမြို့နယ်၊ သာဓုကန်စက်မှုဇုံမှာ အလုပ်လုပ်တယ် အခုပျောက်သွားတဲ့ သူ့သားကလည်း အထက်တန်းကျောင်းသား ၁၁ တန်း တက်နေတာ ဒီသီတင်းကျွတ် ကျောင်းပိတ်တဲ့ချိန်ကစလို့ ကျောင်းနားပြီး အလုပ်လုပ်ချင်တယ်ဆိုလို့ သူ့အမေအလုပ်လုပ်တဲ့ သာဓုကန်စက်မှုဇုံမှာ အလုပ်လျှောက်ဖို့ သွားခဲ့တယ် သူ့အမေက အပြင်ကနေ စောင့်ဖို့ပြောပြီး သူက အလုပ်ဆက်လုပ်တယ် အဲဒီနေ့လည်ပိုင်းလောက်ကနေစပြီး ပျောက်သွားတာ
- [တီးတိန်မြို့ကနေ သိုင်းငင်းရွာဘက်ကို ချီတက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ CDF-CDM-Siyin တပ်ဖွဲ့တို့ လေထန်ကုန်းမှာ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်](https://chinworld.org/2025/11/တီးတိန်မြို့ကနေ-သိုင်းင/) - နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ နေလည် ၁ နာရီခန့်မှာ တီးတိန်မြို့နယ် အခြေစိုက် ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ တခု ဖြစ်တဲ့ CDF-CDM-Siyin နှင့် တီးတိန်မြို့ ကနေ သိုင်းငင်းဘက်ကို ဦးတည် ချီတက် စစ်ကြောင်း ထိုးလာတဲ့ အင်အား ၃၀၀ ကျော် ရှိတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တို့ လေထန်ကုန်းခေါ် ဖို့ဝှိုက်မှာ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ် လို့ စစ်ရေး သတင်း အရင်းအမြစ်တစ်ဦးဆီကနေ သိရှိရပါတယ်။ “အခု ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ခဲ့ရတာက တီးတိန်မြို့ ရှိ ၂၆၉ တပ်ရင်း ကနေ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့က သိုင်းငင်းရွက်ဘက်ကို ဦးတည် ထွက်လာတဲ့ စကမ စစ်သားတွေ
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးပြီး အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီး ၁ ဦး အပါအဝင် ဒေသခံပြည်သူ ၁၄ ဦးကိုကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-စစ်-2/) - နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးပြီး အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့တဲ့အမျိုးသမီး ၁ ဦး အပါအဝင် ဒေသခံပြည်သူ ၁၄ ဦးကို ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့က ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်သုံ့ပန်းတချို့ကိုလည်း ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ချင်းလက်နက်ကိုင် ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ကစလို့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ စစ်အင်အားအလုံးအရင်း (၄၀၀) ခန့်က ဒေသခံပြည်သူတစ်ချို့ကို ဖမ်ဆီးပြီး လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး တီးတိန်မြို့ကနေ ကလေးလမ်းပိုင်း သိုင်းငင်းဖက်ကို ဦးတည် စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့ကြောင်း၊နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ဒေသခံပြည်သူတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ်အသုံးပြုပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာပြီး တီးတိန် - ကလေးလမ်း ဆွောမ်းပီး
- [စစ်ကော်မရှင်တပ်အင်အားရာချီ ဖလမ်းမြို့ဖက်ကို ဆက် ဦးတည် စစ်ကြောင်းထိုးလာနေတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/စစ်ကော်မရှင်တပ်အင်အားရ/) - နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းကနေ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ အင်အားရာချီတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ကလေး - နတ်ချောင်း - နတ်မြောင်း - ချောင်းခွ - ဟားခါးလေး - ရေစို - ဝေဘူလမြို့တွေကို ကျော် ဖြတ်လာပြီး ဖလမ်းမြို့ဖက်ကို ဆက် ဦးတည် စစ်ကြောင်းထိုးနေသလို လမ်းတလျှောက်က ကျေးရွာတချို့က ဒေသခံတွေဟာလည်း ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “စစ်ကြောင်းတွေက နတ်ချောင်းကနေ ဝေဘူလကို အကုန်တက်တာ အင်အားလည်းအရမ်းများတယ်လို့ သိရတယ် အခု ဝေဘူလဘက်ကနေ ဖလမ်းဘက်ကို ဆက်တက်နေတာရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်း နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကနေ ကလေး -
- [စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ယှဉ်ပြိုင်မယ့်သူတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး တားမြစ်ချက် (၈) ချက် ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/စစ်ကော်မရှင်ရဲ့-ရွေးကော/) - နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပပြုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် သူတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တားမြစ်ချက် ၈ ချက်ကို ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီက ဒီကနေ့ နိုဝင်ဘာလ (၆) ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တားမြစ်ချက်တွေထဲမှာ စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပတဲ့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ချင်းလူမျိုးအမည်ခံ နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်တာ ၊ ချင်းပြည် (Chinland)အတွင်း ပါတီရုံးဖွင့်တာတွေ မပြုလုပ်ဖို့နဲ့ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံ မှတ်ပုံတင်ထားရင်လည်း ချင်းပြည် (Chinland) ရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ကြေညာတဲ့နေ့ကစလို့ နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်ခြင်းမှ အလိုအလျောက် ပျယ်ပြယ်တယ်လို့ မှတ်ယူရမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကျင်းပတော့မယ့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြမယ့် ချင်းပြည်နယ်မှ ကိုယ်စာလှယ်လောင်းတွေအနေနဲ့ ချင်းပြည်သူလူထုအတွက်
- [ဟားခါးမြို့နယ်က CDF -Hakha ရဲ့လုံခြုံရေးဂိတ်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်အလစ်ငိုက်ဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ CDF -Hakha တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/ဟားခါးမြို့နယ်က-cdf-hakha-ရဲ့လု/) - နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ကနေ ၉ မိုင်ခန့်အကွာ Loklung ကျေးရွာအနီးရှိ CDF -Hakha တပ်ဖွဲ့ရဲ့ လုံခြုံရေးဂိတ်တစ်ခုကို မနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ ညနေပိုင်း ၅ နာရီခွဲလောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က အလစ်ငိုက်ဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ CDF –Hakha တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ဟားခါးဒေသခံတစ်ဦးဆီကသိရပါတယ်။ အခြေနေသိရှိသူတစ်ဦးက “ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ထိခိုက်၊ သေဆုံးတာမျိုးတော့ မကြားမိဘူး ၊ CDF – Hakha ဘက်က တစ်ဦးကျတယ်လို့ သိရတယ် နှစ်ဖက်ပစ်ခတ်မှုတွေလည်း သိပ်မကြာလိုက်ဘူးလို့ သိရတယ်” လို့ပြောတယ်။ ဟားခါး - မတူပီလမ်းပိုင်းမှာတည်ရှိတဲ့ Loklung ကျေးရွာအနီးက CDF - Hakha တပ်ဖွဲ့ရဲ့ လုံခြုံရေးဂိတ်တစ်ခုကို ဟားခါးမြို့
- [Junta forces preparing to enter Waibula in Chin State](https://chinworld.org/2025/11/junta-forces-preparing-to-enter-waibula-in-chin-state/) - November 5,2025 Junta troops, who have been operating in recent days along the highway linking Kale (Kalay) Town in Sagaing Region to Gangaw Town in Magway Region, are now attempting to enter Waibula Town in Falam Township, Chin State, according to resistance frontline sources. “Junta troops first reached Mualzawl Village in Falam Township around noon
- [ကလေး – ဂန့်ဂေါ လမ်းကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ဝေဘူလမြို့ကို ဝင်ရောက်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က-ဖလ/) - နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း ကလေး - ဂန့်ဂေါ လမ်းတလျောက်ကို စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ် မွလ်ဇောလ်ရွာကို မနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့က ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဝေဘူလမြို့ကို ဝင်ရောက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားလာနေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေ မနေ့နေ့လည် ၁၂ ဝန်းကျင်လောက်မှာ မွာလ်ဇောလ် ရွာထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြတယ် ဝေဘူလဘက်ကိုလည်း မကြာခင်အတောအတွင်း ဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ အနေထားမှာရှိကြတယ် ကလေး - နတ်ချောင်းကနေ ချင်းပြည်နယ်ထဲ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ဝေဘူလလမ်းပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ချင်တာလည်းဖြစ်မယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ကလေးမြို့ကို ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့လောက်ကစလို့ စစ်ထောက်ပို့လေယာဉ်တွေနဲ့ စစ်အင်အားအများအပြားကို ပို့ဆောင်ထားပြီး ကလေး
- [Junta troops torch houses in Harkharlay Village during operations on Kale-Gangaw Road](https://chinworld.org/2025/11/junta-troops-torch-houses-in-harkharlay-village-during-operations-on-kale-gangaw-road/) - Photo credit - CJ Junta troops conducting operations along the highway linking Kale (Kalay) in Sagaing Region and Gangaw in Magway Region have advanced into neighboring Chin State and carried out arson attacks in Harkharlay Village, Falam Township. Junta troops advancing along the Kale-Gangaw Road to retake resistance-held areas captured Natchaung and Chaunggwa villages in
- [ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တချို့မှာ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်နေ့အထိ မိုးဆက်ကြီးနိုင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင်-တိ-3/) - နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တချို့မှာ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့ကနေ ၆ ရက်နေ့အထိ မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး တချို့ဒေသတွေမှာ ဒေသလိုက်နှင့် နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်လို့ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနရဲ့ တိုင်းထွာချက်အရ အရှေ့ဘက်က ရွေ့လျားလာသော လေပွေလှိုင်းတွေရဲ့ အရှိန်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အရှေ့ အလယ်ပိုင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသအနီးမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းအရှိန်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အထက်ပင့်တက် လေအားကောင်းရာမှ ဒေါင်လိုက်တိမ်ဖြစ်ထွန်းမှုအားကောင်းတဲ့အတွက် တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်တချို့မှာ မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး အချို့ဒေသများတွင် ဒေသအလိုက် နဲ့ နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးခြင်းတွေဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်းနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ မိုးထစ်ချုန်းခြင်း၊ မိုးကြိုးပစ်ခြင်း၊ လျှပ်စီးလက်ခြင်း၊
- [နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ တိုက်ပွဲကာလ ၂ လအတွင်း CDF – Asho ဘက်က ၂ ဦးကျဆုံးခဲ့ပြီး ၉ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/11/နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းမှာ-စ/) - နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ်က စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်း စခန်းကို စစ်ကူလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကို မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ တိုက်ပွဲကာလ ၂ လ အတွင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို(CDF – Asho) တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး အသက်ပေးလှူခဲ့ရပြီး ခြေလက်အင်္ဂါဆုံးရှုံးသူနှစ်ဦးအပါအဝင် အခြားထိခိုက်ဒဏ်ရာရ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho က နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလဆန်းကစလို့ နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းကို စစ်ကူလာရောက်တဲ့ စစ်ကော်မရှင်မရှင် စစ်ကြောင်းတွေကို အခြားတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းလျှက် ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ခုခံ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်လျှက်ရှိနေတဲ့ကြောင်းကိုလည်း ဆိုပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကလည်း နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်း မကျရှုံးရေးအတွက် လေကြောင်းပစ်ကူ၊
- [ကလေး - ဂန့်ဂေါ လမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဟားခါးလေးရွာကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/11/ကလေး-ဂန့်ဂေါ-လမ်းကို-ထို/) - နို၀င်ဘာလ ၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့နယ် ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းတလျောက် ကို ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ဟားခါးလေးရွာဘက်ကို မနေ့ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့မှာဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မီးရှို့တာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။ ကလေး - ဂန့်ဂေါလမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ နတ်ချောင်း နဲ့ ချောင်းခွရွာကို ထိန်းချုပ်ပြီး အဲဒီမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ နောက်ချန်အင်အား စစ်ကြောင်းတစ်ခုက ဖလမ်းမြို့နယ် ဟားခါးလေးရွာဘက်ကို မနေ့မနက်က တက်ပြီး ညနေပိုင်းလောက်မှာ ရွာတွင်း အရပ်သားပြည်သူနေအိမ်တချို့ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ဒီကနေ့ ၁ ရက်နေ့အထိ နက်ချောင်းရွာတွေကို မီးရှို့တုန်းဖြစ်တယ် ဟားခါးလေးဘက်တွေက စစ်ကောင်စီက
- [တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေထိန်းထားတဲ့ ကလေး - ဂန့်ဂေါလမ်းပေါ်က သံဖိုရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ် ဒီကနေ့မှာ ဝင်ရောက်ကာ ကလေး-ဂန့်ဂေါ လမ်းတောက်လျှောက်ထိုးစစ်ဆင်နေ](https://chinworld.org/2025/10/ကလေး-ဂန့်ဂေါလမ်း-ပေါ်က-တ/) - အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းက ကလေး - ဂန့်ဂေါလမ်း ပေါ်က တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ နှစ်နဲ့ချီထိန်းထားတဲ့သံဖိုကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ စတင်ဝင်ရောက်နေပြီဖြစ်ကာ ကလေးမြို့မှဂန့်ဂေါမြို့အထိ တောက်လျှောက် ထိန်းနိုင်အောင် ထိုးစစ်ဆင် နေတယ်လို့ သိရလို့ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ သံဖိုဝင်ပြီလို့သိရတယ် လက်ရှိမှာ တိုက်ပွဲဆက်ဖြစ်နေတာမျိုးတော့ မရှိသေးဘူး တခြားအခြေအနေတွေတော့ မသိရသေးဘူး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဂန့်ဂေါအထိ ပေါက်အောင်ထိုးမဲ့ ပုံ ရှိနေတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ တော်လှန်ရေးထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေကို အင်အားအမြောက်များ သုံးပြီး လျင်လျင်မြန်မြန် စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက် ထိန်းချုပ်နေသလို လက်ရှိမှာလည်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကလေး -
- [ရွေးကောက်ပွဲဝင်မယ့် CNLD ပါတီဝင်ဟောင်းတွေနဲ့သက်ဆိုင်မှု မရှိကြောင်း CNLDပါတီ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/ရွေးကောက်ပွဲဝင်မယ့်-cnld-ပါ/) - အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ အာဏာသိမ်း စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့် ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (CNLD) ပါတီ ဥက္ကဌဟောင်း ၂ ဦးအပါအဝင် ပါတီဝင်ဟောင်း ၄ ဦးတို့ဟာ CNLD ပါတီရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျည်းနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေအရ ပါတီနှင့် သက်ဆိုင်မှု မရှိတော့ကြောင်း ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ဖျက်သိမ်းခံရပြီးဖြစ်တဲ့ CNLDပါတီက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ CNLD ပါတီ ဥက္ကဌဟောင်း ၂ ဦးဖြစ်ခဲ့တဲ့ Pu No Than Kap နဲ့ Pu Zozam တို့ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၅ - ၁၁) က ဖွဲ့စည်းတဲ့ ပါတီညီလာခံတွင် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းဖြင့် ရွေးကောက်ဖွဲ့စည်းထာတဲ့
- [လေကြောင်းရန်ကြောင့် ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျောင်းအားလုံးပိတ်ထားဖို့ CDF – Thantlang ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/လေကြောင်းရန်ကြောင့်-ထန်/) - အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းရန်ကြောင့် ချင်းပြည်နယ် ၊ ထန်တလန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ အထက်တန်းကျောင်း၊ အလယ်တန်းကျောင်း၊ မူလတန်းကျောင်းတွေ အားလုံး အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ထားဖို့ CDF –Thantlangရဲ့ ပညားရေးဌာန က အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ နေ့စဉ် လူနေအိမ်နှင့် စာသင်ကျောင်းတွေကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် အခုလို စာသင်ကျောင်းတွေ အားလုံးပိတ်ဖို့ လုပ်ဆောင်ရတာလို့လည်း ဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ကလည်း ဟားခါးမြို့နယ် ဗန်ဟားကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား ၂ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး လူအမြောက်အများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ အောက်တိုဘာလအတွင်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နေရာဒေသတွေကို လေကြောင်းကနေ
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကြောင်းနဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးကာ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဘက်မှ ၁ ဦး ကျဆုံး၊တီးတိန်နယ်မှာစစ်ရေးတင်းမာနေ](https://chinworld.org/2025/10/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ပ-4/) - အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ်၊မွာလ်ပီးရွာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း ကလေးမြို့ကနေ ချင်းတောင်ပေါ်ကို စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကြောင်းနဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်အခြေစိုက်ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-CDM-Siyin တပ်ဖွဲ့တို့အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ ညနေ ၂ နာရီခွဲ က စပြီး ထိတွေ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးကာ CDF-CDM-Siyin တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ကျဆုံးကာ၊ ခံတပ် တစ်ခုကို လည်း လက်လွှတ် လိုက်ရကြောင်း၊တီးတိန်နယ်မှာစစ်ရေးတင်းမာနေကြောင်း၊တီးတိန်မြို့နယ် စီးယင်းဒေသကို အခြေပြု စစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ CDF-CDM-Siyin ၏ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “စစ်ကောင်မရှင် စစ်သားတွေက စစ်ကြောင်း လေးခုခွဲပြီး တက်လာတယ်။ မွာလ်ပီးမှာ ရှိတဲ့ ပထမ ခံတပ်ကနေ ခုခံ တိုက်ပွဲ ဖြစ်လာတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဘက်က
- [ဟားခါးမြို့မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်အထိ  ညမထွက်ရအမိန့် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/ဟားခါးမြို့မှာ-၃-လ-အတွင်/) - အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ကို မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ကနေ ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်အထိ ည ၇ နာရီကနေ မနက် ၅ နာရီအကြား မည်သူမှ ညမထွက်ရ အမိန့်ကို ဟားခါးမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-Hakha Central Council က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ရွေးကောက်ပွဲကို အကြောင်းပြကာ အချိန်မရွေး ညသန်းကောင်အချိန်များ တွင်ပါ လူနေအိမ်များဝင်စစ်ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ချင်းပြည်အနှံ့သာမက ချင်းပြည်နယ် မြို့တော် ဟားခါးကိုပါ လေယာဉ်၊ ရဟယာဉ်ဖြင့် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းနေတာကြောင့် ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်ရတာဖြစ်ပြီး မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် စိတ်ရှည် သတိကြီးရှိစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်ပေးကြပါရန်နှင့် ဤအမိန့်လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်သူများကို ထိရောက်စွာ အရေးယူမည်ဖြစ်ပြီး
- [ကလေး-ဂန့်ဂေါလမ်းမှာ စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ ပြည်သူ ၃ သောင်းကျော်အတွက် အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ကလေး-ဂန့်ဂေါလမ်းမှာ-စစ်ဘ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်စစ်ကြောင်းထိုးနေတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်းက ကလေး - ဂန့်ဂေါကားလမ်းတလျှောက်က ကျေးရွာပေါင်း ၃၆ ရွာခန့်က အရပ်သားပြည်သူ ၃ သောင်းကျော်ဟာ ဘေးလွတ်ရာထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပြီး အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ အကူအညီတွေ လိုအပ်နေကြတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်ကူညီရေးအဖွဲ့တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်ကူညီရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Lighthouse အဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ခံတစ်ဦးက “ဒီကနေ့အထိ စကစ ကတော့စစ်ကြောင်းဆက်လက်ထိုးနေတယ် တိုက်ပွဲတွေလည်း ပြင်းထန်နေတယ် ကလေး - ဂန့်ဂေါလမ်းဘေးမှာရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေက အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၃ သောင်းကျော်ဟာ စစ်ဘေးရှောင်နေကြရတယ် လတ်တလော စစ်ဘေးရှောင်တွေ အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီတွေ အထူးလိုအပ်နေကြတယ် ကျနော်တို့ကလည်း တက်စွမ်းသလောက် ကူညီပေးနေပါတယ် ကူညီမှုတွေကတော့ အင်မတန် လိုအပ်နေပါသေးတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေး -
- [ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) မှာ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိ](https://chinworld.org/2025/10/ရွေးကောက်ပွဲ-အပိုင်း-၂-မ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်မှ ကျင်းပမည့် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၂) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ မြို့နယ်တွင် ပြုလုပ်မှာဖြစ်ကြောင်း၊အဆိုပါ မြို့နယ် ၁၀၀ စာရင်းမှာ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ ပါဝင်ခြင်း မရှိကြောင်း ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်မှာ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းများ အရ သိရှိခဲ့ ရပါတယ်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁)ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင် ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်ရန် လျာထားသည့် စာရင်းတွင်
- [တီးတိန်မြို့မှာ ၂ ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ရဟတ်ယာဉ် ၁၀ ကြိမ် ဆင်းသက်ကာစစ်အင်အားဖြည့်တင်း](https://chinworld.org/2025/10/တီးတိန်မြို့မှာ-၂-ရက်အတွ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်။ တီးတိန်မြို့မှာ မနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၆ နေ့နဲ့ ဒီကနေ့ ၂ ရက် အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ရဟတ်ယာဉ်များ ၁၀ ကြိမ် ဆင်းသက်ပြီး စစ်အင်အား ဖြည့်တင်းနေတယ်လို့ တီးတိန်မြို့နေ ပြည်သူများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “တီးတိန်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရဟတ်ယာဉ်တွေက မနေ့က စပြီး ၂၆၉ တပ်ရင်းက ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းမှာ ဆက်တိုက် ဆင်းသက် ခဲ့တာဗျ။ မနေ့က ၅ ကြိမ် လာဆင်းသွားတယ်။ ဒီနေ့လည်း ငါးကြိမ် လာဆင်းသွားတယ်။ နှစ်ရက်အတွင်း ၁၀ ကြိမ် လာဆင်းသွားတယ်” လို့ တီးတိန်မြို့နေ ပြည်သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အဆိုပါ ရဟတ်ယာဉ်များ နဲ့ အတူ တီးတိန်ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး လည်း
- [စစ်ကော်မရှင်တပ်အင်အားအမြောက်အများ ကလေး-ဂန့်ဂေါလမ်းမှာစစ်ကြောင်းထိုးလာလို့ ပြည်သူထောင်ချီထွက်ပြေးနေ](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကော်မရှင်တပ်အင်အားအ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်း ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းတလျောက်ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အားအမြောက်အများနဲ့ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ကစလို့ ထိုးစစ်ဆင်လာနေလို့အရပ်သားပြည်သူလူထောင်ချီထွက်ပြေးနေတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရပါတယ်။ “ဒီကနေ့ မနက်ကစပြီး ကလေးမြောက်ပိုင်းက အင်အားအများကြီးကို ကားအစီး ၁၅ စီးကနေ အစီး ၂၀ လောက်ရှိတယ် အဲမှာ လက်နက်ခဲယမ်းတွေပါတယ် အမြောက်ကြီး ကိုလည်း ဆွဲသွားတယ် အင်အားလည်းအများကြီးဘဲ တချို့က ဒကစဝင်တယ် တချို့က ကလေး နည်းပညာတက္ကသိုလ်ကို သွားတယ် အခုတော့ သာယာကုန်းရွာရောက်ပြီလို့ ပြောကြတယ် မြောက်ပိုင်းလိုဘဲ တလျောက်ထိုးနေကြတယ် ကလေးကနေ ဂန့်ဂေါလမ်းပေါက်အောင် ထိုးမယ့်ပုံစံပေါက်တယ်” လို့ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးကပြောပါတယ်။ ကလေးနည်းပညာတက္ကသိုလ် GTC က ထွက်လာတဲ့
- [စစ်ကောင်စီတပ် စစ်ကြောင်းထိုးလာသည့် အတွက် ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်းလွှဲများ ခေတ္တ ပိတ်ထားမယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကောင်စီတပ်-စစ်ကြောင်/) - အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်။ စစ်ကောင်စီစစ်တပ်မှ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အင်အားဖြည့် စစ်ကြောင်းထိုးလာသည့် အတွက် ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်းကြီးပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်တပ်မှ ပိတ်ဆို့ထားသည့် လမ်းပိုင်းများ လွှဲနိုင်ရန် ဖောက်ထားသည့် ဆိုင်ကယ်လမ်း(တောလမ်း)များကို ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၇ နေ့က စပြီး ခေတ္တ ပိတ်ထားမယ်လို့ တီးတိန်မြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-CDM-Siyin က သတင်းထုတ်ပြန်လိုက် ပါတယ်။ “အခု ခေတ္တ ပိတ်လိုက်ရတဲ့ ဆိုင်ကယ်လမ်းတွေက ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှ ပြောထားသလိုပဲ အများပြည်သူရဲ့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု အဆင်ပြေဖို့ ဆိုပြီး ဖောက်ထားတဲ့ တောလမ်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ကြောင်း နဲ့ တိုးမိရင် ပြည်သူတွေ အတွက် အန္တရာယ် အရမ်းများလို့ပါ” လို့ CDF-CDM-Siyin တာဝန် ရှိသူ တစ်ဦးက Chin
- [ရန်ကုန်မှာ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မည်၊အင်းစိန်မှာ ချင်းလူမျိုးကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၂ ဦးထိပ်တိုက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ရှိနေ](https://chinworld.org/2025/10/ရန်ကုန်မှာ-ချင်းလူမျိုး/) - အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်။ ချင်းနိုင်ငံရေးသမားပူးဇိုဇမ်နဲ့ချင်းလူမျိုး ၃ ဦး ဟာ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲမှာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး၊အင်းစိန်မဲဆန္ဒနယ်မှာ ချင်းလူမျိုးကိုယ်စားလှယ် လောင်း ၂ ဦးထိပ်တိုက်ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ရှိနေတယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကထုတ်ပြန်တဲ့ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်းအရသိရပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်နှဲမ်အဲမ်ပါရ်က မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး အင်းစိန်မဲဆန္ဒနယ်ကနေ FPTP စနစ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး၊အင်းစိန်မဲဆန္ဒနယ်ကနေပဲ FPTP စနစ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာမှာပဲ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦး ပေါင်ရှမ်း ဟောက်(ခ) ပေါ်လ် ပေါင်ရှန်ဟောက်က တစ်သီးပုဂ္ဂလ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဦးတော်နီလျန်က မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး PR စနစ် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်မဲဆန္ဒနယ် ၁ မှာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ကာ ဝါရင့်ချင်းနိုင်ငံ ရေးသမား၊CNLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဟောင်း ပူးဇိုဇမ်က ကျားဖြူပါတီ/ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ( SNDP) ကိုယ်စားပြုပြီး ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးမှာ
- [တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကို ပံ့ပိုးပေးဆပ်ခဲ့မှုအပေါ် ဂုဏ်ယူလေးစားကြောင်း KIO/ KIA တည်ထောင်ခြင်း (၆၅) နှစ်ပြည့်မှာ CNF သဝဏ်လွှာပေးပို့](https://chinworld.org/2025/10/တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်။ ညီနောင် တိုင်းရင်းသား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်တွဲပြီး အမြော်အမြင်ရှိရှိ ဦးဆောင်ဦးရွက်ပြုမှု ပံ့ပိုးပေးဆပ်မှုအပေါ် ဂုဏ်ယူလေးစားတဲ့အကြောင်း ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် / ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် ( KIO/ KIA) တည်ထောင်ခြင်း (၆၅) နှစ်မြောက် ဂုဏ်ပြု သဝဏ်လွှာကို ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) က ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။ CNF အနေနဲ့ တအူတုံဆင်း ကချင်ညီနောင်များနဲ့အတူ နိုင်ငံရေးခံယူချက်နှင့် နိုင်ငံရေးဦးတည်ချက် တူညီသော တိုင်းရင်းသားညီနောင်မဟာမိတ်တွေ NUG အစိုးရ ၊ နွေးဦးတော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင် အင်အားစုများနဲ့အတူ ပြည်သူလူထုဘက်မှ ရပ်တည်ပြီး အဆုံးတိုင်တိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့လည်း ဂုဏ်ပြု သဝဏ်လွှာမှာ ချင်းအမျိုးသား တပ်ဦး (CNF/CNA) က ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
- [ရှမ်းပြည်(မြောက်ပိုင်း)ကနေ ကလေးမြို့ကို သယ်ဆောင်ရောင်းဝယ်လာတဲ့ တန်ဖိုး ကျပ် ၁၄ ဘီလီယံ တန် စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြားနဲ့ ဘိန်းဖြူအမြောက်အများကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက/) - အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်။ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ၊ မိုင်းရယ်မြို့ကနေ စစ်ကိုင်းတိုင်း ၊ ကလေးမြို့နယ်ကို သယ်ဆောင်ရောင်းဝယ်လာတဲ့ စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြား ၆၅ ဒသမ ၂ သိန်း နဲ့ ဘိန်းဖြူ ၂၉ ဒသမ ၂၃ ကီလို (စုစုပေါင်း တန်ဖိုး ငွေကျပ် ၁၄ ဒသမ ၅၀၁၅ ဘီလီယံ )ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ မူးယစ်ဆေးဝါးအလွဲသုံးစားမှုထိန်းချုပ်ရေး ဗဟိုကော်မတီ(CCDAC) က အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခွဲအချိန်လောက်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်တဲ့ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သတင်းရလို့ ကလေးမြို့နယ်၊ ကျီကုန်းကျေးရွာအနီး ငြိမ်းချမ်းမောင် (ခ) ကုလားလေး မောင်းနှင်လာတဲ့ FORLAND
- [ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ အကျဉ်းသားတွေ အရေးပေါ်ဆေးကုသခွင့်အတွက် ထောင်အာဏာပိုင်တွေကို ငွေကြေးလာဘ်ပေးနေရတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ-အကျဉ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ် ၊ မော်လိုက် ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေအပါအဝင် အကျဉ်းသားတွေရဲ့ အရေးပေါ်ဆေးကုသခွင့်အတွက် ထောင်အဏာပိုင်တွေက ငွေကြေးလာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုတွေနဲ့သာ ခွင့်ပြုနေတဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက် (PPNM) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ အရေးပေါ်ဆေးကုသခွင့်အတွက် တစ်ကြိမ်လျှင် ကျပ်ငွေ ၅ သိန်းကနေ သိန်း ၂၀ ကြားပေးဆောင်နေကြရပြီး ရံဖန်ရံခါ ထောင်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ KTV ဖိုးကိုပင် ပေးဆောင်မှသာ ပြင်ပဆေးဝါးကုသခွင့် ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေလည်း ရှိနေတဲ့အကြောင်း PPNM ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ “ ဆေးဝါးကုသခွင့်မရတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတချို့ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် ခြေထောက်တွေလှုပ်မရတော့ဘဲ မသန်မစွမ်းဖြစ်သွားရတဲ့ အထိ အခြေအနေတွေ မော်လိုက်ကလေးအကျဉ်းထောင်မှာ
- [စစ်ကိုင်းတိုင်း ချင်းရေးရာဝန်ကြီးနေရာအတွက် ပါတီ ၃ ခုက ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး ယှဉ်ပြိုင်မယ်](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကိုင်းတိုင်း-ချင်းရေ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်မှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် နေရာ(ချင်းရေးရာဝန်ကြီး)အတွက် ပါတီ ၃ ခုက ဦးငွန်ဘွလ်ထန် ၊ ဦးဆသင်ထောင်းနဲ့ ဒေါ်သျှန်းနှဲမ်ဆွေး တို့က ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်သွားကြမှာဖြစ်တယ်လို့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အမည်စာရင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ကလေးမြို့ ၊ မြို့လှရပ်ကွက်နေ ဦးငွန်ဘွလ်ထန် က ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ( USDP) ပါတီကနေ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး မုံရွာမြို့ ၊ မြဝတီရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်တဲ့ ဦးဆသင်ထောင်းက ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ ( PPP) ကနေ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး ကလေးမြို့တောင်ဖီလာရပ်ကွက်နေ ဒေါ်သျှန်းနှဲမ်ဆွေးက တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီကနေ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ
- [ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ ကို ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့မှာသာ ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး အပိုင်း ၂ မှ သာ ထန်တလန်၊ဖလမ်း၊တွန်းဇံမြို့နယ် များပါဝင်လာမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ရွေးကောက်ပွဲ-အပိုင်း-၁-က/) - အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်မှာ စစ်ကော်မရှင်စစ်တပ်မှထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဟားခါးနဲ့တီးတိန်မြို့မှာသာ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ ကို ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး လူသူကင်းမဲ့တဲ့ ထန်တလန်မြို့အပါအဝင် လက်ရှိမှာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တွန်းဇံမြို့နယ် နှင့် ဖလမ်းမြို့နယ်တွေကတော့ ဇန်နဝါရီလမှာ ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၂ နဲ့၃ မှာ ပါဝင်လာမယ်လို့ ချင်းပြည်နယ်ကိုယ်စားပြုပြိုင်မယ့် နိုင်ငံရေးပါတီတွေဆီက သိရှိရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၂ နှင့် ၃ ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အတွင်း အပြီး ပြုလုပ်သွားမယ်လို့ အောက်တိုဘာ ၁၈ နေ့က နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီများနဲ့ တွေ့ဆုံပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှ ပြောကြားသွားတယ်လို့ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း
- [Over 10,000 IDPs in Kale urgently need food assistance](https://chinworld.org/2025/10/over-10000-idps-in-kale-urgently-need-food-assistance/) - October 22 More than 10,000 internally displaced people (IDPs) who fled their villages amid the junta’s military activities in Kale Township, Sagaing Region, are urgently in need of emergency food assistance. The Kale Town People’s Struggle Steering Committee announced on October 21 that more than 10,000 villagers along the Kale–Gangaw Road have been displaced as
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်း နဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာ တို့ One Championship ပွဲ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်ညမှာ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်မယ်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-ဆလို-2/) - အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်ညမှာ ကျင်းပပြုလုပ်မယ့် One Championship , One Friday Flight – 130 ပြိုင်ပွဲမှာ မြန်မာကိုယ်စားပြု အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းနဲ့ ထိုင်းဖိုက်တာ ဆောင်ချိုင်နွိုင်တို့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားကြမှာဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်း ဟာ မြန်မာရိုးရာလက်ဝှေ့မှာ လက်ဆပြင်းသူဖြစ်ပြီး One Championship ပြိုင်ပွဲမှာ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက်ထိုးရမယ့်ပွဲဖြစ်ပါတယ်။ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် ၊ အရပ် ၅ ပေ ၄ လက်မရှိတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားပြု ချင်းဖိုက်တာ ဆလိုင်းထန်းခွီရှိန်းဟာ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက် One Championship ပြိုင်ပွဲမှာ
- [ကလေးမြို့နယ်အတွင်း အရေးပေါ်စစ်ဘေးရှောင်ရတဲ့ ဒေသခံပြည်သူ ၁ သောင်းကျော်အတွက် အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီတွေ လိုအပ်နေ](https://chinworld.org/2025/10/ကလေးမြို့နယ်အတွင်း-အရေး/) - အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ကလေးခရိုင်၊ကလေးမြိုနယ်အတွင်းရှိ ကလေး-တမူး လမ်းနှင့် ကလေး-ဂန့်‌ဂေါလမ်းတွေမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိရာ ဒေသခံပြည်သူ လူဦးရေ တစ်သောင်းကျော်ဟာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရပြီး သူတို့အတွက် အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ ကလေးမြို့လူထုတိုက်ပွဲ ဦးဆောင်ကော်မတီက ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လက်ရှိ နေရပ်တိမ်းစွန့်ခွာ စစ်ဘေးရှောင်ဒေသခံပြည်သူများ၊သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်နှင့်ကလေးသူငယ်များ အတွက် အရေးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာ၊ ကျန်းမာရေးကူညီစောင့်ရှောက်မှု၊ အခြေခံစားသောက်ကုန် စသည့် အကူအညီများ လိုအပ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ လက်ရှိ စစ်ကောင်စီနဲ့ လွတ်တဲ့ တောထဲတွေ သူတို့နဲ့ ဝေးရာ အဆင်ပြေတဲ့နေရာတွေ လုံခြုံတယ်လို့တော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော် အဲဒီနေရာမှာ နေတဲ့သူက အိမ်ထောင်စု တစ်ထောင်ကျော် ၊ လူဦးရေ တစ်သောင်းကျော်
- [ချင်းနိုင်ငံရေးသမား ပူးဇိုဇမ် SNDP ပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ရန်ကုန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ၀င်ပြိုင်မယ်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းနိုင်ငံရေးသမား-ပူး/) - အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းနိုင်ငံရေးသမား ပူးဇိုဇမ်ဟာ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်မှာ ကျင်းပမယ့်ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကျားဖြူပါတီ/ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ( SNDP) ကိုယ်စားပြုပြီး ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးမှာ PR စနစ်အမျိုးသားလွှတ်တော်နေရာမှာဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ပြည် ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်တဲ့ကိုယ်စားလှယ် လောင်းစာရင်းအရသိရပါတယ်။ ပူးဇိုဇမ်က " ကျားဖြူ ကနေ PR....အမျိုးသားလွှတ်တော် တင်ထားတယ်၊ရှမ်းနှင့်တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကနေ ခရိုင် 6 ခရိုင်ကိုယ်စား တင်ထားတယ် " လို့ Chin World Media ကိုအတည်ပြုပါတယ်။ ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်း ၅ ထောင် ကျော်ဝင် ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ ပါတီ အလိုက် အမည်စာရင်း တင်သွင်းမှုအရ ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံဖြိုးရေးပါတီဟာ
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၈၃ ဦးယှဉ်ပြိုင်မည်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းပြည်နယ်မှာ-လွှတ်တေ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ခွဲမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်ကနေ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ၏ နာမည်စာရင်းကို အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး လွှတ်တော် ၃ ရပ်( အမျိုးသား၊ပြည်သူ့၊ပြည်နယ်) လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၂၈ နေရာအတွက် ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးစိုးထက်(NCC) ၊ ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးနိုးထန်ကပ်(NCC)၊ဝန်ကြီးဟောင်းဦးပေါင်လွန်မင်ထန်း(ZNP) အပါအဝင် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၈၃ ဦး ယှဉ်ပြိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း အမည်စာရင်းထုတ်ပြန်ချက် အရသိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ခူမီးအမျိုးသားပါတီ (KNP) မှ တစ်နေရာ၊ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ (PPP) မှ ၉ နေရာ၊ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ
- [ဟားခါးမြို့နယ် ဇာထာလ်ရွာစာသင်ကျောင်းကို စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ဟားခါးမြို့နယ်-ဇာထာလ်ရွ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ် ဇာထာလ်( Zathal) ကျေးရွာကစာသင်ကျောင်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ မနက် ၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၂ ကြိမ်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဆဲန်ထန်ကောင်စီ(Senthang Council) က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က ဇာထာလ်( Zathal) ကျေးရွာစာသင်ကျောင်းကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ၁၂ နာရီ ၅၅ မိနစ်မှာ တစ်ကြိမ် ၁နာရီမှာ ၁ ကြိမ် စုစုပေါင်း ၂ ကြိမ် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့ပြီး အခုလို ကလေးသူငယ်နဲ့ ပြည်သူတွေပေါ် ပစ်မှတ်ထား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းလုပ်ရပ်ပေါ် ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်တဲ့ကြောင်းကိုလည်း ဆဲန်ထန်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်အနေနဲ့ ၎င်းတို့
- [ဆောမြို့မှာ စစ်ဘေးရှောင် ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ရတနာပစ္စည်းလုယူပြီး ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်](https://chinworld.org/2025/10/ဆောမြို့မှာ-စစ်ဘေးရှောင/) - အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်ကနေ မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့ကို စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ အသက် ၆၂ ကျော်အရွယ် ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးဟာ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့က ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ရတနာပစ္စည်းလုယူခံရပြီး ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခံထားကာ ဆာလာအိတ်နှင့် ထုတ်ထားတဲ့ သေဆုံးလျက် သူမအလောင်းကို ဒေသခံတွေက ပြန်တွေ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဆောမြို့ကို စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ် ဒေါက်ဒွေကျေးရွာက ဒေါ်ရှိန်းခေါဝါ (၆၂) နှစ်အရွယ်ဟာ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့က ထင်းရှာဖို့ သန်းပင်ခုံ စုန်းတလင်းပြင် ဥယျာဉ်တောဖက်ကို ထွက်သွားရင်း ပျောက်ဆုံးခဲ့ကာ ရပ်ကွက်နေပြည်သူတွေက လိုက်လံရှာဖွေခဲ့ကြပြီး အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁ နာရီခွဲခန့်မှာ ဥယျာဉ်တောထဲမှာ ဆောက်ထားတဲ့
- [" ချင်းအင်အားစုတွေ စည်းလုံးညီညွတ်သွားတာထက် အာဏာရှင်ကို ပိုပြီးထိတ်လန့်စေမယ့်အရာ ဘာမှမရှိပါဘူး။ " Interview With Azad Gulan (AIF)](https://chinworld.org/2025/10/interview-with-aif/) - မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်နေကာ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ပူးပေါင်းပြီး စစ်အာဏာရှင် တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲနေတဲ့ နိုင်ငံတကာတော်လှန်ရေးသမားများစုစည်းထားသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော Anti-fascist Internationalist Front(AIF) မှ တာ၀န်ရှိသူ Azad Gulan ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။ အထူးတွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။ အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ရှေ့တန်းက ရပ်တည်နေသည့် ချင်းပြည်နယ်၏လက်ရှိအခြေအနေ၊ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအကြား ပဋိပက္ခများနှင့်တော်လှန်ရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ၊ ခေါင်းဆောင်မှု၏ တာဝန်ယူမှုနှင့် အောင်ပွဲဆီသို့ ရှေ့ဆက်မည့်လမ်းကြောင်းများအကြောင်းကို ကြားနေသော နိုင်ငံတကာအမြင်ဖြင့် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းဆွေးနွေးထား တဲ့သီးသန့် အင်တာဗျူးကို Chin World စာဖတ်ပရိတ်သတ်အတွက် တင်ဆက်လိုက်ပါတယ်။ အင်တာဗျူး - DonBosco မေး- အရင်ဆုံးသင်တို့ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို မိတ်ဆက်ပေးပါ၊ ပြီးတော့ လက်ရှိ မြန်မာစစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးကို ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ပါဝင်ပံ့ပိုးနေပါသလဲ။ အဖြေ - ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်နာမည်က အာဇက်
- [မှန်တောကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကသိမ်းပိုက်ကာ ကလေး-ဂန့်ဂေါ လမ်းတလျှောက် ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေ](https://chinworld.org/2025/10/မှန်တောကျေးရွာကို-စစ်ကေ/) - အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းမပေါ်ရှိ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မှန်တောကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်ဘက်က လက်နက်ကြီး၊ လူအင်အား၊ ဒရုန်း အမြောက်များသုံးပြီး အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ညမှာ ပြန်ထိန်းချုပ်သွားကာ ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းမ တလျှောက်ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေတယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ အဓိကတော့ အင်အားမမျှတာရော နည်းပညာအားသာချက်တွေကြောင့် ပါသွားတာပါ လက်နက်ကြီး၊ လူအင်အား၊ ဒရုန်းတွေ အမြောက်များသုံးပြီးတိုက်သွားတာ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က အဲဒါကြောင့် ပါသွားတာ အခုကမ်းပါးနီ တံတားနားမှတွေ ဒီဘက်တော့ မကူးသေးဘူးခုထိ တိုက်ပွဲတွေလည်း ခုငြိမ်နေတယ် ထပ်မတိုးလာသေးဘူး သူတို့ဘက်က တိုးလာရင်တော့ ဟိုဘက်ကမ်း၊ ဒီဘက်ကမ်း ပစ်ကြမှာပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ မှန်တော်တိုက်ပွဲအတွင်း
- [ကလေး-တီးတိန်လမ်း ပျက်စီး နေလို့ ကလေး-တီးတိန် လမ်းလွဲကို အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများမှ ဦးဆောင်ပြုပြင်](https://chinworld.org/2025/10/ကလေး-တီးတိန်လမ်း-ပျက်စီး/) - အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်။ မိုးတွင်းကာလမှာ ကလေး-တီးတိန်လမ်း ပျက်စီး နေတာ ကြောင့် ကလေး-တီးတိန် လမ်းလွှဲ အဖြစ် အသုံးပြုသည့် ခိုင်ကမ်း-ပိမ်းပိ-တွီးဆောက်-ဆူဇန် လမ်းပိုင်းကို စက်တင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ် ကနေ စတင်ပြီး အရပ်ဘက်လူမူအဖွဲ့အစည်း/လူပုဂ္ဂိုလ်များမှ ဦးဆောင် ပြုပြင် ခဲ့တာကြောင့် လမ်းပိုင်းတလျှောက် အပျက်အစီး နည်းလာကာ လမ်းခရီးပိုမို မြန်ဆန် လာတယ် လို့ လမ်းပြုပြင်ရေး ဦးဆောင်သူ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “မြေသားလမ်း ဖြစ်နေတော့ မိုးတွင်းမှာ အတော် ပျက်စီးခဲ့တယ်။ စက်တင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ် ကနေ ကျွန်ုပ်တို့ အရပ်ဘက်တွေက ဦးဆောင် အလှူခံပြီး JCB ငှားရမ်း ပြုပြင်ခဲ့တာပါ။ သက်ဆိုင်သူ အားလုံးက ကဏ္ဍ အသီးသီး ကနေ ကူညီ ပေးကြပါတယ်။
- [အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး ရှေ့တန်းမှာ ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ်/) - အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်။ မကွေးတိုင်းနဲ့ရခိုင်ပြည်နယ်စပ်မှာ အခြေပြုစစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) က တပ်သား ၂ ဦး ရှေ့တန်းတစ်နေရာမှာ မြင့်မြတ်စွာကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ ACDF က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) တပ်ဖွဲ့တွင် ကိုယ်ပိုင်အမှတ် (ACDF – 0178) ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင် နေတဲ့ ဆလိုင်းထွန်းမင်းဇင် နဲ့ ကိုယ်ပိုင်အမှတ် (ACDF – 0138) ဖြင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဆလိုင်းမျိုးကျော် တို့ဟာ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့နဲ့ ၁၅ ရက်နေ့တုန်းက ရှေ့တန်းတစ်နေရာမှာ မြင့်မြတ်စွာ ကျဆုံးခဲ့ရတာလို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ကျဆုံးသွားတဲ့ ရဲဘော်တွေကို အရှိုအမျိုးသားသူရဲကောင်း အဖြစ် လေးမြတ်စွာ အလေးပြုပြီး မပြီးဆုံးသေးတဲ့
- [ဂန့်ဂေါ - အိုက်ကား လမ်းနဲ့ ဟားခါး-မတူပီလမ်းတွေမှာ မြေပြိုပျက်စီးမှုတွေ များခဲ့လို့ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်ဖို့ ရန်ပုံငွေတွေ လိုအပ်နေ](https://chinworld.org/2025/10/ဂန့်ဂေါ-အိုက်ကားလမ်းနဲ/) - အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ဇိုတုန်ဒေသက ဂန့်ဂေါ - အိုက်ကား လမ်းနဲ့ ဟားခါး-မတူပီလမ်း တွေမှာ ၂၀၂၅ခုနှစ် မိုးရာသီကာလတစ်လျှောက်လုံး မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းတာကြောင့် လမ်းမြေပြိုမှုတွေ၊ တွေ လမ်းပျက်စီးမှုအလွန်များပြားခဲ့လို့ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ရန်ပုံငွေတွေ များစွာလိုအပ်နေတယ်လို့ ဇိုတုန်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီက အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့က ဂန့်ဂေါ-အိုက်ကားလမ်းပိုင်း ၄၆ မိုင်မှာ တောင်ပြိုကြီးနေရာတွင် မြေပြိုကားလမ်းပိတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းမြေပြိုကို အောက်တိုဘာလ(၁၅)ရက်နေ့တွင်မြေပြိုဖယ်ထားသော်လည်းကျောက်တုံးကြီးများ ဆက်တိုက်ကျနေသောကြောင့် မြေပြိုမဖယ်နိုင်၍ ရပ်နားခဲ့ရပါကြောင်း၊အောက်တိုဘာလ (၁၆)ရက်နေ့တွင် မြေပြိုထပ်ဖယ်ကာ နေ့လည် ၁၂ နာရီမှာ လမ်းပွင့်ပြီး ကားအချို့ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ကြပါကြောင်း၊ညနေ ၁ နာရီမှာမြေထပ်ပြိုကာ ကျောက်ခဲများအဆက်မပြတ်ထပ်ကျ၍ မြေပြိုဖယ်လို့မရသဖြင့် ရပ်နားခဲ့ရပါကြောင်း၊ထပ်ပြီးမြေပြိုနိုင်ခြေရှိပါသဖြင့် လမ်းရှင်းထားပြီးလမ်းပွင့်ချိန်တွင် ဖြတ်သန်းသွားလာထားကြပါရန် လိုအပ်တယ်လို့ ဇိုတုန်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီက အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ဒါ့ပြင်
- [နိုင်ငံရေးပါတီတွေ မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်ကာလကို  အောက်တိုဘာ ၂၈ က နေစတင်နိုင်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက် အထိခွင့်ပြု](https://chinworld.org/2025/10/နိုင်ငံရေးပါတီတွေ-မဲဆွယ/) - အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်။ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်ကာလ ကို အောက်တိုဘာ ၂၈ ကနေ စတင်နိုင်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်အထိ (ရက်ပေါင်း ၆၀ ) ခွင့်ပြုတယ်လို့အာဏာသိမ်းစစ် ကော်မရှင်လက်အောက်ခံပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်စွဲနဲ့ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်ကာလ ကို အောက်တိုဘာ ၂၈ ကနေ ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက် ည ၁၂ နာရီ အထိ မဲဆွယ်စည်းရုံးခွင့်ပေးထားပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက် က Silent Day ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်မှာ ပြုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲပထမပိုင်းမှာ မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၂ နဲ့ ဒုတိယပိုင်းမှာတော့ မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ မှာ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ အောက်တိုဘာ
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေးနဲ့ ဂျပန်ဖိုက်တာ One Championship ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်မယ်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-ဟာလိ-2/) - အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ၊ ဘန်ကောက်မြို့မှာ မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်ညမှာ ကျင်းပပြုလုပ်မယ့် One Championship , One Firday Fight 129 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေးနဲ့ ဂျပန်ဖိုက်တာ ဟာယူယူကီတာနစ်ဆု တို့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်ဖိုက်တာ ကစားသမား ဟာယူယူကီတာနစ်ဆုဟာ One Championship မှာပြိုင်ပွဲပေါင်း ၅ ပွဲထိုးထားပြီး ၄ ပွဲနိုင်၊ ၁ ပွဲရှုံး ဆိုတဲ့ ရလဒ်ပိုင်ဆိုင်ထားသူဖြစ်ပြီး အတွေ့ကြုံရှိကစားသမားလည်းဖြစ်လို့ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အာက်ချင်းလေး အတွက်တော့ ခက်ခဲမဲ့ ပွဲစဉ်တစ်ပွဲဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး ကတော့ One
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ချင်းအချင်းချင်း ဓားထိုးသတ်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး အသက် ၅၀ အရွယ် ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-ချင-5/) - အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကင်မရွန်ဟိုက်လန်းရှိ စိုက်ပျိုးရေးခြံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ချင်းအမျိုးသား အချင်းချင်း အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ညက ဓားထိုးသတ်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး မင်းတပ်မြို့နယ်က အသက် (၅၀ ) နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသား တစ်ဦး လည်ပင်းဒဏ်ရာနဲ့ သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ နီးစပ်သူတွေ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ဓားထိုးသတ်ခံရတဲ့ အသက် (၅၀) အရွယ် ချင်းအမျိုးသားဟာ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ် မလိုင်ကျေးရွာသားလို့ သိရပြီး သူ့ကိုသတ်သွားသူ ေတွဟာ သူအလုပ်သွင်းပေးတဲ့၂ယောက်ဖြစ်ပြီး အလုပ်အဆင်မပြေဘူးပြောလို့ပြန်သွားခေါ်ပြီး သူအိမ်မှာထားကာ သူအိပ်ချိန် ဓားနဲ့ ထိုးသတ်ခံရတာလို့ သိရပါတယ်။ အခြေအနေသိရှိသူတစ်ဦးပြောတာက “ သတ်တဲ့သူတွေက မကွေးတိုင်းဘက်က ချင်းတွေပေါ့ သူတို့က မလေးရှားရောက်တာလည်း မကြာသေးဘူးလို့ သိရတယ် ဒီဓားထိုးခံရတဲ့ အစ်ကိုက စိတ်ရင်းကောင်းတဲ့သူလို့
- [ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အကျဉ်းသား ၁၅ ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းကို/) - အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ မြို့မ ရဲစခန်းကို ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီလောက်မှာ CDF – Hakha နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အကျဉ်းသား ၁၅ ဦးကိုလည်း ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး CNF / CNA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF / CNA) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက "ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီလောက်ကနေ စဖြစ်တာပါ အကျဉ်းသား ၁၅ ဦး ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြတယ် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီ ဘက်က ၅ ဦးကျတယ် တို့ဘက်က တစ်ဦးကျတယ်
- [စစ်ကော်မရှင်ဟာ အရပ်သားနေရာများအား ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ချင်းပြည်အနှံ့ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် မည်သူမျှ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လုံးဝ မပါဝင်ကြရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကော်မရှင်ဟာ-အရပ်သားန/) - အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ၎င်းတို့၏ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလများတွင် အရပ်သားနေရာများအား ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ချင်းပြည်အနှံ့ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေခြင်း သည် တရားမဝင်ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခြင်းကို ပေါ်လွန်ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး မည်သူမျှ ရွေးကောက်ပွဲတွင် လုံးဝ မပါဝင်ကြရန်နှင့် ပါဝင်သူများကို ထိရောက်စွာ အရေးယူမယ်လို့ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်မှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဗန်ဟားကျေးရွာက ကျောင်းကို အောက်တိုဘာလ (၁၃)ရက်နေ့က ကျောင်းသား/သူများ စာသင်ချိန် မနက် ၁၀နာရီခန့်တွင် စစ်ကော်မရှင်မှ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကျောင်းသားတစ်ဦး(၈နှစ်)နှင့် ကျောင်းသူ တစ်ဦး(၁၂နှစ်)သေဆုံးရပြီး (၂၁)ဦး ဒဏ်ရာ (၂ဦးစိုးရိမ်) ရရှိဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့်အတွက် ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချသလို ခံစားရသူ မိသားစုနှင့် ရွာသူရွာသားများနဲ့အတူ
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ တို့ရဲ့ထိုးသတ်ပွဲ ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်မှာ ကျင်းပမယ်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-joshua-van-နဲ့-ufc/) - အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့ UFC ရဲ့ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံ Alexandre Pantoja တို့ရဲ့ Flyweight (ဖလိုင်းဝိတ်) ချန်ပီယံခါးပတ်လုပွဲကို လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာကျင်းပပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ UFC က ဒီကနေ့မှာ အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ကြေညာပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC 317 ဖလိုင်းဝိတ်တန်းပြိုင်ပွဲမှာ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းရဲ့ အဆင့် ၁ နေရာက အမေရိကန်ဖိုက်တာ Brandon Royval ကို အနိုင်ရခဲ့ပြီး UFC ရဲ့ ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ Joshua Van
- [စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကျောင်းအားလုံး ခေတ္တပိတ်ကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကော်မရှင်ရဲ့-လေကြောင/) - အောက်တိုဘာလ ၁၄ ရက်။ ပညာရေးအဆောက်အအုံတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ပစ်မှတ်ထားပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်းရှိ CDF – Hakha ဗဟိုကောင်စီ၊ ပညာရေးဌာန လက်အောက်က ကျောင်းတွေအားလုံးကို အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ကစလို့ ခေတ္တပိတ်ထားကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီခွဲ၀န်းကျင်က ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဗန်ဟား ( Vanha) ကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းကို ဂျက်လေယာဉ်နဲ့ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား (၂) ဦးသေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သူတွေလည်း ရှိခဲ့ပြီးနောက် CDF – Hakha ဗဟိုကောင်စီ အခုလို ထုတ်ပြန်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ Vanha ကျေးရွာက စာသင်ကျောင်းကို စစ်အုပ်စုက ဂျက်လေယာဉ်နဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၂ ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့လို့
- [NCA ၁၀ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကို UN နဲ့ နိုင်ငံတကာသံတမန်တွေ မတက်ရောက်ဖို့ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့ KNU,CNF ပါဝင်တဲ့အဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့က တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2025/10/nca-၁၀-နှစ်ပြည့်-အခမ်းအနားက/) - အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်။ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်မှာ စစ်အုပ်စု ကျင်းပမယ့် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် ( NCA) လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း (၁၀) နှစ်ပြည့်မြောက် အခမ်းအနားကို မတက်ရောက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာပြည်သူလူထုနဲ့ အတူရပ်တည်ကြောင်းပြသရန် ကုလသမဂ္ဂ(UN),ASEAN နဲ့ နိုင်ငံတကာသံတမန်တွေကို NCA ကို ကိုယ်တိုင်လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြတဲ့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)၊ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ(NMSP)၊ ပအို့ဝ်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(PNLO) နဲ့ လားဟူ ဒီမိုကရက်တစ် အစည်းအရုံး (LDU) စတဲ့တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၆ ဖွဲ့တို့က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်မှာ စစ်အုပ်စု ကျင်းပမယ့် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်
- [ဟားခါးမြို့နယ်က စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ကလေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား ၂ ဦးသေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ဟားခါးမြို့နယ်က-စာသင်ကျ/) - အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်၊ ဗန်ဟား( Vanha) ကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းကို အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်ကော်မရှင်တပ်က ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား(၂) ဦးသေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ သေတာက ကျောင်းသား ၂ ယောက်သေတယ်လို့ ပြောကြတယ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာလည်း များတယ်လို့ ပြောတယ် အတိအကျတော့ ကျနော်လည်း မသိဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF/CNA) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက "ကလေးငယ် ၂ ဦး သေဆုံးပြီးတော့ ကျောင်းဆရာမ ၁ ဦးနဲ့ ကလေးငယ် ၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပါတယ်" လို့ Chin World
- [ရွေးကောက်ပွဲကို ငြင်းပယ်ဖို့အပါအဝင် အချက် ၅ ချက် ဆောင်ရွက်ပေးရန် အာဆီယံကို NUG၊KNUနဲ့ CNF အပါအဝင် အဖွဲ့ ၂၀ က တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/10/ရွေးကောက်ပွဲကို-ငြင်းပယ/) - အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်က ပြုလုပ်မည့် မည်သည့် ရွေးကောက်ပွဲမဆို ငြင်းပယ်ရန်နှင့် အသိအမှတ်မပြုရန် ၊ နိုင်ငံရေးအကျဉ်း သားအားလုံး လွတ်မြောက်ရေး အပါအဝင် အချက် ၅ ချက် ဆေင်ရွက်ပေးရန် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း(ASEAN)ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ(CRPH) ၊ NUCC နှင့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF) ၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ(KNPP/IEC )အပါအဝင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၂၀ က အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်မှာ စုပေါင်းပြီး တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံ က အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည့်အချိန်မှစတင်၍ မြန်မာ့အရေးအတွက် ဖြေရှင်းရေး အတွက် NUG အမျိုး သား ညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ NUCC အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ CRPH-ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ၊
- [မတူပီမြို့ပေါ် ကို မနေ့ညက စစ်ကော်မရှင်တပ်ကလေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ လူထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိခဲ့တယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/10/မတူပီမြို့ပေါ်-ကို-မနေ့ည/) - အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မတူပီမြို့ပေါ် တနေရာကို အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ မနေ့ည ၈ နာရီလောက်မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ လူထိခိုက်သေဆုံးမှု ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဗုံးကြဲခံရတာ မီးသတ်ရုံးအနီးဝန်းကျင်လောက်မှာ ကြဲသွားတာလို့ပြောတယ် နောက်ပြီး လူအထိအခိုက်သေဆုံးမှုရှိတယ်လို့လည်းသိရတယ် အရပ်သားလား ဆိုတာတော့ မသိရသေးဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။ မတူပီမြို့ကို ချင်းညီနောင် ( CB) အဖွဲ့ဝင် MRO/CDF – Matupi က ထိန်းချုပ်ထားတာဖြစ်ပြီး မနေ့ညက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု လူထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေနဲ့ ပက်သက်ပြီးတော့ တစုံတစ်ရာ ထုတ်ပြန်တာတော့ မရှိသေးပါဘူး။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဟာ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက မင်းတပ်မြို့နယ်ကိုလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ လူငယ် ၃ ယောက်မှာ ၁ ယောက်က သူတို့လုံခြုံမှုအတွက် နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ စိုးရိမ်ပူပန်နေကြရကြောင်း ကုလထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းပြည်နယ်မှာ-လူငယ်-၃/) - အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူငယ် (၇) ယောက်မှာ (၁) ယောက်နှုန်းက သူတို့လုံခြုံမှုအတွက် နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ စိုးရိမ်ပူပန်နေကြရပြီး ချင်းပြည်နယ်မှာဆိုရင် လူငယ် ၃ ယောက်မှာ ၁ ယောက် နီးပါးကဒီလိုခံစား နေရ ကြောင်း ၊လုံခြုံမှုအတွက် နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ စိုးရိမ်ပူပန်မှုဟာ ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ကယားပြည်နယ် ဘက်က လူငယ်တွေမှာ ပိုအဖြစ်များတာတွေ့ရတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် ( UNDP Myanmar) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူငယ်များစွာဟာ သူတို့ရဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအတွက် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကျပ်အတည်းဖြစ်လာတယ်လို့ UNDP Myanmar ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူငယ်
- [မလေးရှားမှာ ချင်းလူငယ်တစ်ဦး မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်မှုဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/မလေးရှားမှာ-ချင်းလူငယ်-2/) - အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ Sungai Buloh မှာ အသက် (၁၇)နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်တစ်ဦးဟာ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ မနက် ၅ နာရီလောက်မှာ မိမိကိုယ်ကို ကြိုးဆွဲချအဆုံးစီရင်ပြီး သေဆုံးလျက်သူ့အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ နီးစပ်တဲ့သူတစ်ဦးက “ဒီမနက် ၅ နာရီလောက်မှာ စက်ရုံမှာရှိတဲ့ သူ့သူငယ်ချင်းတွေက အိပ်ယာကထတော့ သူ့ကိုမတွေ့လို့လိုက်ရှာတာ စက်ရုံနားမှာဘဲ သူ့ကိုယ်သူ ကြိုးဆွဲချ သေဆုံးတဲ့ အလောင်းကိုတွေ့ကြတယ် သူက မလေးရှားရောက်လာတာလည်း မကြာသေးဘူးလို့ပြောတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွားတဲ့ ချင်းလူငယ်ဟာ အသက် (၁၇) နှစ်အရွယ်ခန့်သာရှိသေးတဲ့ Chhietu Paw ဖြစ်ပြီး ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ဒါရ်လင်းကျေးရွာက မရာ(ချင်း)
- [မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်က ကလေးသူငယ်တွေကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကျောင်းတွေအားလုံး ခေတ္တပိတ်ထားမယ်](https://chinworld.org/2025/10/မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း-3/) - အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်က ကလေးသူငယ်တွေကို ဦးတည်ပြီး စာသင်ကျောင်းတွေ၊ ဘော်ဒါဆောင်တွေကို တိုက်မှုတွေကြောင့် ကြားကာလ ပြည်သူ့အခြေပြု ကျောင်းတွေ အားလုံးကို အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ကစလို့ ခေတ္တပိတ်ထားဖို့ မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အကြောင်းကြားထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းက ဝမ္မသူးကျေးရွာနဲ့ ထင်ချောင်းကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းတွေကို အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့ ညက စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကျောင်းသား ၃ ဦးနဲ့ မသန်စွမ်း အမျိုးသမီး ၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း လူအထိအခိုက် သေဆုံးမှုတွေ ရှိခဲ့သလို စာသင်ကျောင်းဆောင်အပါအဝင် နေအိမ် ၆ လုံးလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
- [မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/မင်းတပ်မြို့နယ်ကို-စစ်-2/) - အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ၊ ဝမ္မသူးကျေးရွာနဲ့ ထင်ချောင်းကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ မနေ့အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်ည ၇ နာရီဝန်းကျင်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ထင်ချောင်းကျေးရွာက ကျောင်းသား ၃ ဦးနှင့် မသန်စွမ်းအမျိုးသမီး ၁ ဦး သေဆုံးပြီး၂၀ ဦး ၀န်းကျင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ ထင်ချောင်းက ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၄ ယောက်လောက်က ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးတယ်လို့သိရတယ် လက်ရှိ ၂၀ ဦး အထိ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ သိရတယ် ဝမ္မသူးဘက်က အထိအခိုက်တော့ မရှိဘူး ကျောင်းကိုကြဲတာဆိုတော့ ကျောင်းတော့ ပျက်စီးတယ်လို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်က မင်းတပ်မြို့နယ်ထဲက
- [The Ripple Effects of the Chin Revolutionary Group Split on Border Displaced Persons](https://chinworld.org/2025/10/the-ripple-effects-of-the-chin-revolutionary-group-split-on-border-displaced-persons/) - Chin World The split within the Chin revolutionary movement has led to severe consequences for internally displaced persons (IDPs) and refugees along the border, particularly affecting humanitarian aid distribution. U Zeya, a leader at the Laungtlai Internally Displaced Persons (IDP) camp, articulated the challenging situation faced by refugees: “Before the split between the ICNCC (Interim
- [တချိန်  ချင်းပြည်မှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းပြန်လည်စတင်သည့်အခါ](https://chinworld.org/2025/10/ဇီဝစုံလင်-ချင်းတို့မြေ/) - Shein Gei Ngai ယခုမျက်မှောက်ကာလ ကမ္ဘာ့ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအများစု၌ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရရှိစေသည့်လုပ်ငန်းများအနက်လျှင်မြန်စွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသောလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့ခရီသွားလုပ်ငန်းအဖွဲ့(WTO)၏ဖေါ်ပြချက်အရ ၂၀၁၀ ခုနှစ်၊အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာခရီးသွားဦးရေ နှစ်စဉ်သန်း(၁၂၀၀)ခန့်ရှိကြောင်းဖေါ်ပြခဲ့ရာမှ ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင်ခရီးသွားဦးရေ ၃၀ ဘီလီယံထိတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်းကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂခရီးသွားလုပ်ငန်း UN Tourism ကခန့်မှန်းထားပြီး ခရီးသွားကဏ္ဍကနေနှစ်စဉ် ဝင်ငွေ အမေရိကန်‌‌ ဒေါ်လာ ၆ ထရီလီယံထိရရှိမည်ဟု‌ ဖေါ်ပြ ပါရှိပါသည်၊စီးပွားရေးအရ အလွန်အရေးပါလာသောခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံအများစုအကြားရေပန်းစားလာခဲ့ပါသည်။ သို့ရာတွင်ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ဖွံ့ဖြိုးလာသောခရီးသွားလုပ်ငန်းသည်ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအတွက်ခြိမ်းခြောက်နေသောအရာတစ်ခုလည်းဖြစ်လာကြောင်းသုတေသနပြုတွေ့ရှိထားကြရပါသည်၊သဘာဝအ‌ခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်း(Ecotourism)သည်ခရီးသွားလုပ်ငန်းများအနက် ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးမှုကိုအဓိကပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ဈေးကွက်စီးပွားရေးတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း World Conservation Union- IUCN )ကယုံကြည်လက်ခံပါသည်။ သဘာဝအခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် အခြားခရီးသွားဝန်‌ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများနှင့်လုံးဝခြားနားသည်မှာ သဘာဝဂေဟစံနစ်ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ပြီးဒေသခံပြည်သူများ၏လူမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာအကျိုးအမြတ်များရရှိစေရန်စီမံအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသဘာဝအခြေခံခရီးသွားလုပ်ငန်းအဖွဲ့မှ Ecotourism ဆိုသည်မှာမိမိကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူပြီးသဘာဝနယ်မြေအတွင်းသို့သွားရောက်ရာ၌ဒေသခံပြည်သူများ၏လူမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့်အသိပညာဗဟုသုတကိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့်အပြင် ၎င်းဒေသရှိသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အားထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ပေးသည့်ခရီးဟုအဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ကမ္ဘာတွင် ခရီးသွားအမျိုးအစားအဓိက(၃)မျိုးသုံးစားရှိပါသည်၊ ၁-သဘာဝကိုအခြေခံသည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း(Ecotourism) ၂-ယဉ်ကျေးမှုကိုအခြေခံသည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း(Cultural Tourism) ‌၃-ကျေးလက်ဒေသကိုအခြေခံသည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း(Community Based Tourism)ဖြစ်ပါသည်။ Ecotourism ချင်း‌‌တောင်တန်းးသည် ဟိမဝန္တာတောင်စွယ်နှင့်အင်ဒိုချိုင်းနားကျွန်းဆွယ်တို့ဆုံဆည်းထိစပ်ရာ
- [ပလက်ဝဒေသခံ ၁ ဦးကို ULA / AA က နှစ်ပတ်ကျော်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/ပလက်ဝဒေသခံ-၁-ဦးကို-ula-aa-က-နှစ/) - အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်။ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒလက်မေချောင်း၊ ဒလက်စာကျေးရွာနေ( ယခင် အောက်နှုံးဘူးကျေးရွာ)နေ ခူမီး (ချင်း)လူမျိုး ဦးစနီအောင်(ခ) Beung Kang ကို ၂ ပတ်ကျော်ဖမ်းဆီးပြီး မနေ့ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့နယ် ဒလက်စာကျေးရွာနေ ဦးစနီအောင်(ခ) Beung Kang ကို ဒလက်မေကျးရွာရှိ ULA/AA နယ်မြေမှူးရုံးကို လာရောက်ဖို့ နယ်မြေမှူးက ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့က ဆင့်ခေါ်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးတာတွေ လုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က ပြန်လည်လွှတ်ပေးခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ မနေ့က
- [မလေးရှားမှာ ၁ ရက်အကြာ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားကို ဒဏ်ရာနဲ့သေဆုံးလျက်ပြန်တွေ့](https://chinworld.org/2025/10/မလေးရှားမှာ-၁-ရက်အကြာ-ပျ/) - အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့၊ ပူဒူးမြို့မှာနေထိုင်တဲ့ အသက် ၄၀ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသား ဦးကော်လျာ (U Kaw Lia ) ဟာအောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က နေအိမ်ကနေထွက်ခွာပြီး ၁ ရက်အကြာ ပျောက်ဆုံးခဲ့တာဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ ညမှာ ဦးခေါင်းနောက်စေ့မှာ ဒဏ်ရာနဲ့ သေဆုံးလျက် အလောင်းကိုသာ နီးစပ်သူတွေက တွေ့ရှိခဲ့ကြတာလို့ သိရပါတယ်။ နီးစပ်သူတစ်ဦးက “ အခုသူတို့နေတဲ့ နေအိမ်နဲ့ အရမ်းကြီးမဝေးတဲ့ ဂိုထောင်လိုလို တနေရာမှာ အလောင်းတွေ့တဲ့ခါ ခေါင်းနောက်စေ့ဒဏ်ရာနဲ့ သွေးတွေ ထွက်တယ်လို့ ပြောတယ် ဆေးစစ်ချက်မရသေးတော့ ဘယ်လိုကြောင့်လဲဆိုတာ အတည်ပြုလို့ မရသေးပေမယ့် အရိုက်ခံရတာလို့ ယူဆကြတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ တစ်ရက်အကြာ ပျောက်ဆုံးခဲ့သူ
- [တရားမဝင်နေထိုင်မှုနဲ့ ဖမ်းခံရတဲ့ ချင်းအမျိုးသား ၁၁ ဦးရဲ့ အမူကိုမနက်ဖြန် တရားရုံးတင်မယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/10/တရားမဝင်နေထိုင်မှုနဲ့-ဖ/) - အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်။ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ပါဟန်းပြည်နယ်၊ Raub မြို့နယ်မှာ တရားမဝင်နေထိုင်မှုနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ချင်းလူမျိုးအမျိုးသား ၁၁ ဦးရဲ့အမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့ မှာ တရားရုံးတင်မှာဖြစ်တယ်လို့ မလေးရှား မြန်မာ လူမူရေးအသင်း (MMA) ရဲ့ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ အဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ချင်းအမျိုးသား ၁၁ ဦးတို့ဟာ မင်းတပ်မြို့နယ်က ၆ ဦး၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်က ၃ ဦး၊ ပလက်ဝမြို့နယ်က ၂ ဦးတို့ဖြစ်ပြီး အဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ အထောက်အထားရှိသူ ကုလ UN ကဒ်ကိုင်ဆောင်ထားသူ ၃ ဦးသာရှိပြီး ကျန်
- [ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ကွဲခြင်းနှင့် ချင်းစစ်ရှောင်ပြည်သူများအပေါ်သက်ရောက်တဲ့ ကယက်](https://chinworld.org/2025/10/ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့-က/) - DonBosco “ICNCC နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ မကွဲခင်တုန်းက အခြေအနေဟာ အေးအေးဆေးဆေးရှိတယ်။ကျနော်တို့လည်း အဖွဲ့အစည်းတွေဆီက ပညာရေးနဲ့ လူသားစာနာအထောက်အကူနှစ်မျိုးလုံးပုံမှန်ရတယ်။ အကွဲအပြဲဖြစ်ပြီးကတည်းက အထောက်ပံ့တွေ လုံး၀ရပ်ဆိုင်းသွားတယ်” အဆိုပါစကားကတော့ လောင်တလိုင်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းမှ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူဦးဇေယျရဲ့ ဒုက္ခသည်များကြုံတွေ့ရတဲ့အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောတဲ့စကားဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းတော်လှန်ရေး အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကွဲပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ချင်းပြည်ကောင်စီကို ထောက်ခံတဲ့စခန်းတွေက အထောက်အပံ့ရ နေသေးတာမျိုးရှိလျှင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နဲ့နီးစပ်တဲ့ နေရာမျိုးမှာမည်သည့်အထောက်ပံ့မှ မရတော့တဲ့အနေအထားမျိုး စသည်ဖြင့် ကြုံလာရပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဒုက္ခသည်စခန်းတွေ အတွက် အများကြီးအကြပ်အတည်းပိုဖြစ်လာတယ်လို့သူကဆိုပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံဖက်ခြမ်းသို့ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ရတဲ့ဒုက္ခသည်များရဲ့ အထောက်အပံ့ရရှိမှုအခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သုတေသနပြုလုပ်တဲ့ Exile Hub အဖွဲ့ကတော့ထောက်ပံ့ကူညီမှုကိစ္စများ ဟာ နိုင်ငံရေးဆန်လာတယ်လို့ထောက်ပြပါတယ်။ ဒုက္ခသည်နှင့်နေရပ်စွန့်ခွါပြည်သူနှစ်ရပ်လုံးရဲ့ အနေအထားမှာ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ဇာတိရပ်ရွာကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်သည် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ ( Chin Brotherhood) (သို့)
- [မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူငယ်ကျောင်းထွက်နှုန်း အများဆုံးရှိတဲ့ ဒေသထဲ ချင်းပြည်နယ်ပါဝင်](https://chinworld.org/2025/10/မြန်မာနိုင်ငံမှာ-လူငယ်က/) - အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူငယ်ကျောင်းထွက်နှုန်း အများဆုံးရှိတဲ့ ပြည်နယ်နဲ့ တိုင်းဒေသထဲမှာချင်းပြည်နယ်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP Myanmar ) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ တွေ့ရပါတယ်။ အသက် ၁၈ ကနေ ၂၄ နှစ်အကြား လူငယ် လေးဦးတွင် သုံးဦး ( လူငယ် ၅ သန်းကျော်) ဟာ ပညာရေး ဒါမှမဟုတ် သင်တန်းတစ်ခုခုတွင် တက်ရောက်နေခြင်း မရှိတော့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်နေ လူငယ်တွေဟာ အတားအဆီးအမျိုးမျိုးကို ပိုမိုရင်ဆိုင်နေရပြီး တနင်္သာရီ၊ ချင်း၊ ကရင်နဲ့ စစ်ကိုင်းတို့တွင် ကျောင်းထွက်နှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်နေတယ်လို့လည်း UNDP Myanmar ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
- [စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဟားခါးမြို့နယ်နဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၄ သောင်းနီးပါးရှိ](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ကော်မရှင်-ကျင်းပမယ့်/) - ေအာက်တိုဘာလ ၅ ရက်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂၈) ရက်နေ့မှာ စစ်ကော်မရှင် ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲပထမအသုတ်မှာ စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်မြို့များဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့များပါ၀င်ပြီး မြို့နယ် ၂ ခုပေါင်းမှာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၉၈၉၉ ဦးရှိတယ်လို့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းအရသိရပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ စာရင်းအရ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ မဲပေးနိုင်သူ ၂၇,၄၇၅ ဦး၊ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ၁၂,၄၄၂ ဦးရှိတယ်လို့ဖော်ပြပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း ၃၉၆၉၆ ဦး ရှိခဲ့ပြီး ယခု ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၂၇,၄၇၅ ဦး ရှိတယ်လို့ဖော်ပြတဲ့ အတွက် ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကာလမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဦးရေနှင့်ယှဥ်လျှင် ၆၉.၂၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ
- [နောက်ဆုံးပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ အောင်လအန်ဆန် အလဲထိုးနိုင်ပွဲနဲ့ အဆုံးသတ်](https://chinworld.org/2025/10/နောက်ဆုံးပွဲမှာ-မြန်မာဖ/) - အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်။ မြန်မာ MMAကစားသမား ကချင်တိုင်းရင်းသား အောင်လအန်ဆန်ဟာ ကစားသမားဘဝသူ့ရဲ့နောက်ဆုံးပွဲမှာ ဆွီဒင်နိုင်ငံသား ဇီဘက်တီယန်ကာဒက်စတမ်ကို ဒုတိယအချီမှာ အလဲထိုးအနိုင်ယူပြီး ကစားသမားဘဝကို လှလှပပ အဆုံးသတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အောင်လအန်ဆန်ဟာ ကစားသမားဘဝသူ့ရဲ့နောက်ဆုံးပွဲအခုပွဲကို ONE Fight Night 36 ရဲ့ ဒုတိယခေါင်ပွဲ မစ်ဒယ်ဝိတ်တန်း MMAပွဲစဉ်အဖြစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်မနက်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့က Lumpinee Stadium မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ အောင်လအန်ဆန်ဟာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှာ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၈ ရက်မှာ ONE Championship ပထမဆုံးပွဲ ထိုးသတ်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာဖိုက်တာ အောင်လအန်ဆန် ဟာ ONE Championship လက်အောက် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါးအတွင်း
- [စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို လှူဒါန်းပေးဖို့ နှုတ်ဆက်ပွဲမှာ ပြောသွားတဲ့ မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် အောင်လအန်ဆန်](https://chinworld.org/2025/10/စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့-မြန်/) - အောက်တိုဘာလ (၄) ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ မှာ အောက်တိုဘာလ (၄) ရက်နေ့ က ကျင်းပတဲ့ ONE Fight Night ပွဲစဉ်မှာ မြန်မာ့ဂုဏ်ဆောင် Burmese Python ကချင်တိုင်းရင်းသား အောင်လအန်ဆန်က သူ့ရဲ့ အားကစားသမားဘ၀ ပြိုင်ပွဲရဲ့ နောက်ဆုံးပွဲအဖြစ် ဆွီဒင်ဖိုက်တာ ဇဘက်ဇရှန် ကာဒက်စတမ် ကို ဒုတိယအချီမှာပဲ အလဲထိုးအနိုင်ယူခဲ့ကာ ပြိင်ပွဲပြီးတဲ့နောက် အောက်လအန်ဆန်းက မြန်မာပြည်မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကိုလှူဒါန်းပေးဖို့ ပရိတ်သတ်ကို အခုလို မေတ္တာရပ်ခံစကားပြောခဲ့ပါတယ်။ “ဒီနေရာမှာရှိတဲ့ လူတိုင်းကိုရော၊ မြန်မာပြည်မှာရှိတဲ့ လူတိုင်းကိုပါ ကျွန်တော် မေတ္တာရပ်ခံချင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးပြုပြီးတော့၊ သင့်မှာ ပိုလျှံတဲ့ ငွေကြေးလေးတွေရှိမယ်ဆိုရင်၊ ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရသူ (IDP) တွေအတွက် လှူဒါန်းပေးပါ။ IDP တွေကို ကျေးဇူးပြုပြီး
- [လေးမြို့ချင်း ရှင်းတမ်း](https://chinworld.org/2025/10/လေးမြို့ချင်းရှင်းတမ်း/) - By အောင်မြင့် လေးတူချင်းနဲ့ လေးမြို့ချင်းမတူကြောင်း ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ လေးမြို့ချင်း ဆိုတာကို စာအုပ်စာတမ်းများမှာ တွေ့လာရပါတယ်။ ရခိုင်မှာ “လေးမြို့” ၊ ချင်းမှာ “လည်မျို” အစ။ ဒီနေ့မှာတော့ “လေးမြို့ချင်း” နဲ့ပတ်သက်ပြီး အနည်းငယ် တင်ပြပါမယ်။ ချင်း(၅၃)မျိုး ထဲမှာ “လေးမြို့”(Laymro) ဆိုပြီး အမှတ်စဉ်(၄၀)မှာ ပါဝင်တာကို အားလုံးသိကြ ပါတယ်။ လေးမြို့ဆိုတာက ရခိုင်လူမျိုးတွေက မြောက်ဦးမြို့နဲ့ (၅)ခန့်အကွာ မြစ်ရဲ့ ဟိုဘက်၊ ဒီဘက် အနီးအနားမှာ ရခိုင်ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးက မြို့လေးမြို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့လို့ လေးမြို့မြစ်ဆိုပြီး ခေါ်သွင်ခြင်းခံရသလို၊ လေးမြို့ခေတ်ဆိုပြီးလည်း ရခိုင်ဘုရင်ခေတ် တစ်ခေတ် ပေါ်ထွန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မတူပီမြို့နယ်က ချင်းတွေကတော့ ဗမာလို “လည်မျို” လို့ပဲ ခေါ်ကြပါတယ်။ အဲဒီချောင်းမှာ ရှိတဲ့ သတ္တဝါ
- [မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များအရေး အဖြေရှာပြင်ဆင်မှုများအတွက် အစည်းအဝေးကျင်းပခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/10/မလေးရှားရောက်-ချင်းဒုက-2/) - အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်။ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များအရေး အဖြေရှာပြင်ဆင်မှုများအတွက် မလေးရှားရောက်ချင်းစု‌ပေါင်းအဖွဲ့ (ACR, CRC, DAI နှင့် FRO) မှ ၄ ဖွဲ့ပူးပေါင်း ဦးဆောင်ပြီး နိုင်ငံတကာချင်းအဖွဲ့စည်းခေါင်းဆောင်များ၊မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း အသင်းတော်နှင့်ချင်းအဖွဲ့စည်းခေါင်းဆောင်များအားလုံးတွေ့ဆုံတဲ့ ၂ ရက်ကြာ အစည်းအဝေးကို အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နဲ့၂ ရက်နေ့မှာ ကွာလာလမ်ပူ မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့ကြတယ်လို့ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အစည်းအဝေးရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က လတ်တလော ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အထောက်ပံ့များလျှော့ချခံနေရသည့် UNHCR ၏အခြေနေများနှင့် ချင်းဒုက္ခသည်များအရေးအဖြေရှာပြင်ဆင်မှုများအတွက်အဓိကထားဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့်အပြင်သ‌ ဘောတူဆွေးနွေးချက်များပတ်သက်ပြီးလည်း UNHCR ကိုဆက်လက်သွားရောက်တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အစည်းဝေးကြီးကို UK မှ ဆရာ Jeremy Hoipangs နှင့် USA နိုင်ငံမှ
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ် အမ်ပုံရွာ နဲ့ စံအိမ်နူးရွာကြား လမ်းပျက်စီးခဲ့လို့ ဒေသခံတွေအခက်အခဲ ကြုံနေကြရ](https://chinworld.org/2025/10/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်-အမ်ပု/) - အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် အမှတ် (၅) ဒေသ အမ်ပုံရွာနဲ့ စံအိမ်နူးကျေးရွာအကြား လမ်းပိုင်းတွေ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခဲ့လို့ မြေပြိုပြီး လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေတယ်လို့ အမှတ် - ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြေပြိုပြီး လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေတဲ့ လမ်းဟာ စံအိမ်နူး၊ ခိတော်ရွာ၊ မဆွီးတွီရွာ၊ တုံငယ်ရွာ၊ လှလောင်းပန်းကျေးရွာက ဒေသခံပြည်သူတွေ စားနပ်ရိက္ခာသယ်ယူရာမှာ အဓိကအသုံးပြုတဲ့ လမ်းပိုင်းတွေဖြစ်ပြီး အခုလို လမ်းပိုင်းပျက်စီးမှုကြောင့် ဒေသခံမိဘပြည်သူတွေ အခက်ခဲဖြစ်နေကြတယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဆိုပါ လမ်းပိုင်းပျက်စီးနေမှုတွေကို အမှတ် - ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကြိုးစားနေပြီဖြစ်ပြီး ရပ်နီးရပ်ဝေးရှိ မိဘပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း ဝိုင်းဝန်းပံ့ပိုးကူညီပေးကြဖို့ကိုလည်း အမှတ် - ၅ ဒေသပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က
- [ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့မှာ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းတွေ စတင်ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/10/ဟားခါးမြို့နဲ့-တီးတိန်မ/) - အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့ရဲ့ အဓိက လမ်းဘေးနေရာတွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၁ အတွက် မဲဆန္ဒရှင် စာရင်းတွေကို စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ကစလို့ စတင် ကပ်ထားနေပြီလို့ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ ကပ်တယ်လို့တော့ ကြားတယ် ကိုယ်တိုင်တော့ မမြင်သေးဘူး ဒီကနေ့ မနက်ကလည်း ရဲတွေ စစ်သားတွေ လမ်းမကြီးတလျှောက် တလုံးမှာ ရှိနေကြတယ်” လို့ Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ "စကောလမ်းဈေး မှာ မဲစာရင်း ကပ်နေပြီ။ ကိုယ်တိုင် သွားပြီး ကြည့် ဖြစ်တယ်။ မြို့မ ဈေးမှာ လည်း ကပ်ထားပြီ လို့ ပြောကြတယ်။ မကြည့် ဖြစ်သေးဘူး"
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ စက်တင်ဘာ ၁ လအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ၅၀၁ ဦး ထက်မနည်း ဖမ်းဆီးခံရ](https://chinworld.org/2025/10/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-စက်တ/) - အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလ (၁) လ အတွင်း တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၅၀၁ ဦးထက်မနည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ မလေးရှား - မြန်မာ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့(MMA)ရဲ့ ဒီကနေ့ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ ၁ လအတွင်း မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း နဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ တိုင်ကြားမှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၂၉၆၃ ဦးထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ၅၀၁ ဦး ပါဝင်ပြီး လက်ရှိဖမ်းဆီးခံရတဲ့ စာရင်းဟာ MMA အဖွဲ့ရဲ့ စုစောင်းရသလောက်သာဖြစ်ပြီး ဒီထက်ပိုပြီး များနိုင်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ အဖမ်းဆီးခံရချိန် အခက်ခဲရောက်နေသူတွေ ၊ တရားရုံးရင်ဆိုင်နေရသူတွေ၊ ရှေ့နေအခက်ခဲရှိသူတွေ၊
- [စစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း ချင်းပြည်နယ်မှာ အရပ်သား ၁၀၁ ဦး သေဆုံးခဲ့](https://chinworld.org/2025/10/စစ်အုပ်စုရဲ့-လေကြောင်းန/) - အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ထိစစ်အုပ်စုရဲ့ လေကြောင်းနဲ့ လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ်မှာ သေဆုံးသူလူဦးရေ ၁၀၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (AAPP) ရဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (AAPP) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံတဝန်း စစ်အုပ်စုရဲ့လေကြောင်း၊ လက်နက်ကြီး တိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေ ၃၀၂၃ ဦး သေဆုံးခဲ့တာကို အမည်နဲ့တကွ အတည်ပြုနိုင်သလို အတည်ပြုရန် လိုအပ်နေတဲ့ သေဆုံးသူ အနည်းဆုံး ၂၆၉၀ ဦးဝန်းကျင်ခန့်ကိုလည်း
- [သူကြီးဟောင်း အဖြစ်မှ အမတ်လောင်း](https://chinworld.org/2025/09/သူကြီးဟောင်း-အဖြစ်မှ-အမတ/) - ဘကြီး ဦးကန့်လန့် မြို့တက်ရင် မထင်တဲ့ဟာတွေ ပါလာ တတ်သည်။ တောထဲကနေရတဲ့ အသီးအရွက်တော့ မဟုတ်။ သိစရာ၊ မှတ်စရာတွေ ဖြစ်သည်။ ဦးကန့်လန့် က တကယ့် နာမည် အရင်းတော့ မဟုတ်။ နာမည် အရင်း က ချင်း နာမည်ဖြစ်သည်။ ဦးကပ်လန့် ဖြစ်သည်။ စကားပြောရင် ကန့်လန့်ကျတာ များတော့ ဦးကန့်လန့် ဟု ခေါ်ကြရာ နာမည်ရင်းပင် ပျောက်သွားသည်။ ဒီတခေါက် မြို့တက်လာတော့ ကိုယ်လို လူငယ်တွေ တသိုက် သူ့ကို လက်ဖက်ရည်တိုက် ပြီး စကား နှိုက်ခဲ့ ရပြန်ပြီ။ ဦးကန့်လန့် ကတော့ အနှိုက်မခံ ကိုယ့်ဘက်ကို ပြန်လာ နှိုက်လိုက်သည်။ “ဒီရက်ပိုင်း ဘာ သတင်း ထူးလဲဗျ” “ဟ၊
- [တီးတိန်မြို့နယ် လဲဇန်ရွာသား ၁၀ ဦး ကို PDA မှ စစ်သင်တန်းတက်ရန် ခေါ်ဆောင်](https://chinworld.org/2025/09/တီးတိန်မြို့နယ်-လဲဇန်ရွ/) - စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မနက်တွင် တီးတိန်မြို့နယ် Lezang ရွာသား လူငယ် ၁၀ ဦးကို Chinland Council အဖွဲ့ဝင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ် အခြေစိုက် People Defense Army (PDA) မှ စစ်သင်တန်း တက်ရောက်ရန် အတင်းအဓ္ဓမ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ် လို့ Lezang ရွာသား တစ်ဦး ထံမှ သိရပါတယ်။ “PDA တပ်ဖွဲ့ တွေက စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ရောက်လာတယ်။ လူငယ်တွေကို ဆင့်ခေါ်ပြီး စစ်သင်တန်းတက်ဖို့ မဲနှိုက်ခိုင်းလိုက်တယ်။ မဲပေါက်တဲ့ သူ ၁၀ ဦးကို စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်မှာ ရွာကနေ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တယ်”
- [မလေးရှားထောင်ထဲမှာ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး တီဘီရောဂါနဲ့ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မလေးရှားထောင်ထဲမှာ-ချင်/) - စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ Sungai Buloh ထောင်ထဲမှာ အကျဉ်းကျနေတဲ့ အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အဆုတ် တီဘီရောဂါနဲ့ ကွယ်လွန်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ သေဆုံးသွားသူဟာ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ Lovai ကျေးရွာဇာတိက မရာချင်းအမျိုးသား အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် U Saung Saung လို့လည်း သိရပြီး မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေရင်း တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနဲ့ ထောင်ကျပြီး အခုလို ထောင်ထဲမှာဘဲ သေဆုံးခဲ့ရတာလို့လည်း သိရပါတယ်။ မလေးရှားရောက် ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးက “ ထောင်ထဲ ဖျားနာနေချိန် ၊ ဆေးကုသခွင့် ရမရတွေနဲ့ ပက်သက်ပြီး ကျနော်လည်း သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေကို မေးကြည့်သေးတယ် သူတို့လည်း
- [ပလက်ဝမြို့ကို ဒီကနေ့ စစ်ကောင်စီကလေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ အမျိုးသမီး ၂ ဦးသေဆုံး၊ဒဏ်ရာရသူများစွာရှိနေ](https://chinworld.org/2025/09/ပလက်ဝမြို့ကို-ဒီကနေ့-စစ်/) - စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ကို ဒီကနေ့စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက် နေ့လည် ၁၂ နာရီခွဲအချိန်မှာ စစ်ကောင်စီက ဂျက်လေယာဥ်နဲ့ ပေါင် ၅၀၀ ဗုံး ၃ လုံး ကြဲချခဲ့တဲ့အတွက်အမျိုးသမီး ၂ ဦးသေဆုံးကာ၊ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူများစွာရှိနေတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတချို့ကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့ရှိဒေသခံများကို Chin World Media အနေဖြင့် ဒီကနေ့ ကြိမ်ဖန်များစွာဆက်သွယ်ပေမယ့် လက်ရှိအချိန်အထိ မေးမြန်းမရသေးပါ။ ပလက်ဝသတင်းတွေရေးသားဖော်ပြတဲ့ We Love Paletwah Page ရဲ့သတင်းမှာ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက "ပစ်တာက ၃ လုံးပါ။ ၁၂ နာရီခွဲ တစ်လုံး နောက် ၅ မိနစ်လောက်မှာတစ်လုံး နောက် ၁၂ နာရီ ၄၀ မှာ တစ်လုံး လာပစ်သွားတာပါ။ အမျိုးသမီးနှစ်ယောက်
- [ကလေးမြို့နယ် ကြံသာကျေးရွာ တိုက်ပွဲ အတွင်း CDF-KKG မှ ရဲဘော် ၂ ဦး ကျဆုံး](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့နယ်-ကြံသာကျေး-2/) - စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်။ Chinland Defense Force (Kalay-Kabaw-Gangaw) တပ်ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ကြံသာရွာကို စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ စစ်တပ်မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် ခဲ့တာကြောင့် CDF-KKG ရဲ့ဘော် ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ် လို့ CDF-KKG အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များ အရ သိရှိရပါတယ်။ CDF-KKG ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များမှာ တပ်ရင်း (၂) မှ ရဲဘော် Van Ro Thang (ခ) ချင်းလေး ဟာ ကြံသာရွာ တိုက်ပွဲမှာ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီး ဆေးကုသမှု ခံယူစဉ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း၊
- [၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်သည် နောက်တကြိမ်ကျင်းပမည့် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပေါ်ထွက်လာချိန်အထိ တရားဝင်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း NLDပါတီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/၂၀၂၀-အထွေထွေရွေးကောက်ပွ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်သည် နောက်တကြိမ်ကျင်းပမည့် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပေါ်ထွက် လာချိန်အထိ တရားဝင်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း ယနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD)ပါတီက ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်သူတို့သည် ထိုအချိန်က ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကို ရင်ဆိုင်ပြီး မိမိတို့ဆန္ဒကို ရဲရင့်စွန့်စား ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြကာ နိုင်ငံတကာသံတမန်များ၊ ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများကလည်း လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပါသည်။ ရွေးကောက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားပြီး အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် အာဏာရှိသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကလည်း ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာပြီးဖြစ်သည့်အတွက်၊ ထို ၂၀၂၀ အထွေထွရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်သည် နောက်တကြိမ်ကျင်းပမည့် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ပေါ်ထွက် လာချိန်အထိ တရားဝင်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း
- [ကလေးမြို့မှ  ချင်းတောင်သို့ ဆန်တင်ပို့ခွင့် စစ်ကောင်စီကန့်သတ်မှု ၁ နှစ်ကျော်ကြာလာသောအခါ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့မှ-ချင်းတောင်-4/) - ကိုဇံ (ချင်းတောင်) ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ စစ်တပ်ကနေ ကလေးမြို့မှ ချင်းပြည်နယ်သို့ ဆန် သယ်ဆောင်ခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့တာ ၁ နှစ် ပြည့်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ မနှစ်၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့က စပြီး စားနပ်ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါး၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်း စတာတွေကို ကလေးမြို့ ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်များကနေ ချင်းပြည်နယ်ဘက်သို့ သယ်ဆောင်ခွင့် စတင် ပိတ်ပင် ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ တခြား ကုန်ပစ္စည်းတွေ သယ်ဆောင်ခွင့် ပိတ်ပင် တာမျိုး မလုပ်တော့ ပေမယ့် ဆန်ကိုတော့ ဆက်လက် ပိတ်ပင်ခဲ့ ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ
- [ချင်းညီနောင်ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အားလုံးကို တားမြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ချင်းညီနောင်ထိန်းချုပ်/) - စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းညီနောင်ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု အား လုံးကို တားမြစ်တဲ့အကြောင်း ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်က လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီး ပြည်သူလူထု သဘောဆန္ဒမပါဘဲ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ဖန်တီးပြုလုပ်ခြင်းဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ပြည်သူလူထုရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို အတင်းအဓမ္မ ရယူကြိုးစားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ကြိုးပမ်းနေစဉ်ကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေ ဆက်လက်ဖမ်းဆီးထားခြင်း၊ နိုင်ငံတဝှမ်းလုံးရှိ အရပ်သားပြည်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကဲ့သို့ တင်းကြပ်တဲ့ ဥပဒေတွေ ချမှတ်ထားခြင်းနဲ့ ပြည်သူကိုယ်စားပြုတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ မပါဝင်ခြင်းတို့ကြောင့်
- [Chin Artists Association တစ်နှစ်ပြည့် အခမ်းအနား ရန်ကုန်မှာ ကျင်းပ](https://chinworld.org/2025/09/chin-artists-association-တစ်နှစ်ပြည့်-အခမ်းအန/) - စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းအနုပညာရှင်များအသင်း(Chin Artists Association)တစ်နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ Hotel Yangon မှာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပွဲတက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ကာတွန်းဆရာ လိုင်းလုဏ်က “ဒီChin Artists Association ကတော့ ၂၀၂၄ မှာစပြီးတော့လုပ်ခဲ့တယ် ၂၀၂၅ ကြတော့ ၁ နှစ်ပြည့် အခမ်းအနားဖြစ်တယ် ကျနော်သိသလောက်တော့ သူတို့တွေထဲမှာ Chin Artists ဆိုတဲ့နေရာမှာ အဆိုတော်တွေ ပိုများတယ် ဒါလည်း ပါဝင်မှုနဲ့ ဆိုင်မယ်လို့ထင်ပါတယ် အဆိုတော်ပိုများတယ် ပြီးတော့ မော်ဒယ် များတယ် နောက်ပြီး ကဗျာဆရာတို့တော့ ရှိတော့ရှိတယ် ဒါပေမယ့်လို့ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးသိတဲ့ ကဗျာဆရာလိုမျိုး ၊ စာရေးစာလိုမျိုး အဲလိုမျိုးတော့ ထဲထဲဝင်ဝင်ပါဝင်တာ
- [အိုင်းဒီးရဲ့ “သစ်ရွက်နီရောင်ပြေးလေးတွေ” ကဗျာစာအုပ် စတင်ဖြန့်ချိ](https://chinworld.org/2025/09/အိုင်ဒီးရဲ့-သစ်ရွက်နီရ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ချင်းလူမျိုး ကဗျာဆရာမ Anna Biak Tha Mawi (ခ) အိုင်းဒီး ရဲ့ “သစ်ရွက်နီရောင် ပြေးလေး တွေ” ကဗျာစာအုပ်ကို နှစ်ကာလစာပေစာအုပ်တိုက် ကနေ စတင်ဖြန့်‌ဝေလိုက်ပြီဖြစ်တယ်လို့ စက်တင်ဘာလ (၂၅) ရက်နေ့မှာ ကြေညာထားပါတယ်။ စာမျက်နှာ ၁၇၄ မျက်နှာ နဲ့ ရောင်စုံပန်းချီ ၂၂ မျက်နှာပါတဲ့ ကဗျာစာအုပ်မှာ စက္ကူအမျိုးအစား - ခရင်မီဖြစ်ပြီး ကဗျာရေးသားသူ အိုင်ဒီးကိုယ်တိုင်ရေးဆွဲတဲ့ ရောင်စုံပန်းချီများဖြင့်ပုံဖော်ထားပြီး ချင်းနဲ့မြန်မာဘာသာ နှစ်ခုဖြင့်ထုတ်‌‌‌၀ေတာဖြစ်ပါတယ်။ ကဗျာစာအုပ်မှာ အပိုင်း (၉) ပိုင်းပါရှိတယ်လို့ဖော်ပြထားပြီး မြန်မာဘာသာနဲ့ရေးထားတဲ့ ကဗျာတွေကို ချင်း(လိုင်) ဘာသာဖြင့် ချင်းစာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ Salai Tial Awi Thang ကဘာသာပြန်ဆို ထားတယ်လို့သိရပါတယ်။ အခုစာအုပ်ဟာ
- [ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ အနေဖြင့် ချင်းပြည်နယ်မှာ နေရာအားလုံး အပြည့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် နာမည်စာရင်းတင်သွင်း](https://chinworld.org/2025/09/ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါ-5/) - စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC) အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ရွေးကောက်ပွဲ ပြုလုပ်မည့် မဲဆန္ဒနယ် အားလုံး အလစ်လပ်မရှိ ဝင်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲများသို့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်စာရင်း တင်သွင်းထားကြောင်း ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီဥက္ကဌ ဦးစိုးထက် ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပနိုင်တဲ့ မြို့နယ် လေးမြို့နယ် အတွက် တော့ တင်လို့ မရဘူး။ ကျန်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရှိ မဲဆန္ဒနယ် အားလုံးမှာ ဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ဖို့ ပါတီကနေနဲ့ အမည်စာရင်း တင်သွင်း ထား ပါတယ်” NCC ပါတီ ဥက္ကဌ ဦးစိုးထက်မှ Chin World Media ကို ပြောကြား ခဲ့ပါတယ်။ အမည်စာရင်း တင်သွင်းသည့်
- [ဒိုင်ရ်ဒေသမှာ ရာသီတုပ်ကွေးကြောင့် ဖျားတဲ့ လူနာ ဆက်လက်များနေသေးပြီး ဆေးဝါးအခက်အခဲနဲ့လည်း ကြုံနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြော](https://chinworld.org/2025/09/ဒိုင်ရ်ဒေသမှာ-ရာသီတုပ်က/) - စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ် အစပ်တွေမှာတည်ရှိတဲ့ ဒိုင်ရ်ချင်းမျိုးနွယ်စုတွေနေထိုင်တဲ့ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ် (၂) မှာ ရာသီတုပ်ကွေး ကြောင့် ဖျားနာတဲ့ လူနာ ဆက်လက်များနေပြီး ဆေးဝါးအခက်အခဲ လည်းရှိနေကြတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။ ဒိုင်ရ်ဒေသမှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက “လူသေဆုံးမှုတော့ မရှိတော့ဘူး ဒါပေမယ့် အဖျားအနာက တောက်လျှောက်များနေကြတုန်းဖြစ်တယ် တချို့မဖျားသေးတဲ့သူတွေ ဖျားနာကြတာပေါ့ ကူးစက်တဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့ ဖျားနာပြီးသူတွေတချို့က သက်သာကြပြီ လက်ရှိ ဆေးဝါးတွေ သယ်ယူစရိတ်တွေကြောင့် လေး ၊ ငါးဆလောက်ပေးဝယ်ပြီး ဆေးကုသပေးနေရတော့ မလွယ်ဘူး ဆေးဝါးအခက်ခဲဖြစ်တယ် ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးဘက်ကိုလည်း တင်ပြထားတာတွေတော့ ရှိတယ် အဖျားအနာတွေက မကျသေးဘူးဆိုတော့ အဓိကတော့ ဆေးဝါး ရရှိဖို့အခက်ခဲတော့ ရင်ဆိုင်နေရတယ်”
- [ကလေးမြို့နယ် ကြံသာကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့နယ်-ကြံသာကျေးရ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကလေးမြို့နယ်၊ကဘော်၊မ ေကွးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တွေမှာ အဓိကစစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force (Kalay-Kabaw-Gangaw) CDF -KKG ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း ကြံသာကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေက စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်ထိန်းချုပ်လိုက်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေထံကနေ သိရှိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးပြောတာက “၂၀ ရက်နေ့ မနက်က ပါသွားတာ စကစတွေက ခွဲပြီး ပတ်ဝင်လာတာ ဒရုန်းနဲ့ ဖိအားပေးချိန် ကိုယ့်ဘက်က ပစ်အားလျော့ချိန် ရွာထိပ်ပိုင်းကနေ ပြည်သူ့စစ်တွေကို ရှေ့ကတက်ခိုင်းပြီး အလုံးအရင်းနဲ့ ဖောက်ဝင်လာတာ KKG တပ်ရင်း (၇) ဘက်က တစ်ဦးကျ၊ တစ်ဦး အရှင်ဖမ်းခံရတယ် လက်ရှိ ကြံသာထဲမှာ မိုင်းထောင်တာ ကာကင်းထုတ်၊ တပ်စွဲဖို့ ပြင်နေကြတယ်” လို့
- [စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့၀င် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အပတ်စဥ် ၁ မှ ဒု-တပ်ကြပ် တစ်ဦး လက်နက်နှင့်တကွ တမူးခရိုင် အမှတ်(၂)တပ်ရင်းထံသို့ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/09/စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့၀င်-ပြ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်၊ ကသည်းတပ်၊ SNA တပ်တို့ဖြင့် အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားသော ကျွန်းပင်သာရွာရှိ ခ.မ.ရ(၃၄၇)မှ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အပတ်စဥ် ၁ မှ ဒု-တပ်ကြပ် သန့်ဇင်ဦးဟာ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ တမူးခရိုင် အမှတ်(၂)တပ်ရင်းထံ သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့မှာ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့ အတူ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင်အမှတ် ပစ/၁၀၄၅၉၇၊ စစ်ပညာသင်တန်း အပါတ်စဉ် ၁/၂၀၂၄ ဖြစ်တဲ့ သန့်ဇင်ဦးဟာ ၈ လပိုင်း၊ ၃ ရက်နေ့တွင် MA-11 (၁)လက်၊ ကျည်ဘောက် (၁)ခု၊ ၅.၅၆ ကျည်
- [မင်းတပ်မြို့ပေါ် မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့ အရပ်သားနေအိမ် ၇ လုံးပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မင်းတပ်မြို့ပေါ်-မှာ-လေက/) - စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့ပေါ် ၂ နေရာကို မနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ညက စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံး ၄ လုံးကြဲပြီး လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်သွားလို့ အရပ်သားနေအိမ် ၇ လုံးထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံ HKL Mindat ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ မနေ့စက်တင်ဘာ ၂၁ ည ၉ နာရီ ၄၂ မိနစ် အချိန်မှာတစ်ကြိမ် နဲ့ ၉ နာရီ ၅၀ မိနစ်အချိန်မှာနောက်တစ်ကြိမ် ဂျက်ဖိုက်တာ ၂ စီးနဲ့ မင်းတပ်မြို့ပေါ် စံပြရပ်ကွက်ထဲက ၂ နေရာကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်သွားတာလို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့ပေါ် ၂ နေရာကို နေပြည်တော် အေလာလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ ၂
- [CDF – Daai တည်ထောင်တဲ့ ၄ နှစ်ပြည့်မှာ CDF – Mindat နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း CDF – Daai ဖော်ပြ](https://chinworld.org/2025/09/cdf-daai-တည်ထောင်တဲ့-၄-နှစ်ပြည/) - စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်။ ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ( ဒိုင်ရ်) Chinland Defense Force-Daai ( CDF – Daai ) တည်ထောင်တဲ့ ၄ နှစ်ပြည့်တဲ့ နေ့ မနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ CDF – Mindat နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ကို ကျေးဇူးတင်တဲ့အကြောင်း CDF – Daai ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ CDF – Daai ဖြစ်ပေါ်လာစေရေးအတွက် ပထမဆုံး အပတ်စဉ် (၁) နဲ့ အပတ်စဉ် ၂ တို့တွင် စစ်ပညာသင်ကြားပေးခဲ့တဲ့ CDF – Mindat ကို အထူးကျေးဇူးတင်တဲ့အကြောင်း နဲ့ CDF
- [တစ်နိုင်ငံလုံးဝင်ပြိုင်မည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ အတွက် မဲဆန္ဒနယ်အားလုံးရဲ့ ထက်ဝက် အစား လေးပုံ တစ်ပုံမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှု မပြုနိုင် ဆိုတဲ့အချက်ကို ပြင်ဆင် ပြဋ္ဌာန်း](https://chinworld.org/2025/09/တစ်နိုင်ငံလုံးဝင်ပြိုင/) - စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ တစ်နိုင်ငံလုံးဝင်ပြိုင်မည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ အတွက် မဲဆန္ဒနယ်အားလုံးရဲ့ ထက်ဝက် အစား လေးပုံ တစ်ပုံမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှု မပြုနိုင် ဆိုတဲ့အချက်ကို အမျိုးသား ကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီက စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်မှာ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၊ ပုဒ်မခွဲ (က) ၊ ပုဒ်မခွဲငယ် (၁) မှာ ပြည်ထောင်စု တစ်ဝန်းလုံးမှာ စည်းရုံးမယ့် ပါတီဖြစ်ပါက အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊အမျိုးသားလွှတ်တော် နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒါမှမဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် (တိုင်းရင်းသား လူမျိုးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် မဲဆန္ဒနယ် အပါအဝင်) မဲဆန္ဒနယ်အားလုံးရဲ့ ထက်ဝက်မှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှု မပြုနိုင် ဆိုတဲ့ အချက်ကို ငြိစွန်းရင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်
- [အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံရဲ့ဆန္ဒနဲ့ဆန့်ကျင်ကြောင်း တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကောင်စီ ( MEC) နဲ့ ဖက်ဒရယ်ယူနစ် အဖွဲ့အစည်း တို့က ပူးတွဲထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကျင်းပမ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း ( ASEAN) ရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ရပ်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ဆန့်ကျင်သလို တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးရဲ့ ဆန္ဒနဲ့လည်း ဆန့်ကျင်နေတဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)ပါဝင်တဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများကောင်စီ ( Multi Ethnic Councils – MEC) နဲ့ ဖက်ဒရယ်ယူနစ် အဖွဲ့အစည်းများက ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ သဘောထားထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး - CNF ၊ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ - KNPP ၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး - KNU ၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) – NMSP (AD) ၊ တအောင်းပြည်ကောင်စီ - TLC
- [ကလေးဝမြို့နယ်မှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့နဲ့ ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး ပျူအဖွဲ့ဝင် (၁) ဦး နဲ့လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးဝမြို့နယ်မှာ-တော်လှ/) - စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်။ စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့က စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးဝမြို့နယ်၊ ဆင်အိုင်မ(ပျူ)ရွာအနီး အောင်ချမ်းသာ(ပျူ)ရွာစခန်းနှင့် ဆင်အိုင်မ(ပျူ)ရွာကနေ ရိက္ခာရှာထွက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပျူစောထီး ပူးပေါင်းအင်အား ၄၀ ဝန်းကျင်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ပျူစောထီးဘက်က ၃ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး၊ ၁ ဦး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) လက်အောက်ခံ အမှတ် - ၁ စစ်ဒေသ က စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးခရိုင်၊ ကလေးဝမြို့နယ်၊ ဆင်အိုင်မ(ပျူ)ရွာအနီးရှိ အောင်ချမ်းသာ(ပျူ)ရွာစခန်းနှင့် ဆင်အိုင်မ(ပျူ)ရွာမှ ရိက္ခာရှာထွက်လာသော ပျူစောထီး ပူးပေါင်းအင်အား (၄၀) ခန့်နဲ့ ကလေးခရိုင် အမှတ် (၅) တပ်ရင်းရဲ့ တပ်ရင်းမှူး ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ကလေးခရိုင်
- [မလေးရှားမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၆ ဦးအပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၅၅ ဦးကို မနေ့က တရားမဝင်နေထိုင်မှု နဲ့ ဖမ်းဆီးထားတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မလေးရှားမှာ-မြန်မာနိုင်/) - စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်၊ ဂျိုဟိုးဘာရူရှိ စားသောက်ဆိုင်တွေကို မနေ့စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့က ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၆ ယောက်အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား စုစုပေါင်း ၅၅ ဦးကို တရားမဝင်နေထိုင်မှုနဲ့ ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာနက ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဂျိုဟိုးဘာရူခရိုင်အနီးရှိစားသောက်ဆိုင်တွေကို မနေ့စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ ညနေ ၇ နာရီလောက်စတင်ပြီး ပြည်သူတွေ သတင်းပေးပို့ချက် နဲ့ ထောက်လှမ်းရေးတွေရဲ့ အချက်အလက်ပေါ်ခြေခံပြီး စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီမှာ အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ ၅၃ နှစ်အကြားရှိ မြန်မာနိုင်ငံက အမျိုးသား ၃၈ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၈ ဦးနဲ့ ကိုရီးယားနိုင်ငံသား
- [ထန်တလန်မြို့မှာ ကမ္ဘာ့အကြာရှည်ဆုံးနေ့တစ်နေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်။](https://chinworld.org/2025/09/ထန်တလန်မြို့မှာ-ကမ္ဘာ့အ/) - Chaw Suh ( ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ်၊ထန်တလန်မြို့အခြေအနေကို Chaw Suh (Nau Te) လိုင်(ချင်း) ဘာသာဖြင့် ရေးသားမှုကို ဗမာဘာသာဖြင့် စီလျော်အောင်ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ) နေ့ခင်းကတည်းက သေနတ်ပစ်ခတ်သံများနှင့် ဗုံးကြဲသံများဆက်တိုက်ကြားနေရသည်။ အရင်ခေါက် များလိုပင် အချိန်မကြာလောက်ဘူးလို့သာယူဆပြီး ပိုမိုလုံခြုံသည်ဟု ယူဆရသည့် အိမ်အောက်ထပ်ရှိ အိပ်ခန်းထဲတွင်သာ နေခဲ့ကြသည်။ အချိန်ကား နေ့ခင်း ၂ နာရီကျော်ကျော်၀န်းကျင်ခန့်ဖြစ်မည်။ မိမိတို့နေအိမ်အောက်ဖက်ရှိ အိမ်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ၏ တစ်အိမ်၀င်တစ်အိမ်ထွက် အော်ဟစ်ဆဲဆိုသံများသည် မိမိတို့အိမ်နှင့်နီးသထက်နီးလာလေသည်။ ကျမတို့နေအိမ်ရောက်လာပြီး တံခါးထုထောင်းသံများထွက်ပေါ်လာသည့်အချိန်မှာတော့ အလွန်အမင်းကြောက်နေသည့်တိုင် သတ္တိမွေးပြီး တံခါးကိုဖွင့်ပေးလိုက်သည်။ “ အားလုံးထွက်၊ လမ်းပေါ်မှာ ထိုင်နေကြ” ဟု ဆိုသဖြင့် အိမ်ရှေ့ထွက်ထိုင်ခဲ့ကြရသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်သားများမှ “ငါတို့ကို မကြောက်ကြနဲ့၊ နင်တို့အိမ်နားတစ်၀ိုက်ကအနေ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် ၁ ဦး တပတ်အတွင်းမြန်မာပြန်ဖို့ အကြောင်းကြားခံထားရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က-မြန်မ-3/) - စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကျန်ဖိုင်မြို့မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦးဟာ ကိုယ်ကျင့်စာရိတ္တ မကောင်းတာကြောင့် ဒီတပတ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်ဖို့ အကြောင်းကြားခံထားရတယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကသတင်းဌာနတချို့ရဲ့ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ New Champhai Branch (YMA) Secretary က “ ဒီ Rualthanmawia က စစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦးဖြစ်တယ် အကျင့်စာရိတ္တ မကောင်းလို့ ဒီအပတ်အတွင်း မြန်မာနိင်ငံပြန်ဖို့ဖြစ်တယ် တခြား Branch တွကလည်း ဒါကို နားလည်ပေးစေချင်တယ်” လို့ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့က ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ လည်းသိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အတွင်း စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တချို့ဟာ အရက်သေစာသောက်စားပြီး မူးယစ်ရမ်းကားပြသနာရှာတဲ့သူတွေ မူးယစ်ဆေးဝါးမှုနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့သူတွေကို မြန်မာနိုင်အတွင်း ပြန်ဖို့ မောင်းထုတ်ခံရသူ အနည်းဆုံး ဆယ်ချီရှိနေပြီလို့လည်း
- [ကလေးမြို့ပေါ်မှာ အင်တာနက် ၊ ဖုန်းလိုင်းတွေ ပြတ်တာ ၆ ရက်ရှိသွားပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံတချို့ အချိန်အကန့်သတ်ဖြင့် ငွေကြေးပေးပြီး အင်တာနက်လိုင်း အသုံးပြုနေရ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့ပေါ်မှာ-အင်တာန/) - စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာ ဖုန်းလိုင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းတွေ ဖြတ်တောက်ခံထားရတာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့အထိ ၆ ရက်တာ ရှိသွားပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံတချို့အနေနဲ့ အင်တာနက်လိုင်း ကို အချိန်အကန့်သတ်ဖြင့် ငွေကြေးပေးပြီး အင်တာနက်လိုင်း သုံးနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ကျနော်တို့ နယ်ဘက်မှာက စတားလင့်ရတော့ ကိစ္စမရှိဘူး မြို့ထဲမှာက အင်တာနက်လိုင်းတွေ၊ ဖုန်းလိုင်းတွေ ဖြတ်ထားတာ ၆ ရက်ရှိပြီ အော်ရီဒူးကတော့ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက်မကောင်းဘူး ၊ Mytel fiber တွေတော့ရတယ် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ ငွေလွှဲငွေထုတ်ဆိုင်တွေမှာတော့ သုံးကြတယ် တချို့ဆိုင်လဲ စတားလင့်ရတယ်လို့ ကြားတယ် ဒါပေမယ့် သေချာတော့ မသိဘူး။ မြို့ထဲမှာ တချို့လဲ တနာရီဘယ်လောက်နဲ့ သွားသုံးကြတယ် အင်တာနက်လိုင်းရတဲ့
- [ဟားခါးမြို့နယ်ပြင်ပကို သစ်၊တိုင်သယ်ဆောင်ခွင့် ပိတ်ပင်ကြောင်း CDF - Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ဟားခါးမြို့နယ်ပြင်ပကို/) - စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း ချင်းလဲန်း ဗဟိုမြေယာနဲ့ သစ်တောဌာနရဲ့ တရားဝင်ထောက်ခံစာလေလံစာရွက်မပါရှိဘဲ ဟားခါးမြို့နယ်ကျော်ပြင်ပကို သစ်၊တိုင်တွေကို သယ်ဆောင်ခွင့်ကိုစက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ အထိ တရားဝင်ပိတ်ပင်တဲ့အကြောင်း CDF - Hakha က ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နယ် ဒေသ ၂ ခု ၊ မြို့တော်နယ်မြေ၊တို့အတွင်း(ဟားခါးမြ်ို့နယ်ပြင်ပမှလွှဲ)မိမိဒေသတွင်းဖြစ်ပါက ဒေသတာဝန်ခံထောက်ခံစာဖြစ် သွားလာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေသတာဝန်ခံတွေအနေနဲ့ မိမိဒေသအတွင်းသာ သစ်ယူခွင့်ကို ထုတ်ပေးခွင့်ရှိပြီး မြို့နယ်ပြင်ပတွေက မြို့နယ်တာဝန်ခံလက်မှတ်ဖြင့်သာ သယ်ယူခွင့်ရှိတယ်လို့ CDF-Hakha က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒေသတွင်းသယ်ယူလိုပါက ဒေသမြေယာနဲ့ သစ်တောရုံးကို ၃ ရက်ကြိုတင် စာဖြင့်လျှောက်ထားရန်နဲ့ မြို့နယ်ပြင်ပ သယ်ယူခြင်း ဒေသဖြတ်ကျော်
- [စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ချင်းမြေတွင် ပထမဆုံးအသတ်ခံရသည့် သင်းအုပ်ဆရာ](https://chinworld.org/2024/11/စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်-ခ/) - ဆလိုင်းထန်စွမ်းလျံ လွန်ခဲ့သော ၄ နှစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်မှာ မြို့တွင်းတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ထန်တလန်မြို့မှာ ပြည်သူများရဲ့ နေအိမ်များ မီးလောင်ကျွမ်းနေ မှုကို မီးငြိမ်းသတ်ဖို့ကြိုးစားတဲ့ ခရစ်ယာန်သင်းအုပ်ဆရာ ၁ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်မှ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ထိုအချိန်က Chin World Media မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ အမှတ်တရ ဆောင်းပါးကို ၄ နှစ်ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ယခုပြန်လည် ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။ -အယ်ဒီတာ) အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီသည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းမှ သင်းအုပ်ဓမ္မဆရာအချို့ကိုတစ်ဦးလျှင် ကျပ်တစ်သောင်း ရှစ်ထောင်နှုန်း ထောက်ပံ့ပြီးတစ်လမပြည့်မီမှာပင် သင်းအုပ်ဓမ္မဆရာတစ်ဦးကို သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဟားခါးနှင့် မိုင် (၂၀) ကျော်သာ ဝေးသည်ထန်တလန်မြို့ပေါ်တွင် အသတ်ခံလိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုမျှမကသေး၊ အဆိုပါဓမ္မဆရာ၏ လက်ချောင်းကိုဖြတ်ကာ ရွှေလက်စွပ်၊ နာရီနှင့်လက်ကိုင်ဖုန်းတို့ကိုလည်း လုယူသွားခဲ့ကြသေးသည်။
- [မီဇိုရမ်ပြည်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကို ဓာတ်မြေသြဇာ ရောင်းချတာ၊ တင်သွင်းတာတွေ မလုပ်ဖို့ အာဏာပိုင်တွေက အမိန့်ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/မီဇိုရမ်ပြည်ကနေ-မြန်မာန/) - စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကို ဓာတ်မြေသြဇာတင်သွင်းတာတွေ မလုပ်ဖို့ အာဏာပိုင်တွေက စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့က အမိန့်ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လောင်တလိုင်မြို့မှာနေထိုင်သူ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဓာတ်မြေသြဇာက မိုင်းအတွက် အသုံးပြုတယ်ဆိုတာမျိုး လောင်တလိုင်ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက သတင်းကြားလို့ထင်တယ် ကုန်ပစ္စည်းတော်တော်များများကလည်း ပလက်ဝကနေ တဆင့် ရခိုင်ဘက် သယ်ယူနေတာဆိုတော့ ဒီဓာတ်မြေသြဇာသယ်ယူတာတွေကို ပိတ်တာဖြစ်တယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဒီတားမြစ်ချက်ဟာ ၂ လအတွင်း အကျုံးဝင်မှာဖြစ်ပြီး သယ်ယူတာလုပ်တဲ့သူတွေကို လိုင်စင်သိမ်းတာ၊ ကားသိမ်းတွေ အပြင် စတဲ့ အရေးယူမှုတွေကို လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း လောင်တလိုင်ခရိုင်က အာဏာပိုင်တွေက အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့ကနေ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ လမ်းပိုင်း၊ ကုလားတန်မြစ်ကမ်းတွေကနေတဆင့် ကုန်ပစ္စည်းတွေ
- [ကလေးခရိုင်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ထံ စစ်ကောင်စီရဲ့ ပေါ်တာဆွဲခံရတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူငယ် ၁၄ ဦးလက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အလင်းဝင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးခရိုင်ပြည်သူ့ကာကွယ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ ကလေးခရိုင်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ)ရုံး ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ (Wing of Kalay) ထံ ဇူလိုင်လနဲ့ သြဂုတ်လအတွင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ အတင်းအဓမ္မပေါ်တာဆွဲခံရတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူငယ်လူရွယ် ၁၄ ဦးဟာ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ ဝင်ရောက်ခိုလှုံခဲ့တယ်လို့ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးခရိုင်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ)ရုံး Drone တပ်ဖွဲ့ (Wing of Kalay) ထံဝင်ရောက်လာတဲ့ တိုင်းရင်းသား လူငယ်လူရွယ်တွေက ၎င်းတို့ ကိုင်ဆောင်တဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းများဖြစ်သည့် MA-3 အမျိုးအစားလက်နက်ငယ် (၅) လက်၊ MA-1 အမျိုးအစား လက်နက်ငယ် ( ၂ ) လက်၊ လက်ပစ်ဗုံးသီး (၉) လုံး၊ ၆၀ မမ လက်နက်ကြီးကျည် (၄)
- [UNHCR ကဒ် မတရားသိမ်းခံရပြီး ဒီကနေ့ချိန်ထိ မရသေးတဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်တွေ နာမည်စာရင်းပေးအပ်ဖို့ အသိပေး](https://chinworld.org/2025/09/unhcr-ကဒ်-မတရားသိမ်းခံရပြီး-ဒ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ UNHCR ရဲ့ Chin Cessation policy ခေါ် ချင်းဒုက္ခသည်များ ဒုက္ခသည်အဖြစ်မှ ရပ်ဆဲခြင်းကာလ ၂၀၁၇ ၊ ၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း UNHCR ကဒ် မတရားသိမ်းခံရပြီး ကဒ်ပြန်ပေးရန် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးမှ အသနားခံစာတင်ထားသော်လည်း ဒီကနေ့ချိန်ထိ မရသေးတဲ့ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်တွေ အနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာချင်းအဖွဲ့အစည်းတွေဆီကနေ နာမည်စာရင်း နဲ့ လက်ရှိကိုင်ဆောင်တဲ့ ဖုန်းနံပတ်တွေပေးဖို့ မလေးရှားရှိ ချင်းအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ Dai Community in Malaysia က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “အဖွဲ့အစည်းတိုင်းရဲ့ ရုံး Email ကနေတဆင့် အရင်က ချင်းဒုက္ခသည်ကဒ်သိမ်းခံရပြီး ပြန်မရတဲ့သူတွေရှိရင် နာမည်စာရင်းပေးပို့ဖို့ UN ရုံးဘက်က လာတောင်းလို့ဖြစ်တယ်။ ခုနှစ်တော့
- [ပလက်ဝမြို့နယ်၊ဒိုင်ရ်ဒေသအတွင်း ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါကြောင့် ၄ လ အတွင်း ကလေးငယ် ၅ ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/ပလက်ဝမြို့နယ်၊ဒိုင်ရ်ဒ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်၊ မတူပီ၊ ပလက်ဝ မြို့နယ်အစပ်တွေမှာတည်ရှိတဲ့ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ် (၂) မှာ ကလေး၊ လူကြီး ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေး အဖြစ်များနေကြပြီး ၄ လအတွင်း ကလေးငယ် ၅ ယောက်အထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီလို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “မနေ့က အသဲအသန်လူနာ ၃ ဦးထဲကနေ အသက် ၅ နှစ်ရွယ် ကလေးငယ်က ဦးနှောက်ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါနဲ့ မနေ့ညနေ ၄ နာရီလောက်မှာ ဆုံးသွားတယ် လက်ရှိ မနေ့ကစလို့ ကျောင်းတွေလည်း ပိတ်လိုက်ရတယ် ကျောင်းသား၊ ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ရွာသူရွာသားတွေ အားလုံးဖျားနေကြတော့ အခုလို ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါတွေက ဇွန်လကတည်းကဖြစ်တာ အဲဒီခဏသက်သာကြသေးတယ်
- [မိုးများတာကြောင့် ထန်တလန်-နှာရိန်လမ်း ပျက်စီး](https://chinworld.org/2025/09/မိုးများတာကြောင့်-ထန်တလ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်။ မိုးဆက်တိုက်ရွာသွန်းလို့ ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့နှင့် ဇိုဖေရမ်းဒေသကြားရှိ (ယခင် ထန်တလန်-နှာရိန်လမ်း) လမ်းမကြီးဟာ ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ Chinland Council ကဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည်(Chinland) အစိုးရ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပျက်စီးနေတဲ့လမ်းကို ချင်းပြည်(Chinland) အစိုးရ၊ ဒေသန္တရအစိုးရ နှင့် အနီးနားရှိကျေးရွာလူထုတို့ ပူးပေါင်းပြီး ပြည်သူများအတွက် အမြန်ဆုံးအဆင်ပြေစေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါ ထန်တလန်မြို့နှင့် ဇိုဖေရမ်းဒေသကြားရှိ လမ်းမကြီးသည် ထန်တလန်မြို့မှ ယခင်အစိုးရက ကတ္တရာလမ်း မိုင်( ၂၀) ခန့် ခင်းပေးပြီးဖြစ်သော်လည်း ချင်းတောင်ရဲ့ မိုးများမှုကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ပျက်စီးရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် လမ်းအသုံးပြုနေသော မိဘပြည်သူများနှင့် ကုန်တင်ကားသမားများအနေဖြင့် ဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်းပါဝင် ကူညီပေး ကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။လို့သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [တမူးမြို့နယ်မှာ ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း စစ်တပ်ကြောင့် အရပ်သား ၁၆၁ ဦးသေဆုံးပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/တမူးမြို့နယ်မှာ-၄-နှစ်ကျ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၄ နှစ်ကျော်အတွင်း အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ကြောင့် ဒေသခံ ၁၆၁ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ကူကီးအမျိုးသမီးများဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးအစည်းအရုံး(KWHRO) က စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကူကီးအမျိုးသမီးများဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးအစည်းအရုံး(KWHRO) ရဲ့ အစီရင်ခံစာ စာတမ်းကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကနေ စတင်ပြီး ၄ လတစ်ကြိမ် ပုံမှန်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ဒုတိယအကြိမ် ၄ လတာ ကို ပြန်ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ “ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု၊ လက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုနဲ့ ၎င်းတို့လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးတပ်ဖွဲ့များ၏ မတရားသတ်ဖြတ်မှုများအပြင် မြေမြှုပ်မိုင်းများကြောင့် အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်များအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ ပြည်သူစုစုပေါင်း ၁၆၁
- [ပလက်ဝ၊မတူပီ၊မင်းတပ်၊ကန်ပက်လက် ၄ မြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမှာမဟုတ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ပလက်ဝ၊မတူပီ၊မင်းတပ်၊ကန/) - စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ပလက်ဝ၊မတူပီ၊မင်းတပ်၊ကန်ပက်လက် ၄ မြို့နယ်မှ မဲဆန္ဒနယ် ပေါင်း ၁၁ ခုအပါအဝင် ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမယ့် လွှတ်တော်သုံးရပ်မှ မဲဆန္ဒနယ် ၁၂၁ နယ်ကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာသတင်းထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်များ ထဲမှ မတူပီမြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ် ၄ ခုကိုလည်းကောင်း၊ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲအများဆုံး ရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်များ ထဲမှ မတူပီခရိုင်၊ မင်းတပ်ခရိုင် နှင့် ပလက်ဝ ခရိုင် မဲဆန္ဒနယ် ၃ ခုကို လည်းကောင်း၊ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် မဲအများဆုံး ရသူ အနိုင်ယူစနစ် (FPTP) မဲဆန္ဒနယ်
- [ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ အုပ်စုကွဲမှုကြောင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများမှာ အကူအညီ မညီမျှမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ Exile Hub ရဲ့ သုတေသနစစ်တမ်းမှာဖော်ပြ](https://chinworld.org/2025/09/ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့မ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်။ ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအတွင်း အုပ်စုကွဲမှုများကြောင့် အချို့သော ဒုက္ခသည်စခန်းများမှာ အကူအညီခွဲ‌၀ေမှု မညီမျှခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေသလို အစားအစာ၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဲ့သို့ ၀န်ဆောင်မှုများရရှိနိုင်မှုမှာလည်း ကွာဟချက်များဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ လုံခြုံရေးနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Exile Hub ရဲ့ စက်တင်ဘာလမှာ တရား၀င်ထုတ်ပြန်လာတဲ့ သုတေသနစစ်တမ်းမှာဖော်ပြပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟာ ပဋိပက္ခများကြောင့် မြန်မာပြည်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသူများအတွက် ခိုလှုံရာ နေရာတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများသည် စနစ်တကျမရှိပဲ ပြန့်ကျဲနေပြီး တစ်သမတ်တည်း မရှိကြောင်း Exile Hub ကဖော်ပြပါတယ်။ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် လူမျိုးရေးနှင့်နိုင်ငံရေးအမြင်ကွဲပြားမှုများကို ကျော်လွန်၍ အားလုံးပိုမိုပါ၀င်နိုင်ပြီး၊ ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိတဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ချည်းကပ်မှုများကို ကျင့်သုံးဖို့လည်းလိုအပ်တယ်လို့ Exile Hub ကအစီအရင်ခံစာမှာ တိုက်တွန်းထားဖော်ပြထားပါတယ်။ ကူညီထောက်ပံ့ရေးကွန်ရက်များ ၀န်ပိနေသည့်အပြင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ
- [တောင်ဇလပ်ဂီတ တော်လှန်သံစဥ် (သို့မဟုတ်) ပျောက်ဆုံးဝိဉာဉ်ထဲက မျက်ရည်အက်ကြောင်း](https://chinworld.org/2025/09/တောင်ဇလပ်ဂီတ-တော်လှန်သံ/) - By ဟာရှိန်း လွမ်းရသောနှစ်များဖြစ်ပါသည်။ ကျောင်းလမ်းထိပ်ရှိ စိန်ပန်းပြာများသည် ကျနော်တို့ တေးသီသံဖြင့်ပွင့်သောနှစ်များဖြစ်ပါသည်။ ကျနော်တို့၏ ညနေကျောင်းဆင်းချိန်များသည် ကောင်မလေးများကို မင်းနဲ့မှချစ်တတ်ပြီ ၊ရင်ခုန်ရလွန်းလို့ရူးမှာပဲ ဟု ဖိုသံပေးခဲ့ကြသော လေပြည်ညှင်းသွဲ့သံများကို တင်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ မင်းအတွက်အချိန်တိုင်းတွေး ဘုန်းကြီးကျောင်းက ကောင်မလေးသည် ဥပုသ်နေ့နောက်တစ်ရက် စာသင်ချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့နောက် ပြန်ဆုံမယ့်ညနေသည် ပျံဝဲရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဘဝနဲ့ရင်းပြီးချစ်မယ့်သူကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ထို့နောက် လှပသော လေနှင်သူပိုးရည်ကို တိပ်ကာဗာမှဖြတ်ယူ၍ စာအုပ်ကြားညှပ်သိမ်းထားရသော နေ့များဖြစ်ပါသည်။ ထို့နောက်တွင်တော့ ထွဏ်းခမ်သည် ပျောက်ဆုံးဝိဉာဥ် အဖြစ် ရောက်လာသည်။ စွမ်းအားမှ ကျေးလက်တောတန်းဆီ နှုတ်ဆက်မျက်ရည်ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါနှစ်များ၏ တခုသောဖေဖော်ဝါရီလ။ပျောက်ဆုံးဝိဥာဥ် တေးစီးရီးထွက်ပြီး များမကြာမီ ချင်းအမျိုးသားနေ့ဖြစ်ပါသည်။ထွဏ်းခမ်ရောက်လာသည်။ စတိတ်စင်ပေါ်မှ ညကောင်းကင်စက်ဝန်း၏ စန္ဒာလမင်းဆီလက်ညိုးထိုး၍ ချစ်သူ့လမင်းဟု မြည်တမ်းသံသည် ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။ ငါမြင်ဖူးသမျှ လမင်းတွေထဲမှာ ထွဏ်းခမ်လက်ညိုးထိုးလိုက်တဲ့ လမင်းက အသာဆုံး
- [မင်းတပ်မှာ ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များနေပြီး ဒီနှစ်အတွင်း ၅ နှစ်အောက်ကလေး ၇ ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မင်းတပ်မှာ-ရာသီတုပ်ကွေး/) - စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ ကလေး၊ လူကြီး ရာသီတုပ်ကွေး အဖြစ်များနေကြပြီး ဒီနှစ်အတွင်း ၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် (၇) ဦးအထိ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီလို့ မင်းတပ်မြို့နယ် ကျန်းမာရေးတာဝန်ခံ ဒေါ်မောင်းကီးရောင်က Chin World မီဒီယာကိုပြောပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ် ကျန်းမာရေးတာဝန်ခံ ဒေါ်မောင်းကီးရောင်က “ကလေး၊ လူကြီး ဖြစ်ကြတယ် မြို့ပေါ်မှာနဲနဲသက်သာတယ် နယ်ဘက်မှာဆိုရင် သွေးလွန်တုပ်ကွေး အပြင် ငှက်ဖျားပိုးလည်း တွေ့ရတယ် ဆေးကုသမှုပိုင်းကိုလည်း အတက်နိုင်ဆုံးလုပ်ဆောင်ကြတယ်။ CHO ရဲ့အကူအညီနဲ့ ကျမတို့မြို့နယ်ကျန်းမာရေး ပူးပေါင်းပြီးမှ ဆောင်ရွက်နေပါတယ် မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းတော့ ဆေးကုသမှုတွေကိုတော့ လုံလုံလောက်လောက်နီးပါးလုပ်နိုင်တယ် အရင်လို ဆေးရုံ ဆေးခန်းမျိုးနဲ့ တော့ လေကြောင်းအန္တရာယ် စိုးရိမ်ရတာ၊ မြေပြင်မှာဆိုရင် ရာသီဥတုလိုမျိုးတော့ ကျမတို့အတွက်တော့ အခက်ခဲစိန်ခေါ်မှုတွေဖြစ်ပေမယ့် ဆေးကုသမှုတွေကိုတော့
- [မီဇိုရမ်ပြည်က ပလက်ဝစစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့တောင်ယာစပါးခင်းတွေ ကြွက်တွေဖျက်ဆီးတာခံရ](https://chinworld.org/2025/09/မီဇိုရမ်ပြည်က-ပလက်ဝစစ်ဘ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ တွီဒန်းကျေးရွာမှာခိုလှုံတဲ့ ပလက်ဝစစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့ တောင်ယာစပါးတွေကို ကြွက်တွေက အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖျက်ဆီးနေလို့ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် စိုးရိမ်နေကြရတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြောဆိုချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင် ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “တွီဒန်းမှာ ပလက်ဝစစ်ဘေးရှောင် နဲ့ ရွာကဒေသခံတောင်ယာစပါးတွေကို ကြွက်တွေက စားသောက်ဖျက်ဆီးတာ တော်တော်လေးအခြေအနေဆိုးတယ်လို့ပြောတယ် တချို့ဆို တောင်ယာတစ်ခုလုံးပျက်စီးတာမျိုးလည်းရှိတယ် အခုက စပါးမှည့်ချိန်ဆိုတော့ မှည့်တဲ့စပါးတွေဆို ကြွတ်တွေက အကုန်ဖျက်စီးသွားတယ် မမှည့်တဲ့ဟာတွေလောက်ပဲ ကျန်တယ် ၉ လပိုင်း နဲ့ ၁၀ လပိုင်းက စပါးရိတ်သိမ်းချိန်မှာ အခုလို စပါးတွေ အဖျက်ဆီးခံရတော့ သူတို့မှာ စားနပ်ရိက္ခာအတွက်လည်း” လို့ပြောပါတယ်။ တောင်ယာစပါးတွေဟာ သြဂုတ်လကုန်ပိုင်းကတည်းကနေစလို့ မှည့်လာတဲ့ချိန် ကြွက်တွေရဲ့ စားသောက်ဖျက်ဆီးတာခံရတာဖြစ်ပြီး ဒေသခံအိမ်ခြေ ၁၅၀ ကျော်နဲ့
- [ကလေးမြို့ရပ်ကွက်တချို့မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့ လူငယ်ရှိတဲ့အိမ်တွေကို ညအချိန်တွေမှာ အိမ်ပေါ်ထိတက်ဖမ်းနေ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့ရပ်ကွက်တချို့/) - စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကရပ်ကွက်တချို့မှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့နဲ့ ပျူစောထီးအဖွဲ့တွေက လူငယ်ရှိတဲ့အိမ်တွေကို ညပိုင်းမှာ နေအိမ်ပေါ်အထိ တက်ဖမ်းတာတွေလုပ်နေတဲ့အကြောင်း ကလေးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “မင်္ဂလာဥယျာဉ်ရပ်ကွက်ထဲမှာ ပျူတွေရှိတဲ့နားပေါ့ ပျူတွေကလည်းသိတယ် အဲဒီအိမ်မှာ ကလေး ၄ ၊ ၅ ယောက်ရှိတဲ့ အဖေကိုလည်း ဆွဲသွားတာ အခုထိပြန်လွတ်လာတာမျိုးတော့ မကြားသေးဘူး နောက်ပြီး စုပေါင်းရုံးမှာ ထောက်ခံစာသွားယူခဲ့တဲ့သူကတွေ့ခဲ့တယ် စစ်မှုထမ်းဆွဲထားလူတွေအများကြီးဘဲလို့ပြောတယ် အမြဲလိုလိုဆွဲနေတာဘဲ သူတို့ရင်းနှီးနေတဲ့ရပ်ကွက်တွေ သိနေတဲ့ နေရာတွေမှာရှိတဲ့သူတွေကိုဆိုရင် တခါမဟုတ် ၊ နှစ်ခါမဟုတ် အိမ်တွေမှာ လာလာဆွဲတယ်လို့ ကြားရတယ် တခြားရပ်ကွက်တွေတော့ သေချာမသိဘူးပေါ့နော်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ထဲက မဂလာဥယာဉ်ရပ်ကွက်နဲ့ အောင်သစ္စာရပ်တွေမှာ ညတိုင်းလိုလို လူငယ်ရှိတဲ့ အိမ်တွေကို တက်ပြီးဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ သြဂုတ်လကနေ
- [ကလေး-တမူး ကားလမ်းမှာ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကသည်းသူပုန်အပါ (၇) ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိသလို လက်နက်ခဲယမ်းတချို့သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/ကလေး-တမူး-ကားလမ်းမှာ-ထို/) - စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ကလေး - တမူး ကားလမ်းမကြီးဘေးမှာရှိတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ် မြောက်ပိုင်း နန်းစောင်းပုရွာသစ်ကို စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့က ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဘက်ကနေ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ကသည်းသူပုန်တွေလည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ စစ်သုံ့ပန်း (၇) ဦးထဲမှာလည်း ကသည်းသူပုန်တွေပါဝင်သလို အလောင်း ၄ လောင်းနဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့ကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)လက်အောက်ခံ အမှတ် - ၁ စစ်ဒေသက စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့က စစ်ကော်မရှင်တပ်ဘက်မှ ဒကစ (ကလေး) လက်အောက်ခံ တတက-၁၀ မှ ဗိုလ်မှူး ရဲမျိုးမင်းနှင့် ဗိုလ်ကြီး ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ ဗိုလ်ကြီး
- ["ဝေးလွင့်ခြင်း၏နောက်ဆုံးခြေရာ"](https://chinworld.org/2024/10/ဝေးလွှင့်ခြင်းရဲ့နောက်/) - လွင်ဦး(ရန်ကင်း) ရန်ကင်းတိုက်လေးလုံးစူနီယံပါ့ခ်မှာ ၁၉၇၈-၇၉ တဝိုက် “ West World “အဆင့်မြင့်လဖက်ရည်ဆိုင်တဆိုင်ဖွင့်ခဲ့ဖူးတယ်။ခြံဝင်းထဲသီးသန့်ဘန်ဂလိုများဆောက်ထားတယ်။ဘွိုင်‌ခေါ်ချင်ရင်ဘန်ဂလိုထဲ‌ ကခေါင်းလောင်းကြိုးဆွဲလိုက်ရုံပဲ။အဲ့ဒီခေတ်ရန်ကုန်မှာရှိတဲ့အဆင့်မြင့်လဖက်ရည်ဆိုင်တဆိုင်ပါ။မှတ်မှတ်ရရအဆိုတော်သွှအောင်စီးရီးစ် “အရိုင်းမြေမှတောင်ပံလေးများ” အခွေသူငယ်ချင်းတယောက်မြို့ထဲကဝယ်လာပြီးဆိုင်မှာဖွင့်ခိုင်းပြီးခဏနားထောင်ခဲ့ကြတယ်။အခွေထဲက "မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်" သီချင်းဒီနေ့အထိကြိုက်တယ်(Comment)။ ”အရိုင်းမြေမှတောင်ပံလေးများ” တေးစီးရီစ်ဖန်တီးရှင်များဖြစ်ကြတဲ့ဂျွန်သင်ဇမ်းနဲ့သျှန်းလျန်(ကိုဖရန်စစ်) ညီအကိုက “ West World” လဖက်ရည်ဆိုင်နားကရန်ကင်းတိုက်လေးလုံးမှာနေကြတယ်။ ချင်းတိုင်းရင်းသားအဆိုတော်ဆလိုင်းသွှအောင်ဟာရန်ကင်းမှာနေတဲ့ဂီတအနုပညာရှင်များဖြစ်တဲ့ချင်းတိုင်းရင်းသားကွယ်လွန်သူဂျွန်သင်ဇမ်း၊သျမ်းလျန်တို့နဲ့ဂီတအနုပညာညီအကိုများဖြစ်ကြပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ RIT တက်နေတဲ့သွှအောင်အကိုတယောက်နဲ့ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဘူမိဗေဒမေဂျာတက်နေတဲ့ဂျွမ်သင်ဇမ်းကမိတ်ဆွေရင်းဖြစ်ကြပါတယ်။သွှအောင်ဟာသူ့ဂီတရောင်းရင်းကြီးဂျွမ်သင်ဇမ်းထက် ၇ နှစ်ငယ်တယ်။ ရန်ကင်းသားချင်းလူမျိုးဂီတအနုပညာရှင်ဂျွမ်သင်ဇမ်းဟာအတွေးအခေါ်အားကောင်းပြီးသီချင်းတပုဒ်ကိုသေသေချာချာရေးနိုင်တယ်။အနေအထိုင်ရင့်ကျက်ပြီးဂီတအနုပညာအလုပ်ကိုသပ်သပ်ရပ်ရပ်မြန်မာစကားလုံးကြွယ်ကြွယ်နဲ့လေးလေးနက်နက်သီချင်း‌စပ်ဆိုနိုင်တယ်။သီချင်းကိုဘယ်‌တော့မှပေါ့ရွှတ်ရွှတ်မရေးဘူး ဧရာဝတီသတင်းဋ္ဌာနာအင်တာဗျုးတခုမှာသွှ‌အောင်ပြောပြခဲ့တယ်။ သွှအောင်မှာညီအကိုသုံးယောက်ရှိပြီးအကုန်အနုပညာဝါသနာပါကြတယ်။ရွာမှာတောင်ယာအားတဲ့အချိန်ညီအကိုသုံးယောက်သီချင်းရေးပြိုင်ကြတယ်။သူတို့အဖေဝယ်ပေးထားတဲ့တိတ်ရီကော်ဒါနဲ့အပျော်တမ်းသီချင်းဆိုအသံသွင်းခဲ့ကြတယ်။သွှအောင်ဟာအသက် ၁၀ နှစ်သားထဲကသီချင်းရေးတတ်နေခဲ့ပြီ။၁၉၇၃-၇၄ မှာသွှအောင်ရန်ကုန်တက်လာပြီးကြည့်မြင့်တိုင် ထ (၂) ထီးတန်းမှာဆယ်တန်းတက်ရောက်သင်ကြားခဲ့တယ်။ နာမည်ကျော်တေးတပုဒ်ဖြစ်တဲ့ဆလိုင်းဆွန်ကျဲအိုသီဆိုခဲ့တဲ့ “တဲအိုပျက်မှာမနေစေ့ချင်” သီချင်းကစာသားဂျွမ်သင်ဇမ်း၊သံစဉ်သွှအောင်ဖြစ်ပါတယ်။စိုင်းထီးဆိုင် "စိတ္တဇအလွမ်း" အခွေမှာတဲ့ “တဲအိုပျက်မှာမနေစေ့ချင်” သီချင်းကကျွန်တော်တို့လူငယ်ဘဝကအလွန်လူကြိုက်များခဲ့တဲ့သီချင်းတပုဒ်ပါ။ဂစ်တာကော့ Dim နဲ့အစပြုပြီးတီးခတ်သီဆိုရတာပါ။Dim ကော့နဲ့ပထမဆုံးတီးခတ်ဖူးတဲ့သီချင်းဖြစ်လိမ့်မယ်။ “သဇင်လိုသင်းတဲ့မင်းကိုတော့ကိုယ်မချုရက်ပါ….နန်းထက်မှာစံစေချင်သေးတယ်...အဆောင်အယောင်တွေမဲ့တဲ့ကိုယ့်ဆီတော့…မလာလေနဲ့ကွယ်….အချိန်တန်မှတော့ဘဝဆိုတာမြင်မယ်..ညီမလေး……” ဒီသီချင်းသံစဉ်ကိုဆလိုင်းသွှအောင်ငယ်စဉ်လုန်းဘန်ရွာကသူငယ်ချင်းတယောက်ဆီကရခဲ့သံစဉ်ဖြစ်ကြောင်းသွှအောင်ပြောပြခဲ့တယ်။ဂျွမ်းသင်ဇမ်းရဲ့သီချင်းစကားလုံးနဲ့စာသားများကလည်းသီချင်းကိုအလွန်ဆွဲဆောင်မှုရှိစေခဲ့တယ်။သွှအောင်သီချင်းများထဲအကြိုက်ဆုံးကလူအများလိုပါပဲ “မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်" “မြိုင်နန်းပန်းတောတန်းထဲမှာ….ပွင့်ဖူးတဲ့ပန်းလေးတွေ…ချစ်စရာအဆင်းရယ်ရနံ့လည်းသင်းထုံတယ်...ကိုယ်ရည်စူးနဲ့ပန်းကလေးဟာ….အရည်အသွေးအပြည့်စံပွင့်ဖို့….တသက်တာပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ရှိတာကြောင့်…..လက်ဦးထားတာတို့အတွက်ရင်ခုံစရာ” ဧရာဝတီသတင်းဌာနက “မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်” သီချင်းဖြစ်လာပုံကိုမေးတဲ့အခါဆယ်တန်းကဗျာတပုဒ်ထဲပါတဲ့ “ရဂုံနန်း” စာသားကိုသဘောကျပြီးရေးဖွဲ့ဖြစ်ခဲ့တာဆလိုင်းသွှအောင်ကပြောပြခဲ့တယ်။မြိုင်နန်းစံပန်းတပွင့်ဟာရင်တွင်းခံစားချက်ဟုတ်မဟုတ်ကိုအခုအသက် ၆၀
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီက မနေ့ညက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဒေသခံ ၁ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2025/09/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်-2/) - စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင်းရှိ ခါပန်းရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က မနေ့ညစက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက် ၁၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံး ၃ လုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားတစ်ဦး မစိုးရိမ်ရ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ CDF – Kanpetlet တပ်ဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ CDF – Kanpetlet တပ်ဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ည ၁၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်းက ခါပန်းရွာကို စကစက လေကြောင်းနဲ့ ဗုံးသုံးလုံးကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ် ရွာထဲမှာရှိတဲ့ အရပ်သားပြည်သူတစ်ယောက်ပဲ အနည်းငယ် မစိုးရိမ်ရ ထိခိုက်တာရှိပါတယ် ကျန်တာတော့ မရှိပါဘူး” လို့ ပြောပါတယ်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် CDF – Kanpetlet တပ်ဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီဘက်က
- [မလေးရှားမှာ လူသတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကို ပထမအကြိမ် ရုံးထုတ် စစ်ဆေးနေပြီလို့သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မလေးရှားမှာ-လူသတ်မှုကျူ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ လူသတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကို စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့က ပထမအကြိမ် ရုံးထုတ်ပြီး အမှုကြားနာ စစ်ဆေးတာတွေ စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ Dai Community in Malaysia ကတာဝန်ရှိသူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့က ကွာလာလမ်ပူမြို့၊ Kotaraya , Jalan Silang မှာ မြိုချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကို အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ်ရှိတဲ့ ဒိုင်ရ်(ချင်း) အမျိုးသားက ဓားထိုးမှုကျူးလွန်ခဲ့ပြီး ဓားထိုးခံရတဲ့ မြို(ချင်း) အမျိုးသားဟာ သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ Dai Community in Malaysia က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “အမှုဖြစ်သွားတာက ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ ပတ်ကျော်လောက်ကဖြစ်တယ် ကျူးလွန်သူက ရှောင်နေတော့
- [စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် လက်နက်မကိုင်လိုသူလူငယ်တို့ ကမ္ဘာပျက်ခဲ့တဲ့ကာလ](https://chinworld.org/2024/10/စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့်-လ/) - ပုံ-စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် နယ်စပ်တနေရာမှာတိမ်းရှောင်ရင်းကွယ်လွန်ခဲ့သောဒေါက်တာခွါလ်ရှင်းတုန်း ကိုဇံ (ချင်းတောင်) ဧပြီလ ၁၈ ရက်။ ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့က မိမိ၏ အချက်အလက်များ စုံစမ်း ကောက်ယူ ခံရသည့် အတွက် မလေးရှားသို့ တိမ်းရှောင်ရန် နေရပ်စွန့် ထွက်ခွာသွားရာမှ ကရင်ပြည်နယ်တနေရာ တွင် ခရီးကြမ်းဒဏ်ကြောင့် အမောဆို့ပြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည့် ဒေါက်တာခွါလ်ရှင်းတုန်း (ခ) ဒေါက်တာတူတုန်း၏ သတင်းသည် မြန်မာပြည်နေ လူငယ်များ၏ လက်ရှိအခြေအနေကို ထင်ဟပ်ပြသည်ဟု မိမိ အနေဖြင့် ယုံကြည်မိပါသည်။ မြန်မာပြည်နေ မိဘများမှအစ လူကြီးလူငယ် ကလေးပါမကျန် ပြည်သူအားလုံးနီးပါးကို ခြောက်လှန့်ခဲ့သည်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သည့် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်း ဥပဒေပင် ဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက် မြန်မာပြည်တွင်းမှာ အဆင်မပြေကြသည့်တိုင် နေရပ်ကို ကပ်ပြီး နေခဲ့ကြသူ
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့အတူဖမ်းဆီးခံရလို့ ထွက်ပြေးခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး ရေနစ်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/မီဇိုရမ်ပြည်မှာ-မူးယစ်ဆ/) - စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ ပန်ခွားရွာမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးဟာ ထွက်ပြေးစဉ် အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် Tio ချောင်းမှာ ရေနစ်သေဆုံးလျက်အလောင်းကို စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့က တွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ရေနစ်သေဆုံးခဲ့တဲ့ ချင်းအမျိုးသားဟာ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ် Salen ကျေးရွာက ဦးရွှေကျုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းယာဉ်မောင်းနဲ့အတူ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ ပန်ခွားကျေးရွာမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးသယ်ဆောင်မှုဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရစဉ် ထွက်ပြေးခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ အခြေနေသိရှိသူတစ်ဦးက “ဖမ်းဆီးမိတဲ့နေ့ကတည်းက ထွက်ပြေးတာလို့သိရတယ် အဲဒီလမ်းတလျောက် ဂိတ်တွေကလည်းချထားတော့ သူက တောလမ်းကနေ ထွက်ပြေးတာလို့ပြောတယ် အဲဒါမနေ့က Vartekkai ရွာချောင်းမှာ ဒဏ်ရာများစွာနဲ့ သူ့လောင်းကို တွေ့ကြတယ်လို့ သိရတယ်”
- [မလေးရှားမှာ မနေ့ညက အထောက်ထားမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၁ ဦး အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၅၅ ဦး ကိုဖမ်းဆီး](https://chinworld.org/2025/09/မလေးရှားမှာ-မနေ့ညက-အထောက/) - စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ ပူချွန်းမာရှိ အစားအသောက်ဆိုင်တန်းကို မနေ့စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့က မလေးရှားအာဏာပိုင်တွေက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အထောက်ထားမဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၅၅ ဦး ဖမ်းဆီးမိတဲ့အထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၁ ဦးပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပူချွန်မြို့ရှိ အစားအသောက်ဆိုင်တန်းကို မနေ့က ၁ နာရီခန့်အကြာ နိုင်ငံခြားသား ၆၀ ဦးနဲ့ ပြည်တွင်းနိုင်ငံသား ၂၇၄ ဦး စုစုပေါင်း ၃၃၄ ဦးတို့ကို စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသား ၇ ဦး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၃ ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄၁ ဦးနဲ့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသား ၁ ဦးနဲ့ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသား ၃
- [ကလေးတောင်ပိုင်းက ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကြံသာကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက အင်အားအများအပြားနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးတောင်ပိုင်းက-ချင်းတ/) - စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းက ၊ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကလေး - ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းမပေါ်က ကြံသာရွာကို စစ်ကောင်စီနဲ့ ပြည်သူ့စစ်၊ ပျူစောထီး အင်အား ၂၀၀ လောက်နဲ့ စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့က ဒီကနေ့ချိန်ထိ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ စစ်ရေးအခြေအနေ သိရှိသူတွေ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးအခြေအနေ သိရှိသူတစ်ဦးက “ တိုက်ပွဲဖြစ်တာက သြဂုတ်လကတည်းက စဖြစ်တယ်ဆိုပေမယ့် အဲလောက်ကြီးမဟုတ်ဘူး ထိုးစစ်ဆင်တာမျိုးမဟုတ်ဘူးပေါ့ နားလိုက်တိုက်လိုက်နဲ့ပေါ့ ဒီလစက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ကစလို့ က အင်အားအများအပြားနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတယ်လို့ ပြောတယ် ၂ဖက်တိုက်ပွဲလည်း ပြင်းထန်နေတယ်လို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေး - ဂန့်ဂေါအကြားက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတွေဖြစ်တဲ့ ကမ်းပါးနီစခန်း၊ မှန်တော၊ အောင်သာယာ
- [သန်းချီတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ခံစားချက်နဲ့ အသက်ပေါင်းများစွာ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ အလောင်းတွေ အပေါ်မှာလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုဖို့ ကုလသမဂ္ဂမှာ CHRO တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2025/09/သန်းချီတဲ့-မြန်မာပြည်သူ/) - စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်။ စစ်ကောင်စီလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ သန်းနဲ့ချီတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ခံစားချက်နဲ့ အသက်ပေါင်း များစွာ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ အလောင်းတွေအပေါ်မှာ လုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တဲ့အတွက် တရား၀င် အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုဖို့ ၆၀ ကြိမ်မြောက်ကျင်းပတဲ့ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ အစည်းအ‌‌ေ၀းမှာ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဆလိုင်းဇအုပ်လိန်း ကပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဆလိုင်းဇအုပ်လိန်းက “ဒီလိုလုပ်တာဟာ အခြေအနေကို ပိုဆိုးစေပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို ပိုမိုပြင်းထန်လာစေကာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပိုပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်စေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်မပြုပါနဲ့” လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဟာ အာဆီယံရဲ့ သဘောတူညီတဲ့ အချက်တွေထဲက အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေရပ်တန့်ဖို့ဆိုတဲ့ ပထမဆုံးအချက်ကိုတောင် အကောင်အထည်မဖော်နိုင်တဲ့အပြင် အဲဒီသဘောတူညီချက် ငါးချက်ထဲမှာလည်းရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း ဘာတစ်ခုမှထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိကြောင်း၊ စစ်ကောင်စီဟာ
- [CDF – Mara နဲ့ MDF အကြား တကျော့ပြန် ထိတွေ့တိုက်ပွဲပြန်ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/09/cdf-mara-နဲ့-mdf-အကြား-တကျော့ပြန်-ထ/) - စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မရာနယ်မြေမှာ မရာလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ CDF – Mara နဲ့ MDF အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ မနေ့ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ၂ ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲ မိနစ် ၂၀ ဝန်းကျင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ CDF – Mara ဘက်ကပြောပါတယ်။ CDF – Mara ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်း ဂျွန်လောက “မနေ့က မနက် ၁၁ နာရီ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့တယ် ကျဆုံးအထိခိုက်တော့ ကျနော်ဘက်မှာတော့ မရှိဘူး သူတို့ဘက်က ရှိ၊ မရှိတော့ မသိဘူး၊ စဖြစ်တာက သူတို့ဘက်က လှုပ်ရှားမှုရှိတာကြောင့် ကျနော်တို့ဘက်က
- [ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ ၃ မွှာပူးမွေး စစ်ရှောင်မိခင်နဲ့မွေးကင်းစကလေး၂ ယောက်နာရေးအခမ်းအနားပြုလုပ်စဥ် ၃ ဦးမြောက်အမွှာပူးကလေးပါထပ်မံသေဆုံးခဲ့](https://chinworld.org/2025/09/ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ-၃-မွှ/) - စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ထန်တလန်မြို့ပေါ်ကနေ ဟရီဖီး(Hriphi)ကျေးရွာဖက်ကိုစစ်ဘေးရှောင်ကာ ေနထိုင်ခဲ့သူ အသက် (၂၆) နှစ်အရွယ်သာရှိသေးတဲ့ အမျိုးသမီး၁ ဦးဟာ အမွှာပူးကလေး ၃ ဦးမွေးဖွားပြီး နောက်တစ်နေ့မှာ ကလေး၂ ဦး နှင့်အတူ သူမဟာ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် သေဆုံးသွားခဲ့ပြီးနာရေးအခမ်းအနားပြုလုပ်ပေးစဥ်အတွင်း နောက်ဆုံးအမွှာကလေးလည်းထပ်မံသေဆုံးခဲ့ကြောင်းသိရပါတယ်။ စစ်ရှောင်မိခင် Pi Mangtha Par ဟာ စက်တင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့ညမှာ ကလေးအမွှာပူး သုံး ဦးကိုမွေးဖွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ စက်တင်ဘာလ (၅) ရက်နေ့မနက်ပိုင်းမှာ မိခင်သေဆုံးသွားခဲ့ပြီးမကြာမီမှာပင် အမွှာပူးကလေးနှစ်ဦးဟာလည်း ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့်သေဆုံးခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ မိခင်နဲ့အတူ ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် သေဆုံးသွားတဲ့ အမွှာပူးကလေးနှစ်ယောက်ရဲ့ နာ‌ရေးအစီအစဥ်ကို ဆောင်ရွက်နေစဥ်အတွင်းမှာပဲ အမွှာပူး (၃) ယောက်မြောက်ဟာလည်း ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ သေဆုံးသွားသူမိခင်ဟာ ထန်တလန်မြို့နယ်၊ လုံဒိန်း (Lungding) ကျေးရွာသူဖြစ်ပြီး၊ ထန်တလန်မြို့ပေါ်မှာနေထိုင်သူဖြစ်ပါတယ်။
- [စစ်ကောင်စီလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို ကုလသမဂ္ဂအနေနဲ့ လက်မခံဖို့ အဖွဲ့ အစည်း၂၀၆ ဖွဲ့က အိတ်ဖွင့်ပေးစာပေးပို့](https://chinworld.org/2025/09/စစ်ကောင်စီလုပ်မယ့်-ရွေး/) - စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်။ ယခုနှစ်ကုန်မှာ စစ်ကောင်စီက လုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာ၊ ဒေသတွင်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၂၀၆ ဖွဲ့က ရွေးကောက်ပွဲအတု လို့ဆိုကာ ကုလသမဂ္ဂအနေနဲ့ လက်မခံဖို့ ဆိုတဲ့အချက်အပါအ၀င် အချက် (၃) ချက်ကို စက်တင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့မှာကုလသမဂ္ဂရုံးကို အိတ်ဖွင့်စာပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။ အိတ်ဖွင့်တောင်းဆိုစာမှာ စစ်ကောင်စီက “နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ” ကနေ “နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကော်မရှင်” လို့ နာမည်ပြောင်းပေမယ့်၊ ဒီရွေးကောက်ပွဲကို လုပ်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရရော၊ နိုင်ငံရေးအရပါ တရားဝင်မှုမရှိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ လက်ရှိမှာ စစ်ကောင်စီက သူတို့ထိန်းချုပ်မှုမရှိတဲ့ ဒေသတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကို အတည်ပြုနိုင်ဖို့ဆိုပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေ၊ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုတွေ ပိုပြီးလုပ်ဆောင်နေပါတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကောင်စီဟာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကိုလည်း ဖိနှိပ်တဲ့ဥပဒေတွေနဲ့
- [တွန်းဇံမြို့မှာ ငွေကြေး အပါအဝင် ထင်းများပါ အခွန်ကောက်ခံလာတဲ့ အတွက် မြို့ခံများ အနေဖြင့် အခက်ကြုံနေရ](https://chinworld.org/2025/09/တွန်းဇံမြို့မှာ-ငွေကြေး/) - စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်။ Chinland Council မှ သိမ်းပိုက် အုပ်ချုပ်နေတဲ့ တွန်းဇံမြို့မှာ လစဉ်ကောက်ခံငွေ၊ အခြေအနေအလိုက် ကောက်ခံသော ငွေ၊ ထင်း များပါ အခွန်ကောက်ခံလာတဲ့ အတွက်ကြောင့် မြို့တွင်းနေ ပြည်သူများ အနေဖြင့် အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရတယ် လို့ တွန်းဇံမြို့နေ ပြည်သူတစ်ဦးက Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ “ရေခွန်ဆိုရင် အရင်က မီတာ တပ်ထားပြီး ကိုယ်သုံး သလောက် ပေးခဲ့ရတာ။ အခု မိသားစု တခုက တလ ကို တသောင်းခွဲ ပေးရတယ်။ ဆေးခန်းဖွင့်ဖို့ တလ ကို ကျပ် သုံးထောင် ပေးရတယ်။ ဒီနှစ်ခု ကတော့ ပုံမှန်ပါ။ အခုတော့ ထင်းတွေပါ
- [မြန်မာ နယ်စပ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ ချမ်ဒူပါရွာမှာ လက်နက်ခဲယမ်းများ ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ](https://chinworld.org/2025/09/မြန်မာ-နယ်စပ်-မီဇိုရမ်ပြ/) - စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ-အိန္ဒိယနယ်စပ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်အတွင်း ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့ အာသံရိုင်ဖယ် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြား ဖမ်းဆီးရမိပြီး နောက် မကြာမီအတွင်း ချမ်ဒူပါရွာမှာ သံသယရှိသူတစ်ဦးနဲ့အတူ လက်နက်ခဲယမ်းများ ထပ်မံဖမ်းဆီးထားတယ်လို့ India Today Media က ဒီကနေ့စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်နေ့က လက်နက်နဲ့ ခဲယမ်းတွေ မှောင်ခိုကူးနေတယ်လို့ သတင်းရတာကြောင့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုလုပ်ခဲ့ရာ သံသယရှိသူတစ်ဦးစစ်ဆေးခဲ့ရာ ၄င်းနဲ့အတူ .22 လေရိုင်ဖယ်တစ်လက်၊ .22 single-barrel သေးငယ်တဲ့ ရိုင်ဖယ်တစ်လက် (နိုင်ငံခြားလုပ်)၊ .22 ကျည်အိမ်နှစ်ခုနဲ့ .22 ကျည်ဆယ်တောင့်တို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပြီး ဖမ်းမိတဲ့ပစ္စည်းတွေနဲ့ သံသယရှိသူကို ထပ်မံစစ်ဆေးဖို့အတွက် လောင်တလိုင်ရဲစခန်းကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ချမ်ဖိုင်းခရိုင်မှာ လက်နက်အများအပြား ဖမ်းဆီးရမိပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာမှာ
- [မင်းတပ်မြို့နယ်လုံးကျွတ် လူဦးရေစာရင်း ကောက်ခံပြီး အိမ်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်းပြုလုပ်ပေးနေတယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/မင်းတပ်မြို့နယ်လုံးကျွ/) - စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်။ ကြားကာလ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်လျက်ရှိတဲ့ ပြည်သူလူထု၏ မြို့နယ်လုံးကျွတ် လူဦးရေစာရင်း ကောက်ခံခြင်း၊ 'အိမ်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်း' ပြုလုပ်ပေးခြင်းများကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အခုလိုလုပ်ဆောင်တာဟာ မြို့နယ်အတွင်း ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်နဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပိုမိုအနီးကပ် ချိတ်ဆက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် အခုလို မြို့နယ်လုံးကျွတ် လူဦးရေစာရင်း ကောက်ခံခြင်း၊ 'အိမ်ထောင်စု လူဦးရေစာရင်း' ပြုလုပ်ရတာဖြစ်ပြီး ပြည်သူတွေ အနေဖြင့်လည်း သက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့် ပူးပေါင်း၍ ပါဝင်ကူညီပေးကြဖို့ကိုလည်း မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။ ဒီအိမ်ထောင်စုစာရင်းပုံစံဟာ ကြားကာလ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပြဌာန်းထားတဲ့ အိမ်ထောင်စုစာရင်းဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်စုစာရင်းမှာ ပြောင်းဝင်၊ ပြောင်းထွက် ၊ မွေးဖွား၊ သေဆုံးမှုရှိရင်
- [မင်းတပ် - မတူပီကြားမှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို လုယက်သတ်ဖြတ်သူကို ဖမ်းမိ](https://chinworld.org/2025/09/မင်းတပ်-မတူပီကြားမှာ-အမ/) - စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ မင်းတပ် - မတူပီ ကြား မိုင် ၇၀ ဝန်းကျင်က လေရှိရွာမှာ ဒီကနေ့ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှာ အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ်အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ငွေနဲ့ပစ္စည်းလုယက်ပြီး ဓားနဲ့ထိုးသတ်ခဲ့တဲ့တရားခံအမျိုးသားကိုတခါတည်းဖမ်းမိတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (မင်းတပ်) ကတာဝန်ရှိသူ ဆလိုင်းယောမာန်က “ဒီကနေ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါတယ် တရားခံကို ဖမ်းဆီးရမိပါတယ် မြို့နယ်ပြည်သူ့ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားပြီး တည်ဆဲဥပဒေနှင့် အရေးယူသွားမှာပါ” လို့ပြောပါတယ်။ လုယက်ပြီး လူသတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သူဟာ ယောနယ်မှ အမျိုးသားတစ်ဦးလို့လည်း သိထားရပြီး အုပ်စုဖွဲ့ကျူးလွန်ခြင်းလား၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်ထဲ ကျူးလွန်တာမျိုုးလားဆိုတာ စုံစမ်းနေကြဆဲဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
- [ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း တခြားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေ ဝင်ရောက်တာ၊ လက်ခံတာမလုပ်ဖို့ AA အမိန့်ထုတ်](https://chinworld.org/2025/09/ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း-တခြ/) - စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) က ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း တခြားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ ဝင်ရောက်တာ၊လက်ခံတာ မပြုလုပ်ဖို့ AA ခန့် ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေက တဆင့်အကြောင်းကြားထားတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ တဆင့် သိရပါတယ်။ “ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း ဘယ်တခြားလက်နက်ကိုင်တွေကိုမှ ဝင်ရောက်တာ၊ လက်ခံတာတွေ မလုပ်ဖို့ သူတို့ခန့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေဆီကို ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လကတည်းက စာနဲ့အကြောင်းကြားတယ်လို့ သိရတယ် AA က ဒီပလက်ဝကို ထိန်းချုပ်ကတည်းက CNA တို့ CDF – (ပလက်ဝ)လက်နက်ကိုင်တွေကို လက်ခံချင်တာမဟုတ်ပေမယ့် အဲဒီတုန်းက အခုလို စာထုတ်အကြောင်းကြားတာမျိုးမရှိဘူး အခုမှ ပေါ်တင်စာနဲ့တကွ အကြောင်းကြားလာတာဖြစ်တယ်” လို့ ပလက်ဝဒေသခံ၁ ဦးက ပြောပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော်
- [ကလေး - တမူး လမ်းကို ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကြိုးပမ်းနေ](https://chinworld.org/2025/09/ကလေး-တမူး-လမ်းကို-ရွေးကေ/) - စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်မြောက်ပိုင်း အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ကလေး - တမူး ၊ အာရှလမ်းမကြီးကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်မရှင်တပ်က ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ အသည်းအသန် ပြန်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ စစ်ရေးအခြေအနေသိရှိသူတွေကပြောပါတယ်။ ကလေး - တမူး အာရှလမ်းမကြီးဘေးမှာရှိတဲ့ ကလေးမြို့ကနေ မိုင်၂၀ ဝန်းကျင်လောက်မှာရှိတဲ့ ကံသာယာကျေးရွာထိကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေထိန်းချုပ်ထားပြီး အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့ကစလို့ လူအင်အား၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူ၊ လေယာဉ်ပစ်ကူတွေနဲ့ အပြင်းအထန် တောက်လျောက်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ စစ်ရေးအခြေအနေသိရှိသူတွေကပြောပါတယ်။ ကလေး - တူမူးကားလမ်းမကြီးအနီးနား နေထိုင်သူတစ်ဦးက “ကံသာယာကို သိမ်းနိုင်ဖို့ အသည်းအသည် လက်နက်ကြီးတွေနဲ့ ဆိုနေ့တိုင်း အဆက်မပြတ်ချနေကြတယ် လေယာဉ်နဲ့လည်း ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္ဂနွေနေ့ကလည်း လေယာဉ်နဲ့ ချတာ
- [ကန်ပက်လက်ကိုဖြတ်ပြီး ပလက်ဝမြို့နယ်ဘက်ကို ကုန်ပစ္စည်းသယ်ယူတာကိုသာ ပိတ်ပင်ထားတာလို့ ဆိုင်ကယ် ကယ်ရီသမားတွေက ပြော](https://chinworld.org/2025/09/ကန်ပက်လက်ကိုဖြတ်ပြီး-ပလ/) - စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်။ မကွေးတိုင်းကနေ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကိုဖြတ်ပြီး ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဒိုင်ရ်နယ်ဘက် ကုန်ပစ္စည်းသယ်ကြတဲ့ ကယ်ရီသမားတွေကို ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ကို ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ Chin Defense Force – Kanpetlet ( CDF – Kanpetlet) ကခွင့်မပြုဘူးလို့ ဆိုင်ကယ် ကယ်ရီဆွဲနေသူတွေကပြောပါတယ်။ ဒိုင်ရ်နယ်ထဲက ဆိုင်ကယ် ကယ်ရီသမားတစ်ဦးက “ကျနော်တို့ ဒိုင်ရ်ဘက်က သူတွေကိုပဲပိတ်တယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ထဲက လူတွေကိုတော့ ပုံမှန်လွတ်လွတ်လပ်လပ်သွား လာနေကြတယ် ကျနော်တို့ဘက်ကလူတွေသွားလာရင်ကြတော့ လမ်းပိတ်ထားတယ်ဆိုပြီးမှ သွားခွင့်မပေးဘူး ဒီကလူတွေအများစုက ရခိုင်ကုန်သည်ပစ္စည်းတွေကို ကယ်ရီလိုက်ကြတာဆိုတော့ ရခိုင်ပစ္စည်းတွေ ပိတ်မိတာလည်းများတယ် ရခိုင်ကုန်သည်တွေဆိုတာ သူတို့ဟာသူတို့ ဆိုင်ကယ်နဲ့မောင်းပြီး သွားကြတာမဟုတ်ဘူး ကျနော်တို့ ဒိုင်ရ်ဘက်က ဆိုင်ကယ် ကယ်ရီဌားပြီးမှသွားကြတာဆိုတော့ ကျနော်တို့ကိုပိတ်မိရင်းသူတို့လည်း ပိတ်မိတာပေါ့ ဒိုင်တွေကိုပိတ်တယ်ဆိုတာထက် ဒိုင်ရ်ဘက်ကို
- [မြန်မာနိုင်ငံကနေ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု တိုက်ဖျက်ရေး ၄ လကြာ အထူးစစ်ဆင်ရေးစတင်](https://chinworld.org/2025/09/မြန်မာနိုင်ငံကနေ-မီဇိုရ/) - စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံကနေ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုတိုက်ဖျက်ရေး အတွက် ၄ လကြာ အထူးစီမံချက်တစ်ခုကို စက်တင်ဘာလ (၁) ရက်ကနေစတင်ပြီဖြစ်တယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က ရဲအရာရှိတစ်ဦးပြောကြားကြောင်း India Today သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။ အခုမူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုတိုက်ဖျက်ရေး အထူးစစ်ဆင်ရေးကို စက်တာဘာလ (၁) ရက်နေ့ကနေ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁) ရက်နေ့အထိ လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပြီး ဒီစစ်ဆင်ရေးမှာ ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့အပြင် အကောက်ခွန်၊ မူးယစ်ဆေးဝါးဌာနနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Young Mizo Association (YMA) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K Sapdanga က မူးယစ်ဆေးဝါးသုံးစွဲသူနဲ့ မှောင်ခိုသမားတွေဟာ ခိုးမှုနဲ့တခြားပြစ်မှုတွေမှာ ပါဝင်နေတာကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်နေတယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် H
- [ပလက်ဝမှာ ယာယီနိုင်ငံကူးလက်မှတ် AA က ထုတ်ပေးပြီး အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်မှုတွေကိုထိန်းချုပ်လာ](https://chinworld.org/2025/09/ပလက်ဝမှာ-ယာယီနိုင်ငံကူး/) - စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) က ဩဂုတ်လကစပြီး အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ပလက်ဝမြို့နယ် ရှင်းလက်ဝကျေးရွာကနေ ယာယီနိုင်ငံကူးလက်မှတ်တွေ ထုတ်ပေးပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်မှုတွေကို ထိန်းချုပ်လာတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “သြဂုတ်လကစလို့ထင်တယ် အခုလို နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တွေလုပ်တာ အဓိက သူတို့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ပလက်ဝ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်က လူတွေအားလုံး အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒီမီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို သွားမယ်ဆိုရင် လုပ်ရမယ်ပေါ့ ဆေးကုသဖို့သွားရင်လည်း ပြန်လာရင် ဆေးလက်မှတ်ပြရမယ် စသဖြင့်ပေါ့ အရင်တုန်းကတော့ မရှိပေမယ့်အခုမှစတင်လုပ်တာဖြစ်တယ် သူတို့က ဒီအဝင်အထွက်တွေကို ထိန်းချုပ်ချင်လာလို့ဖြစ်မယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထုတ်ပေးတဲ့ ယာယီနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်မှာတော့ အသုံးမဝင်ပေမယ့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာချင်သူတွေကို ရက်အကန့်အသတ်ဖြင့် ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ကို
- [ကလေးမြို့မှာ သြဂုတ်လအလယ်ကစပြီး စစ်မှုထမ်းခိုင်းဖို့ အမျိုးသား အယောက် ၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီးသွားပြီလို့ ဒေသခံ တွေကဆို](https://chinworld.org/2025/09/ကလေးမြို့မှာ-သြဂုတ်လအလယ/) - စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်။ သြဂုတ်လအလယ်ကစပြီး ကလေးမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေဖြစ်တဲ့ မင်္ဂလာဥယျာဉ်၊ ညောင်ပင်သာ၊ အောင်မင်္ဂလာ၊ ချမ်းမြေ့အောင်စည်၊ ပင်လုံ၊ အောင်သစ္စာနဲ့ သဇင်ရပ်ကွက်တွေမှာ ပျူစောထီးနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တွေက ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး စစ်မှုထမ်းခိုင်းဖို့ အမျိုးသားတွေကိုဖမ်းဆီးတာတွေလုပ် နေကာ သြဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ကနေ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်အတွင်း အနည်းဆုံး အမျိုးသား အယောက် ၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီးသွားပြီ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံ တစ်ဦးက “မြို့ပေါ်နေတဲ့ ပျူစောထီးနဲ့ရဲတွေက အဓိက လူလိုက်ဆွဲတာ စစ်တပ်က မပါဘူးဆိုပေမယ့် တစ်ခါလေ လုံခြုံရေးယူပေးတာတို့ပါတယ် စခန်းကြီးနားက လေ့ကျင့်ရေး (၁၀) အဲဒီကိုပို့တယ် ဒကစ၊ စုပေါင်းရုံးတွေမှာအရင်ထားပြီးဆေးတွေစစ် အဲဒါပြီးရင် လေ့ကျင့်ရေး ၁၀ ကိုပို့ နေ့တိုင်းလိုလို လူရရင်ရသလို ဖမ်းနေတာဘဲ
- [CDF – Mara နဲ့ MDF အကြားထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေပြန်ငြိမ်နေ](https://chinworld.org/2025/09/cdf-mara-နဲ့-mdf-အကြားထိတွေ့တိုက်/) - စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မရာနယ်မြေမှာ ၁ လကျော်အကြာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ CDF – Mara နဲ့ MDF အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့ကစလို့ လက်ရှိအချိန် ပြန်ငြိမ်နေတယ်လို့ CDF – Mara က Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ CDF – Mara ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်း ဂျွန်လောက “လောလောဆယ် တိုက်ပွဲတွေက ငြိမ်နေတယ် ၂၉ ရက်နေ့ကစလို့ပေါ့ သူတို့ဖက်က အထိအခိုက်လေးရှိတော့ ငြိမ်သွားတယ်လို့ ထင်ပါတယ် ခုလက်ရှိက MDF / AA ဘက်က CDF ဘက် ထိုးစစ်ဖို့ပြင်ဆင်နေတာပေါ့ AA ပါတယ်လို့ ကျနော်တို့ပြောတာက အသံဖိုင်အထောက်အထားရှိလို့ပါ”
- [စစ်ကောင်စီကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ဝန်ကြီးဟောင်း ဦးစိုးထက်ကို ပါတီကနေ ထုတ်ပယ်ကြောင်း NLD ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/09/စစ်ကောင်စီကျင်းပမယ့်-ရ-2/) - စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်နှင့် ပလက်ဝမြို့ နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုးထက် (ခ) ဆလိုင်းမဲလုကို စစ်ကောင်စီကျင်းပမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာကြောင့် NLD ပါတီကနေ ထုတ်ပယ်ကြောင်း ရန်ကုန်မြို့၊ ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ(NLD)က ဒီကနေစက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်နှင့် ပလက်ဝမြို့ နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် ၁ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုးထက် (ခ) ဆလိုင်းမဲလုသည် စစ်ကောင်စီကျင်း ပမည့် အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မှာ သိရှိရတဲ့ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်သောစစ်တပ်က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုချိုးဖောက်၍ နိုင်ငံတော် အာဏာကိုအဓမ္မလုယူခဲ့ပြီး လွတ်လပ်သန့်ရှင်းတရားမျှတစွာကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်ဟု ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးမှ အသိ အမှတ်ပြုထုတ်ပြန်ထားခဲ့သော ၂၀၂၀ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ငြင်းဆန်ကန့်ကွက်ကာ
- [စိတ်ဓာတ်၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် တော်လှန်ရေး၏ အမြန်နှုန်း](https://chinworld.org/2025/08/စိတ်ဓာတ်၏-ပင်ပန်းနွမ်းန/) - “ရုံးမတက်နှင့် ရုန်းထွက်”“အိမ်မှာနေပါ ဇိမ်နှင့်ဇိမ်နှင့်” ကြားခဲ့ဖူးသောစကားလုံးများကအိမ်မက်ပမာ… ပြည်သူတွေကကျွေးထားမယ် ဆိုသည့်စကားများကြောင့် CDM လုပ်ခဲ့ကြသည်မဟုတ်။ စစ်အာဏာရှင်ကိုမကြိုက်၍ ၊ စစ်အာဏာရှင်အောက်မှာ မနေလို၍ မိမိတို့ ခံယူချက်ဖြင့် ရာထူး လစာ အခွင့်အလမ်းများအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးလမ်းကြောင်းကိုလျှောက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ အများစုကခြောက်လ တစ်နှစ်ခန့်သာကြာမည်ဟု ထင်ခဲ့ကြသော်လည်း စစ်တပ်မှ ကြိုတင်ကြံစည်မှုနှင့် အာဏာသိမ်းခြင်းဖြစ်၍ လေးနှစ်ကျော်ကာလအတွင်းမပြုတ်ကျနိုင်သေးပါ။ ဤကာလအတွင်း CDM များ မည်ကဲ့သို့ ရှင်သန်ရပ်တည်ကြသနည်း။ တော်လှန်ရေး အစပိုင်းတွင် ဦးဆောင်ဦးမှုပြုခဲ့ကြသော CDM များအရေးကို ယခုတွင်မည်သူမျှဂရုမစိုက်၊စိတ်မဝင်စားကြတော့။ အချို့မှာပင်ပန်းခက်ခဲသော၊ မိမိတို့မကျွမ်းကျင်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းများကို ပြောင်း၍လုပ်ကိုင်ရသည်။ တစ်ချို့မှာ အလုပ်အကိုင်မရှိ မိဘဆွေမျိုးများအထောက်အပံ့ဖြင့် နေကြရသည်( အချို့မှာ မျက်နှာငယ်စွာဖြင့်)။ တစ်ချို့မှာ မိမိတို့ချစ်ရသောတိုင်းပြည်ကိုပင်စွန့်ခွာ၍ အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ရန်အလို့ငှာ တိုင်းခြားပြည်ခြားတွင် အလုပ်သမားဘဝ ရောက်ခဲ့ကြရသူတွေ ဒုနှင့်ဒေး။ ချင်းပြည်နယ်တွင်ကျန်ရှိနေသေးသော
- [မြန်မာဖက်ကိုပို့မယ့် လက်နက်ခဲယမ်းများ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာဖမ်းမိ](https://chinworld.org/2025/08/မြန်မာဖက်ကိုပို့မယ့်-လက/) - ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်းခရိုင်၊ ဆိုင်းကမ်းဖိုင်းရွာမှာထောက်လှမ်းရေးသတင်းအရ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ရာ မြန်မာနယ်စပ်ဖက်ကို တင်ပို့မယ်လို့ ယူဆရတဲ့ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်၊ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းနဲ့ စစ်သုံးပစ္စည်း အမြောက်အများနဲ့ အတူ လူတစ်ဦး ကို ဖမ်းဆီးရမိတယ်လို့ ဩဂုတ်လ (၃၁) ရက်နေ့မှာ India Today Media ကဖော်ပြပါတယ်။ ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အနေနဲ့ သတင်းအတိအကျရထားတဲ့အတွက် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက သံသယရှိတဲ့အိမ်တစ်အိမ်ကို ဝိုင်းထားပြီး စစ်ဆေးရှာဖွေခဲ့ရာမှာ ၁၂-ဘို့ရိုင်ဖယ်တစ်လက်၊ ပစ္စတိုတစ်လက်၊ ခဲယမ်းတွေနဲ့ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့တဲ့အတွက် အိမ်ပိုင်ရှင်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ဘေးပတ်ဝန်းကျင်က တောအုပ်ထဲမှာ ဆက်လက်ရှာဖွေတဲ့အခါ ဝှက်ထားတဲ့ လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ ပစ္စည်းတွေထဲမှာ Heckler & Koch G3 ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်တစ်လက်၊ Springfield
- [မြန်မာပြည်မှ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှု ၃ နှစ်အတွင်း ဒေါ်လာ ၁၇၁ သန်းတန်ဖိုးရှိကြောင်း CCPRရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာဖော်ပြ](https://chinworld.org/2025/08/မြန်မာပြည်မှ-မီဇိုရမ်ပြ/) - ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံဖက်ကနေ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ ၂.၇ တန်ကျော်၊ ဒေါ်လာ ၁၇၁ သန်း တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ဩဂုတ်လ (၂၈) ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ်ရဲ့အချက်အလက်တွေကို လေ့လာသုတေသနလုပ်တဲ့ Chin Center for Peace and Reconciliation(CCPR) အဖွဲ့ရဲ့ သြဂုတ်လ အစီရင်ခံစာမှာဖော်ပြထားပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဖက်ခြမ်းကနေ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ချမ်ဖိုင်းခရိုင်အတွင်းမှ ဝင်ရောက်ပြီး (၃) နှစ်အတွင်း ဘိန်းဖြူ (၁၄၃၇.၂၅ ကီလိုဂရမ်)၊ မက်သာအဖီတမင်း (၁,၂၈၅.၄၂၆ ကီလိုဂရမ်)တို့ကို သက်ဆိုင်ရာက သိမ်းဆည်းရမိပြီး စုစုပေါင်းတန်ဖိုးသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၅ သန်း၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင်
- [မလေးရှားမှာ ACR အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဒုက္ခသည်အမှုတွဲ (Case) အကြံပေးဆွေး‌နွေးမှုများ စတင်ပြုလုပ်ပေးတော့မယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားမှာ-acr-အဖွဲ့ဝင်တွ/) - ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံအခြေစိုက် ချင်းဒုက္ခသည်အရေးဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ Alliance of Chin Regugees (ACR) အဖွဲ့က အဖွဲ့ဝင်တွေကို ACR ကဒ်ပြုလုပ်ချိန် ဒုက္ခသည် အမှုတွဲ (Case) အကြံပေးဆွေး‌နွေးမှုများကို စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့ကစလို့ အကြံပေးဆွေးနွေးမှုတွေကို ပြုလုပ်ပေးသွားတော့မှာဖြစ်တယ်လို့ ACR က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအ‌ေခြ အနေ ဆိုးရွားမှုများကြောင့် ချင်းလူမျိုးများစွာမလေးရှားသို့ထွက်ပြေး လာခဲ့ကြရပြီး မလေးရှားရောက်ရှိပြီး‌နောက် UNHCR ၏ဒုက္ခသည်အကာကွယ်ကိုလည်းလျှောက်ထားကြပြီးဖြစ်သလို လတ်တလောမှာလည်း UNHCR မှ ၂၀၁၉ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်များအတွင်း UN လူသစ်မှတ်ပုံတင်ခြင်းလျှောက်ထားသောသူများကို ရက်ချိန်း‌များပေးပြီးမှတ်ပုံတင်များပြုလုပ်ပေးနေပြီဖြစ်သော်လည်း မိမိချင်းလူမျိုးများအ‌နေဖြင့် မိမိဒုက္ခသည်အမှုတွဲ (case) များ အကြောင်း သေချာနားမလည်ဘဲ UNHCR
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ချင်းအမျိုးသား ၇ ဦး ကို သင်းခွေချပ်ဖမ်းဆီးမှု၊ တောကောင်သတ်စားမှုတို့ကြောင့် ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ် တရားရုံးက ချမှတ်](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-ချင-4/) - သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ပါဟန်းပြည်နယ် စိုက်ပျိုးရေးခြံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်၀မြို့နယ်ဇာတိ ခူမီးချင်းအမျိုးသား ၇ ဦးကို သင်းခွေချပ်ဖမ်းဆီးမှု၊ တောကောင်သတ်စားမှုတွေကြောင့် သစ်တောဌာနက အမူ ၄ မူဖြင့် တရားစွဲခဲ့ပြီး တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ်နဲ့ ၄ လ အမိန့်ချခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ခူမီးအမျိုးသားတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ မလေးရှား သစ်တောဌာနက ခူမီးချင်းအမျိုးသား ၇ ဦးကို သင်းခွေချပ်အခွံ ၄၇၇ ခု လက်ဝယ်တွေ့ရှိမှု၊ သားကောင်ဖမ်းရန်ကြိုးလက်ဝယ်တွေ့ရှိမှု၊ ကြံ့သူတော်အကောင် အရိုးတွေ့ရှိမှု၊ အသားခြောတွေ့ရှိမှုတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုတာဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ တရားရုံးက ထောင်ဒဏ် ၈ နှစ်နဲ့ ၄ လ အမိန့်ချခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ခူမီးအမျိုးသားတစ်ဦးကပြောပါတယ်။
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ (၅) နှစ်အတွင်း မူးယစ်ဆေး၀ါးသုံးစွဲမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၅၁ ဦးရှိ၊ အမျိုးသမီး ၄၆ ဦးပါ၀င်](https://chinworld.org/2025/08/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-၅-နှ/) - ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မူးယစ်ဆေး၀ါးသုံးစွဲမှုကြောင့် ၂၀၂၀ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လ (၈) ရက်နေ့အထိ သေဆုံးသူ ၃၅၁ ဦးရှိပြီး အမျိုးသမီး ၄၆ ဦးပါ၀င်တယ်လို့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာကျင်းပပြု လုပ်တဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အစည်းအ‌ေ၀းမှာ ပြည်နယ်အရက်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးဌာနဝန်ကြီး Lainghinghlova Hmar ကပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဩဂုတ်လ (၂၇) ရက်နေ့မှာ India Today သတင်းဌာနမှာဖော်ပြပါတယ်။ လွှတ်တော်အစည်းအ‌ေ၀းမှာ Mizo National Front ပါတီဝင် လွှတ်တော်အမတ် K Laldawngliana ရဲ့ မေးမြန်းချက်ကို ဝန်ကြီး Hmar က ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့တာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့အထိ သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၃၅၁ ဦးရှိတဲ့အကြောင်း၊ အဲဒီအထဲက ၇၈ ဦးဟာ ဟီးရိုးအင်း သုံးစွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၂၇၃ ဦး ကတော့ မူးယစ်ဆေးဝါးမျိုးစုံ သုံးစွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေရဲ့ အသက်အပိုင်းအခြားကတော့ ၁၉ နှစ်ကနေ
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အသက် ၃၅ နှစ်ခန့် ခူမီးချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး ရေနစ်သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-အသက-3/) - သြဂုတ်လ ၂၈ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ပါဟန်းပြည်နယ်၊ Bentong မြို့နယ်မှာ ပလက်၀ဇာတိအသက် ၃၅ နှစ်ခန့် ခူမီးချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့က ရေနစ်သေဆုံးခဲ့ပြီး သေဆုံးသူ၏ နီးစပ်သူတွေ အနေနဲ့ ဒီကနေ့သြဂုတ်လ ၂၈ ရက်မှ သိရတယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ခူမီးချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် ခူမီးချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးက “ သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ နေ့လည်အထိ သူ့မိတ်တွေနဲ့ ဖုန်းအဆက်သွယ်ရသေးမယ့် ညနေလောက်မှာ အဆက်သွယ်မရတော့လို့ အဲဒီနေ့မှာ သေဆုံးတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းတာပေါ့ သူအလုပ်လုပ်နေတာက ဒူးရင်းခြံမှာ အလုပ်လုပ်နေတာဖြစ်တယ် သူတို့ခြံသူဌေးက ရှာမတွေ့လို့ ရဲတွေနဲ့ ရှာပြီးမှ ဒူးရင်းခြံအနားက ချောင်းမှာ ရေနစ်သေဆုံးတဲ့ သူအလောင်းကိုတွေ့ကြတာပေါ့ နောက်ပြီး သူတို့စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ သေဆုံးသူက ရေချိုးရင်း ဝက်ရူးပြန်ပြီး
- [ရန်ကုန်မှာ နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးကို အရပ်၀တ်များမှ ဖမ်းဆီးသွား](https://chinworld.org/2025/08/ရန်ကုန်မှာ-နာမကျန်းဖြစ်/) - ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်။ ရန်ကုန်၊ မြောက်ဒဂုံမြို့နယ် ၊(၄၈)ရပ်ကွက်နေ ဆေးရုံဆင်းခါစ နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် မောင် မောရ်ဒီးစ်လားဗဲင်ကြွာန်းအား ဩဂုတ်လ (၂၃) ရက်နေ့ည (၈) နာရီ၀န်းကျင်မှာ ဗထူးအိမ်ယာအနီးမှာ အရပ်၀တ်လူတစ်စုမှ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားရာ ယနေ့အထိ မည်သည့်နေရာတွင် ဖမ်းဆီးထားကြောင်း စုံစမ်းမရဖြစ်နေတယ်လို့ နီးစပ်သူတွေထံမှသိရပါတယ်။ ဖမ်းဆီးခံရသူလူငယ်မှာ နာမကျန်းဖြစ်ပြီးတင်ပါးစုံနားအကြိတ်ခွဲထုတ်ရကာ ဆေးရုံဆင်းခါစဖြစ်ကာ မြောက်ဒဂုံ ၄၈ ရပ်ကွက်ရှိ ဗထူးအိမ်ယာ၀န်းကျင်တွင်လမ်းလျှောက်ထွက်စဥ်အဖမ်းခံရခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ၄င်းနဲ့နီးစပ်သူတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ “တင်ပါးဆုံနားက အကြိတ်ခွဲထုတ်ရပြီး ဆေးရုံတက်ခဲ့ရသူဖြစ်တယ်။ ဆေးရုံဆင်းပြီးနောက်လည်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လမ်းတွေလျှောက်ပေးရတဲ့အနေအထားဖြစ်တဲ့အတွက် လမ်းလျှောက်တဲ့အချိန် အဖမ်းခံရတာဖြစ်တယ်၊ခွဲစိတ်ခံယူတာတော့ကြာပြီ လမ်းလျှောက်ရင်တော့ သိပ်မသန်ဘူး ပြီးတော့ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါဝေဒနာရှင်လဲဖြစ်တယ် နောက်ဆုံးအဆင့် ဆေးပုံမှန်တိုက်ပေးရတယ်၊သူကရောဂါဝေဒနာရှင်လဲဖြစ်တော့ ပုံမှန်ဆေးမသောက်ရရင် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တဲ့အဆင့်ဆိုတော့ သူ့အစ်ကို က အရမ်းစိတ်ပူနေတယ် “လို့ နီးစပ်သူကပြောပါတယ်။
- [ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးဟောင်းဦးစိုးထက်မှတာဝန်ယူ၊ချင်းပါတီကို NLD နဲ့ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းများက ဦးဆောင်](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါ-4/) - သြဂုတ်လ ၂၇ ရက်။ သြဂုတ် ၂၆ ရက်က မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုပြီးသောနိုင်ငံရေးပါတီ(၆၁)ပါတီနှင့်ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်(UEC)ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးတို့တွေ့ဆုံပွဲမှာ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် NLD ပါတီအစိုးရ ခေတ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်က နေ ၂၀၂၀ ခုနှစ်အထိ ချင်းပြည်နယ်စည်ပင်၊စက်မှု၊လျှပ်စစ်ဝန်ကြီးအဖြစ်တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့ကာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် NLD ပါတီကိုယ်စားပြုပြီးအနိုင်ရခဲ့သူ ဦးစိုးထက်မှ အစည်းအဝေးတက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း MRTV သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ Chin World Media စုံစမ်းချက်အရ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဦးစိုးထက် ၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှုးအဖြစ် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်နယ်၊ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြုပြီး ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူ ဦးဘွာလ်ဆိုင်လိုမှ တာဝန်ယူထမ်းဆောင်နေကြောင်းသိရပါတယ်။ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ(NCC)ဥက္ကဋ္ဌ အသက် ၆၅ နှစ်ဝန်းကျင်ရှိသူ ဦးစိုးထက်ဟာ ပလက်ဝဇာတိဖြစ်ပြီး ဘွဲ့ရပြီး နောက် တပ်မ တော်မှာဝင် ရောက်ခဲ့ကာ ဒုဗိုလ်မှုးကြီးအဆင့်(တပ်ရင်းမှုး၊တပ်နယ်မှုး)တာဝန်အထိထမ်း
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင် လေတပ်မှ ဗုံး ၂ ကြိမ် ကြဲချခဲ့ပြီး ကလေးငယ် တစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိ](https://chinworld.org/2025/08/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-စစ်က/) - သြဂုတ်လ ၂၆ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်မရှင် လေတပ်မှ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဩဂုတ် ၂၅ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁နာရီခွဲ ခန့်မှာ တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ဘင်းရွာ နှင့် ဇန်ဇောလ်ရွာ တို့ကို လည်းကောင်း၊ ညနေ ၄ နာရီခွဲခန့်မှာ ဟေလေးရွာကို လည်းကောင်း အသီးသီး ဗုံးကြဲချ ခဲ့ရာ ဇန်ဇောလ်ရွာနေ ကလေးငယ် တစ်ဦး ခြေထောက်မှာ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တယ် လို့ တီးတိန်ဒေသခံများရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရပါတယ်။ “မွာလ်ဘင်းရွာ နှင့် ဇန်ဇောလ်ရွာက ရွာနီးချင်းပါ။ အဲဘက်မှာ ဗုံး ၇ လုံး ချတယ်လို့ သိခဲ့ရ ပါတယ်။ ၅ လုံး ကွဲသွားတယ် လို့ သိရ တယ်။ အပျက်အစီး
- [တမူးမြို့မှာ စစ်မှုထမ်းဖို့နာမည်စာရင်းနဲ့ဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်လာနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2025/08/တမူးမြို့မှာ-စစ်မှုထမ်-2/) - ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်မြို့ဖြစ်တဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့ပေါ်မှာ ပြီးဇူလိုင်လလောက်ကစလို့ နာမည်စာရင်းနဲ့စစ်မှုထမ်းဖို့ လူသစ်စုဆောင်း ဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ တမူးဒေသခံတစ်ဦးဆီကနေ သိရပါတယ်။ တမူးဒေသခံတစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ လလောက်ကစပြီးထင်တယ် နာမည်စာရင်းနဲ့တကွ ည ၈ နာရီနောက်ပိုင်း အိမ်လာပြီး ဖမ်းဆီးခေါ်သွားတာတွေ ရှိလာနေတော့ စိုးရိမ်နေရတယ် ဒီမှာက ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းများတော့ စစ်မှုထမ်းဖမ်းပြီး တချို့က ပြန်လွတ်တာရှိတယ် တချို့က ပြန်မလွတ်ပဲ စစ်မှုထမ်းရတာရှိတယ် လောလောဆယ် ဆေးသမားအများစုကို စစ်ထဲထည့််တာများတာ တွေ့ရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်တပ်ထောက်ခံအားပေးတဲ့ ပျူစောထီးအားကောင်းတဲ့ တမူးမြို့မှာ ည၈ နာရီနောက်ပိုင်း အပြင်မှာ တွေ့တဲ့ ဘယ်သူကိုမဆိုလည်း ဖမ်းဆီးတာတွေ လုပ်နေတဲ့ကြောင်းကိုလည်း တမူးဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ “ ဒီလိုပဲ အိမ်မှာနေကြရတာ ကြောက်လို့
- [ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ CNO/CNDF-UCR ရဲ့ ဒု - အတွင်းရေးမှူးကို ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ CDF – Hualngoram ကပြော](https://chinworld.org/2025/08/cno-cndf-ရဲ့-ဒု-အတွင်းရေးမှူးကိ/) - ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်။ CDF – Hualngoram ကဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/CNDF - UCR (Upper Chindwin Relegion) AGS )ဒု - အတွင်းရေးမှူးကို သြဂုတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ နေ့လည် ၂ နာရီလောက်မှာ ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ CDF – Hualngoram က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက Chin World မီဒီယာကို ပြောပါတယ်။ CDF – Hualngoram တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “CNO / CNDF ရဲ့ ဒု - အတွင်းရေးမှူးကို မနေ့က နေ့လည် ၂ နာရီမှာ ကျနော်တို့ CDF – Hualngoram ကခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ပါစတာခေါ်ပြီးတော့ သူ့ဘက်က
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်လို့ပြန်ပို့ခံရတဲ့အထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၁၁ ဦးပါဝင်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-တရား/) - ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်လို့ မူလနိုင်ငံ ပြန်ပို့ခံရတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၂၉၂ ဦးထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၁၁ ဦးပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဌာနရဲ့ သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသား ၂၉၂ ဦးကိုလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဥပဒေဖြင့် ဖမ်းဆီးထောင်ချပြီး ပြန်လွတ်လာတဲ့သူတွေကို ဂျိုဟိုးနားပြည်နယ် ပီကန်နာနာစ်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကနေ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တာလို့လည်း သိရပါတယ်။ မူလနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့တဲ့အထဲ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသား ၁၄၀ ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၁၁ ဦး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၁၄ ဦး၊ တရုတ်နိုင်ငံသား ၇ ဦး၊ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသား ၆ ဦး၊ ထိုင်းနိုင်ငံသား ၆ ဦး၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား ၅ ဦး၊
- [၃ လအတွင်း စစ်ကောင်စီမှ မင်းတပ်မြိုနယ်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ရေ(၁၇၆) ထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ၊ကလေးသူငယ်နှင့် အမျိုးသမီးများအပါအဝင် အယောက်(၄၀) သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၁၂၀ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရ](https://chinworld.org/2025/08/၃-လအတွင်း-စစ်ကောင်စီမှ-မ/) - ဩဂုတ်လ ၂၅ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ (၂၇)ရက်နေ့မှစ၍ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၃) ရက်နေ့အထိစစ်ကောင်စီမှ မင်းတပ်မြိုနယ်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ရေ(၁၇၆) ထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ၊အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဗုံးအရေအတွက် (၃၂၉)လုံး ဝန်းကျင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ကလေးသူငယ်နှင့် အမျိုးသမီးများအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ပြည်သူ အယောက်(၄၀) သေဆုံးခဲ့ရပြီး အယောက်ပေါင်း (၁၂၀) ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ကြောင်းမင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဤ (၅)နှစ်တာကာလ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အရပ်သား ပြည်သူနေအိမ် (၁၇၂) လုံး၊ စာသင်ကျောင်း၊ ဆေးရုံ ဆေးခန်းစသည့် အစိုးရအ ဆောက်အဦး(၄၀) ခု နှင့် ဘုရားကျောင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း စသည့် ဘာသာရေးအဆောက်အဦး (၁၈)ခု ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်
- [စစ်မှုထမ်းဖို့ အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးတာတွေဟာ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ပိုတိုးစေနိုင်တယ်လို့ CDF – Matupi သတိပေး](https://chinworld.org/2025/08/စစ်မှုထမ်းဖို့-အတင်းအဓမ/) - ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်။ မတူပီမြို့နယ်မှာ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် Chin Defense Force Matupi / MRO အနေနဲ့ ၎င်းတို့ ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းမှာသာမက Chinland Defense Force Matupi (CDF – Matupi) ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်းမှာလည်း အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကျောင်းသားလူငယ်၊ ကျောင်းဆရာ/ မ တွေ CDM ဝန်ထမ်းတွေကို စစ်မှုမထမ်းမနေရ စနစ်ပြဌာန်းပြီး အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးလုပ်ဆောင်တာတွေဟာ ၂ ဖက်ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေး လက်ခံတဲ့ လုပ်ရပ်မဟုတ်ပဲ စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ တိုးစေနိုင်တယ်လို့ Chinland Council အဖွဲ့ဝင် CDF – Matupi က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ Chin Defense Force Matupi
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ဘင်းကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအား PDF Zoland မှ ဖမ်းဆီးထားရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို မိသားစုဝင်များက ၅ ရက်ကြာသည် အထိ မသိရှိသေးလို့ဆို](https://chinworld.org/2025/08/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ဘင/) - ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်။ ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ ညနေ ၇ နာရီခန့်မှာ တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ဘင်းကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦး ဟောက်ခန့်နန် ကို တီးတိန်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ PDF Zoland မှ ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင် သွားခဲ့ကြောင်း၊ ဖမ်းဆီးရတဲ့ အကြောင်းရင်းကိုမူ မိသားစုဝင်များ နှင့် ဆွေမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းများ မှ ၅ ရက် ကြာသည် အထိ မသိရှိရသေးကြောင်း အဖမ်းခံရသူရဲ့မိတ်ဆွေ တစ်ဦး ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “သူ့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေရော၊ ကျွန်တော်တို့လို မိတ်ဆွေတွေကပါ သူ့ကို ဖမ်းဆီးရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို အခုထိ မသိရသေး ပါဘူး။ သူတို့ဘက်ကလည်း တစုံတခု ရှင်းပြတာ၊ ပြောပြတာ မရှိသေးဘူး။ တင်ဒါ
- [ရန်ကုန်မှာ အိမ်မှာတစ်ဦးတည်းနေသော ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး အိမ်အတွင်း ရိုက်နှက်လုယှက်ခံရ](https://chinworld.org/2025/08/ရန်ကုန်မှာ-အိမ်မှာတစ်ဦး/) - ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်။ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ခန့်မှာ ဆရာမညောင်ဒိတ်လျန်း (Niang Deih Lian @ Niangnu) ဟာ သူမအမှုတော်ဆောင်ရာ ရန်ကုန်မြို့၊အရှေ့ဒဂုံမြို့နယ် ရှိ New Life Mission Church ဘုရားရှိခိုးကျောင်း အဆောက်အဦး အတွင်းမှာတစ်ဦးတည်း ရှိနေချိန်မှာ အသိမိတ်ဆွေ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါ်မိငယ် မှ ရိုက်နှက်ပြီး အိမ်အတွင်းရှိ ပစ္စည်းများလုယူသွားခဲ့တာကြောင့် မြောက်ဉက္ကလာပ ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် ပို့ဆောင် ကုသမှု ခံယူ ခဲ့ရတယ် လို့ ဆွေမျိုး အသိုင်းအဝိုင်းများရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရှိ ခဲ့ရ ပါတယ်။ “ဒေါ်မိငယ်က အဲဒီ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှာ တက်ရောက်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်တော့ ဆရာမညောင်နူး
- [မကွေးတိုင်းကနေ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင်း ဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ လမ်းပိုင်းအားလုံးကို ယာယီပိတ်လိုက်ကြောင်း CDF – Kanpetlet က ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/မကွေးတိုင်းကနေ-ကန်ပက်လက/) - ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မတူပီမြို့နယ် ဘက်ကို စစ်ကော်မရှင်က မကွေးတိုင်း၊ ယောဒေသကနေ အချိန်မရွေး ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်နိုင်ဖို့ ဦးတည်ချဉ်းကပ်နေတာကြောင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွင်းရှိ ဆွဲလွဲကျင်း - ကျင်ဒွေးလမ်းပိုင်းနဲ့ ဆော - ကန်ပက်လက် လမ်းပိုင်းအပြင် မကွေးတိုင်းကနေ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ လမ်းပိုင်းတွေကို သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ကစလို့ ယာယီပိတ်ထားမယ်လို့ CDF – Kanpetlet က ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မကွေးတိုင်း၊ လောင်းရှည် ကပစ (၂၅) မှ ရန်သူ့အင်အား (၈၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်၊ ဆိပ်ဖြူဖက်မှ တက်လာတဲ့ ရန်သူ့အင်အား (၄၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်၊ ပေါက်မြို့နယ်တွင် ရောက်ရှိလာသော ပခုက္ကူ တပ်မ
- [မနေ့က ဟားခါးမြို့မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ပစ်ခတ်တာခံရလို့ ဆေးကုမှုခံယူခဲ့ရတဲ့ ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံးသွားတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/မနေ့က-ဟားခါးမြို့မှာ-စစ်/) - ဩဂုတ်လ ၂၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ မနေ့ သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁၂ နာရီဝန်းကျင်လောက်က စစ်ကောင်စီတပ်ပစ်ခတ်တာခံရတဲ့ အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ် ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦးဟာ ဆေးကုသမှုခံယူရင်း မနေ့ညမှာပဲ ရရှိတဲ့ဒဏ်ရာတွေကြောင့်သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ ဟားခါးဒေသတွင်း သတင်းတွေဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ မနေ့နေ့လည်ပိုင်းလောက်က ဟားခါးမြို့ပေါ် ပြည်တော်သာရပ်ကွက် မြို့ပေါ်လမ်းစုံ အနီးမှာ လမ်းသွားလမ်းလာတွေကို စစ်ဆေးတာတွေ လုပ်နေတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဆိုင်ကယ်မောင်းနှင်လာတဲ့ အသက် ၃၀ ဝန်းကျင်အရွယ် အဆိုပါ ချင်းအမျိုးသားကို သူမောင်းနှင်လာတဲ့ ဆိုင်ကယ်ကို ရပ်ခိုင်းတာ မရပ်ပဲ ဆက်မောင်းနှင်လို့ဆိုပြီး ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ ဒေသတွင်းသတင်းတွေမှာဖော်ပြထားပြီး အဆိုပါ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားအပါအဝင် ကျောင်းသူ
- [၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)မှာ ပါဝင်တဲ့ မြို့နယ် ၁၀၂ ခု မှာ ချင်းပြည်နယ်မှ ဟားခါး နှင့် တီးတိန်မြို့နယ်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှကလေးနဲ့တမူးမြို့နယ် ပါဝင်](https://chinworld.org/2025/08/၂၀၂၅-ရွေးကောက်ပွဲ-အပိုင်/) - ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမည့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) မှာ ပါဝင်တဲ့ မြို့နယ် (၁၀၂) ခုမှာ ချင်းပြည်နယ်က ဟားခါး နှင့် တီးတိန်မြို့နယ်နဲ့စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ ကလေးနဲ့တမူးမြို့နယ်များ ပါရှိကြောင်း စစ်ကောင်စီ ခန့်ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်မည့် မြို့နယ် စာရင်းတွင် ချင်းလူမျိုး အများအပြား နေထိုင်ရာ ဖြစ်တဲ့ ချင်းတောင်ခြေ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကလေးမြို့နယ်နဲ့တမူးမြို့နယ်လည်း ပါဝင် ခဲ့ ပါတယ်။ ယင်း အပြင် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်း၊ ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စိစစ်ခြင်းတိုနှင့် စပ်လျဉ်းတဲ့
- [ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၁)ကို ခရိုင်မြို့ကြီးများနှင့် နီးစပ်ရာမြို့များမှာ စတင်ကျင်းပမယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြော](https://chinworld.org/2025/08/ရွေးကောက်ပွဲ-အပိုင်း၁က/) - ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်။ လာမည့် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ(၂၈)ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပထမအသုတ်ကို ခရိုင်မြို့ကြီးများနှင့် နီးစပ်သည့်မြို့များတွင် စတင်ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းယမန်နေ့ ဩဂုတ်(၁၉)ရက်က မကွေးတိုင်း ချောက်မြို့နှင့် ရေနံချောင်းမြို့တို့ရှိ ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများ၊ ရပ်မိရပ်ဖများအား သီးခြားစီတွေ့ဆုံစဉ် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ကပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယခုကျင်းပမည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင်ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို FPTP စနစ်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် လွှတ်တော်ကို ရောနှောထားသော ကိုယ်စားလှယ်အချိုးကျစနစ် (MMP- Mixed Member Proportion System) ကို အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။ လာမည် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ(၂၈)ရက်တွင် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)ကို စတင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး အပိုင်းလိုက်ထပ်မံကျင်းပမည် ရွေးကောက်ပွဲရက်ကိုလည်း ကြေညာပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုရွေး‌ကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဩဂုတ်(၁၈)ရက်က အသိပေးထားပါတယ်။
- [မတူပီမှာ လက်နက်ကြီးကျည်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကလေးငယ် ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/မတူပီမှာ-လက်နက်ကြီးကျည်/) - ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ခြန်းပြန်းကျေးရွာမှာ သြဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့က မပေါက်ကွဲရသေးတဲ့ လက်နက်ကြီးကျည် ကို ကောက်ပြီးဆော့ရာကနေ ပေါက်ကွဲလို့ ဒေသခံ ကလေးငယ် ၄ ဦး ဒဏ်ရာရှိပြီး ၂ ဦးဟာ ဒဏ်ရာအပြင်းထန်ရခဲ့တယ်လို့ မတူပီဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ လက်နက်ကြီးကျည်ပေါက်ကွဲလို့ ဒဏ်ရာရသွားတဲ့ ကလေးတွေဟာ အသက် ၅ နှစ်ကနေ ၁၂ ဝန်းကျင်အရွယ် ကလေးငယ်တွေဖြစ်ကြတယ်လို့လည်း ဒေသတွင်း သတင်းမှာဖော်ပြပါတယ်။ မတူပီဒေသခံတစ်ဦးက “ကလေးတွေက ကောက်ပြီး ဆော့ကြရာကနေ ပေါက်သွားတယ်လို့ပဲ ကြားတယ် သေချာတော့ မသိရသေးဘူးလို့” လို့ပြောပါတယ်။ ခြန်းပြန်းကျေးရွာအစွန်ဘက်ရှိ နေအိမ်တလုံးအနီးမှာ မပေါက်ကွဲပဲရှိနေတဲ့ (၆၀ - မမ) လက်နက်ကြီးကျည်ကြောင့် အခုလို ကလေးငယ်တွေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တာလို့လည်း
- [ဟားခါးမြို့မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် လမ်းသွားလမ်းလာ ဒေသခံ ၃ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ၁ဦးဟာ စိုးရိမ်ရတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ဟားခါးမြို့မှာ-စစ်ကောင-2/) - ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁၂ ခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ သေနတ်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် လမ်းသွားလမ်းလာ ဒေသခံ ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ၁ ဦးမှာ စိုးရိမ်ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဟားခါးဒေသခံတစ်ဦးက “ဘာကြောင့် ပစ်ခတ်လိုက်တာလဲတော့ မသိဘူး ဝမ်းဗိုက်မှန်တဲ့ အမျိုးသားအခြေအနေက စိုးရိမ်ရတယ်လို့သိရတယ် လက်ရှိဆေးရုံပို့ထားရတယ်လို့သိရတယ် နောက်ပြီး ကျောင်းတက်နေတဲ့ မိန်းကလေး ၂ ဦးတော့ ခြေထောက်မှာ ဒဏ်ရာရတယ်လို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ပေါ် ပြည်တော်သာရပ်ကွက် မြို့ပေါ်လမ်းစုံ နာရီစင် အနီးမှာ လမ်းသွားလမ်းလာတွေကို စစ်ဆေးတာတွေ လုပ်နေတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ အခုလို သေနတ်ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှုကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ သေနတ်
- [မတူပီမြို့နယ်မှာ တပ်သားသစ်စုဆောင်းနေတာကြောင့် ဒေသခံလူငယ်တွေ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/မတူပီမြို့နယ်မှာ-တပ်သား/) - သြဂုတ်လ ၂၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်မှာ မတူပီမြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မတူပီ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (MRO / CDF – Matupi) တပ်ဖွဲ့ က အသက် ၁၆ နှစ်နဲ့ အထက် လူငယ်တွေကို တပ်သားသစ် စုဆောင်းနေတာကြောင့် လူငယ်တွေ တောတောင်တွေထဲ နဲ့ တခြားဒေသတွေကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ မတူပီဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ မတူပီဒေသခံတစ်ဦးက “အခုလက်ရှိမှာလည်း ဖမ်းနေတယ် ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၇ ရက်နေ့ဝန်းကျင်လောက်ကလည်း လွီဗန်းရွာမှာ ကျောင်းနေအရွယ် ၁၆ နှစ် အထက်တွေကို ဖမ်းဆီးခဲ့တယ် ဆရာ၊ ဆရာမတွေလည်း ဝင်တားတယ် မရဘူး စုစုပေါင်း ၁၁ ယောက်ပါသွားတယ် ကျောင်းဆရာ ၂ ယောက်နဲ့ဆို စုစုပေါင်း ၁၃ ယောက် ဖမ်းသွားတယ်
- [စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲသည် ပဋိပက္ခများ ပိုမို နက်ရှိုင်းစေနိုင်တယ်လို့ ကြားကာလချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့်/) - သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပမယ့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည့် အစား ပဋိပက္ခများကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစေနိုင်တယ်လို့ ကြားကာလ ချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ( ICNCC ) က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းသည် တရားဝင် အစိုးရ မဟုတ်သော စစ်အာဏာရှင်စနစ် အာဏာသက်ဆိုးရှည်ရန် ကူညီခြင်း၊ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများအပေါ် ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်မှုများ ဆက်လက်ကျူးလွန်နိုင်ရန် အားပေးရာ ရောက်ပြီး စစ်ကော်မရှင် ကျူးလွန် သောရာဇဝတ်မှုများတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ကျူးလွန်နေသူများ အဖြစ် ပြည်သူများ၏ သတ်မှတ်ခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုထားပြီး နိုင်ငံတကာအစိုးရများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့်လည်း စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို လုံးဝလက်မခံဘဲ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ပေးကြရန်နှင့်
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အင်တာနက်သုံးဖို့သွားတဲ့ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦး စက်လှေမှောက်လို့ရေနစ်သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-အင်တာန/) - ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ခွေးခေါင်းရွာနေ ဂါရာပြင်ရွာကို အင်တာနက် Starlink သုံးဖို့သွားခဲ့ကြတဲ့ ကလေး ၁ ဦးအပါ ဒေသခံ လေးတူချင်းလူမျိုး ၄ ဦးဟာ သြဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့က စက်လှေမှောက်လို့ ရေနစ်သေဆုံးခဲ့ပြီး အလောင်း ၃ လောင်းကို ရှာတွေ့ပေမယ့် နောက်တစ်လောင်းကိုတော့ အခုထိ ရှာနေကြတုန်းလို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့က ခွေးခေါင်းရွာကနေ ဂါရာပြင်ရွာကို Starlink သွားသုံးကြတာ ၈ ယောက် ၊ ၄ ယောက်က ရေနစ်သေတယ် ၊ ရေနစ်သေသွားတဲ့ သူတွေ ၃ ယောက်ရဲ့ အလောင်းကိုတော့ ရှာတွေ့ပြီ နောက် ၁ လောင်းကိုတော့ ရှာနေကြတုန်းဖြစ်တယ်လို့
- [ငွေစက္ကူ အတုများ ဖမ်းမိသတင်းကြောင့် တီးတိန်မြို့ရှိ ဈေးဆိုင်ကြီးများ အနေဖြင့် ငွေစက္ကူအတု သတိထားနေရ](https://chinworld.org/2025/08/ငွေစက္ကူ-အတုများ-ဖမ်းမိသ/) - ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် ကျေးရွာ ၁ ရွာမှာ ငွေစက္ကူအတုများ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့သတင်းထွက်ပေါ်ပြီးနောက်ပိုင်း တီးတိန်မြို့ ရှိ ဈေးဆိုင်ကြီးများ အနေဖြင့် ဈေးရောင်းဈေးဝယ် ပြုလုပ်ရာတွင် ငွေစက္ကူအတု မလက်ခံမိဖို့ အတွက် အထူး သတိထား စိစစ်ပြီး လက်ခံ နေရတယ်လို့ ဒေသခံ ဈေးရောင်း/စျေးဝယ်သူများထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “တစ်သောင်းတန်၊ ငါးထောင်တန် ငွေစက္ကူတွေ ဆိုရင် သတိထားပြီး တစ်ရွက်ချင်း စစ်ဆေး လက်ခံ ခဲ့ရ ပါတယ်။ ဒီ ရက်ပိုင်း အတွင်းတော့ မြို့ပေါ်မှာ ငွေစက္ကူအတု အသုံးပြုတာမျိုးတော့ မကြားရ သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် ကြားရတဲ့ သတင်း ကြောင့်တော့ သတိ အတော် ထား နေရ ပါတယ်” လို့ ဒေသခံစျေးသည်တစ်ဦးကပြောပါတယ်။
- ["အနာဂါတ်ချင်းလူငယ်မျိုးဆက်များထံသို့ပေးစာ"](https://chinworld.org/2025/08/အနာဂါတ်ချင်းလူငယ်မျိုး/) - Shing Gei Ngai မိမိတို့ချင်းတောင်ဒေသမှာ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ထူးထူးခြားခြား ဖြစ်တည်တွေ့ရှိမှုကို ​ပြည်သူတွေကို သိစေချင်လို့ အသိပေးတော့ တစ်ချို့လူတွေဘာလဲ ဆိုတာသိချင်ကြတယ်၊တဖက်ကလည်း မတရား စီးပွားရေး လောဘသားတွေ ကိုလည်းကြောက်ရသေးတယ်၊ကျနော့်တို့ချင်းလူမျိုးများရဲ့အဖိုးတန် ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ပစ္စည်းတွေ သဘာဝအမွေအနှစ် တွေကို စီးပွားရေး လောဘသားတစ်စုက မတရားသဖြင့် ကိုယ်ကျိုးအတွက် ပြည်တွင်း/ပကို ရောင်းစားကြလို့ ကုန်သ​​​​လောက်ဖြစ်နေပါပြီ၊ကိုယ့်ထမင်းထုပ် သူများကိုပေးလိုက်တော့စားစရာမရှိတော့ဘူး၊ရဟန်းစားရသောဆွမ်းတစ်နပ်လို ကုသိုလ်ရရင်တော့ကောင်းမှာပေါ့၊ကိုယ့်ဆီမှာပဲရှိတဲ့ ရှားပါးသစ်ခွကိုပါ ထိုင်းကို ခိုးရောင်းစားတာလည်းသိကြပါတယ်၊အပြစ်အရမ်းကြီးပါတယ်၊ကျနော်တို့ ထိန်းသိမ်းရေးသတင်းအချက်အလက်နဲ့ ပါတ်သက်လာရင် နိုင်ငံတကာကွန်ယက်ချိတ်ဆက်မှု ရှိတော့သိရတယ်၊ကိုယ်ကျိုးအတ္တသမား တွေကတော့ ကျနော့်ကိုမုန်းမှာပါ၊သတ်တောင်သတ်ချင်ခဲ့ကြတယ်၊ လွန်ခဲ့သော ၂၀၀၂ ခုနှစ်က မင်းတပ်ခရိုင် ခ ယ က ဉက္ကဌနဲ့အတူ နယ်ဆင်းခရီးအတူသွားကြတယ်၊ ချင်းအဖိုးကြီးက ခ ယ က ဉက္ကဌ ကိုလာကြိုတော့ သူက
- [ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၁)ကို လာမယ့် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းမယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း၁ကိ/) - ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်။ လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် ပါတီစုံအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) စတင်ကျင်းပမှာဖြစ်ကြောင်း၊ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို ဆက်လက်ကျင်းပပြုလုပ်မည့် အပိုင်းလိုက်ကျင်းပမယ့် နေ့ရက်တွေကိုလည်း ဆက်ထုတ်ပြန်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဒီကနေ့သြဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲကို ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေအပါအဝင် ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မြို့နယ် ၉ မြို့နယ်စလုံးကို လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက် မဲဆန္ဒနယ်တွေအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်းကိုလည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သြဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ကစလို့ ဒီဇင်ဘာလ
- [Myanmar Idol မှာ Vote ပေးသကဲ့သို့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းပြည်သူများ ရောက်ရာအရပ်ကနေ လွယ်ကူစွာမဲပေးနိုင်ကြောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/08/myanmar-idol-မှာ-vote-ပေးသကဲ့သို့-ရွေးကေ/) - သြဂုတ်လ ၁၇ ရက်။ ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ မှာ စစ်ကောင်စီက ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲမှာ နည်းပညာမြင့် အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်ကိုအသုံးပြုမှာဖြစ်တဲ့အတွက် မဲပေးရလွယ်ကူမြန်ဆန်တာကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာရ သော စစ် ရှောင် ချင်းပြည်သူများအ နေဖြင့် Myanmar Idol မှာ Vote ပေးသကဲ့သို့ ရောက်ရာအရပ်ကနေ လွယ်ကူစွာမဲပေးနိုင်ကြောင်း ချင်းပြည်နယ်မှာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် နိုင်ငံရေးပါတီ၁ခုရဲ့ဦးဆောင်သူ ၁ ဦးက ပြောပါတယ်။ " အခု ရွေးကောက်ပွဲက အီလက်ထရောနစ်မဲ ပေးစက်ကိုအသုံးပြုမှာဖြစ်တဲ့အတွက် အရင်လိုမဲစာရွက်တွေနဲ့ မှားလုပ်မိမှာ တွေ စိုးရိမ်စရာမလိုဘူး ၊ ကျ နော်နားလည်သလောက်က ကိုယ်ပေးချင်တဲ့ပါတီကို ခလုတ် လေးနှိပ်ရုံပဲ ၊ နိုင်ငံရေးပါတီ တွေလည်း ရွာတိုင်းမြို့တိုင်းမဲလိုက်ဆွယ်ဖို့အခက်အခဲရှိတဲ့ ဒီလိုအချိန်အခါမှာ အီလက်ထရောနစ်မဲပေးစက်နဲ့မဲပေးတာ အတော်အဆင်ပြေတယ် မဲ
- [ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တ/) - ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်အများစုပါဝင်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မြို့နယ် ၉ မြို့နယ်စလုံးကို လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက် မဲဆန္ဒနယ်များအဖြစ် သတ်မှတ်တဲ့အကြောင်း အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်ခန့် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က သြဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြို့နယ် ၉ မြို့နယ်ရှိတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ ပြည်သူ့၊အမျိုးသား၊ပြည်နယ်လွှတ်တော် လွှတ်တော် ၃ ရပ်အတွက် မဲဆန္ဒနယ်များအဖြစ် တီးတိန်မြို့နယ်၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ် တို့ကိုသတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်က မြို့နယ် ၉ မြို့နယ်ထဲမှာ ဟားခါးမြို့ နဲ့ တီးတိန်မြို့ ကိုသာ
- [One Championship ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ်(ခ) အောက်ချင်းလေး ကို ဂျပန်ဖိုက်တာ အနိုင်ရ](https://chinworld.org/2025/08/one-championship-ပွဲမှာ-ချင်းလူငယ်ဖိုက/) - ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်။ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၅ ရက်ညမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ သိုင်းပေါင်းစုံကိုယ်ခံပညာပြိုင်ပွဲ One Championship , One Friday Fight 120 မှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသားဖိုက်တာ Jurai Ishii တို့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ခဲ့ကြပြီး တတိယအချီမြောက် ထိုးသတ်ချိန် ၂ မိနစ်ခွဲကျော်ကျော်မှာ ဂျပန်ဖိုက်တာက ချင်းဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ်(ခ) အောက်ချင်းလေးကို အလဲထိုး အနိုင်ရသွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ် ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ မင်းတပ်သား ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေးနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသား Jurai Ishii တို့ဟာ ၁၂၀ ပေါင် ကက်ချ်ဝိတ်တန်း Muay Thai ပွဲစဉ်မှာ ထိုးသတ်ခဲ့ကြတာ
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး နဲ့ ဂျပန်ဖိုက်တာတို့ ဒီကနေ့ည One Championship ပွဲထိုးသတ်ကြမယ်](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-ဟာလိန/) - ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်။ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၅ ရက်ညမှာ ထိုင်းနိုင်ငံ ၊ဘန်ကောက်မြို့မှာ ကျင်းပမယ့် သိုင်းပေါင်းစုံကိုယ်ခံပညာပြိုင်ပွဲ One Championship , One Friday Fight 120 မှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ မင်းတပ်သား ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေး နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသားဖိုက်တာ Jurai Ishii တို့ ထိုးသတ်သွားကြမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ မင်းတပ်သား ဟာလိန်းအွမ် (ခ) အောက်ချင်းလေးနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံသား Jurai Ishii တို့ဟာ ၁၂၀ ပေါင် ကက်ချ်ဝိတ်တန်း Muay Thai ပွဲစဉ်မှာ ထိုးသတ်ကြမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ONE Friday Fights 120 ပွဲစဉ်ကို ထိုင်းနိုင်ငံ ၊
- ["CHO ၏သဘောထားကိုပြောရမည်ဆိုလျှင် ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအကြားပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားမှုသည် ချင်းပြည်နယ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့်ချင်းကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအပေါ်တွင် ဆိုးရွားစွာအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။" Interview with Chin Health Organization (CH0)](https://chinworld.org/2025/08/interview-with-chin-health-organization-ch0/) - Chin World Media ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကိုဆန့်ကျင်တဲ့ CDM လှုပ်ရှားမှုမှာပါဝင်ခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်က ဆရာဝန်တွေ/သူနာပြုဆရာ/ဆရာမ တွေ/ပညာရှင်တွေဟာ ချင်းပြည်သူတွေကို ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုဆက်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် ချင်းကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (CHO)ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်မှာဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ CHOရဲ့ ၄ နှစ်တာကာလအတွင်း ချင်းပြည်အတွင်း ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်နေမှုများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုပေးရာမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုအခက်အခဲများနဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အချင်းချင်း အကြား ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားလာမှုကြောင့် CHO ရဲ့ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အတားအစီး၊ အ‌နှောက်အယှက် ဘယ်လိုဖြစ်နေလဲ၊ ဘယ်လိုအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသလဲ ဆိုတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး CHO အဖွဲ့အစည်းကို Chin World Media အနေနဲ့ စာဖြင့်ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။ CW-CHO စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံနဲ့လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုတွေကိုပြောပြပေးလို့ရမလား။? CHO-CHO
- [ပလက်ဝ ဒေသခံပြည်သူများကို ၎င်းတို့ဆန္ဒအလျောက် ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပေးဖို့လို](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်၀အတွက်-အရုဏ်ဦးလား-နိ/) - ဆလိုင်းခင်တလင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့၊ ယူအယ်အေ/အေအေ၏ ပြောခွင့်ရ ခိုင်သုခ၏ သတင်းထောက်များ၏ မေး မြန်းချက်အပေါ် ဖြေကြားချက်အချို့ (ချင်းပြည် ပလက်ဝမြို့နယ်ကိစ္စအပေါ် ဖြေကြားချက်)သည် ၁၉၄၇ ဖွဲ့စည်း ပုံအ‌ခြေခံဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်အချို့ အသက်ဝင်မှု/မဝင်မှုနှင့် ပက်သက်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာသည့် တော်လှန်ရေးအင် အားစုများ (EAOs)နှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် နွေဦးတော်လှန်ရေး အင်အားစု များ(PDFs)အကြား တိုးတိုက်မှုများမှာ ကဏ္ဍစုံမှာ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ထင်ဟပ်စေပြီး အဆိုပါ တိုးတိုက်မှုများ မှာ ထင်ထားသည်ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပြီး တော်လှန်ရေး၏ အရုဏ်ဦးလည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့ နိဂုံးလည်း ဖြစ်နိုင်သည်ကို သတိချပ်သင့်သည်။ သို့ဖြစ်၍ နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလ နေရာအနှံ့ပေါ်ပေါက်လာသည့် နယ်မြေသိမ်းပိုက်မှုနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဖော် ဆောင်မှုအကြား
- [အမေရိကန်မှာ ဆူရှီဆိုင်ရှင် ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကိုဓားနဲ့ထိုးသတ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားတဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ဖမ်းမိပြီလို့သိရ](https://chinworld.org/2025/08/အမေရိကန်မှာ-ဆူရှီဆိုင်ရ/) - သြဂုတ်လ ၁၄ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ဝစ်ကန်ဆင်ပြည်နယ်၊မီလ်ဝါကီးမြို့မှာနေထိုင်ကာ ဆူရှီဆိုင်ဖွင့်ထားတဲ့ အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် မတူ ( ချင်း) အမျိုးသားတစ်ဦးကို သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ဓားနဲ့ထိုးသတ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားတဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ဒေသ အာဏာပိုင်တွေက ဒီနေ့မှာဖမ်းဆီးရမိပြီလို့ သိရပါတယ်။ ဆူရှီဆိုင်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မတူ ( ချင်း) အမျိုးသားတစ်ဦးကို သူ့ဆီမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးက သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ဓားနဲ့ ထိုးတာကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့ရတာလို့ သိရပါတယ်။ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတစ်ဦးက “ပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့သူကိုတော့ အဖမ်းခံရပြီ ချင်းလူမျိုးပါဘဲ ဇိုတုန်သားလို့ သိရတယ် ။ သေဆုံးသွားသူက အသက် ၃၅ နှစ်လောက်တော့ ရှိပြီ။ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူက အရင်က အမေရိကန်မှာ ပြစ်ဒဏ်တွေ နည်းနည်းထိတဲ့ဟာမျိုး ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်တွေလဲ
- [ချင်းအမျိုးသမီးတွေအပေါ် မုဒိန်းကျင့်ခြင်းအပါဝင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အချက်အလက် စုဆောင်းနေတယ်လို့ IIMM က ဆို](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းအမျိုးသမီးတွေအပေါ/) - သြဂုတ်လ ၁၄ ရက်။ ချင်းအမျိုးသမီးတွေအပေါ် မုဒိန်းကျင့်ခြင်းအပါဝင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ပက်သက်ပြီး အချက်အလက်တွေ ဆက်လက် စုဆောင်းနေတယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား Independent Investigative Mechanism for Myanmar ( IIMM) ရဲ့ သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တဲ့ အာရက္ခတပ်တော် ( AA) နဲ့ မြန်မာစစ်တပ်တို့က ကျူးလွန်တယ်လို့ စွပ်စွဲထားတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို စုံစမ်းထားတဲ့ သတ္တမမြောက် နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာမှာ ပါရှိပါတယ်။ IIMM ရဲ့အစီရင်ခံစာထဲမှာ အာရက္ခတပ်တော်( AA)က ကျူးလွန်တယ်လို့ စွပ်စွဲထားတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို စတင်စုံစမ်းခဲ့ သည့်အပြင် ချင်းအမျိုးသမီးတွေကို မုဒိမ်းကျင့်ခြင်းအပါအဝင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကိုလည်း
- [ထန်တလန်မြို့နယ်မှာ အတော်ကြီးတဲ့ ရှားပါးဝက်ဝံတစ်ကောင်ကို ရွာသားများက ထောင်ချောက်ဆင် ဖမ်းမိ](https://chinworld.org/2025/08/ထန်တလန်မြို့နယ်က-ကျေးရွ/) - သြဂုတ်လ ၁၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ထန်တလန်မြို့နယ်က ကျေးရွာတစ်ရွာမှာ အတော်ကြီးတဲ့ ရှားပါး ဝက်ဝံတစ်ကောင်ကို ရွာသားများက ထောင်ချောက်ဆင်ဖမ်းမိပြီး ရိုးရာတူမီးသေနတ်နဲ့ ပစ်သတ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်းကို ဆိုရှယ်မီဒီယာအကောင့်ပိုင်ရှင် Ctling ကနေ “မှတ်တမ်းတစ်ခုအဖြစ်” ဆိုကာ ဩဂုတ်လ (၁၁) ရက်နေ့က Facebook ပေါ်တင်ခဲ့တာကို လူအများက စိတ်ဝင်တစ်စား မှတ်ချက်မျိုးစုံ ပေးခဲ့ကြပါတယ်။ Facebook မှာ တင်ထားတဲ့ သေဆုံးပြီဖြစ်တဲ့ ရှားပါး ဝက်ဝံ ခန္ဓာ ကို ရွာသားတွေက ဝိုင်းရံကြည့်ရှုကြတဲ့ ဗီဒီယိုမှာ အကောင့်ပိုင်ရှင်ကလည်း “မှတ်တမ်းဝင်ပဲ၊ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီလောက်ကြီးတဲ့ ဝတ်ဝံမမြင်ဖူးဘူး။ လုံးပတ်လည် ၃၅ လက်မဝန်းကျင် (sum 6) ရှိမယ်လို့ ရေးတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ Facebook ပေါ်တက်လာတဲ့ Video Post မှာ
- [ပလက်ဝမြို့နယ်အား ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်တစ်ခုအဖြစ် တရားဝင်ပြောဆိုခြင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများမရှိ ငြင်းဆိုမှုတို့ကို ပလက်ဝအဖွဲ့အစည်းများမှ ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်ဝမြို့နယ်အား-ရခိုင်/) - ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်။ သြဂုတ်လ (၁၁) ရက်နေ့တွင်ကျင်းပခဲ့သော ULA/AA ၏ (၁၀) ကြိမ်မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပလက်ဝမြို့နယ်အား ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ခရိုင်တစ်ခုအဖြစ် တရားဝင်ပြောဆိုခြင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ မရှိဟု ငြင်းဆိုမှုတို့ကို ပလက်ဝမြို့နယ်အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်တဲ့ Global Khumi Organization (GKO) နှင့် နိုင်ငံတကာခူမီးလူငယ်များအသင်း(GKYA) မှ ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်ကြောင်း ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်မှာ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အာရက္ခပြည်သူ့အစိုးရ၏ နိုင်ရေးရပ်တည်ချက်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပလက်ဝပြည်သူလူထုက မည်သည့်အခါကမျှ လက်ခံခြင်းမရှိခဲ့ဘူးလို့ Global Khumi Organization (GKO) နှင့် နိုင်ငံတကာခူမီးလူငယ်များ အသင်း(GKYA) တို့ရဲ့ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဝါကိုအကြောင်းပြု၍ ဒေသခံဌာနေချင်းတိုင်းရင်းသားပြည်သူလူထု၏
- [မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရခိုင်လူငယ် ၆၀ % ၊ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ လူငယ် ၅၁ % နဲ့ချင်းပြည်နယ်မှာ လူငယ် ၄၈ % က နိုင်ငံကနေ စွန့်ခွာလိုကြောင်း ဖြေဆိုတယ်လို့ UNDP ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/မြန်မာနိုင်ငံမှာ-ရခိုင်/) - သြဂုတ် ၁၂ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာရက္ခဒေသက ရခိုင်လူငယ် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ အခွင့်အရေးရရင်ဒေသကိုစွန့်ခွာဖို့ ဆန္ဒရှိနေကာ၊ ရန်ကုန်တိုင်းမှာ လူငယ် ၅၁ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ချင်းပြည်နယ်မှာတော့ လူငယ် ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းက နိုင်ငံကနေ စွန့်ခွာလိုကြောင်း ဖြေဆိုတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP)က ဒီ‌နေ့ သြဂုတ် ၁၂ ရက်မှာ ကျရောက်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူငယ်များနေ့ အတွက် ထုတ်ပြန်လာတာတဲ့အစီရင်ခံစာထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ နိုင်ငံကနေ စွန့်ခွာလိုသူ ပဲခူးတိုင်းမှာ လူငယ် ၄၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်း၊မွန်ပြည်မှာ ၄၂ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း၊မကွေးတိုင်းမှာ ၃၉ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်း၊ကရင်ပြည်မှာ ၃၈ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း၊နေပြည်တော်၊ရှမ်း၊ကယားနဲ့ကချင်ပြည်တွေမှာ ၃၆
- [ပလက်၀မြို့ကို ULA/AA မှ ခရိုင်အဖြစ်တိုးချဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆော်မှုသည် ကိုလိုနီပြုခြင်းဖြစ်ကြောင်း Chin Civic Movement ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်၀မြို့ကို-ula-aa-မှ-ခရိုင်/) - ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်။ ပြည်သူတရပ်လုံးဆင်နွဲနေသည့် အာဏာရှင် တော်လှန်ရေးလမ်းခုလတ်တွင် ဒေသခံချင်းပြည်သူများ၏ ဆန္ဒမပါသည့် ULA/AA မှ ၄င်းသိမ်းပိုက်ရရှိသော ပလက်၀မြို့အား ခရိုင်တစ်ခုအဖြစ်တိုးချဲ့ကာ အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ULA/AA ပြော‌ရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခိုင်သုခမှ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ကပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာပြောဆိုမှုသည် ချင်းပြည်သူများအပေါ် ကိုလိုနီပြုတဲ့ လုပ်ရပ်အဖြစ်ရှုမြင်သဖြင့် များစွာစိတ်ပျက်ရကြောင်း ချင်းအရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များ ပူးပေါင်းပါ၀င်တဲ့ Chin Civic Movement (CCM) ကဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်နေ့မှာ သဘောထားထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CCM ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ “ချင်းအမျိုးသားရေးနှင့် ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးအား ကိုယ်စားပြုမဟုတ်သော မည်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်စေ၊ လူမျိုးကိုယ်စားပြု အဖွဲ့အစည်းဖြစ်စေ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် သွေဖီနေသော အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မှုများကို မိမိတို့ CCM အနေဖြင့် လက်ခံ အသိအမှတ်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း
- [နယူးဒေလီမြို့ရှိ UNHCR ရုံး ရှေ့မှာ မြန်မာဒုက္ခသည် တွေဆန္ဒပြခဲ့စဉ်မှာ ကူညီပေးခဲ့တဲ့ ရဲစခန်းမှုးကို CRC က ကျေးဇူးတင်ကြောင်း လက်ဆောင်များသွားရောက်ပေးအပ်](https://chinworld.org/2025/08/နယူးဒေလီမြို့ရှိ-unhcr-ရုံး-ရ/) - သြဂုတ်လ ၁၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ နယူးဒေလီမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ( UNHCR) မှာ မြန်မာနိုင်ငံသူ/သားဒုက္ခသည် တွေ ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးရဖို့အတွက် ဆန္ဒပြခဲ့စဉ်မှာ ကူညီပေးခဲ့တဲ့ နယ်မြေခံ ဗီကပ်စ်ပူရီ ရဲစခန်းမှ ရဲစခန်းမှုးနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ(CRC) ဦးဆောင်သူတွေက ကျေးဇူးတင်ကြောင်း လက်ဆောင်များသွားရောက်ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ သြဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နယူးဒေလီရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ရသင့်ရထိုက်သော ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးများအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၇ရက်နေ့ကစလို့ ဩဂုတ်လ ၇ရက်နေ့ထိ ရုံးဖွင့်ရက်များတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များ ဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ကို ဆန္ဒပြနေစဉ်တလျောက် နယ်မြေခံဗီကပ်စ်ပူရီ ရဲစခန်းမှ ရဲအရာရှိနှင့် တပ်ဖွဲ့ ဝင်များမှ အကူအညီများပေးခဲ့ကာ လုံခြုံရေးအနှောက်အယှက်မပေးခဲ့သည့်အပြင်
- [Voices in Peace မှ ချင်းငြိမ်းချမ်းရေး ကာတွန်း၊ ပိုစတာဒီဇိုင်း၊ ပန်းချီ ပြိုင်ပွဲမှာပါ၀င်ရန်ဖိတ်ခေါ်](https://chinworld.org/2025/08/voices-in-peace-မှ-ချင်းငြိမ်းချမ်းရေ/) - သြဂုတ်လ ၁၂ ရက်။ ပြည်သူများ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားမှုအား အနုပညာ လက်ရာများမှ တဆင့် သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များထံ ကြားသိစေရန်ရည်ရွယ်၍ ငြိမ်းချမ်းရေး ကာတွန်း၊ ပိုစတာဒီဇိုင်း၊ ပန်းချီ ဖိတ်ခေါ်ပြိုင်ပွဲကို Voices in Peace (VIP) မှ ဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်နေ့မှာစတင်ကြောင်း ၄င်း၏ လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာမှာ ပြိုင်ပွဲ၀င်ရန်ဖိတ်ခေါ်ကြေငြာပါတယ်။ ပြိုင်ပွဲ၏ ရည်ရွယ်ချက်များတွင် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းအကြား ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားမှုကိုမလိုလားတဲ့ ချင်းငြိမ်းချမ်းရေးအား စကားလုံးများဖြင့် မပြောပြတတ်သူများ/ အခွင့်မရကြသူများအတွက် ပုံများ၊ အရုပ်များဖြင့် ဖော်ပြနိုင်ကြစေရန်၊ ပြည်သူများ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားမှုအား အနုပညာ လက်ရာများမှ တဆင့် သက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များထံ ကြားသိစေရန်နဲ့ ပိုထိရောက်သော ငြိမ်းချမ်းရေး သတင်းစကားပြန့်ပွားစေရန် ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ ပြိုင်ပွဲကျင်းပရေးကော်မတီ ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ကာတွန်း/ပိုစတာဒီဇိုင်း/ပန်းချီပြိုင်ပွဲ
- [ကချင်ပြည်နယ်၊ဖားကန့်မြို့မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ချင်းနဲ့ မြိုလူငယ် ၁၀ ယောက်ကျော်ကို ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကလို့ယူဆရသူတွေက ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၁ ဦး ပြန်လွတ်လာတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ကချင်ပြည်နယ်၊ဖားကန့်မြ/) - ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်။ ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့နယ်၊ ကုဋေကျေးရွာမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ချင်းလူငယ်နဲ့ မြိုလူငယ် စုစုပေါင်း ၁၀ ယောက်ကျော် ကို ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကလို့ ယူဆရသူတွေက သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖားကန့်မြို့နယ်မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကျောက်တော်မြို့နယ်က မြိုလူငယ် ၈ ယောက်နဲ့ ချင်းလူငယ်တွေကို သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့ လုပ်ငန်းခွင်တစ်နေရာမှာ နေ့လည်ထမင်းစားနားနေကြတဲ့အချိန် လူမျိုးမေးပြီး အခုလို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်တာခံခဲ့ရတာလို့ သိရပါတယ်။ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ နီးစပ်သူတစ်ဦးက “ကျောက်စိမ်းတူးတဲ့ ကျင်းမှာ အလုပ်လုပ်တယ်ပြောတယ် အဲဒီမှာ ရခိုင်တွေ၊ ဗမာတွေ၊ ချင်းတွေ ၊ မြိုတွေလည်းရှိတယ်တဲ့ လူမျိုးမေးတဲ့ခါ မြိုနဲ့ ချင်းတွေကို ခေါ်သွားတာတဲ့ ချင်းက
- [ပလက်ဝမြို့နယ်ကို AA ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအားကောင်းလာတယ်လို့ ပြောဆိုမှုဟာ မြေပြင် အခြေအနေနဲ့ ကွာဟ နေတယ်လို့ GKO က တုန့်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်ဝမြို့နယ်ကို-aa-ထိန်း/) - သြဂုတ်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်ကို အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီးနောက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး ပိုပြီးတော့ အားကောင်းလာသလို မှုခင်းတွေလည်း ကျဆင်းလာတယ်လို့ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေး အစိုးရ၏ ၁၀ ကြိမ်မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော်(ULA/AA) ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခရဲ့ပြောကြားမှုဟာ မြေပြင် အခြေအနေနဲ့ ကွာဟ နေတယ်လို့ ဒေသခံခူမီးချင်းမျိုးနွယ်စုအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Global Khumi Organization (GKO) ဘက်က Chin World Media မှာ တုန့်ပြန်ထားပါတယ်။ ULA / AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက "မြေပြင်မှာ အမှန်တကယ်ဖြစ်နေတာက ဒေသခံတွေပြည်သူတွေဟာ ကျနော်တို့ အစိုးရ အုပ်ချုပ်ပြီးနောက်ပိုင်း
- [တမူးမြို့နယ်မှာ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦး သေဆုံး၊လက်နက်များသိမ်းပိုက်ရရှိကာ၊တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဘက်ကလည်း ရဲဘော် (၅) ဦး ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/တမူးမြို့နယ်မှာ-တိုက်ပွ/) - ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်။ ဩဂုတ်လ ၅ ရက်မှ ၈ ရက်အတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်၊ နန်မွန်းတားရွာကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေကို ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/A)ပါဝင်တဲ့ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးသေဆုံးကာသေနတ် ၉ လက်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဘက်ကလည်း ရဲဘော် (၅) ဦး မြင့်မြတ်စွာ ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း အမှတ် - ၁ စစ်ဒေသက ဩဂုတ် (၁၁) ရက် မှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တမူးမြို့နယ်မှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ စိုးမိုးထားတဲ့ နန်မွန်းတားရွာကို ရန်ငြိမ်းအောင်ရွာမှ ခလရ-၂၂၈ နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအင်အား (၈၀) ခန့်တို့မှ သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ကစလို့ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဘက်ကလည်း ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ သြဂုတ်လ ၈
- [CDF-Mara နဲ့ MDF တို့အကြားဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲမှာ အာရက္ခတပ်တော်(AA) လုံးဝပါဝင်ပတ်သက်တာမရှိကြောင်း ULA/AA ပြော](https://chinworld.org/2025/08/cdf-mara-နဲ့-mdf-တို့အကြားဖြစ်တဲ့-တ/) - ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ IMC / CDF – Mara တပ်ဖွဲ့နဲ့ MTC / Mara Defense Force ( MDF) တို့အကြား ဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေမှာ CDF-Mara ထုတ်ပြန်ထားသကဲ့သို့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)အနေနဲ့ လုံးဝ ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမရှိဘူးလို့ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်တဲ့ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော်(ULA/AA) ရဲ့ (၁၀) ကြိမ်မြောက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ULA / AA ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက ပြောပါတယ်။ ULA / AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးခိုင်သုခက "မရာနယ်မြေမှာ MDF ဘက်ကနေပြီး AA က စစ်ကူတိုက်တယ်ဆိုပြီး ဒီစွပ်စွဲချက်က အခြေအမြစ်မဲ့တဲ့
- [ချင်းအချင်းချင်းကြားက အမုန်းစကားမီးပွားတွေ ရှောင်ကြပါစို့လား](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းအချင်းချင်းကြားက-အ/) - ဒက်စမွန် နွေဦး ညစ်ညူး သောစကား တစ်ခွန်းကိုမျှ သင်တို့နှုတ်ထဲက မထွက်စေနှင့်။ ကြားနာသော သူတို့၏ အကျိုးကို ပြုစုစေခြင်းငှာ၊ တည်ဆောက်စရာဘို့ ကောင်းသော စကားကိုသာ သုံးဆောင်ကြလော့။ ရွေးနှုတ်ခြင်း နေ့ရက်တိုင်အောင် သင်တို့ကို တံဆိပ်ခတ်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်ကို စိတ်မနာစေကြနှင့်။ ခပ်သိမ်းသော စိတ်တိုခြင်း၊ စိတ်ဆိုးခြင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်း၊ အော်ဟစ် ငေါက်ငေါ်ခြင်း၊ သူ့အသရေပျက်အောင် ပြောဆိုခြင်း တို့ကို၎င်း၊ ခပ်သိမ်းသော မနာလိုခြင်းကို၎င်း၊ သင်တို့မှ ပယ်ရှားကြလော့။ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုခြင်း၊ သနားစုံမက်ခြင်း၊ ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်ကြောင့် သင်တို့၏အပြစ်ကို လွှတ်တော်မူသကဲ့သို့ အချင်းချင်း အပြစ်လွှတ်ခြင်း ရှိကြလော့။ဧဖက်ဩဝါဒစာ ၄း၂၉-၃၂ ဇာတ်လမ်းအစ မီးပွားတွေ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၂ ခုကို ပူပေါင်းတပ်ဖွဲ့သိမ်းပိုက်ပြီး ချင်းတော်လှန်ရေး
- [RSD အင်တာဗျူးများကို မြန်မာပြည်သားများအတွက် အမြန်ဆုံး အထူးလုပ်ဆောင်ပေးရန်ကတိပြုကြောင်းအပါအဝင် UNHCR နှင့် ဆွေးနွေးချက်များကို CRC-New Delhi က အသိပေးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/rsd-အင်တာဗျူးများကို-မြန်မ/) - ဩဂုတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ(CRC) ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြန််မာနိုင်ငံသား ဒုက္ခသည်များဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊နယူးဒေလီမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး ( UNHCR) ရှေ့မှာ ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးပေးဖို့အတွက် ၂၄ရက်တိုင်တိုင် နေပူမိုးရွာမရှောင် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုမှုရလာဒ်အနေဖြင့် ဩဂုတ်လ ၈ရက် မနက် ၁၀နာရီမှ နေ့လည် ၁နာရီအထိ UNHCR Chief of Missoin ခေါင်းဆောင်တဲ့တာဝန်ရှိသူများနှင့် CRC (OB) များတွေ့ဆုံဆွေးနွေးခွင့်ရခဲ့ကာ RSD အင်တာဗျူးများကို မြန်မာပြည်သားများအတွက် အမြန်ဆုံး အထူးလုပ်ဆောင်ပေးရန် Chief of Mission က ကတိပြုကြောင်းအပါအဝင် ဆွေးနွေးချက်များကို ဩဂုတ်လ ၈ ရက်မှာ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ(နယူးဒေလီ)မှ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲအပြီး အချိန်ကြာလင့်စွာအကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခဲ့သော Refugee Status Determination (RSD) အင်တာဗျူးများကို မြန်မာပြည်သားများအတွက်
- [ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို တပ်ဖွဲ့မှာ အခြေခံစစ်သင်တန်းတက်ရင်း သင်တန်းသား ဆလိုင်းရဲမင်းနိုင်ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-အရှိ/) - သြဂုတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို ( CDF – Asho) မှာ အခြေခံစစ်ပညာသင်တန်း တက်ရောက်နေရင်း ရုတ်တရက် နေမကောင်းဖြစ်လို့ သင်တန်းသား ဆလိုင်းရဲမင်းနိုင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှာ ကျဆုံးခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho က သြဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဆလိုင်းရဲမင်းနိုင်ဟာ တော်လှန်ရေးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် သင်တန်းတက်နေစဉ်အတွင်း နေမကောင်းဖြစ်လို့ ရုတ်တရက်ကျဆုံးခဲ့ရတာကြောင့် အခုလို ဆုံးရှုံးမှုဟာ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှိုအတွက် အစားမထိုးနိုင်တဲ့ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်ပြီး စုဆောင်းရေးကာလနှင့် သင်တန်းကာလအတွင်း ပေးအပ်လာတဲ့ တော်လှန်ရေးတာဝန်တွေကို အသက်နှင့် ခန္ဓာစွန့်ပြီး ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့တာကြောင့် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှိုအနေနဲ့ များစွာ
- [ပလက်၀‌ဒေသခံများနဲ့ပတ်သက်ပြီး ULA/AA ကို တောင်းဆိုချက် (၄) ချက် တောင်းဆိုကြောင်း CHRO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်၀ဒေသခံများနဲ့ပတ်သ/) - ဩဂုတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်ဒေသခံပြည်သူများနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပလက်ဝ‌ဒေသအား ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရက္ခိုင့်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော်(ULA/AA) ကို တောင်းဆိုချက် ၄ ချက် တောင်းဆိုကြောင်း ဒီကနေ့ ဩဂုတ်လ (၉) ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဌာနတိုင်းရင်းသားများနေ့ (International Day of the World’s Indigenous Peoples) မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CHRO ရဲ့ အဆိုပါတောင်းဆိုချက် ၄ ချက်ကတော့ “ပလက်ဝရှိ ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအား အတင်းအဓမ္မပေါင်းစည်းမှု၊ ယဉ်ကျေးမှုဖိနှိပ်မှုနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုဖယ်ရှားမှုဆိုင်ရာလုပ်ရပ်များ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရေး၊ ဒေသခံအသိုက်အဝန်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝလေးစားရေး၊ အမျိုးသမီးများ၊ ကလေးသူငယ်များနှင့် လူထုခေါင်းဆောင်များကို အကြမ်းဖက်မှု၊ အမြတ်ထုတ်မှုနှင့် ခြိမ်းခြောက်မှုများမှ ကာကွယ်ပေးရေး၊ မိမိတို့၏ ကိစ္စရပ်များကို
- [CSARN မှ ချင်းအမျိုးသမီး ၈ ယောက်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ တန် Research Fellowship များ ပေးအပ်မည်](https://chinworld.org/2025/08/csarn-မှ-ချင်းအမျိုးသမီး-၈-ယော/) - ( ချင်းအမျိုးသမီးများအတွက် ထူးခြားသောအခွင့်အလမ်း ) Chin State Academic Research Network (CSARN) မှ ယခုအပတ် အတွင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ ချင်းပြည်နယ်မှ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အတွင်းရှိ ချင်းအမျိုးသမီး ၈ ယောက်အတွက် ၁ ဦးလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (USD) ၂,၀၀၀ စီ တန်ဖိုးရှိသော Research Fellowship များ ပေးအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ CSARN) မှ ခေါ်ယူနေတဲ့ Research Fellowship များအတွက် ရွေးချယ်ခံရမယ့် ချင်းပြည်နယ်မှ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အတွင်းရှိ ချင်းအမျိုးသမီး ၈ ယောက်အတွက် ၁ ဦးလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ (USD)
- [“အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တက္ကသိုလ်များတွင် CHO-HRH SCHOLARSHIP ဘွဲ့ကြိုပညာသင်ဆုဖြင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာပညာရပ်များသင်ကြားနိုင်ပြီ”](https://chinworld.org/2025/08/အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏-တက္ကသိ/) - ပညာသင်ဆု လျှောက်ထားနိုင်ကြောင်း ကြေညာချက် . ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လူသားရင်းမြစ် (HRH - Human Resources for Health) ပညာသင်ဆုပရိုဂရမ် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဆက်စပ်ပြီး အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ရှာဖွေနေသော ကျောင်းသားများအတွက် ပညာသင်ဆုများ ရရှိနိုင်ကြောင်း CHO (Chin Health Organization) မှ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြေညာအပ်ပါသည်။ . ဤပညာသင်ဆုသည် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု အရောက်နည်းပါးသော ရပ်ရွာများအတွက် ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်များ မွေးထုတ်ပေးဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ပါသည်။ . လျှောက်ထားသူများသည် အောက်ဖော်ပြပါ eligibility criteria (ပြည့်မီရမည့် စံသတ်မှတ်ချက်များ) နှင့် ကိုက်ညီရမည်ဖြစ်ပြီး ဤပညာသင်ဆုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များတွင် ပညာသင်ကြားရေးအတွက်သာ အကျုံးဝင်ပါသည်။ . ရရှိနိုင်သော ပညာသင်ဆုများ:
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ကလေးငယ် ၂ ဦးသာရှိနေတဲ့အချိန်အိမ်မီးလောင်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး လူထိခိုက်မှုတော့ မရှိခဲ့ဘူးလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-ကလေးငယ/) - ဩဂုတ်လ ၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်အထက်ပိုင်း၊ ပကာဝကျေးရွာမှာ သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်မှာ ကလေးငယ် ၂ ဦးသာ ရှိတဲ့အချိန် နေအိမ်တစ်လုံး မီးလောင်ခဲ့ပြီး နေအိမ်ထဲရှိ ကလေးငယ်တွေကိုတော့ အချိန်မီကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့လို့ လူထိခိုက်ဒဏ်ရာမရခဲ့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပကာဝကျေးရွာမှာ မီးလောင်မှုဖြစ်ခဲ့တဲ့ အိမ်ရှင် ဇနီးမောင်နှံက တောင်ယာမှာ ညအိမ်သွားတဲ့အချိန် မီးလောင်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး အိမ်မှာကျန်ခဲ့တဲ့ ၈ နှစ်အရွယ်၊ ၁၀ နှစ်အရွာယ် ကလေး ၂ ဦးကိုတော့ ရွာသားတွေက အချိန်မီကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝ ဒေသခံတစ်ဦးက “ သူတို့မွေးထားတဲ့ ဆိတ်တွေကို ပိုးမွှားတွေ မကိုက်အောင် ညဘက် ကလေးတွေက မီးမွှေးထားပြီး အိပ်တဲ့ချိန် ည
- [Pu Nang Lian Thang ပြောပြသော ၈၈၈၈ အရေးအခင်းနှင့် ချင်းလူမျိုးများ](https://chinworld.org/2025/08/pu-nang-lian-thang-ပြောပြသော-၈၈၈၈-အရေးအခ/) - B A Thang Chin World Media August 08, 2018 လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၃၀) ကာလ၊ သြဂုတ်လ ကြီးတွင် နှစ်ပေါင်း (၂၆) နှစ်တိုင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအား တပါတီစစ်အာဏာရှင် စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဗိုလ်နေဝင်း၏ မဆလအစိုးရအား ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီအရေးများ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်အခါကာလတွင် လှည်းနေမြေအောင်း မြင်းဇောင်းမကျန် ပြည်သူလူထုသို့ လမ်းမပေါ်သို့ထွက်ရှိခဲ့ကြကာ ၈၈၈၈ လူထုအရေးတော်ပုံကြီးအား ပါဝင်ခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀) တိုင်ခဲ့လေပြီဖြစ်သည်။ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံကြီးနှင့်အတူ ချင်းအမျိုးသားများ၏ လှုပ်ရှားပါဝင်မှုများအားနှင့် စပ်လျှဉ်း၍ ယင်းအချိန်က ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော Pu Nang Lian Thang, Salai Lian Hmung နဲ့ Salai
- [အပြီးသတ်အောင်ပွဲ မခံရသေးသော ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံကြီး (ဆလိုင်းလျန်မှူန်း)](https://chinworld.org/2025/08/အပြီးသတ်အောင်ပွဲ-မခံရသေ/) - B A ThangChin World MediaAugust 08, 2018 လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း (၃၀) ကာလ၊ သြဂုတ်လ ကြီးတွင် နှစ်ပေါင်း (၂၆) နှစ်တိုင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအား တပါတီစစ်အာဏာရှင် စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဗိုလ်နေဝင်း၏ မဆလအစိုးရအား ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီအရေးများ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်အခါကာလတွင် လှည်းနေမြေအောင်း မြင်းဇောင်းမကျန် ပြည်သူလူထုသို့ လမ်းမပေါ်သို့ထွက်ရှိခဲ့ကြကာ ၈၈၈၈ လူထုအရေးတော်ပုံကြီးအား ပါဝင်ခဲ့ကြသည်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀) တိုင်ခဲ့လေပြီဖြစ်သည်။ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံကြီးနှင့်အတူ ချင်းအမျိုးသားများ၏ လှုပ်ရှားပါဝင်မှုများအားနှင့် စပ်လျှဉ်း၍ ယင်းအချိန်က ဦးဆောင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော Pu Nang Lian Thang, Salai Lian Hmung နဲ့ Salai Ngai Sak
- ["၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံနှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ချင်းအမျိုးသားများလှုပ်ရှားမှု"](https://chinworld.org/2025/08/၈၈၈၈-အရေးတော်ပုံနှင့်-ရ/) - Chin World Media ၁၉၈၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လမှာ မြန်မာနိုင်ငံ တ၀န်းမှာ ကျောင်းသားပြည်သူတွေဟာ လမ်းပေါ်ထွက်ပြီး ဒီမိုကရေစီရရှိရေးအတွက် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်က ချင်းကျောင်းသားခေါင်းဆောင် အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (မကသ) နဲ့ ချင်းအမျိုးသားသမဂ္ဂ (CNU) တို့မှာ ဦးဆောင်ခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဆလိုင်းငိုင်ဆာ့ခ်နဲ့ အဲ့ဒီအချိန်က”၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံနှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ချင်းအမျိုးသားများလှုပ်ရှားမှု”အကြောင်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့၂၀၂၀ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၆ ရက်မှာ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။ မေး။ ။ အဲ့ဒီတုန်းက ချင်းကျောင်းသားသမဂ္ဂ နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (မကသ) မှာ ပါဝင်လှုပ်ရှားဖြစ်ခဲ့ပုံတွေကို ပြောပြပါဦး။ ဖြေ။ ။ ရှစ်လေးလုံးအရေးတော်ပုံကြီးမှာ ချင်းကျောင်းသားတွေကော၊ အပြင်က မြို့မိမြို့ဖတွေကော အများကြီးလှုပ်ရှားကြတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ ချင်းကျောင်းသားအကြောင်းပြောရရင်- ကျနော်တို့တတွေ ချင်းကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (CSU) ကိုဖွဲ့ခဲ့တယ်။
- [ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ NUG ယာယီသမ္မတ ၊ KIO/KIA ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂွမ်မော် တို့တွေ့ဆုံ](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ခေါင်/) - ဩဂုတ်လ ၈ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ချင်းညီနောင်အဖွဲ့(CB)ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ ၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ ( KIO/KIA ) ရဲ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွမ်မော်တို့ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ကချင်ပြည်နယ်၊လိုင်ဇာမြို့ခရီးစဉ် မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံတွေကို ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆလိုင်းတင်မီ က သူ့ဖေ့ဘုတ်မှာ ဒီကနေ့ဩဂုတ်လ ၈ ရက်မှာ ဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ လိုင်ဇာ ခရီးစဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆလိုင်းတင်မီက ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကစလို့ လက်နက်စကိုင်တဲ့ ၄ နှစ်သားအရွယ်တွေအတွက် မှတ်ကျောက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သင်ယူစရာတွေ လေ့လာစရာတွေအများကြီး တွေ့ခဲ့ရတဲ့အကြောင်းနဲ့ ဒီခရီးစဉ်ဟာ ဘယ်အဖွဲ့ကိုမှ ထိခိုက်နစ်နာစေတဲ့ခရီးစဉ်မဟုတ်သလို ဒီထက်စည်းလုံးကြဖို့ ဒီထက်ကြိုးစားကြဖို့ သင်ခန်းစာတွေ ရခဲ့တဲ့ ခရီးစဉ်ဖြစ်တယ်လို့လည်း ရေးသားဖော်ပြထားပါတယ်။
- [ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP) ကို နိုင်ငံရေးပါတီ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြု](https://chinworld.org/2025/08/ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ-znp-ကိ/) - ဩဂုတ်လ ၈ ရက်။ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှာ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (Zomi National Party) ကို ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြု ထားလိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ မီဒီယာများရဲ့ ဖော်ပြချက်များအရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP) ကို မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုကြောင်းကို ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် မှ ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၉ နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ပြုတယ်လို့ ဖော်ပြထားကာ ZNP ပါတီ ရဲ့ ပါတီမှတ်ပုံတင် အမှတ်ဟာ(၅၉) ဖြစ်တယ် လို့လည်း ဆိုထားပါတယ်။ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီဟာ ၂၀၂၅
- [ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး ရဲအုပ်တစ်ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2025/08/ဟားခါးမြို့ပေါ်မှာ-ထိတွ/) - ဩဂုတ်လ ၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့လယ်ခေါင်မှာ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ (၇) ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းလောက်က ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုတွေဖြစ်ခဲ့ပြီး ရဲအုပ်တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဟားခါးဒေသခံတစ်ဦးက “ ဒီကနေ့ ၁၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ မြို့ပေါ်တနေရာမှာ လက်နက်ငယ်၊ လက်နက်ကြီးသံတွေ ကြားကြရတယ်၊ဘယ်ရပ်ကွက်မှာဖြစ်တာလဲဆိုတာတော့ အတိအကျ မသိဘူး၊ဟားခါးမှာ အခုတလော နေ့တိုင်းလိုလိုသေနတ်သံတွေကြားနေရတယ်၊ ဟိုတလောက စကစရွေးကောက်ပွဲကြောင်းပြောကတည်းကနေ နေ့တိုင်းလိုလိုပစ်ခတ်သံရှိတယ် “လို့ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့က ရဲအုပ်ဟာ ကားမောင်းနေစဉ် ပစ်ခတ်မှုခံခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ရဲစခန်းဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ပေမယ့် ရဲစခန်းအတွင်း ရောက်တဲ့အချိန် ဒဏ်ရာပြင်းထန်ခဲ့တာကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့လည်း CHRO ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့ညကလည်း မြို့တွင်းပစ်ခတ်မှုတွေ
- [အာဏာသိမ်းမှုမှာပါဝင်တဲ့ ယာယီသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ ကွယ်လွန်မှု နိုင်ငံတော်အဆင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကာလ ၃ ရက် သတ်မှတ်](https://chinworld.org/2025/08/အာဏာသိမ်းမှုမှာပါဝင်တဲ/) - ဩဂုတ်လ ၇ ရက်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်မှာ ကာလုံအစည်းအဝေးကျင်းပကာ တိုင်းပြည်ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေသတ်မှတ်ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ ၃ ရပ် လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သူ၊ စစ်အာဏာသိမ်းမှုမှာပါဝင်တဲ့ ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ ကွယ်လွန်သွားတဲ့အတွက် ဩဂုတ် ၇ ရက်ကနေ ၉ ရက်အထိကာလကို နိုင်ငံတော်အဆင့် ဝမ်းနည်းကြောင်း အထိမ်းအမှတ်ကာလအဖြစ် ကြေညာထားကာ၊ဝမ်းနည်းကြောင်း ကြေညာထားတဲ့ ကာလအတွင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံအလံကို တိုင်ဝက်လျှော့ချပြီး လွှင့်ထူသွားကြဖို့ ညွှန်ကြားထားတယ်လို့အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယာယီသမ္မတဦးမြင့်ဆွေ အသက် ၇၄ နှစ် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း) ဟာ ဒီကနေ့ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နံနက် ၈နာရီ ၂၈ မိနစ်မှာ နေပြည်တော်အမှတ်(၂)တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး(ကုတင်၁၀၀၀)မှာ ကွယ်လွန်သွားကြောင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။
- [ချင်းတောင်ကို စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တဲ့ စစ်ကြောင်းကနေ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၉ ဦး လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့ အတူ အလင်းဝင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းတောင်ကို-စစ်ကြောင်/) - ဩဂုတ်လ ၇ ရက်။ ချင်းတောင်ကို ကလေးမြို့ကနေ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စစ်ကြောင်းမှ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၉ ဦးဟာ လက်နက်ခဲယမ်းအပြည့်အစုံတွေနဲ့ Ranger Kalay Defend Force ထံ အလင်းဝင်ခဲ့တယ်လို့ သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးမြို့ကနေ ချင်းတောင်ကို စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တဲ့ မေလက စတင်ပြီး ဇူလိုင်လ အတွင်း အလင်းဝင်လာသူတွေဖြစ်ပြီး အလင်းဝင်လာသူတွေထဲက ၁၈ ဦးဟာ အတင်းအဓမ္မစစ်မှုထမ်းရန် ဖမ်းဆီးခံရသူတွေဖြစ်ပြီး ကျန် ၁ ဦးက ဒုတပ်ကြပ်အဆင့် ရှိသူဖြစ်တယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အလင်းဝင်လာတဲ့ စစ်သည် ( ၁၉ ) ဦးက လက်နက်ငယ် ၃လက် ၊ ကပစကျည် ၈၀၀ ၊ ကျည်ဘောက် ၂၀ ၊
- [ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီး နဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ မနက်ဖြန်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ရှိတာကြောင့် နယူးဒေလီရှိ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ပေးဖို့ CRC တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/08/ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီး-နဲ့/) - ဩဂုတ်လ ၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့ရှိ အိန္ဒိယနိုင်ငံတာ၀န်ခံ ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီး ( UNHCR Chief Of Mission ) နဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ ( CRC) ဦးဆောင်သူတွေ မနက်ဖြန် သြဂုတ်လ (၇) ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ အစီအစဉ်ရှိတာကြောင့် နယူးဒေလီရှိ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ စည်းလုံးညီညွှတ်စွာရပ်တည်ကြောင်း ပြသဖို့ မြန်မာနိုင်ငံသားအားလုံး မပျက်မကွက် ပါဝင်ဆန္ဒပြကြဖို့ကို CRC က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ တောင်းဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နယူးဒေလီမြို့ရှိ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေဟာနယူးဒေလီ ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီးရုံး(UNHCR-India ) ရှေ့မှာ ဒုက္ခသည်တွေ ရရှိသင့်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေရဖို့အတွက် တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြတဲ့ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့ အထိ ရက်ပေါင်း ၂၃
- [မလေးရှားရဲဌာနက ရဲမှုးအဖွဲ့နှင့် ချင်းလူထုတွေ့ဆုံပွဲကို ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့ ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး ချင်းလူမျိုးတွေ တက်ရောက်ပေးကြဖို့အသိပေး](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားရဲဌာနက-ရဲမှုးအဖ/) - ဩဂုတ်လ ၆ ရက်။ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ( ICC) က ဦးဆောင်ပြီး လာမယ့် သြဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် IPD – Dang Wangi ရဲဌာနက ရဲမှုးအဖွဲ့နှင့် ချင်းလူထုတွေ့ဆုံပွဲကို မလေးရောက် ချင်းလူမျိုးတွေ တက်ရောက်ပေးကြဖို့ ICC က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထားပါတယ်။ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်တွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ လူထုတွေ့ဆုံပွဲဖြစ်တာကြောင့် အသင်းတော်လူကြီးများနဲ့ အခြားအဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ မိမိမန်ဘာတွေကို တက်ရောက်ဖို့ တိုက်တွန်းပေးကြရန်နှင့် အထူးသဖြင့် ကွာလာလမ်ပူဧရိယာအတွင်းရှိ ချင်းလူမျိုးတွေအနေနဲ့ မဖြစ်မနေ တက်ရောက်ပေးကြဖို့ကိုလည်း ICC က အထူးအသိပေး အကူအညီတောင်းထားပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့နေရာတချို့မှာ ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ စည်းကမ်းမဲ့ သောက်စားမူးရစ် ရမ်းကားတာတွေ၊စည်းကမ်းမဲ့
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အဲကွန်းတပ်ဆင်ရင်း ၁၈ ထပ်အဆောက်အဦးပေါ်ကနေ ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦး ပြုတ်ကျသေဆုံး၊ ဒီကနေ့မှာလည်း သေဆုံးလျက်ရှိတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအလောင်းထပ်မံတွေ့ရှိ](https://chinworld.org/2025/08/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-အဲကွ/) - ဩဂုတ်လ ၆ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသား ၁ ဦးဟာ သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းက အဲကွန်းတပ်ဆင်ရင်း ၁၈ ထပ် အဆောက်အဦးကနေ ပြုတ်ကျသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သိရပြီး ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာလည်း ကွာလာလမ်ပူမြို့ Bukit Bintang မှာ သေဆုံးလျက်ရှိတဲ့ အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် ချင်းအမျိုးသားအလောင်း ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ၁၈ ထပ်အဆောက်အဦးပေါ်ကနေ ပြုတ်ကျခဲ့တဲ့ Ko Timothy Ling Kee ဟာ မလေးရှားရောက် ချိုးကက်သလစ် ဘာသာသူများ(CRCA)မှ အထူးအားကိုးရတဲ့ အထူးအားကိုးရတဲ့သူ ဖြစ်ပြီး အသက်၄၁ နှစ်အရွယ် အိမ်ထောင်သည် သားသမီးရှိသူတစ်ဦးဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့
- [ချင်းပြည်နယ်မှာ ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ရှားပါးတာကြောင့် M.B.B.S ဆေးပညာသင်တန်း ဖွင့်လှစ်မယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းပြည်နယ်မှာ-ကျန်းမာ/) - ဩဂုတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်အတွင်း ကြုံတွေ့နေရသော ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ရှားပါးခြင်းကို ကျော်လွှားနိုင်ရန်၊ ပိုမိုလိုအပ်သောနေရာအတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လွှမ်းခြုံမှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ကစတင်ပြီး Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery (M.B.,B.S) သင်တန်းကို ဖွင့်လှစ်သွားမည်ဖြစ်တယ်လို့ Chinland Council က ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းပြည်အစိုးရ၊ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဒီနေ့သြဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီသင်တန်းကို Interim University Council, Univeristy of Medicine 1 နှင့် Ministry of Health and Sports, Government of Chinland တို့ပူးပေါင်းပြီး ဖွင့်လှစ်မှာလို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [CDF – Kanpetlet ကတာဝန်ပေးတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်၊ အဖွဲ့အစည်းကလွဲရင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းတွေ လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်ထားရှိသူတွေကို အရေးယူမယ်လို့ CDF – Kanpetlet က ထပ်မံ သတိပေး](https://chinworld.org/2025/08/cdf-kanpetlet-ကတာဝန်ပေးတဲ့-လူပုဂ္ဂ/) - ဩဂုတ်လ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေကို CDF – Kanpetlet ကတာဝန်ပေးအပ်ခံရတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်၊ အဖွဲ့အစည်းမှအပ တိုက်ခိုက်ရေးမောင်းပြန် ရိုင်ဖယ်အမျိုးမျိုး ၊ စစ်သုံးကျည်ဆံအမျိုးမျိုး၊ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်း အမျိုးမျိုး၊ စကားပြောစက်အမျိုးမျိုး ၊ ဒရုန်းနဲ့ စက်ဘက်ဆိုင်ရာသုံး မည်သည့်ပစ္စည်းမဆို တရားမဝင်လက်ဝယ် ပိုင်ဆိုင်ထားရှိတာ၊ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားတာ မပြုလုပ်ဖို့နဲ့ အကယ်လို့ စုံစမ်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိရင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအရ ထိထိရောက်ရောက် အပြစ်ပေး အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့ ထပ်မံသတိပေးတဲ့ကြောင်း သြဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ CDF – Kanpetlet ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လက်ရှိကန်ပက်လက်မြို့နယ် CDF – Kanpetlet ထိန်းချုပ်ဧရိယာအတွင်း နယ်မြေတည်ငြိမ် အေးချမ်းမှုမရှိစေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ အရပ်သားပြည်သူတစ်ချို့ကို တိုက်ခိုက်ရေးမောင်းပြန်ရိုင်ဖယ်တွေ Short Gun
- [တီးတိန်-ရိဒ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းများ ကိုဒေသခံများမှ ကိုယ်ထူကိုယ်ထပြုပြင်နေရ](https://chinworld.org/2025/08/တီးတိန်-ရိဒ်-နယ်စပ်ကုန်သ/) - ဩဂုတ်လ ၅ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ် အတွင်းရှိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမ ဖြစ်သည့် တီးတိန်-မံဆောင်း -လိုင်တွီး- ရိဒ် လမ်းပိုင်း အပါအဝင် တခြား လမ်းသွယ်များရှိ ပျက်စီးနေသော လမ်းပိုင်းများကို ဒေသခံများမှ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ပြုပြင် နေရတယ် လို့ ဒေသခံများရဲ့ ပြောပြချက် အရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “လိုင်တွီးရွာ နှင့် တီအိုချောင်း (ရိဒ်) ကြား က လမ်း အတော် ပျက်စီးတယ်။ လိုင်တွီးရွာ ကား အသင်း နဲ့ တီအိုဘက် ကားအသင်းတွေ ပူးပေါင်းပြီး ပြင်ဆင်နေပါတယ်” လို့ ဒေသခံ တစ်ဦး ထံမှ ပြောပါတယ်။ မဏိပူရမြစ်ကို ဖြတ်ကူးပြီး သွားလာနိုင်တဲ့ တီးတိန်-ကပ်တဲလ်- လဲင်းတန် လမ်းဟာ လည်း
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရောက် မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ဇီဝ အချက်အလက်တွေကို သြဂုတ်လအတွင်း အပြီးကောက်ယူမယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/08/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရောက်-မြ/) - ဩဂုတ်လ ၅ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ခရိုင်အသီသီးရောက်ရှိနေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေရှောင်တွေရဲ့ Biometric ဇီဝအချက်အလက်တွေကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ နောက်ဆုံးပတ်ကနေ စတင်ကောက်ယူနေပြီး သြဂုတ်လအတွင်း အပြီးသတ်ကောက်ယူသွားဖို့ ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းက Serchhip, Lunglei , Champhai, Saitual, Khawzawl, Aizawl, Lawngtlai, Mamit, Siaha, Kolasib နဲ့ Hnahthial စတဲ့ ခရိုင် ၁၁ ခုမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် ဒုက္ခသည်တွေဖြစ်ကြတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ဇီဝအချက်အလက်တွေကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ အရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ပူးပေါင်းပြီး ကောက်ယူနေတာလို့လည်း သိရပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ စစ်ဘေးရှောင်နေထိုင်သူတစ်ဦးက “စကောက်တာက ဇူလိုင်လ ကုန်ပိုင်းလောက်ကနေ စကောက်နေကြပြီ ဒီသြဂုတ်လအတွင်း
- [ရန်ကုန်သွားမယ့် ရခိုင်လူငယ်တွေကို စက်လှေပေါ်လိုက်ပါစီးနင်းခွင့်ပေးမိတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးကို AA ဖမ်းဆီးသွားကာ အဆက်အသွယ်မရဖြစ်နေ](https://chinworld.org/2025/08/ရန်ကုန်သွားမယ့်-ရခိုင်လ/) - ဩဂုတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒေသ ၂ ဒိုင်ရ်ဒေသ၊ ခိုက်ခါအုပ်စု၊ ဘူးချောင်းဝကျေးရွာနေ စက်လှေမောင်းတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့က ရန်ကုန်သွားမယ့် ရခိုင်ပြည်က ရခိုင်လူငယ်တွေကို သူစက်လှေပေါ် စီးနင်းလိုက်ပါခွင့်ပေးမိလို့ ပလက်ဝမြို့နယ် သံထောင်ဂိတ်မှာ အာရက္ခတပ်တော်(AA)ရဲ့ ဖမ်းဆီးတာ ခံရပြီး ဒီကနေ့အချိန်ထိ အဆက်အသွယ်မရသေးဘူးလို့ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ နီးစပ်တဲ့ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “အဖမ်းခံရတာ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့က ဖြစ်တယ် သူကမြောက်ဦးဘက်ကို ရခိုင်ကုန်သယ်တွေရဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို သွားပို့ပြီး အပြန်မှာ ရခိုင်လူငယ်တွေက လိုက်ချင်တယ်လို့ ပြောလို့ တင်လာတာဖြစ်တယ် အဲဒါ သံထောင်ရွာက AA ဂိတ်မှာ အကုန်လုံးအဖမ်းခံရတယ်။ AA
- [ဟားခါးမြို့မှာ လူငယ် ၄၀ ၀န်းကျင် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ပြန်မလွတ်လာသေးတဲ့အတွက် မိသားစုဝင်များ စိုးရိမ်](https://chinworld.org/2025/08/ဟားခါးမြို့မှာ-လူငယ်-၄၀/) - ဩဂုတ်လ ၅ ရက်။ ဟားခါးမြို့ပေါ်က လူငယ် ၄၀ ၀န်းကျင် ဩဂုတ်လ (၃) ရက်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့၊ နေ့လည်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီတပ်များရဲ့ အဖမ်းခံရပြီးနောက် ညပိုင်းမှာ မြို့တွင်း‌ ပစ်ခတ်မှု၊ လက်နက်ကြီးပေါက်ကွဲမှုများဖြစ်ပွားမှုကြောင့် လက်ရှိအချိန်အထိ ဖမ်းဆီးခံလူငယ်များ ပြန်လည်မလွတ်မြောက်သေးတာကို ဒေသခံမိဘပြည်သူများအနေနဲ့ စိုးရိမ်လျက်ရှိတယ်လို့ ‌ဟားခါးဒေသခံများကပြောပါတယ်။ ဟားခါးဒေသခံတစ်ဦးက “ တနင်္ဂနွေနေ့မနက်ပိုင်းမှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က ဆောက်လုပ်ရေးဌာနရဲ့ပြည်နယ်မှုးကိုဖမ်းတယ်လို့သိရတယ်။ မနက်ပိုင်း ဘုန်းကြီးကျောင်းအသွားမှာ အဖမ်းခံရတယ်လို့သိရတယ်။ အဲဒါနဲ့ နေ့လည်ပိုင်းမှာ လူငယ်တွေကို ဟားခါး-ဂန့်‌ဂေါလမ်းမှာ စစ်တပ်တွေက ဆိုင်ကယ်နဲ့ ဖြတ်သွားသူတွေကို ဖမ်းတယ်။ အဲဒီလမ်းမပေါ်မှာရှိတဲ့ လဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ထိုင်တဲ့လူငယ်တွေကိုလည်းဖမ်းတာပေါ့။ အစကတော့ ဌာနဆိုင်ရာလူကြီးအဖမ်းခံရတော့ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့အတွက်နဲ့ လူငယ်တွေကို စစ်ဆေးဖို့ဖမ်းတာလို့ယူဆရတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ညပိုင်းမှာ တာ၀န်ကျကင်းလှည့်စစ်သားတွေကို မြို့တွင်းမှာ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပြီး လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုအထိ ဖြစ်လာတော့
- [မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ အဆောက်အဦး ၁၀ လုံးခန့်ထိခိုက်ပျက်စီး](https://chinworld.org/2025/08/မင်းတပ်မြို့ကို-စစ်ကော-5/) - သြဂုတ်လ ၄ ရက်။ ယမန်နေ့ သြဂုတ်လ ( ၃ ) ရက်နေ့ နံနက် ( ၈:၅၀ ) ဝန်းကျင်မှာ ချင်းပြည်နယ်၊မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (၂ )ကြိမ်တိတိပြုလုပ်သွားခဲ့ကာ အဆိုပါလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြည်သူထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှုမရှိဘဲ အစိုးရအဆောက်ဦး (၂)လုံးခန့်နှင့် ပြည်သူနေအိမ် ( ၈ )လုံးခန့်စုစုပေါင်းအဆောက်ဦး (၁၀ )လုံးခန့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများရှိခဲ့ကြောင်း မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ စစ်ကောင်စီက..သူစစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားတဲ့နေရာတွေကို အငြိုးထား ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေတာလို့ပဲ မြင်ပါတယ်။ သူလက်လွှတ်လိုက်ရတဲ့ နယ်မြေတွေ၊ မြို့နယ်တွေကို အခဲမကျေ ဖြစ်တာပေါ့။မနေ့ကပဲ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တယ်.. ပြည်သူတွေ ထိခိုက်တာတော့ မရှိဘူး။အများစုကတော့ သတိထားကြတာရယ်.. မြို့ပေါ်မှာ လူနေ နည်းပါးတာရယ်.. ကြောင့် ပြည်သူတွေ
- [ကလေးမြို့နဲ့ အနီးဝန်းကျင်တွေမှာ စစ်တပ်က လူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့ အိမ်စီးကားတွေနဲ့ပတ်ပြီး ဆက်ဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေပြော](https://chinworld.org/2025/08/ကလေးမြို့နဲ့-အနီးဝန်းကျ/) - ဩဂုတ်လ ၄ ရက်။ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့တွင်းနဲ့ အနီးအနားဝန်းကျင်တွေမှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတပ်က အိမ်စီးကားတွေနဲ့ ပတ်ပြီး လူငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းဖို့ ဆက်ဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ ကလေးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “မြို့ထဲအခါတိုင်းက 4 # 4 ကားနဲ့ အမြဲတမ်းဖမ်းဖမ်းသွားတာတွေ့တယ် အခုနောက်ပိုင်း သိပ်မတွေ့ရဘူး သူတို့လူသိပ်မရဘူးနဲ့တူတယ် သူတို့က အမြဲလိုလိုလိုက်ဖမ်းတယ် ဟိုတနေ့ကလည်း အာင်သစ္စာနဲ့ အောင်ဇေယျကြားထဲမှာဖမ်းတယ် ညမှာ နောက်ပြီး ချမ်းမြေ့အောင်စည်ထဲက ၂ ယောက် ဆိုရင် ဖမ်းသွားတာ လိုက်ရွေးတာ ရွေးလို့ရခဲ့တယ် ၁ ယောက်က သိန်း ၆၀ ၊ နောက်တစ်ယောက်က ၆၅ သိန်း အဲလိုတွေ ပေးပြီး ရွေးကြတယ်ပြောတယ် ဖမ်းတာက အမြဲလိုလိုဖမ်းနေတာပဲ ကိုယ်သိတာလည်းရှိတယ် မသိတာလည်းရှိတယ် အရင်လောက်ကြီး
- [ဂန့်ဂေါမြို့နယ် ရှုံးရှီကျေးရွာနဲ့ အနောက်ဂန့်ဂေါကျေးရွာက ဒေသခံ ၁၀ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးသွားတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ဂန့်ဂေါမြို့နယ်-ရှုံးရှ/) - ဩဂုတ်လ ၄ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ အနောက်ဂန့်ဂေါကျေးရွာနဲ့ Senthang ချင်းလူမျိုးတွေ အများစုနေထိုင်တဲ့ ရှုံးရှီကျေးရွာနေ ဒေသခံပြည်သူ ၁၂ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ်က မနေ့ သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့က ဝင်ရောက် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲကနေ အမျိုးသမီး ၂ ဦးကိုတော့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ကာ ကျန်တဲ့ ၁၀ ဦးကို တော့ ဆက်ဖမ်းသွားတယ်လို့ဒေသခံတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ သြဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့ညက ဂန့်ဂေါမြို့ပေါ် ခလရ ၅၀ တပ်ရင်းက စစ်သားတွေ စစ်ကား ၂ စီးနဲ့ ရှောင်ပင်ရွာမှာ ဘန်ကာတွေ ဆောက်ပြီးနေရာယူထားတဲ့ စစ်သားတွေ ပူးပေါင်းပြီး အနောက်ဂန့်ဂေါရွာနဲ့ ရှုံးရှီကျေးရွာတို့ကို စစ်ကြောင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ အရပ်သား ပြည်သူ ၁၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့တာလို့
- [ချင်းပြည်နယ်က ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်နိုင်တဲ့ မြို့နယ် (၇) မြို့နယ်ကို အရေးပေါ်ကြေညာထားတာဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ အငြိုးထားတိုက်ခိုက်ချင်တဲ့ သဘောထားသာဖြစ်တယ်လို့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကပြော](https://chinworld.org/2025/08/ချင်းပြည်နယ်က-ရွေးကောက်/) - ဩဂုတ်လ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်က မြို့နယ် ၉ ခုထဲမှ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်ကို ရက်ပေါင်း ၉၀ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲမလုပ်နိုင်မယ့်နေရာတွေကို အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ အငြိုးထားတိုက်ခိုက်ချင်တဲ့ သဘောထားကို တွေ့ရတယ်လို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းယောမာန်ကပြောပါတယ်။ ချင်းညီနောင် (CB) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းယောမာန်က "မြို့နယ် (၇) မြို့နယ်ကို ရက်ပေါင်း ၉၀ ကြေညာတယ်ဆိုတာက အဓိကတော့ သူရွေးကောက်ပွဲ မလုပ်နိုင်တဲ့နေရာတွေကို သူ့ရဲ့အဓိကရည်ရွယ်ချက်က ရွေးကောက်ပွဲပဲဆိုတော့ သူရွေးကောက်ပွဲမလုပ်နိုင်တဲ့နေရာတွေကို ရွေးပြီးမှ ကြေညာတယ်ပေါ့နော် အဲလိုမကြေညာထားတဲ့မြို့နယ်တွေကိုတော့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားမယ်လို့ မြင်ရတယ် အဲဒီရွေးကောက်ပွဲမလုပ်နိုင်တဲ့နေရာတွေ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာတဲ့နေရာတွေကို အငြိုးထားတိုက်ခိုက်ချင်တယ်ဆိုတဲ့ သဘောထားတွေ့ရတယ်
- [ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်NLD ပါတီကို မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များတွင် မပါဝင်နိုင်ရန် ဖယ်ထုတ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ကြံစည်နေမှုအား ကန့်ကွက်တားဆီးပေးဖို့ အာဆီယံကို တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/08/ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင/) - သြဂုတ်လ ၃ ရက်။ လူထုယုံကြည်ထောက်ခံသော လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်များတွင် မပါဝင်နိုင်ရန် ဖယ်ထုတ်ခြင်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပြည်သူလူထုကို လွတ်လပ်စွာဆန္ဒမပြုနိုင်ရန် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သောဥပဒေများ ပြဋ္ဌာန်းလာခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒအစစ်အမှန်ပေါ်ထွက်လာမည့် ရွေးကောက်ပွဲ မဟုတ်ကြောင်း၊ စစ်တပ်၏နိုင်ငံရေးလှည့်စားမှုဖြစ်သည့် အတု အယောင်ဟန်ပြရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ကြံစည်နေမှုအား ကန့်ကွက်တားဆီးခြင်းဖြင့် ပိုမိုရှုပ်ထွေး ဆိုးဝါးလာနိုင်သည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ် ကြောင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD)ပါတီက ဒီက နေ့ သြဂုတ်လ ၃ ရက်မှာ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးကိုယ်စားလှယ်တန်စရီအော့သ်မန်ဟာရှင်ကို အကြောင်းပြန်တဲ့စာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ သြဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့ထိ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့၌ကျင်းပမည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ သက်ဆိုင်သူများအားလုံးပါဝင်သည့်အစည်းအဝေး (STAKEHOLDERS ENGAGEMENT MEETING ON MYANMAR- SEM)
- [Global Zomi Lengthe 2025 အဆိုပြိုင်ပွဲမလေးရှားနိုင်ငံမှာ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပ၊တေးဂီတ အနုပညာရှင်များကို ဂုဏ်ပြုဆုတံဆိပ် ချီးမြှင့်](https://chinworld.org/2025/08/global-zomi-lengthe-2025-အဆိုပြိုင်ပွဲမလေးရှ/) - ဩဂုတ်လ ၂ ရက်။ Zomi Music Uplift Society (ZOMUS) မှ အဆိုပြိုင်ပွဲ Season 3 အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ Global Zomi Lengthe 2025 သီချင်း အဆို ပြိုင်ပွဲဖိုင်နယ်ပွဲကို ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှာ မလေးရှား နိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့ရှိ HGH Convention Centre Sentul တွင် အောင်မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့ပြီး Lia Huaisen (Malaysia) မှ Winner ဆုရရှိသွားကြောင်း၊ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဖြစ်တဲ့ ဇိုမီး တေးဂီတ အနုပညာရှင်များ ကို The Evergreen Award ကိုလည်းကောင်း၊ သက်ကြီး ဇိုမီး တေးဂီတ အနုပညာရှင်များကို
- [နိုင်ငံသားများရဲ့ လွတ်လပ်မှု နှင့် လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃ ခု ကိုရပ်ဆိုင်းထားတဲ့ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း](https://chinworld.org/2025/08/နိုင်ငံသားများရဲ့-လွတ်လ/) - ဩဂုတ်လ ၂ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုင်ငံသားများ၏ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှု နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃ ခုကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ ပြင်ဆင်တဲ့ ဥပဒေကို ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၂၇ အရအာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ)က ဩဂုတ် ၁ ရက်မှာပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၃၈၂ ကို ကိုးကားပြီး နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှု နဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေပုဒ်မ ၅၊ ပုဒ်မ ၇ နဲ့ ပုဒ်မ ၈ တို့ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တွေကို ရပ်ဆိုင်းထားလိုက်တယ်လို့ ကာလုံက ပြင်ဆင်တဲ့ ဥပဒေထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ရပ်ဆိုင်းလိုက်တဲ့ ပုဒ်မ
- [အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခံရတဲ့အထဲ ပါဝင်တာကြောင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ကလမ်းတချို့ယာယီပိတ်မယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/08/အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခံ/) - ဩဂုတ်လ ၂ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခံရတဲ့ မြို့နယ်တွေထဲ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့လည်း ပါဝင်တာကြောင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ဒါးရင်းဒူးဒေသ ခေါ်နူးတပ်ရင်းရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုနယ်မြေ အတွင်းက မိဘပြည်သူတွေ အရေးပေါ်အခြေအနေ ခရီးသွားလာတာကလွဲရင် လမ်းတွေ သြဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့ကနေ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ယာယီပိတ်ထားမယ်လို့ CDF - Kanpetlet Battalion (5) Khonu Battalion က ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ် ဒါးရင်းဒူးဒေသ ခေါ်နူးတပ်ရင်းရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုနယ်မြေ အတွင်း ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်တွေ ဆောင်ရွက်လိုတာကြောင့် ရပ်နီးရပ်ဝေး ခရီးသွားလာခြင်း ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီဖြင့် ကုန်စီပို့ဆောင်ခြင်း၊ ဒေသခြားသွားလာမှုတွေ အရေးပါ်အခြေအနေမှအပ ခရီးသွားလာခြင်း နှင့် ကုန်သွယ်စီးဆင်းမှု တွေအပါအဝင်
- [ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ချင်းအမျိုးသမီးများ၏ဘဝ](https://chinworld.org/2025/07/ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း-လိင/) - ဆမ်မာန်း ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို အာရက္ခတပ်တော်(AA)က သိမ်းပိုက်ထားသည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှစပြီး တစ်နှစ်ကျော်အတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် ရာဇဝတ်မှုများသည် အနည်းဆုံး လေးကြိမ်ထက်မနည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်များသည် ဒေသခံအမျိုးသမီးများ၏ ဘဝများကို ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် မလုံခြုံမှုအတွင်း နစ်မြှုပ်စေခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်တွင် ဆမီးမြို့၊ AA. စခန်းအနီးတွင် ဒေသခံချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ရခိုင်စကားပြောသည့် အမည်မသိလူတစ်စုက အုပ်စုဖွဲ့ မုဒိမ်းကျင့်ပြီး သတိလစ်သည်အထိ ရိုက်နှက်ကာ ချောင်းစပ်တစ်‌နေရာတွင် စွန့်ပစ်ထားခဲ့သည်။ ဒေသခံချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးက “ဒီလိုရက်စက်မှုတွေက ကျွန်မတို့ရွာထဲမှာ ဘယ်သူမှ လုံခြုံမှုမရှိတော့ဘူးလို့ ခံစားရစေတယ်။ ပလက်ဝကို အေအေ မရောက်လာခင် အချိန်မှာဆိုရင် အခုလိုမျိုး ဖြစ်ရပ်တွေမရှိဖူးပါဘူး။”
- [ပုသိမ်ထောင်မှာ အကျဉ်းကျနေတဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်က ဒေသခံ ၁၆ ဦး ဒီကနေ့မနက်မှာ ပြန်လွတ်လာတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/08/ပုသိမ်ထောင်မှာ-အကျဉ်းကျ/) - ဩဂုတ်လ ၁ ရက်။ နိုင်ငံရေးအမှုနဲ့ ပုသိမ်အကျဉ်းထောင်မှာ အကျဉ်းကျခံနေရတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးမြို့ ၊ ပါးဝကျေးရွာက ဒေသခံ အမျိုးသား ၁၉ ဦးထဲကနေ အမျိုးသား ၁၆ ဦးတို့ဟာ ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာ ပြန်လွတ်လာပြီလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “သူတို့ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်လွတ်လာပြီ လွတ်ရက်စေ့လို့ ပြန်လွတ်ပေးတာပေါ့ ၁၉ ဦးမှာ ၁၆ ဦးက ၄ နှစ်စီထောင်ချခံရသူတွေပေါ့ ကျန်တဲ့ ၃ ဦးက ၇ နှစ်စီအမှုချမှတ်ထားတော့ မလွတ်သေးဘူး အခုလွတ်လာတဲ့ ၁၆ ဦးက ပုသိမ်ကနေ ရန်ကုန်ပြန်နေကြပြီ အားလုံးကျန်းကျန်းမာမာပဲလို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ဆမီးမြို့ ၊
- [၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲ ချင်းပြည်နယ်မှာ လုပ်နိုင်ပါ့မလား ??](https://chinworld.org/2025/07/၂၀၂၅-ရွေးကောက်ပွဲ-ချင်းပ/) - Aung Lian လုံခြုံရေးစိန်ခေါ်မှုကြားက စစ်ကောင်စီဟာ ချင်းပြည်နယ် ဟားခါး၊ထန်တလန်၊တီးတိန်မြို့နယ်ထိိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ကျန်မြို့နယ်များကို ချင်းလက်နက်ကိုင်များကထိန်းချုပ်ထားနေဆဲပါ။ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ပလက်ဝမြို့နယ်သည် တိုက်ပွဲအပြင်းထန်ဆုံးကာလဖြစ်၍ ရွေးကော်က မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်ဘဲ မဲဆန္ဒနယ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ပလက်ဝမြို့နယ် မဲပေးဦးရေ ၅၀၀၀၀ကျော် ရှိပေမဲ့ မဲလာပေးသူတွေက ၄၀၀၀ကျော်နဲ့ အထမြောက်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၂၀၂၀တုန်းက ပလက်ဝမြို့နယ်ကို အခြေခံပြီး ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်မနေလုပ်ရမဲ့သဘောဖြစ်ပါမည်။ ယခုပြင်ဆင်လိုက်တဲ့ ပြည်သူ့၊အမျိုးသား၊တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥပဒေမှာ နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်နှင့်အချိုးကျစနစ် ၂မျိုးသုံးပြီးကျင်းပသွားမည်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အရင်ကျင်းပပြီး တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ကို ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလမှာကျင်းပမှာလား။ အခုပြင်ဆင်ထားတဲ့ဥပဒေအရတော့ နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်အရင်ကျင်းပပြီး အချိုးကျစနစ်ကို နောက်မှကျင်းပမဲ့သဘောဖြစ်လိမ့်မည်။ ၁။ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အဓိက ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်သည့် ဥပဒေ ၄/(က)မှာ တစ်မြို့နယ်တွင် တဦးသည် နိုင်သူအကုန်ယူစနစ်ဖြစ်ပြီး ၄/(ခ)မှာ ကျန်တဦးမှာ အချိုးကျစနစ်ဖြစ်သည်။ အချိုးကျအတွက် မြို့နယ်များစုစည်း၍
- [ဖလမ်းမြို့နယ်၊လုမ်သဲရွာမှာ နေအိမ် ၁ လုံးမီးလောင်ခဲ့ပြီး နေအိမ်ထဲက ၉ နှစ်အရွယ် ကလေး တစ်ဦး မီးလောင်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2025/07/ဖလမ်းမြို့နယ်၊လုမ်သဲရွ/) - ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်။ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ Lumte (လုမ်သဲ)ကျေးရွာမှာ မနေ့ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့ည ကိုးနာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ နေအိမ်တစ်လုံး မီးလောင်ခဲ့ပြီး အသက် ၉ နှစ်အရွယ် ကလေး တစ်ဦး မီးလောင်ခံရလို့ သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဖလမ်းဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက“ မနေ့ည ၉ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ဖယောင်းတိုင် မီးကနေ တဆင့် နေအိမ်မီးလောင်တာလို့ သိရတယ် သူတို့နေအိမ်မီးလောင်တော့ သူတို့ သမီး ၉ နှစ်အရွယ်လည်း မီးလောင်ခံရလို့ သေဆုံးတယ်လို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ သေဆုံးတဲ့ကလေးရဲ့မိသားစုဟာ စစ်ဘေးရှောင်ရင်း လုမ်သဲရွာမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ မိသားစုတွေလို့ သိရပြီး သားသမီးတွေ စာကြည့်တဲ့ ဖယောင်းတိုင်ကနေ တဆင့် အခုလို နေအိမ်တစ်ခုလုံး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့တာလို့လည်း သိရပါတယ်။
- [ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်နဲ့ဦးညိုစော ဦးဆောင်တဲ့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကိုဖွဲ့စည်း](https://chinworld.org/2025/07/ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်း-2/) - ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်။ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်စွာကျင်းပရေးအတွက် ယာယီသမ္မတဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်နဲ့ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးညိုစော ဦးဆောင်တဲ့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို ယနေ့ (ဇူလိုင် ၃၁ ရက်) တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း သိရပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလကစတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ နှင့် ၄၁၈ အရ အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါ ရီ ၁ ရက်က အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁ ဖြင့် နိုင်ငံတော်အာဏာလွှဲအပ်ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည့်အမိန့်အားပယ်ဖျက်ကြောင်း ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နံနက်ပိုင်းက ပြုလုပ်တဲ့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးမှာဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်မှာ ဥက္ကဌအဖြစ်
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များအရေး လျစ်လျူရှုခံရတော့မလား](https://chinworld.org/2025/07/အိန္ဒိယနိုင်ငံရောက်-ချင/) - DonBosco အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့က ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ( UNHCR – India ) ရုံးရှေ့မှာ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ ( CRC) ဦးဆောင်မှုနဲ့ မြန်မာ/ချင်းစစ်ဘေးရှောင်ဒုက္ခသည်တွေဟာ ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးရရှိဖို့ ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့ကစလို့ ဒီကနေ့ဇူလိုင် ၃၀ ရက် ထိ နေ့စဉ်ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ်နေကြ ပေမယ့် UNHCR ဖက်က ဒီကနေ့အချိန်ထိ ဘာမှမတုံ့ပြန်တဲ့အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံရောက် ဒုက္ခသည်များအရေး လျစ်လျူရှုခံရတော့မလားဆိုပြီး ဆန္ဒဖော်ထုတ်နေတဲ့ဒုက္ခသည် တွေဟာ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ “UNHCR ကလည်းကျမတို့ကိုစောင့်ကြည့်နေတာဖြစ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ရပ်တော့မလားဆိုတာမျိုးတွေစောင့်ကြည့်နေတာဖြစ်တယ်။ ကျမတို့အစပျိုးတဲ့ဟာကို အောင်မြင်သည်အထိ ဆက်လျှောက်ရမှာဖြစ်တယ်။ ကျမတို့ပိုပြီးစည်းလုံးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ကျမတို့အခွင့်အရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေတာဖြစ်တယ်။ ကိုယ့်အလုပ်ကိုတောင်နားတာ၊ တစ်ချို့ အလုပ်ပြုတ်ခံပြီး ဆန္ဒပြပွဲမှာပါဝင်နေတာဖြစ်တယ်” ဒါကတော့ လက်ရှိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့မှာ
- [အမေရိကန်ကို ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ ရောက်တာ ၅ ရက်သာရှိသေးတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦး မတော်တဆ ရေနစ်သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/07/အမေရိကန်ကို-ကျောင်းသားဗ/) - ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်။ ကျောင်းသားဗီဇာနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံကို ရောက်ရှိလာတာ ၅ ရက်သာရှိသေးတဲ့ အသက် (၂၀) အရွယ် ချင်းလူငယ်တစ်ဦးဟာ မိသားစုတွေနဲ့ အပန်းဖြေသွားရာမှာ မတော်တဆ ရေနစ်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ Indiana Chin Baptist Church က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ ချင်းလူငယ် Tony Sui Tling ရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို Danville Coroner Office မှာထားရှိပြီး လာမယ့် သြဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်မှာ သဂြိုလ်ဖို့ မိဘဆွေမျိုးသားချင်းတွေနဲ့ အသင်းတော်တာဝန်ရှိသူတွေက စီစဉ်ထားတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ Pu Robin Hmuncung နဲ့ Pi Far Chin Sung
- [မရာလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့အကြား စစ်ရေးတင်းမာနေပြီး ထိတွေ့တိုက်ပွဲ အချိန်မရွေး ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ၂ဖွဲ့စလုံးက ထုတ်ပြန်၊ ပြောဆို](https://chinworld.org/2025/07/မရာလက်နက်ကိုင်-၂-ဖွဲ့အကြ/) - ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မရာဒေသမှာ ဇူလိုင်လ အစပိုင်းကာလမှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ခဲ့ကြတဲ့ MTC/MDF နဲ့ IMC / CDF – Mara မရာလက်နက်ကိုင် ၂ အဖွဲ့အကြား လက်ရှိစစ်ရေးတင်းမာနေပြီး နှစ်ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ အချိန်မရွေးဖြစ်လာနိုင်တဲ့ကြောင်း ၂ ဖွဲ့စလုံးက ထုတ်ပြန်တာ၊ ပြောဆိုတာတွေ ရှိပါတယ်။ MTC/ MDF နဲ့ AA ပူးပေါင်းအဖွဲ့ က IMC / CDF – Mara ဌာနချုပ်အနီးနားရှိ ကျေးရွာတွေကို ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားပြီး ၂ ဖက်စစ်ရေးတင်းမာနေသလို ပိတ်ဆို့ခံရတဲ့ ကျေးရွာအသီးသီးက ဒေသခံထောင်ချီသော ပြည်သူတွေ ဘေးလွတ်ရာကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတယ်လို့ IMC / CDF – Mara က မနေ့
- [စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းတွေနဲ့အတူ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ MDF ဒုတိယဥက္ကဌ ပြန်လွတ်လာပြီလို့သိရ](https://chinworld.org/2025/07/စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းတွ/) - ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဆိုင်ဟားခရိုင် Tipa ကျေးရွာမှာ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းသယ်လာတဲ့ ကားပေါ်ပါလာလို့ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ Maraland Defense Force ( MTC/ MDF) ရဲ့ ဒုတိယဥက္ကဌ NB Sila မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့က ပြန်လွတ်လာတယ်လို့ MDF တပ်ဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ MTC/ MDF တပ်ဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “MDF ဒုတိယခေါင်းဆောင် မနေ့က ပြန်လွတ်လာပါတယ် သူနဲ့အတူ အဖမ်းဆီးခံရသူတွေလည်းပြန်လွတ်လာတယ်လို့ သိရတယ် ဘယ်လိုအခြေအနေရှိလဲဆိုတာကတော့ သတင်းမရသေးဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းညီနောင်(CB) အဖွဲ့ဝင် Maraland
- [ရွေးကောက်ပွဲပြစ်မှု ကျူးလွန်ရာမှာ လူသေဆုံးလျှင် သေဒဏ်ချမှတ်နိုင်တဲ့အချက်အပါအဝင် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားဖျက်ဆီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်း](https://chinworld.org/2025/07/ရွေးကောက်ပွဲပြစ်မှု-ကျူ/) - ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ရာမှာ လူသေဆုံးမှု ဖြစ်ရင် သေဒဏ် ချမှတ် နိုင်တဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်ပါဝင်တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တား ဖျက်ဆီး ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးရေး ဥပဒေ ကို မနေ့ ဇူလိုင် ၂၉ ရက်စွဲနဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ပြဋ္ဌာန်းလိုက်ပါတယ်။ အခု ပြဋ္ဌာန်းတဲ့ ဥပဒေကတော့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ဆောင်ရွက်တာကို တားဆီးနှောင့်ယှက်ခြင်းက ကာကွယ်ဖို့ ရွေးကောက်ပွဲ စည်းရုံးရေး ကာလအတွင်း မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေကို နှောင့်ယှက်ဟန့်တားခြင်းက ကာကွယ်ဖို့ လွတ်လပ်စွာ ဆန္ဒ မဲပေးရေးကို နှောင့်ယှက်တားဆီးခြင်းက ကာကွယ်ဖို့ နဲ့ မဲရုံ နဲ့ မဲရုံတာဝန်ကျသူတွေ လုံခြုံမှု အပြည့် အဝ နဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ဖို့
- [ရေနစ်ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ပလက်ဝက ဒေသခံအမျိုးသား ၁ ဦး ကို ၄ ရက်အကြာမှာ အလောင်းပြန်တွေ့](https://chinworld.org/2025/07/ရေနစ်ပျောက်ဆုံးနေတဲ့-ပလ/) - ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့က ရှင်းလက်ဝချောင်းမှာ ရေနစ်ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ရွှေလိုက်ဝကျေးရွာက အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် ဒေသခံ အမျိုးသားရဲ့ အလောင်းကို ၄ ရက်အကြာ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ပြန်တွေ့ခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးတွေကို စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖြစ် စာသင်ကြားပေးနေတဲ့ ရွှေလိုက်ဝေကျေးရွာနေ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် ကျောင်းဆရာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့ညနေ ၇ ခွဲနာရီခွဲဝန်းကျင်လောက်မှာ ရာရီတောင်ကျေးရွာကနေ ရွှေလိုက်ဝကျေးရွာအပြန် ရှင်းလက်ဝချောင်း ဖြတ်ကူးစဉ် ရေနစ်ပျောက်ဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ရွှေလိုက်ဝကျေးရွာက ရေနစ်ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ အမျိုးသားတစ်ဦးရဲ့ အလောင်းကို ပြန်တွေ့ပြီလို့တော့ ပြောကြတယ်
- [နယူးဒေလီမြို့ရှိ UNHCR ရုံးရှေ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ဆန္ဒထုတ်ဖော်တာတွေ ရပ်တန့်စေဖို့ UNHCR က ရဲတွေနဲ့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/နယူးဒေလီမြို့ရှိ-unhcr-ရုံးရ/) - ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ( UNHCR – India ) ရုံးရှေ့မှာ ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးပေးဖို့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ကြတဲ့ ရက်ပေါင်း ၁၇ ရက်မြောက်နေ့ ဒီကနေ့ဇူလိုင် ၂၉ ရက် မနက်မှာ ဆန္ဒပြတာတွေကို ရပ်တန့်စေဖို့ မဖြစ်မြောက်ဖို့ အတွက် UNHCR ဘက်က ရဲတွေကို ခြိမ်းခြောက်ဖို့ရန် စေလွှတ်ခဲ့တယ်လို့ Chin Refugee Committee – New Delhi (CRC-New Delhi )က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီမနက်က ဆန္ဒပြတာတွေ မဖြစ်မြောက်နိုင်ဖို့အတွက် UN ဘက်က ရဲအရာရှိတွေကို စေလွှတ်လိုက်ပေမယ့် ရဲအရာရှိတွေဘက်က
- [မင်းတပ်မြို့မှာ မိုင်းနင်းမိလို့ ဒေသခံ ၁ ဦး ခြေထောက် ၁ ဖက် ပြတ်ကာ၊၁ ဦး ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန်ရခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/မင်းတပ်မြို့မှာ-မိုင်းန/) - ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့ပေါ်နားတစ် နေရာမှာ မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့က ဒေသခံ ၁ ဦးမိုင်းနင်းမိလို့ ခြေထောက် ၁ ဖက် ပြတ်ကာ သူ့အနားက ၁ ဦးလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်မြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “တစ်ဦးကတော့ ခြေထောက်တစ်ဖက်ပြတ်သွားတယ် နောက်တစ်ဖက်လည်းဖြတ်ရမယ့် ပုံပါပဲ တစ်ဦးကတော့ မျက်နှာထိသွားတယ် ဖြစ်သွားတာက မြို့ပေါ်နားမှာလို့ပြောလို့ရတယ် တစ်ဦးက နင်းမိလို့ ၂ ဦးစလုံးထိသွားတာမျိုးဖြစ်တယ် အခုဖြစ်တဲ့ နေရာက အရင်ကလည်း သူတို့မနင်းမိခင်ကတည်းက ပြည်သူတွေသွားလာနေကြနေရာပါ” လို့ပြောပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နဲ့အနီးဝန်းကျင်တွေမှာ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ လက်နက်ကြီးတွေ မပေါက်ကွဲသေးတဲ့ မိုင်းတွေ ရှိနေသေးတာကြောင့် ဒေသခံတွေအနေနဲ့ ထိတွေ့ကိုင်တွယ်တာတွေ မလုပ်ဖို့နဲ့ မိုင်းမရှိမယ့်
- [ပလက်ဝမြို့နယ် ပီချောင်းဆုံမှာ ချင်းအမျိုးသားတစ်ဦး ပျောက်ဆုံးသွားတာ ၂ ရက်ရှိပြီလို့ ဒေသခံတွေဆို](https://chinworld.org/2025/07/ပလက်ဝမြို့နယ်-ပီချောင်း/) - ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒေသ ၂ ဒိုင်ရ်ဒေသမှ အသက် ၄၀ ကျော်အရွယ် ဦးနိုင်လုံးဟာ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့က ပီချောင်းဆုံကို ကုန်ပစ္စည်းသည်ဖို့ သွားရောက်စဉ် ပျောက်ဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒိုင်ရ်ချင်းလူမျိုးဖြစ်တဲ့ ဦးနိုင်လုံးဟာ ပီချောင်းဆုံကိုစက်လှေနဲ့ သွားပြီး သံချောင်းဝဘက်ကို ပို့ဖို့ ပစ္စည်းတွေ သယ်လာစဉ် ပီချောင်းဆုံအောက်နားမှာ လူမပါလာဘဲ တင်လာတဲ့ ပစ္စည်းနဲ့ စက်လှေဘဲ မျှောလာတာလို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ဒိုင်ရ်ဒေသခံတစ်ဦးက “ ဦးနိုင်လုံးက ပီချောင်းဆုံမှာ ပစ္စည်းသယ်လို့ စက်လှေနဲ့သွားတယ် သူက သံချောင်းဝဘက်ကို ပို့မယ့် ပစ္စည်းတွေကို လာသယ်တာ ၂၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၉ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာဘဲ ပစ္စည်းတွေသည်ပြီး
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လကီရွာ နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ရှင်းလက်ဝရွာ အကြား ကားလမ်းဖောက်လုပ်နေ](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်-လကီရွာ-န/) - ဇူလိုင်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊မရာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ မရာအစိုးရ ( MADC) နဲ့လက်တွဲပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လကီရွာ နှင့် ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ရှင်းလက်ဝရွာ အကြား ကားလမ်းဖောက်လုပ်နေတယ်လို့ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ / မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့( MTC/ MDF) အဖွဲ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် president တာဝန်ယူ ထားတဲ့ Dr.Bik က Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် လကီရွာကနေ ပလက်ဝမြို့နယ်အထိ လက်ရှိဖောက်လုပ်နေတဲ့ ကားလမ်းအတွက် ရူပီးငွေ သိန်း ၈၀ ဝန်းကျင်ကုန်ကျမှာဖြစ်သလို ဘတ်ဂျက်လုံလောက်မှုရှိရင် လမ်းဖောက်လုပ်တာကို ဒီနှစ်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်အောင် ကြိုးစားနေကြတယ်လို့လည်း ( MTC/ MDF) အဖွဲ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးတွင် president
- [ချင်းပြည်နယ်ကနေ ၂၀၂၅ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်သူ ၁၁၀ ဦးရှိ](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်နယ်ကနေ-၂၀၂၅-တက္/) - ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်စာရင်းကို ဇူလိုင်လ ၂၇ မနက် ၄ နာရီတွင် စတင် ကြေငြာခဲ့ရာ ချင်းပြည်နယ်ကနေ စာမေးပွဲ အောင်မြင်သူ ၁၁၀ ဦး ရှိပြီး ဂုဏ်ထူး ရရှိသူ မရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာန ၏ အောင်စာရင်း ထုတ်ပြန်ချက် အရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲကို ချင်းပြည်နယ်ကနေ အထက(၁) ဟားခါး နှင့် အထက(၁) တီးတိန် စတဲ့ စာစစ်ဌာန နှစ်ခု မှာ ကျင်းပ နိုင်ခဲ့ပြီး ဖြေဆိုသူ ၄၀၈ ဦး မှာ အောင်မြင်သူ ၁၁၀ဦး နဲ့ အောင်ချက် ရာခိုင်နှုန်း
- [မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ICC နဲ့ချင်းဘာသာရေးနှင့်လူမှုရေးအဖွဲ့စည်းခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးပြုလုပ်](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားရောက်-ချင်းဒုက္/) - ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်။ မလေးရှားရောက် ချင်းလူမျိုးဒုက္ခသည်များအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းဒုက္ခသည်ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့ (ICC) နှင့် မလေးရှားရှိ ချင်းဘာသာရေးအသင်းတော်များအပါအဝင်လူမှုရေးအဖွဲ့စည်းခေါင်းဆောင်တွေက ICC Pre-Consultation Meeting အ‌ ဖြစ်အရေးကြီးအစည်းဝေးတစ်ရပ်ကို မနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က Chin Christian Fellowship (CCF), Pudu ဘုရားကျောင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အစည်းအဝေးမှာပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ICC တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “အဓိကဆွေးနွေးတာက မလေးရှားမှာ ရိုဟင်ဂျာပြီးရင် ချင်းလူမျိုးက ဒုတိယအများဆုံးဆိုတော့ နိုင်ငံတကာက ချင်းဒုက္ခသည်ခေါ်ယူရေး အရမ်းနှောက်နှေးနေတာရယ် အဲ့ဒါကို ချင်းလူမျိုးတွေထဲက ပညာတတ်လူကြီးတွေ သူတို့နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံမှာ လွှတ်တော်အထိ ချင်းဒုက္ခသည်အရေးစကားပြောတင်ပြနိုင်တဲ့သူတွေကို ခေါ်ပြီး ပြန်ဆွေးနွေးဖို့ပေါ့ ၄ နိုင်ငံလောက်က ဧည့်သည်တွေ ခေါ်ဖို့အစီအစဉ်ရှိတယ် ဒီမလေးရှားမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်အရေးကို သူတို့နဲ့
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ဖမ်းဆီးခံရပြီး နေရပ်ပြန်ပို့ခံရတဲ့ ချင်းလူမျိုး ၁၃ ဦးကို လိုင်လူမှုကူညီရေးအသင်းမှ ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ သွားရောက်ကူညီခဲ့](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-ဖမ်း/) - ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်။မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင်နေထိုင်သူများကိုဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းပြီး နေရပ်မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ပို့ခံရသူများအနက် ချင်းလူမျိုး ၁၃ ဦးကို ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှာ ဇူလိုင်လ (၂၄) ရက်နေ့က လိုင်လူမှုကူညီရေး-ရန်ကုန်အသင်းက သွားကြိုခဲ့ကာ လိုအပ်တာများဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ဟားခါးနဲ့ထန်တလန်မြို့နယ်မှချင်းမျိုးနွယ်စုများနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ လိုင်လူမှုကူညီရေးအသင်း-ရန်ကုန် ရဲ့ ဥက္ကဌ (၃) ဖြစ်သူ Pu Lian Iap က “ ကျနော်တို့ကို မလေးရှားဖက်က သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့နဲ့မိသားစုဝင်တွေ အကြောင်းကြားတာဖြစ်လို့ လေဆိပ်မှာ အဆင်ပြေပြေနဲ့ ထွက်လာနိုင်ဖို့အတွက် သွားရောက်ကူညီခဲ့ပါတယ်။ ပြန်အပို့ခံရတဲ့သူ ၉၀ လောက်ရှိတယ်လို့သိရပြီး ကျနော်တို့စာရင်းရထားတဲ့ ချင်းလူမျိုး ၁၃ ဦးဟာ လေဆိပ်ကနေ ဘေးကင်းစွာထွက်လာနိုင်ပါတယ်၊ကျနော်တို့ဆီစာရင်းရောက်ပြီး ပြန်ရောက်လာတဲ့ ချင်းလူမျိုး ၁၃ ဦးစလုံး သူတို့ရဲ့ နီးစပ်ရာဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေတွေဆီအဆင်ပြေပြေပြန်ရောက်ပါပြီ” လို့ Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။လက်ရှိအချိန်မှာ
- [ချင်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကြားက ပဋိပက္ခလျှော့ချနိုင်ရေး ChinSoliidarityNow online လူထုလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်မယ်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းလက်နက်ကိုင်-အဖွဲ့အ/) - ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေအကြား လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေ လျှော့ချနိုင်ဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ChinSoliidarityNow online လူထုလှုပ်ရှားမှုကို ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီ (မြန်မာစံတော်ချိန်) မှာ စတင်ပြီး Chin Civic Movement (CCM) ကနေ ပြုလုပ်မယ်လို့ သိရပါတယ်။ ChinSoliidarityNow online ရည်ရွယ်ချက်က ချင်းတမျိုးသားလုံး စည်းလုံးညီညွှတ်ရေးကို ဦးထိပ်ထားရန်၊ ချင်းအချင်းချင်းကြား သဘောထား မတူညီမှုတွေ နဲ့ ပဋိပက္ခတွေဖြေရှင်းရာမှာ စစ်ရေးအရ ဖြေရှင်းမှုတွေ ရှောင်ရှားရန် ချင်းလူထုမှ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေကို တိုက်တွန်းခြင်းဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ Chin Civic Movement (CCM)ဟာ ချင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း အသီးသီးက ခေါင်းဆောင်များဖြင့်
- [CNO နဲ့ CNF တို့အကြား မီဇိုရမ်အစိုးရက စေ့စပ်ညှိနှိုင်းပေးနေတယ်လို့ CNF ဆို](https://chinworld.org/2025/07/cno-နဲ့-cnf-တို့အကြား-မီဇိုရမ်အ/) - ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ၂ ဖက်တင်းမာမှုတွေဖြစ်ပွါးနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/ CNDF) နှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) တို့အကြား မီဇိုရမ်အစိုးရက ကြားဝင်စေ့စပ်ညှိနှိုင်းပေးပြီး CNF/CNA အနေနဲ့လည်း သူတို့သဘောထားကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရထံ တင်ပြထားတယ်လို့ CNF/CNA ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ CNF/CNA ရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “လက်ရှိဖလမ်းမြို့နယ် မှာ ကျနော်တို့ဘက်က တပ်စွဲထားတာ အသေးစိပ်တော့မသိဘူးပေါ့၊ ရှိရင်လည်း ယာယီပဲဖြစ်မှာပါ ။အားလုံးက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းညှိချင်တာပါပဲ ၊ တော်လှန်ရေးကာလမှာ တဖွဲ့နဲ့တဖွဲ့ အငြင်းမပွားဖို့ပဲ လိုချင်တယ် ။ စော ကတည်းက ကျနော်တို့က နဂိုအတိုင်းပဲ နေကြပါလို့ပြောပြီးသားလေ။ မီဇိုရမ်အစိုးရက
- [မလေးရှားရောက် မြန်မာတွေ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင်း မလိုအပ်ဘဲ သွားလာခြင်း မလုပ်ကြဖို့ အထူးသတိပေး](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားရောက်-မြန်မာတွေ/) - ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံရောက် မြန်မာတွေအနေနဲ့ လာမယ့် စနေနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ မလေးရှားနိုင်ငံသားတွေ ဆန္ဒပြချီတက်တာတွေလုပ်နိုင်တာကြောင့် အထူးသဖြင့် အထောက်ထားမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အနေနဲ့ Merdeka Dataran နေရာတဝိုက် (သို့မဟုတ် ) ကွာလာလမ်ပူမြို့ အတွင်းမလိုအပ်ဘဲ သွားလာခြင်း မလုပ်ကြဖို့ Alliance of Chin Refugees (ACR) က ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့မှာ သတိပေးချက်ထုတ်ထားပါတယ်။ လာမယ့် စနေနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၆ ရက်နေ့မှာ မလေးရှားနိုင်ငံသားတွေဟာ Sogo , Pasar, Seni , Masjid India နှင့် Kg Baru စတဲ့ နေရာအသီးသီးကနေ Merdeka Dataran
- [မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေ မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းမှာ ပါဝင်ရင် ဥပဒေအတိုင်း ထောင်ကျခံရမှာဖြစ်ပြီး ထောင်ကလွတ်လာရင်လည်း နေရပ်ပြန်ပို့ခံရမယ်ဆိုတဲ့ စည်းမျဥ်းသစ်အပါအဝင် စည်းမျဉ်းတွေ မီဇိုရမ်ပြည်မှာ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေ-မ/) - ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်။ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေအနေဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်ရင် ဥပဒေအတိုင်း ဖမ်းဆီးထောင်ကျခံရပြီး ပြန်လွတ်လာရင်လည်း နေရပ်ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရမယ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင် ခရိုင် Champhai Sub – Headquarter YMA က ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့က မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေ လိုက်နာရမယ့် စည်းမျဉ်းသစ်တွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လိုက်နာရမယ့် စည်းမျဉ်းသစ်တွေမှာ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တွေအနေနဲ့ အသင်းတော်တည်ထောင်ခွင့် မရှိတာ၊ လူမျိုးနွယ်စု အခြေခံတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းလို့မရတာ၊ မိမိနေထိုင်ရာ ကျေးရွာ၊ ရပ်ကွက်က YMA ထံ အမည်စာရင်းသွင်းပြီး မြန်မာမှတ်ပုံတင်ကဒ်ပြားတွေကိုလည်း အပ်နှံရမှာဖြစ်ပြီး ပြောင်းရွှေ့တာတွေလုပ်ရင်လည်း YMA ကတာဝန်ရှိသူတွေထံက ထောက်ခံစာဖြင့်သာ ပြောင်းရွှေ့ဖို့ နှင့် စစ်ရှောင်တွေအနေနဲ့ အစိုးရထံ
- [ကလေးမြို့မှ ချင်းတောင်သို့ ဆန်သယ်ယူခွင့်ကန့်သတ်မှု ၁၁ လ ပြည့်သည် အထိ တရားဝင် ပြန်လည် ခွင့်ပြုခြင်း မရှိသေး](https://chinworld.org/2025/07/ကလေးမြို့မှ-ချင်းတောင်-3/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ ကလေးမြို့အထွက်ရှိ စစ်ကောင်စီ ဂိတ်များမှ ချင်းပြည်နယ်သို့ ဆန် သယ်ယူခွင့်ကန့်သတ်မှု ၁၁ လ ပြည့်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း တရားဝင် ပြန်လည် သယ်ဆောင်ခွင့်ပြုတာမျိုး မရှိသေးဘူး လို့ ကလေးမြို့နေ ဆန်အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်သူ တစ်ဦး ထံမှ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ ကလေးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်များ ကနေ စားသောက်ကုန် ပစ္စည်းတွေ သယ်ဆောင်ခွင့်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့ ကနေ စပြီး ပိတ်ပင် ကန့်သတ် ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး တချို့ ပိတ်ပင်ချက်တွေ ပြန်လည် လျော့ပေါ့ ပေးခဲ့သော်လည်း ဆန် သယ်ဆောင်မှုကို မူ ဆက်လက် ကန့်သတ် ခဲ့တာ
- [ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ အချင်းချင်း စစ်မျက်နှာဖွင့်တိုက်ခိုက်မှု ၁ နှစ်ကျော်အတွင်း ၈ ကြိမ်ထက်မနည်းဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ISP-Myanmar ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ အချင်းချင်းကြား ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကစလို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ ဗျူဟာမြောက် အရေးပါတဲ့ နေရာတွေကို အပြန်အလှန် စစ်မျက်နှာဖွင့်တိုက်ခိုက်ကြတဲ့ ပဋိပက္ခဖြစ်စဉ်မျိုး ၁ နှစ်ကျော်အတွင်း ၈ ကြိမ်ထက်မနည်းဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ပဋိပက္ခ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာလေ့လာမှုတွေကို သုတေသနပြုလုပ်နေတဲ့ ISP – Myanmar ရဲ့ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ "အက်ကြောင်းပိုနက်လာသော ချင်းတော်လှန် ရေးတပ်ဖွဲ့များ " စာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းပြည်တွင် CNF/CNA အပြင် ချင်းလက်နက်ကိုင်တပ် ၂၀ ကျော်ရှိသည်။ ထိုအဖွဲ့များမှာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ ချင်းလဲန်းပူးပေါင်းကာကွယ်ရေးကော်မတီ (CJDC) အောက်၌ ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။ မျိုးနွယ်စု ကွဲပြားမှုနှင့် နိုင်ငံရေးစုဖွဲ့ပုံ
- [CDF – Mara နဲ့ MDF အကြား ဖြစ်တဲ့တိုက်ပွဲတွေမှာ AA မပါကြောင်း၊ AA ဟာ ချင်းအချင်းချင်းဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေမှာ ဝင်ပါမယ့် အဖွဲ့လည်း မဟုတ်ကြောင်း MDF ကပြော](https://chinworld.org/2025/07/cdf-mara-နဲ့-mdf-အကြား-ဖြစ်တဲ့တိုက/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ Chinlan Council အဖွဲ့ဝင် IMC / CDF – Mara တပ်ဖွဲ့ နဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် MTC / Mara Defense Force (MDF) တပ်ဖွဲ့အကြား ဖြစ်တဲ့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ပဋိပက္ခတွေမှာ အာရက္ခတပ်တော်(AA) မပါဝင်ကြောင်း၊AA ဟာ ချင်းအချင်းချင်းဖြစ်တဲ့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ပဋိပက္ခတွေမှာ ဝင်ပါမယ့် အဖွဲ့လည်း မဟုတ်ကြောင်း၊ MTC/MDF ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ President / တပ်ပိုင်းမှာ Commander in Chief တာဝန်ယူထားတဲ့ Dr. Bik က Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ MDF ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ President /
- [ချင်းပြည်နယ်မှ ပညာရေး ဝန်ထမ်း ၂ ထောင်နီးပါး ထပ်မံ ထုတ်ပယ်ခံရကြောင်း CHRO မှ ဖော်ပြ](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်နယ်မှ-ပညာရေး-ဝန/) - ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်။ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက ချင်းပြည်နယ် အတွင်းရှိ အခြေခံပညာကျောင်း နှင့် ရုံးများမှ အကြောင်းမဲ့ နှင့် ခွင့်မဲ့ ပျက်ကွက် နေတဲ့ သင်ကြား/စီမံ အရာထမ်း နှင့် အမှုထမ်း ၁၉၃၉ ဦးကို နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများ နဲ့ အညီ ထုတ်ပယ်လိုက်ကြောင်း ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (Chin Human Rights Organization) ရဲ့ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက် ဖော်ပြချက် အရ သိရှိရပါတယ်။ CHRO မှ ရရှိတဲ့ အချက်အလက်များ အရ မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံး ရှိ အခြေခံပညာဦးစီးဌာန ၏ အရာထမ်း ၂၅ ဦး နှင့် အမှုထမ်း ၂၇၇၀ ဦးကို
- [ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာမြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်းကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်ထား](https://chinworld.org/2025/07/ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာမြန/) - ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်။ ကနေဒါနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်းကို နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဖြစ် ပြောင်းရွေ့ခန့်ထားကြောင်း ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်း အကြီးအမှူးများ ပြောင်းရွေ့ခန့်ထားခြင်း နှင့် ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်း အကြီးအမှူးများ ခန့်ထားခြင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း အဖြစ် စစ်ကောင်စီ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာများတွင် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်နေ့မှာဖော်ပြထားပါတယ်။ သံအမတ်ကြီး ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်း ကို ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ဇမ်းခန့်ထန် နှင့် ဒေါ် ဟောက်ခန့်ညောင် တို့မှ ၁၉၆၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ ဦးဟောက်ခန့်ဆုမ်းဟာ နေပြည်တော်ရှိ နိင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အာဆီယံဆိုင်ရာဌာနတွင် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အနေဖြစ်လည်းကောင်း၊ ထိုင်းနိင်ငံရှိ မြန်မာနိင်ငံသံရုံးတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူး အနေဖြစ် ၂၀၁၇ ထိလည်းကောင်း၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ
- [၂၀၂၅ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲအောင်စာရင်းကို ဇူလိုင် ၂၇ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်မယ်](https://chinworld.org/2025/07/၂၀၂၅-ခုနှစ်-တက္ကသိုလ်ဝင်/) - ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း(Grade -12)စာမေးပွဲအောင်စာရင်းတွေကို လာမယ့် တနင်္ဂနွေနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီ အချိန်မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာမယ်လို့ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ စာစစ်ဦးစီးဌာန Website ဖြစ်တဲ့ www.myanmarexam.org ကနေလည်း ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၄ နာရီကစလို့ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သလို ဝေးလံဒေသတွေက စာစစ်ဌာနများနဲ့ အင်တာနက်အဆက်အသွယ် ကောင်းမွန်စွာမရရှိတဲ့ စာစစ်ဌာတွေရဲ့ အောင်စာရင်းတွေကို မြန်မာ့အသံရေဒီယိုအစီအစဉ်ကနေလည်း အောင်စာရင်း ထွက်နေ့တွင် ကြေညာပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အောင်စာရင်းနှင့်ပက်သက်ပြီး မရှင်းလင်းတာတွေရှိရင် မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာန ၊ ဖုန်းနံပတ် (၀၁ - ၆၅၃၅၀၉
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကျန်ဖိုင်းခရိုင်မှာ စိတ်ကြွ ရူးသွပ် ဆေးပြား ၁၀,၁၀၀ ကျော် နဲ့အတူ လူနှစ်ဦး ဖမ်းဆီးခံရ](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်-ကျန်ဖို/) - ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ချမ်ဖိုင်း (Champhai) ခရိုင်မှာ မက်သမ်ဖက်တမင်း စိတ်ကြွရူးသွပ်ဆေးပြားပေါင်း ၁၀,၁၀၀ ကျော် နဲ့အတူ လူနှစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း ပြည်နယ် အခွန်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးဌာန (Excise and Narcotics Department) မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးကအတည်ပြု ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်နေ့မှာ India Today မီဒီယာကဖော်ပြပါတယ်။ အလေးချိန် ၁၀.၁ ကီလိုဂရမ်ခန့်ရှိသော အဆိုပါဆေးပြားများကို စနေနေ့ဇူလိုင် ၁၉ ရက် က စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုအတွင်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Peter Zohmingthanga က ဆိုပါတယ်။ သူက “စနေနေ့မှာ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ Churachandpur မြို့ကနေ အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ် Lunminlalzo
- [ချင်းပြည်မှာဖွင့်မယ့် သူနာပြုသင်တန်းကျောင်းအတွက် သင်ကြားရေးသူနာပြုဆရာ/မ တွေကိုအလုပ်ခေါ်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်မှာဖွင့်မယ့်-သ/) - ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်။ သူနာပြုသင်တန်းကျောင်းအတွက် သင်တန်းသားတွေကို သင်ကြားပေးနိုင်တဲ့ အတွေ့အကြုံရှိ သူနာပြု ၃ ဦး ခန့်ဖို့ Chinland Council ကဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည်( Chinland) အစိုးရ ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လာရောက်လျှောက်မည့်သူတွေအနေဖြင့် Diploma သို့မဟုတ် Bachelor ဘွဲ့ရသူနာပြု ၊ သူနာပြုလက်မှတ်ရှိသူ ၊အနည်းဆုံး ၂ နှစ်တာ ဆေးဘက်အတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် သင်ကြားရေးအတွေ့အကြုံရှိသောသူ ၊ပဋိပက္ခဒေသများတွင် အလုပ်လုပ်ဖူးခြင်း ရှိသူ ၊ လူထုကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေးအပေါ် စိတ်အားထက်သန်သူ ၊ အုပ်စုနှင့် အလုပ်လုပ်ရသည့်လုပ်ငန်းခွင်တွင် ဆက်ဆံရေးနှင့် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ကိုင်နိုင်စွမ်းရှိသူ၊ ကွန်ပြူတာနှင့် နည်းပညာပိုင်းတွင် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ရမယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ လျှောက်ထားသူတွေအနေဖြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း၊
- [ကလေးမြို့နဲ့ ရာဇာဂြိုလ်ကြားမှာ WY ဆေးပြား ၄ အိတ် ( ၈၀၀၀၀၀ လုံး)နဲ့ ငွေသား သိန်း ၁၅၀ ကို CNO ( Upper Chindwin Region ) က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ကလေးမြို့နဲ့-ရာဇာဂြိုလ်/) - ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နဲ့ ရာဇာဂြိုလ်မြို့ကြားမှာ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်က WY ဆေးပြား ၄ အိတ် ( ၈၀၀၀၀၀ လုံး) နဲ့ ငွေသား ကျပ်သိန်း ၁၅၀ ကိုချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( Chin National Organization ( Upper Chindwin Region) ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့က CNOက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကလေးမြို့ကနေ တမူးမြို့ဘက်ကို ထွက်ခွာလာတဲ့ ဆိုင်ကယ် ၄ စီးဖြင့် လူ ၅ ဦးကို မသင်္ကာလို့ စစ်ဆေးရာကနေ ၎င်းတို့ ဆိုင်ကယ်နဲ့အတူ ပါလာတဲ့ WY ဆေးပြား အိတ် ၄ အိတ်တို့ကို
- [MDF ဒု - ဥက္ကဌကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းတွေနဲ့ အတူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ဖမ်းဆီးခံရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/mdf-ဒု-ဥက္ကဌကို-စစ်ဘက်ဆိုင်/) - ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဆိုင်ဟားခရိုင် Tuipangကျေးရွာမှာ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့က Maraland Defense Force(MDF )ဒု - ဥက္ကဌဟာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်း သယ်လာတဲ့ ကားပေါ်ပါလာလို့ ခဏဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရတယ်လို့ MDF ဘက်က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက Chin World Mdeia ကို ပြောပါတယ်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Maraland Defense Force (MDF )တပ်ဖွဲ့ရဲ့ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “MDF ဒု - ဥက္ကဌကို ဖမ်းဆီးခံရတယ်ဆိုတာ ဟုတ်ပါတယ် သူ့ပစ္စည်းတော့ မဟုတ်ပေမဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သယ်လာတဲ့ ကားပေါ်တက်လာလို့ သူ့လဲ ခဏစစ်ဆေးနေတဲ့ သဘောပါ သူက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းက ခေါင်းဆောင်ဆိုတော့ ရဲတွေက
- [ချင်းဆိုတဲ့ နာမအောက်မှာ ညီအစ်ကိုဖြစ်ခြင်းကို အခြေခံပြီး ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် စားပွဲပေါ် အဖြေရှာဖို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ (၅) ဖွဲ့က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းဆိုတဲ့-နာမအောက်မှာ/) - ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်။ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြားဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အမြင်မတူမှု၊သဘောထားကွဲလွဲမှု၊ ပဋိပက္ခတို့နှင့်ပတ်သက်ပြီးအချင်းချင်းအကြား လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဖြင့်အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်ခြင်းအားဖြင့် မဟုတ်ဘဲချင်းဟူသည့်အမည်နာမအောက်တွင် ညီအစ်ကိုဖြစ်ခြင်းကိုအခြေခံကာနိုင်ငံ‌ရေးနည်းလမ်းဖြင့် စားပွဲပေါ်တွင်အဖြေရှာကြပါရန် ချင်းမျိုးနွယ်စုလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၅ ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ZZLMS တို့က ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့က တိုက်တွန်းကြောင်း ပူးတွဲထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်အလယ်ပိုင်း ဟားခါး၊ထန်တလန်၊မတူပီမြို့နယ်တွေမှာ အခြေစိုက်တဲ့ CDF-Zotung, CDF-Zophei, CDF-Lautu, CDF-Mara နှင့် Senthang Revolution Force တပ်ဖွဲ့တွေစုစည်းထားတဲ့ ZZLMS အဖွဲ့က အခုလို ပူးတွဲထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ယခုတလောတွင်ချင်းပြည်(Chinland) အတွင်းဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်တချို့သောအမြင်မတူမှု၊ သဘောထား ကွဲလွဲမှု၊ ပဋိပက္ခတို့နှင့်ပတ်သက်၍ မိမိတို့ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဖြင့် ဖြေရှင်းကြပြီးအဖိုးတန်လှသည့် ချင်းတော်လှန်ရေးရဲဘော်များဆုံးရှုံးမှုရှိသည့်အပြင် စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူများသည်လည်းဘေးလွတ်ရာသို့ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ကြသည်ကိုစိတ်မကောင်းစွာတွေ့ရှိရတယ်လို့လည်း ZZLMS က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီလိုအချင်းချင်းအကြားလက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဖြင့်အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်ခြင်းသည်ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် စစ်ကောင်စီဖြစ်စေချင်သည့်အတိုင်းလုပ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ တော်လှန်‌ရေးကိုနှောင့်နှေးစေခြင်း၊ ပြည်သူများကို စိတ်ပျက်စေခြင်း၊ စိတ်ဝမ်းကွဲမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေခြင်းစသည်တို့ကိုဦးတည်စေသည့်လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟုလည်း
- [" ချင်း​​ပြည်နယ်၏ အနာဂါတ် ရေရှည်တည်တံ့သောအစိမ်းရောင်စီးပွားရေးစီမံကိန်း"](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်နယ်ရှိ-ရေရှည်/) - By Shing Gei Ngai " Future Seheme For Sustainable Green Economy in Chin State" ကမ္ဘာ့သစ်တောကြီီးများပျက်စီးဆုံးရှုံးလာမှုကြောင့် လွန်စွာပူပြင်းသည့် ရာသီဉတုပြောင်းလဲမှုအန္ဒရာယ် ခြိမ်းခြောက် ခံစားနေကြရပြီး ရေကောင်းရေသန့် အစားအစာပြတ်လပ် လာမှုသည် နေ့စဉ်လူ့အသက် သန်းပေါင်းများစွာ သေကြေဆုံးရှုံး ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပါသည်၊၂၀၅၀ ခုနှစ်ရောက်လျှင်ရာသီတုဒဏ်ဆိုးရွားစွာ ခံရနိုင်မှု အညွှန်းကိန်းအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိပ်ဆုံးစာရင်းထဲ ပါဝင်နေပါသည်၊ရာသီဉတုဆိုးရွားမည့်ခြိမ်းခြောက်မှု ဘေးအန္ဒရာယ်ကိုဖြေလျှော့နိုင်ရန် ဂေဟစံနစ်အခြေခံသော သစ်တောရေရှည်တည်တံ့စေမည့် စီမံအုပ်ချုပ်မှုဖြင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်မည့် စိုက်ပျိုးရေးစံနစ်ထူထောင်ပြီး လူ့သားများ ဘဝရှင်သန် ရပ်တည်နိုင်ရန် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းမှအပအခြားနည်းလမ်းမရှိပါ၊ Agroforestry ဆိုတာဘာလဲ? *သ်ီးနှံ သစ်တော ရောနှောစိုက်ပျိုးခြင်း*ဟု World Agroforestry Organization ကရိုးရိုးရှင်းရှင်း အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်၊မြေအသုံးချလိုမှု လုပ်ငန်းအမျိုးစားပေါ် နည်းစံနစ်ရွေးချယ်မှုအနဲငယ်ကွဲပြားသည်မှအပ ရည်ရွယ်ချက်မကွဲပြားပါ၊စိုက်ပျိုးရေးကုန်ထုတ်စွမ်းအားမြင့်မားသောအကျိုးအမြတ်များပြားသည့်အပြင်
- [ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက် တပ်စွဲထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများရှိခဲ့ရင် ချက်ခြင်းပြန်လည် ရုတ်သိမ်းဖို့ CDF – Kanpetlet အသိပေးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်/) - ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက် တပ်စွဲထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများရှိခဲ့ရင် ချက်ခြင်းပြန်လည်ရုတ်သိမ်းပေးဖို့ ကန်ပက်လက်မြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ Chin Defense Force – Kanpetlet ( CDF – Kanpetlet) က ဒီကနေ့ဇူလိုင်လိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း နယ်မြေလုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်အရ တာဝန်ဖြင့် လှုပ်ရှားသွားလာတဲ့ CDF – Kanpetlet တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို CDF – Daai ထိန်းချုပ် နယ်မြေအတွင်းကျူးကျော် စစ်ကြောင်းထိုးနေတယ်လို့ Daai Reginal CounciL (DRC) အမည်နဲ့ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်တာဟာ မဟုတ်မမှန် ထုတ်ပြန်တာဖြစ်ပြီး CDF – Kanpetlet အနေနဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း လှုပ်ရှားသွားလာနေခြင်းဖြစ်ပြီး
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Champhai ခရိုင်မှာ ရူပီး ၃၆.၇၉ ကုဋေတန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများ ဖမ်းဆီးရမိ](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်-champhai-ခရိုင/) - ဇူလိုင် ၁၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင် Champhai ခရိုင်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဗျူရို (Narcotics Control Bureau - NCB) နဲ့ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ (Assam Rifles) တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ရူပီး ၃၆.၇၉ ကုဋေ (အိန္ဒိယရူပီး ၃၆၇.၉ သန်း) တန်ဖိုးရှိ ဘိန်းဖြူ (heroin) နဲ့ မက်သမ်ဖက်တမင်း (methamphetamine) ဆေးပြား အမြောက်အများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင်လ (၁၉) ရက်နေ့မှာ India Today မီဒီယာကဖော်ပြပါတယ်။ သတင်းပေးချက်အရ NCB အရာရှိများနှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကြာသပတေးနေ့ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်က ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့ပြီး ဘိန်းဖြူ ၆၄၂ ဂရမ်နှင့် မက်သမ်ဖက်တမင်း ဆေးပြား ၁၀.၄၄ ကီလိုဂရမ်တို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ 'ice' သို့မဟုတ် 'crystal meth' ဟု လူသိများတဲ့ မက်သမ်ဖက်တမင်းသည် ကိုကိန်းနှင့် ဆင်တူသော ပြင်းထန် စိတ်ကြွစေသည့် အာနိသင်ရှိပြီး စွဲလမ်းမှု အလွန်အားကောင်းသော ဆေးဝါးတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးများကို NCB သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ယခုလအစောပိုင်းကလည်း အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့နဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး Champhai ခရိုင်ရှိ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် Zokhawthar ကျေးရွာမှာ ရူပီး ၆.၆၇ ကုဋေကျော် (အိန္ဒိယရူပီး ၆၆.၇ သန်း) တန်ဖိုးရှိ တားမြစ်ထားသော မက်သမ်ဖက်တမင်း ဆေးပြားများကို သိမ်းဆည်းရမိကာ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့နဲ့ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဇွန်လကတည်းက အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ထွက်ရာ Zawkhawthar မှာ စစ်ဆေးရေးဂိတ်အသစ်ကိုလည်း ထပ်မံဖွင့်ထားခဲ့ပါတယ်။
- [ကျဆုံးလေပြီးသော အာဇာနည်ပေါင်းကို အမှတ်ရတိုင်တည်ပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်နိုင်တဲ့အထိလက်တွဲတိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့ CNF သဝဏ်လွှာပေးပို့](https://chinworld.org/2025/07/ကျဆုံးလေပြီးသော-အာဇာနည်/) - ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်။ ကျဆုံးလေပြီးသော အာဇာနည်ပေါင်းကို အမှတ်ရ တိုင်တည်ပြီး ဒီမိုကရေစီရေး၊ အမျိုးသားတန်းတူရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့် အခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝအာမခံချက်ရှိတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်နိုင်တဲ့အထိ ဘုံရည်မှန်းချက်တူ မိတ်ဖက်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်တွဲတိုက်ပွဲဝင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ (၇၈) နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားကို ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF) က သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒီကနေ့ဟာ တိုင်းပြည်လွတ်လပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေခဲ့ကြသော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း အပါအဝင်လူပုဂ္ဂိုလ်(၉)ဦးကို မသမာသူ လူတစုက ရက်ရက်စက်စက် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ နေ့ရက်ကို အောက်မေ့အမှတ်ရခြင်း (၇၈) နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ ဖြစ်တဲ့ကြောင်းနှင့် (၇၈) နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့ကို အလေးအမြတ်ထားပြီး အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနား ပူးပေါင်းကျင်းပ ပြုလုပ်ပေးသည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) နှင့်
- [စစ်ကောင်စီတပ်က ဒရုန်းဖြင့်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ငဖဲမြို့နယ်မှာ အမျိုးသမီးကြီး ၁ ဦးသေဆုံး၊ ၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ CDF-Asho ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/စစ်ကောင်စီတပ်က-ဒရုန်းဖြ/) - ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက် နံနက် ၁၁ နာရီခွဲမှာမကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ် နောင်ကျေးရွာပေါ်ကို စစ်ကောင်စီရဲ့နတ်ရေကန်လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း(ဗျူဟာကုန်း)က ဒရုန်းဖြင့် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အသက် (၈၈) နှစ်အရွယ် ဒေသခံ အမျိုးသမီးကြီး ၁ ဦးသေဆုံးပြီး အသက် (၂၀) ရွယ် အမျိုးသမီး ၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို(CDF – Asho)က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ငဖဲမြို့နယ်ရှိ နတ်ရေကန်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း (ဗျူဟာကုန်း) မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က နတ်ရေကန် (ဗျူဟာကုန်း) အောက်ဘက် မီတာ (၃၀၀၀) ခန့်အကွာမှာရှိတဲ့ ငဖဲမြို့နယ် နောင်ကျေးရွာပေါ်ကို ဒရုန်းနဲ့ လေကြောင်းကနေ
- [CDF –Matupi ဌာနချုပ်စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်](https://chinworld.org/2025/07/cdf-matupi-ဌာနချုပ်စခန်းကို-စစ်/) - ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မတူပီမြို့နယ်ထဲက ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ (Chinland Defense Force – Matupi) ဌာနချုပ်စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်း ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ မနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက် ညနေ ၆ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပေမယ့် လူအထိအခိုက်တော့ မရှိခဲ့ဘူးလို့ သိရပါတယ်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ဗုံးကြဲတာက မနေ့ည ၆ နာရီဝန်းကျင်လောက်မှာ ဗုံးကြဲခံရတာဖြစ်တယ် ထိခိုက်ပျက်စီးမှုကတော့ ဘာမှမရှိပါဘူး အိမ်တွေနည်းနည်း ပျက်စီးတာကလွဲရင် တခြားဒဏ်ရာရတာတွေတော့ ဘာမှမရှိဘူး အသံကြားတာနဲ့ အချိန်မှီရှောင်နိုင်လို့ ဖြစ်တယ် ဆိုတော့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတော့ ဘယ်သူမှမရှိဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ CDF – Matupi ဟာ ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် -
- [ချင်းတောင်ခြေ လမ်းပေါ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းချထားလို့ ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်း အသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေး](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းတောင်ခြေ-လမ်းပေါ်မ/) - ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့ က စပြီး ဒေသတွင်း ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ CDF-CDM-Siyin မှ ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်းပိုင်းကို ပြန်လည် အသုံးပြုခွင့် ပြုထားသော်လည်း ချင်းတောင်ခြေ ခိုင်ကမ်းမြို့ အလွန် ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်း အစပိုင်း တလျှောက်မှာ စစ်ကောင်စီ စစ်သားများ စခန်းချ နေရာယူ နေခြင်းကြောင့် အများပြည်သူများ အနေဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်း ကလေးမြို့ ဒေသခံများထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ခိုင်ကမ်း စစ်ဆေးရေး ဂိတ်ကနေ လမ်း ပိတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ဖြတ်သွားလို့ ရတယ်။ ဒါပေမယ့် သိုင်းငင်းဘက် တက်မယ် ဆိုရင်တော့ ခွင့်မပြုဘူး။ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်တွေ လမ်းပြန်ဖွင့်တော့ စကစ ဘက်က ပြန်ပိတ်တဲ့ သဘောပါ။
- [GZA စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် YDF ရဲဘော်တွေကို လုပ်ကြံခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ် အမှုမှန် ပေါ်ပေါက်ရေး ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပူးပေါင်းပါဝင်မယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/gza-စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့်-ydf-ရဲဘ/) - ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်။ Generation Z Army (GZA) စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် Yaw Defense Force (YDF) ရဲဘော်တွေကို လုပ်ကြံခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် အိမ်နီးချင်းမဟာမိတ်တွေဖြစ်တဲ့ GZA ၊ YDF နှင့်အတူပေါင်းဆောင်ရွက်မယ်လို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ ချင်းညီနောင်(CB) အဖွဲ့က မနေ့ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့ နေ့လည် ၂ နာရီခန့်မှာ Generation Z Army စစ်ဦးစီးချုပ်အပါအဝင် တာဝန်ဖြင့် ခရီးသွားနေတဲ့ ဗဟိုရုံးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၊ ဆေးသူနာပြု ရဲမေ ၂ ဦး နှင့် Yaw Defense Force ရဲဘော်နှစ်ဦးတို့သည် ဂန့်ဂေါခရိုင်အတွင်း တစ်နေရာမှာ
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ မိုးများလို့ ဗုဒ္ဓဂါမကျေးရွာနဲ့ အလယ်ဒိန်ရွာမှာ ချောင်းရေတိုက်စားကာ လယ်ဧက အများအပြား ပျက်စီးခဲ့ရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-မိုးမျ/) - ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ဇူလိုင်လအတွင်း မိုးများလို့ ဗုဒ္ဓဂါမကျေးရွာနဲ့ အလယ်ဒိန်ရွာမှာ လယ်ဧက အများအပြားကို ချောင်းရေတိုက်စားတာကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဗုဒ္ဓဂါမ နဲ့ အလယ်ဒိန်က လယ်မြေယာတွေ မိုးများပြီး မောချောင်းရေ က တိုက်စားလို့ လယ် ၁၅ ဧက ဝန်းကျင်လောက်ပျက်စီးတယ်လို့ သိရတယ် အဲဒီက လယ်ဧကတွေ ချောင်းရေတိုက်စားလို့ ပျက်စီးလာတာ အခုဒီနှစ်နဲ့ ဆိုရင် လယ်ဧက ၈၀ လောက်ရှိတော့မယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်း ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့ကစလို့ မိုးသည်းထန်စွာ အဆက်မပြတ်ရွားသွန်းပြီး တောင်ကျရေကြောင့် မောချောင်းရေမြင့်တက်ကာ ချောင်းရေ တိုက်စားတာတွေဖြစ်ပြီး လယ်ဧက အမြောက်များ ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ရတာလို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတွေအနေနဲ့
- [မီဇိုရမ်ပြည်က မြန်မာဒုက္ခသည်များရဲ့ ဇီ၀ဆိုင်ရာ (biometric) အချက်အလက်ကောက်ယူရန်အတွက်ရူပီးငွေ ၃၈ သိန်းအသုံးပြုမယ်](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်က-မြန်မာဒုက/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ခိုလှုံလျက်ရှိတဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည် များရဲ့ ဇီ၀ဆိုင်ရာ (biometric) နဲ့ လူဦးရေဆိုင်ရာ (demographic) အချက်အလက်ကောက်ယူရန်အတွက် ယခုဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းမှာစတင်မှာဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ ဗဟိုအစိုးရက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရ ကို အိန္ဒိယရူပီးငွေ ၃၈ သိန်း သတ်မှတ်ပေးထားခဲ့ပြီး လိုအပ်ပါက ရန်ပုံငွေထပ်မံ ထောက်ပံ့ပေးသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ India Today မီဒီယာက ဖော်ပြပါတယ်။ ဒုက္ခသည်များရဲ့ စာရင်းပေးသွင်းခြင်းအတွက် Foreigner Identification Portal ကိုအသုံးပြုကာ အွန်လိုင်းနည်းစနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အဓိကအားဖြင့် အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှုကောင်းမွန်တဲ့ မြို့များနဲ့ ကျေးရွာများမှ ဦးစွာဆောင်ရွက်တယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ အဆိုပါဇီ၀ဆိုင်ရာ (biometric) နဲ့ လူဦးရေဆိုင်ရာ (demographic) အချက်အလက်စာရင်းကောက်ခံမှုမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း
- [မလေးရှားမှာ ဆူပူရမ်းကားမှုတွေကို လက်တွဲဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ရဲအရာရှိအကြီးအကဲတွေနဲ့ ချင်းဒုက္ခသည်ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ( ICC) ခေါင်းဆောင်တွေ ဒီကနေ့မှာ အရေးပေါ်အစည်းဝေးလုပ်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားမှာ-ဆူပူရမ်းကား/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့နေရာတချို့မှာ ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ စည်းကမ်းမဲ့ သောက်စားမူးရစ် ရမ်းကားတာတွေ စည်းကမ်းမဲ့ နေထိုင်သွားလာတာတွေနဲ့ ပက်သက်ပြီး လက်တွဲဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ IPD – Dang Wangi ရဲဌာန အရာရှိအကြီးအကဲတွေနဲ့ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်ညွှန့်ပေါင်းအဖွဲ့ ( ICC) ခေါင်းဆောင်တွေ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာ CRC ရုံးမှာ အရေးပေါ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အစည်းဝေးမှာ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ICC က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “သြဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့ လူထုအစည်းအဝေးရှိမယ် ရဲအရာရှိက မိန့်ခွန်းလာပြောလိမ့်မယ် အဓိကတော့ လမ်းဘေးတွေမှာ အရက်သောက်မူးယစ်ရမ်းကားတဲ့သူတွေ ကင်းစင်အောင်ပေါ့ စီစဉ်ထားကြတာက မူးယစ်ရမ်းကားဖြစ်တဲ့သူတွေကို စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့က ဝင်ထိန်းပေးမယ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ ပြောလို့မရရင် အာဏာပိုင်တွေကို အကြောင်းကြားရမယ်
- [ဟားခါးလူငယ်များ ခရီးထွက်ပြီး ပြန်မလာပါက အာမခံပေးသူ အဖမ်းခံရမယ်လို့ CDF-Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ဟားခါးလူငယ်များ-ခရီးထွက/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ ဟားခါးမြို့နယ်မှ အခြားဒေသသို့ ခရီးသွားလိုသူ လူငယ်များအတွက် သတ်မှတ်ချက်များနဲ့ ခရီးထွက်သွားသူ ဟားခါးမြို့ကိုပြန်မလာပါက အာမခံပေးသူ အဖမ်းခံရမယ်လို့ ဟားခါးမြို့နယ်မှာအဓိကစစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force -Hakha (CDF-Hakha) က ဇူလိုင်လ (၁၆) ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လူငယ်များအနေနဲ့ ဟားခါးမြို့နယ်ပြင်ပသို့ခရီးသွားရန်အတွက် လူငယ်တိုင်းကို ထောက်ခံစာနဲ့ အာမခံချက်များအတွက် လူငယ်တိုင်းကို ရေးပေးခွင့်ရှိမည်မဟုတ်ပဲ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ မိဘဆွေမျိုးများ၏ ကျန်းမာရေးကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆရာဝန်၏ ထောက်ခံချက်၊ သာရေး၊ နာရေးကိစ္စများဆိုလျှင်အဆိုပါကိစ္စ၏ အကြောင်းအရာ၊ ထို့နောက် ဟားခါးမြို့နယ်တွင်းသို့ ပြန်မလာပါက မိမိအဖမ်းခံမယ်လို့ အာမခံချက်ပေးသူရှိရမယ်လို့ CDF-Hakha က ထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် လူငယ်ကိုယ်တိုင်၏ ကျန်းမာရေးကိစ္စသော်လည်းကောင်း၊ သာရေး/နာရေးကိစ္စများအတွက်သော်လည်းကောင်းထောက်ခံချက်များအတွက် မှန်ကန်ကြောင်း ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှုး (သို့) သင်းအုပ်ဆရာရဲ့
- [ချင်းဒုက္ခသည် ၂ သိန်းဝန်းကျင်ဟာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအတွက် ကြုံသလို ဖြေရှုင်းနေကြရတယ်လို့ ICA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းဒုက္ခသည်-၂-သိန်းဝန်/) - ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေသန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၅ သိန်းဝန်းကျင်ရှိတဲ့အထဲ လူဦးရေ ၂ သိန်းဝန်းကျင်ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်တဲ့ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ဒုက္ခသည်တွေအဖြစ် ေဘးလွတ်ရာဒေသတွေကို ပြောင်းရွှေ့ပြီး အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအတွက် ကြုံသလို ဖြေရှင်းနေကြရတယ်လို့ ချင်းဒုက္ခသည်တွေကိုကူညီပံ့ပိုးပြီးချင်းအရေး သုတေသနလုပ်နေတဲ့ ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ်( ICA) ရဲ့ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ဒုက္ခသည်အဖြစ် ထွက်ပြေးနေရတဲ့ ချင်းလူဦးရေ၂ သိန်းထဲကနေ ၁ သိန်းသုံးသောင်း ဝန်းကျင်ဟာ ပြည်တွင်းကိုပြောင်းရွှေ့ပြီး ၇ သောင်းဝန်းကျင်ကတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ်နေရတယ်လို့ ICA က ဆိုပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဒုက္ခသည် ၃၃,၀၃၆ ဦးဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း
- [CDF – Mara နဲ့ MDF တပ်ဖွဲ့တွေအကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေ](https://chinworld.org/2025/07/cdf-mara-နဲ့-mdf-တပ်ဖွဲ့တွေအကြား-ထ/) - ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်။ IMC / Chinland Defense Force – Mara (CDF-Mara) နဲ့ Mara Defense Force (MDF) တပ်ဖွဲ့တွေအကြား ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့ကစလို့ ဖာရ်တလန်ရွာ အနီး နေရာသုံးခုမှာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒီကနေ့ချိန်ထိ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ကြောင်း IMC/ CDF – Mara က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ IMC / CDF – Mara အနေ နဲ့ MDF တပ်ဖွဲ့နှင့် အချင်းချင်းကြား စစ်ရေးပွတ်တိုက်မှုမရှိအောင် CDF – Mara ဌာနချုပ် ဧရိယာကနေ ထွက်ခွာဖို့ ဇူလိုင် ၅
- [မကြားအိမ်နူးကျေးရွာမှာ CDF-Kanpetlet အဖွဲ့က စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာတာကြောင့် ပြည်သူတွေစိုးရိမ်နေတယ်လို့ DRC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/မကြားအိမ်နူးကျေးရွာမှာ-c/) - ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မကြားအိမ်နူးကျေးရွာအနီး တပ်စွဲခဲ့ကြတဲ့ CNA တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ တပ်ရုပ်သိမ်းစခန်းစွန့်သွားတာကို အကြောင်းပြုပြီး ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် CDF – Kanpetlet ကမိမိတို့နဲ့ကြိုတင်ညှိနှိုင်းတာတွေမလုပ်ဘဲ ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေမှာ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာတာကြောင့် ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှာကို ပြည်သူတွေစိုးရိမ်နေကြတယ်လို့ ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီ (DRC) က မနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ဒေသ (၁) မကြားအိမ်နူးကျေးရွာအပါအဝင် ဒေသတစ်ခုလုံးရဲ့ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို CDF – Daai က တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေတာကြောင့် ညီအစ်ကိုတော်လှန်ရေး၊ အင်အားစုတွေအနေဖြင့် ေဒသတွင်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ရှေးရှုကာ ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီအုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေအတွင်းရောက်ရှိနေတဲ့ စစ်ကြောင်းတွေအား အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးဖို့ကိုလည်း အသိပေးတဲ့အကြောင်း ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီ(DRC) က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်(CNU) က သင်ကြားရေး ဆရာ၊ ဆရာမ ခေါ်ယူမယ်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ-3/) - ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ် (The Chin National University-CNU) မှာ လစ်လပ်နေတဲ့ လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ ပါမောက္ခရာထူးများ အတွက် လာရောက်လျှောက်ထားနိုင်တယ်လို့ Chinland Council က ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့မှာ ကြေညာထားပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတက္ကသိုလ်အတွက် လက်ထောက်ကထိက၊ ကထိက၊ ပါမောက္ခရာထူးများ လစ်လပ်လျက်နေပြီး မြေပြင်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သည့် ဘွဲ့ကြို/ဘွဲ့လွန်လက်မှတ် ရသူများသည် လက်ထောက်ကထိကရာထူး၊ ပါရဂူဘွဲ့ရများသည် ကထိကရာထူး၊ တက္ကသိုလ်/ကောလိပ်/သိပ္ပံတခုခု (သို့မဟုတ်) အစိုးရဌာနတခုခုတွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးသောသူများသည် မူလရာထူးထက်မနိမ့်သော ရာထူးများသို့ လျှောက်ထားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပညာအရည်အချင်းနှင့် အထူးပြုဘာသာရပ်တွေကအင်္ဂလိပ်စာအထူးပြုဖြင့် BA/MA/PhD ဘွဲ့ရရှိသူများ ၊ ဆေးပညာဖြင့် MBBS/MMedSc/PhD ဘွဲ့ရရှိသူများ ၊
- [ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ကဒေသခံအားလုံးနီးပါး နေရပ်ပြန်လာကြပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကဒေသခံ/) - ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်။ ဒေသတွင်း ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်ခြမ်းကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရတဲ့ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ကဒေသခံတွေ အားလုံးနီးပါးဟာ နေရပ်ပြန်လာကြပြီလို့ CDF – Hualngoram က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ CDF – Hualngoram တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “ကျနော်တို့ စစ်ရေးဖိအားပေးမှုတွေနဲ့အတူ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့ည CNO/CNDF တွေ ဆုတ်ပြေးပြီး နောက်နေ့ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ကစလို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေပြန်လာကြပါတယ် လက်ရှိမှာ ကျနော်တို့ ဒေသအတွင်း ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုတွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတွေ ပုံမှန်ပြည်လည်ပတ်နေပြီး စစ်ပွဲကြောင့် ပြည်သူတွေကြား ထိခိုက်နစ်နာမှုတွေကို ကုစားပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတွေကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေတယ် အေးချမ်းစွာနဲ့ ကျနော်တို့ Hualngoram ပြည်သူတွေ
- [နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခကြားက ဈေးကွက်ပျောက်လာတဲ့ သီးနှံတွေနဲ့ ချွတ်ခြုံကျလာတဲ့ ချင်းပြည်ကတောင်သူတွေ](https://chinworld.org/2025/06/ဈေးကွက်ပျောက်လာတဲ့-သီးန/) - ကိုဇံ(ချင်းတောင်) မန္တလေးငလျင် လှုပ်ခတ်အပြီးမှာ ချင်းတောင်အတွက် အနာပေါ် တုတ်ကျသလိုအထိအနာဆုံးဖြစ်ခဲ့တာက ဝဥ ဈေးကွက် ပါပဲ။ “စစ်ဘေးရော၊ သဘာဝဘေးကြောင့်ပါ ချင်းတောင်ရဲ့ စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်တွေ ဈေးကွက် ပျောက်ခဲ့ရပြီ” လို့ ချင်းတောင် ဝဥစိုက် တောင်သူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ငါးသိန်းနီးပါးရှိတဲ့ ချင်းပြည်နယ်မှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံပြီးအသက် မွေးဝမ်းကျောင်းသူအရေအတွက်က ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုးရေး ကို ဆောင်ရွက်နေတဲ့ NGO တစ်ခုဖြစ်သော လူထု အကျိုးဆောင် ဖွဲ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့ ခေါ် Community Agency for Rural Development (CAD)ရဲ့ စစ်တမ်းအရ ပြည်နယ်လူဦးရေရဲ့ လေးပုံသုံးပုံ ရှိပါတယ်။ ဒီစိုက်ပျိုး တောင်သူတွေမှာ တောင်ယာ စပါး စိုက်သူတွေကလွဲရင်
- [အချင်းချင်း သွေးထွက်သံယိုဖြစ်စေမှုအား မည်သည့်အနေအထားတွင်မဆို ရှောင်ရှားပေးရန် နဲ့ ပန်ကြားချက်များကို ချင်းပြည်နယ် CDM ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမှ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/အချင်းချင်း-သွေးထွက်သံယ/) - ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်။ အချင်းချင်း သွေးထွက်သံယိုဖြစ်စေမှုအား မည်သည့်အနေအထားတွင်မဆို ရှောင်ရှားပေးရန် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများသို့ ပန်ကြားချက်အပါအဝင် ချင်းပြည်သူလူထုသို့ ပန်ကြားချက်နဲ့ Supporting Team များ နှင့် သတင်းမီဒီယာများသို့ ပန်ကြားချက် များကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာစစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းပြီး နောက် အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန် လှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement)မှာ ပါဝင်ပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တွန်းလှန်ရာမှာ ရှေ့ဆောင်ခဲ့ကြသူများဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ် CDM ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများမှ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ် CDM ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ၁။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်က နိုင်ငံတော်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို မတရားသိမ်းယူရန် လုပ်ဆောင်မှုအား ပြတ်ပြတ်သားသား
- [ဖလမ်းမြို့နယ်မှာဖြစ်ပွါးတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ပဋိပက္ခဖြစ်စဥ်မှာ ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း အညာညီနောင် (BNRA-GZA) နဲ့ Yaw Army တို့က အသီးသီးထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ဖလမ်းမြို့နယ်မှာဖြစ်ပွ/) - ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်။ ဇူလိုင်လအတွင်း ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ CDF-Hualngoram, CNF/CNA နှင့် CNO/CNDF တို့၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ပဋိပက္ခဖြစ်စဉ်အတွင်း အညာညီနောင် (BNRA-GZA) အနေဖြင့် ပါဝင်မှု လုံးဝ မရှိကြောင်းနှင့် Yaw Army အနေနဲ့လည်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာမရှိကြောင်း ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့က အညာညီနောင်ဖြစ်တဲ့ ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော် ( BNRA / Generatoion Z Army (GZA))နဲ့ Yaw Army တို့က အသီးသီးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဇွန်လတွင် CNO/CNDF မှ စီစဉ်သည့် စနိုက်ပါသင်တန်းသို့ အညာညီနောင် (BNRA-GZA) မှ သင်တန်းသားအချို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် လတ်တလောပဋိပက္ခများကြောင့် တပ်တော်သို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
- [ချင်းစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် အချက် ၄ ချက်ကို Chin Civic Movement – CCM မှ မေတ္တာရပ်ခံ](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းစည်းလုံးညီညွတ်ရေး/) - ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်။ နိုင်ငံရေးအကြပ်အတည်းများနှင့် ဘုံရန်သူဖြစ်သော စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တိုက်ထုတ် နေရသည့် အချိန်အခါတွင်ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုအချင်းချင်းအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းလာကြခြင်းသည် ချင်းတစ်မျိုးသားလုံးအတွက် အလွန်ကြီးမားသော စိတ်နှလုံးကြေကွဲ ဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် အချက် ၄ ချက်ကို ချင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးမှ ခေါင်းဆောင်များဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ Chin Civic Movement – CCM အဖွဲ့မှ မေတ္တာရပ်ခံပန်ကြားစာကို ဒီကနေ့ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်မှာထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ CCM အဖွဲ့မှ ချင်းအရပ်ဘက် အသံများကို စုစည်း၍ အောက်ပါအချက် ၄ ချက်ကို- ၁။ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု ညီအစ်ကိုများအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ တော်လှန်ရေးအင်အားကို ချိနဲ့စေရုံသာမက ပြည်သူလူထု၏ နှလုံးသားအား ကုစားမရနိုင်သော ဒဏ်ရာများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ကျွန်ုပ်တို့
- [ချင်းခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်တွေကို ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် သင့်မြတ်ရေး အကြောင်း တရားဒေသနာဟောကြားပေးဖို့ CPRI က မေတ္တာရပ်ခံ](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတ/) - ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်။ ချင်းခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတော်ဆောင် တွေအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် သင့်မြတ်ရေး အကြောင်း ဦးတည်တဲ့ တရားဒေသနာ ဟောပေးကြဖို့ကိုအမေရိကန်နိုင်ငံက Chin Peace and Reconciliation Initiatives ( CPRI ) အဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာ မေတ္တာရပ်ခံပန်ကြားလိုက်ပါတယ်။ လက်တလောမှာ ချင်းလူမျိုးနွယ်စုအချင်းချင်းကြား ပဋိပက္ခတွေကြီးထွားပြီး သွေးထွက်သံယို အခြေအနေမျိုးမှာ ရှိနေတာကြောင့် ချင်းခရစ်ယာန် ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်တွေအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး၊ စည်းလုံးမှု ဘက်ကို ဦးတည်တဲ့ တရားဒေသနာဟောကြားပေးဖို့ CPRI ကနေ တောင်းဆိုထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကြား အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အွန်လိုင်းပေါ် တင်တာတွေ လုပ်တဲ့သူတွေ အနေနဲ့လည်း မတင်ကြတော့ဖို့ ပြည်သူလူထုကို မေတ္တာရပ်ခံပေးဖို့ကိုလည်း ခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်တွေဆီကို CPRI က
- [ကလေးမြို့မှာ ၁၁ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသား တစ်ဦး နေအိမ်မှာ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရင်း မတော်တဆ ဖြစ်ပြီး သေဆုံး](https://chinworld.org/2025/07/ကလေးမြို့မှာ-၁၁-နှစ်အရွယ/) - ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခန့်မှာ ကလေးမြို့ ကြုံ့သုံးပင်ရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်ပြီး Victory Learning Center ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း မှာ Grade-4 တက်ရောက် နေတဲ့ အသက် ၁၁ နှစ် အရွယ် Tg Khual Geel Tung (Tungpi) ဟာ နေအိမ်မှာ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ရာ ကနေ မတော်တဆ ဖြစ်ပြီး သေဆုံးသွားတယ် လို့ VLC ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း တာဝန်ခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “အမှုကတော့ ကျောင်းပြင်ပမှာ ဖြစ်တာပါ။ ကျောင်းဆင်းပြီး အိမ်ပြန်ရောက်တော့ သူ ပုံမှန် လုပ်နေကြ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ရင်း မတော်တဆ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။
- [ဟားခါးမြို့နယ်မှာ ဖမ်းမိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးအများအပြားကို ပို့ဆောင်ခဲ့တဲ့ တာဝန်ခံ လာရောက်အဖမ်းခံကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင် တပ်ရင်း (၁၅)မှ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ဟားခါးမြို့နယ်မှာ-ဖမ်းမ/) - ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်က ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်မှာ CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့မှဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ ယင်းမာပင်ခရိုင် PDF တပ်ရင်း (၁၅) တပ်ရင်းမှူး ထောက်ခံစာဖြင့် စိတ်ကြွဆေးပြား (၃)သန်းခန့်၊ ဘိန်းဖြူ (၁၁၀) ကီလိုဂရမ်ခန့်ကို တာဝန်ခံ ပို့ဆောင်ခဲ့ကာ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်နေတဲ့ ကျော်မင်းဇော်(ခ) ကိုပုတီးဟာ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ (၁၂)ရက်နေ့ မှာ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် ပကဖ ဒုတာဝန်ခံ ကိုဖိုးလုံးထံ ဆက်သွယ်ပြီး လာရောက် အဖမ်းခံခဲ့ကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင် အမှတ် (၁၅) တပ်ရင်း SSTF က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်မှာသတင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ (၈)ရက်နေ့မှာ ယင်းမာပင်ခရိုင် PDF တပ်ရင်း (၁၅)
- [ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက် ပါတီ (NCC) ကို နိုင်ငံရေးပါတီ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြု](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်-ပါ/) - ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်။ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (New Chinland Congress (NCC)) ကို ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုထားလိုက်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ မီဒီယာများရဲ့ ဖော်ပြချက်များအရ သိရှိရပါတယ်။ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC) ကို မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုကြောင်းကို ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် မှ ကြေညာချက် အမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြင့် ထုတ်ပြန် ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၂ဝ၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့မှစ၍ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း ဥပဒေပုဒ်မ ၉ နှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုတယ်လို့ ဖော်ပြထားကာ NCC ပါတီ ရဲ့ ပါတီမှတ်ပုံတင် အမှတ်ဟာ(၅၇) ဖြစ်တယ်
- [CNA,HPO/CDF – Hualngoramနဲ့ CNO/CNDF တို့အကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ရပ်ပြီး နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် အဖြေရှာဖို့ ချင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ သဘောထားထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/cnahpo-cdf-hualngoramနဲ့-cno-cndf-တို့အကြား-စစ်ရေ/) - ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်။ လက်တလောဖြစ်ပွားနေတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး CNA , HPO/CDF – Hualngoram နဲ့ CNO / CNDF အကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ချက်ချင်းရပ်ပြီး နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းကြဖို့ တော်လှန်ရေးမှာပါဝင်တဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ခံ ချင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက ထုတ်ပြန်တဲ့ကြောင်း ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ Chinland Parliament က ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းတစ်မျိုးသားလုံး စုစည်းနိုင်ရေးအတွက် ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ ( CNC) အမြန်ဆုံးပေါ်ပေါက်လာနိုင်ရေး တစိုက်မတ်မတ်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ကာလဖြစ်သည်နဲ့အညီ ချင်းလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် ချင်းပြည်တစ်ရပ်လုံး ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့ကိုလည်း တိုက်တွန်းကြောင်း Chinland Parliament ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့ပြင် စစ်အာဏာရှင်အပြီးတိုင်ချေမှုန်းရေးအတွက် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေ အသက်သွေးချွေးပေးဆပ်လျက် တော်လှန်ရေးတိုက်ပွဲဆင်နွှဲနေတဲ့
- [ရိခေါဒါရ်မြို့ကနေ CNO / CNDF တပ်ဖွဲ့ပြန်ဆုတ်ခွါသွားကြတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/ရိခေါဒါရ်မြို့ကနေ-cno-cndf-တပ်/) - ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်မှာတည်ရှိတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ရိခေါဒါရ်မြို့ကနေ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO / CNDF) တပ်ဖွဲ့တွေ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာဘဲ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားကြတယ်လို့ HPO/CDF – Hualngoram တပ်ဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးကပြောပါတယ်။ HPO/CDF – Hualngoram တပ်ဖွဲ့ရဲ့တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “လက်ရှိအခြေအနေမှာ ကျနော်တို့ဘက်ကနေပြီးတော့ ရှင်းလင်းရေးတွေ လုပ်နေတာတွေရှိတယ် သူတို့ ( CNO/CNDF) တွေ ဆုတ်ခွာသွားပြီလို့ သိရတယ် ဒါပေမယ့် အပြီးပိုင်စွန့်ခွာသွားတာမျိုးတော့ ဖြစ်မယ်လို့တော့ ကျနော်တို့ မထင်ဘူး ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းဆုတ်တယ်လို့တော့ ကျနော်မပြောချင်သေးဘူး။ညှိနှိုင်းမှုကလည်း ရလဒ်ကမပေါ်လာသေးဘူးပေါ့နော် ေဆွးနွေးနေဆဲကာလ ဖြစ်တယ် ကျနော်တို့ဘက်ကလည်း စစ်ရေးအရ ဖိအားပေးနေတယ် စစ်ရေးဘက်ကနေလည်း လိုအပ်တာတွေလုပ်နေတယ် ကျနော်တို့နယ် ကျနော်တို့မြို့
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအား ၁၀ ရက်အတွင်း  နေရပ်ပြန်ပို့ရန် သတ်မှတ်](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားမှ-တရားမဝင်ရွှ/) - မလေးရှား လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန အနေဖြင့် အချုပ်စခန်းများတွင် လူပြည့်ကြပ်နေမှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဖမ်းဆီးထားတဲ့ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို (၁၀) ရက်အတွင်း သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှုးချုပ် Datuk Zakaria Shaaban က ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုလည်း အသေအချာစစ်ဆေးပြီ ဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားတဲ့ ၁၀ ရက်အတွင်း နိုင်ငံအတွင်းက နှင်ထုတ်ဖို့စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ Datuk Zakaria Shaaban က ဖမ်းဆီးရမိတဲ့သူများအနက် စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာမှာ စိစစ်မှုကြန့်ကြာမှုရှိသူများ ပါဝင်မှာမဟုတ်သေးပဲ၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးစခန်းအားလုံးမှာရှိတဲ့ ဖမ်းစီးခံရသူများအတွက် Key Performance Index ( အဓိက စွမ်းဆောင်ရည်အညွှန်းကိန်း) သတ်မှတ်ထားကာ နှင်ထုတ်ခြင်းအတွက်ပါဝင်တဲ့သူတွေကို ၁၀ ရက်အတွင်း ၎င်းတို့ရဲ့နိုင်ငံအသီးသီးကို ပြန်ပို့တာကိုဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်တယ်လို့ Media Prima Bhd ကိုပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
- [မီဇိုရမ်ပြည်ဘက်ခြမ်းကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရတဲ့ ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် မီဇိုလူငယ်အသင်းက ရူပီးငွေ ၆ သိန်းဖိုးလှူဒါန်း](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်ဘက်ခြမ်းကိ/) - ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်။ ဇူလိုင်လဆန်းကစပြီး ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်း ဖြစ်တဲ့ တိုက်ပွဲပဋိပက္ခတွေကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဘက်ကို စစ်ဘေးရှောင်လာတဲ့သူတွေအတွက် ဗဟိုမီဇိုလူငယ်အသင်း ( Central Young Mizo Association – CYMA) က အိန္ဒိယ ရူပီးငွေ ၆ သိန်းဖိုးထောက်ပံ့ လှူဒါန်းခဲ့တယ်လို့ All India Radio News Aizawl ရဲ့ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နေ့ကစလို့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( CNO/ CNDF) နဲ့ CDF
- [ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့် ပတ်သက်ခြင်းမရှိကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင်တပ်ရင်းမှထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း-ဖမ/) - ဇူလိုင်လ ၁၀ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း CDF-Hakha တပ်ဖွဲ့မှ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့် ပတ်သက်ခြင်းမရှိကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင်အမှတ် ၁၅ တပ်ရင်းက ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တပ်ရင်း ၁၅ တပ်ရင်းမှုး ကိုဖိုးသောင်းရဲ့ လက်မှတ်ဖြင့် ရဲဘော် လေးဦး၊ သေနတ် ၂လက်၊ ကား ၂စီးဖြင့် ဖောက်ခွဲရေးယမ်းများ သယ်ယူရန်အတွက် ထောက်ခံစာ‌ ပေးအပ်ခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်မှုရှိကြောင်း၊မူးယစ်ဆေးဝါးသယ်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းဟာ ရဲဘော်တွေရဲ့ပုဂ္ဂလိကလုပ်ရပ်သာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပတ်သက်ခြင်းမရှိကြောင်း အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း ပါဝင်ပတ်သတ်သူများကိုလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်များလည်း ဆောင်ရွက်နေပြီး ထိရောက်စွာအရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင်တပ်ရင်းမှထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါးများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ ၎င်းတို့အဖွဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ဗားတံတားသို့ ဖေါက်ခွဲရေးပစ္စည်းများ သွားရောက်ပို့ဆောင်ရန် စေခိုင်းခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ယင်းမာပင်ခရိုင်တပ်ရင်းမှထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယင်းမာပင်ခရိုင်အမှတ် ၁၅ တပ်ရင်းမှူး ထောက်ခံစာဖြင့် ဖလမ်းမြို့နယ်၊
- [တော်လှန်ရေးရဲဘော် (၃) ဦးနဲ့အတူ မူးယစ်ဆေးဝါးအမြောက်အများနှင့် လက်နက်တချို့ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ CDF – Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/တော်လှန်ရေးရဲဘော်-၃-ဦးန/) - ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်။ ယင်းမာပင်ခရိုင်အမှတ်(၁၅)တပ်ရင်းမှူး ထောက်ခံစာဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လာသော စိတ်ကြွဆေးပြား၊ ဘိန်းဖြူအမြောက်အများနှင့် လက်နက်တွေ အပါအဝင် တော်လှန်ရေးရဲဘော် ၃ ဦး နှင့် ယာဉ်မောင်း၊ စပယ်ယာ တို့ကို ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ Chinland Defense Force – Hakha (CDF – Hakha ) မှ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယင်းမာပင်ခရိုင်အမှတ်(၁၅)တပ်ရင်းမှူး ထောက်ခံစာဖြင့် ဖလမ်းမြို့နယ် ဗားရ်တံတားသို့ Hilux 9K-1693 နှင့် ကိုစိုးသူပိုင်ဆိုင်သော 1J-6011 Forland ကားတို့ဖြင့် သယ်ယူလာသည့် စိတ်ကြွဆေးပြား ၃သန်းခန့်၊ No. 4 ခေါ် ဘိန်းဖြူ
- [ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် တစ်လျှောက် လုံခြုံရေး တိုးမြှင့်ချထား](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့မ-2/) - ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ရိခေါဒါရ်မြို့မှာ ဇူလိုင် ၄ရက်နဲ့ ၅ ရက်မှာ CNO/ CNDF နဲ့ CDF – Hualngoram တို့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် အိန္ဒိယဖက်ခြမ်း၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် နယ်စပ်တစ်လျှောက် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲ တပ်ဖွဲ့နဲ့ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့တို့ကို လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ချထားပြီး အထူးသတိဖြင့်ရှိကြရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Pu K Sapdanga ကအတည်ပြုပြောကြားခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင် (၉) ရက်နေ့မှာ India Today သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။ ချင်းလက်နက်ကိုင်တစ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကြားတိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့တာကြောင့် ရိခေါဒါရ်မြို့Khawmawi နဲ့ အနီးအနားရှိ ဒေသများမှ ဒေသခံ ဒုက္ခသည် ၃၀၀၀ နီးပါး ဇိုခေါထာရ်မှာခိုလှုံလျက်ရှိပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် အချို့မှာ အခြား မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင်းက အခြားမြို့များမှာ ဆက်လက်ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်မှုများရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် မီဇိုရမ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးက
- [ပဋိပက္ခတွေကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ အမြန်ဆုံးအဖြေရှာကြဖို့ ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကို NUG အစိုးရ တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2025/07/အချင်းချင်းကြား-ပဋိပက္ခ/) - ဇူလိုင်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဖြစ်ကြတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) , ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟွားငိုးလ်ရမ်း (CDF-Hualngoram) နဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/ CNDF) တို့ အချင်းချင်းကြား မတူကွဲပြားတဲ့ သဘောထားအမြင်တွေ ၊ ပဋိပက္ခတွေကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းလမ်းနဲ့ အမြန်ဆုံးအဖြေရှာကြဖို့ အလေးနက်တိုက်တွန်းကြောင်း အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဇူလိုင်လ (၄) ရက်နေ့ကစလို့ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ချင်းတော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင်များ ဖြစ်တဲ့ CNO/ CNDF နှင့် Chin National Front/ CNF/CNA, CDF –Hualngoram တို့အကြား တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကြားသိရတယ်လို့လည်း NUG ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ
- [UNHCR ကဒ် ပြန်လည်မရရှိသေးတဲ့ မလေးရှားမှ ချင်းဒုက္ခသည်များ အမည်စာရင်းပြန်ပေးရန် ICC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/unhcr-ကဒ်-ပြန်လည်မရရှိသေးတဲ့/) - ဇူလိုင်လ ၉ ရက်။ မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ UNHCR ကဒ်အသိမ်းခံရပြီး အသနားခံစာတင်ပေမယ့် ကဒ်ပြန်လည်မရရှိသေးသူတွေအနေနဲ့ ဇူလိုင်လကုန်နောက်ဆုံးထားပြီး မိမိ အသနားခံစာတင်တဲ့ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများမှာ အမည်စာရင်းများ ပြန်လည်ပေးအပ်ဖို့ Independent Chin Communities (ICC) ကဇူလိုင် (၈) ရက်နေ့မှာ အသိပေးကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ UNHCR ရဲ့ Chin Cessation Policy ခေါ် ချင်းဒုက္ခသည်များ ဒုက္ခသည်အဖြစ်မှ ရပ်ဆိုင်းခြင်းကာလ ၂၀၁၇၊ ၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်များအတွင်း UN ကဒ်များ မတရားအသိမ်းခံရပြီး ကဒ်များပြန်ပေးရန် မိမိအဖွဲ့အစည်းများမှ အသနားခံစာတင်ပေမယ့် ယနေ့ချိန်ထိ ပြန်မရရှိသေးတဲ့ (13C-UNHCR ကဒ်ကိုင်) မလေးရှားရောက် ချင်းဒုက္ခသည်များ အနေဖြင့် မိမိအသနားခံစာတင်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းများ ထံ အမည်စာရင်းနဲ့ အချက်အလက်များ
- [ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီမှ အသုံးပြုမယ့် ပါတီ အမည်၊ အလံ နှင့် တံဆိပ်ကို ၇ ရက်အတွင်း ကန့်ကွက်နိုင်](https://chinworld.org/2025/07/ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီမှ-အ/) - ဇူလိုင်လ ၈ ရက်။ နိုင်ငံရေး ပါတီ အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုရန် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်သို့ လျှောက်ထားခဲ့တဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(ZNP) မှ အသုံးပြုရန် တင်ပြခဲ့ကြသည့် ပါတီ အမည်၊ အလံ နှင့် တံဆိပ်များကို ကန့်ကွက်လိုပါက ၇ ရက်အတွင်း ကန့်ကွက်နိုင်ကြောင်း ဇူလိုင် ၈ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် မှ စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ မီဒီယာများမှ တဆင့် ကြေငြာခဲ့ပါတယ်။ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီရဲ့ ပါတီအမည်၊ အလံ နှင့် တံဆိပ် တို့ကို ကန့်ကွက်လိုပါက ယခု ကြေညာသည့်နေ့မှစ၍ (၇)ရက်အတွင်း ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများနဲ့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်သို့ ကန့်ကွက် နိုင်ပါကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင် ခြင်း
- [ကလေးမြို့နယ်က တောထဲက စစ်ဘေးရှောင်တွေ အရေပြားရောဂါနဲ့ ရာသီတုပ်ကွေး အဖြစ်များနေကြတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/ကလေးမြို့နယ်က-တောထဲက-စစ်/) - ဇူလိုင်လ ၈ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းက တောတောင်တွေထဲ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ဒေသခံပြည်သူတွေမှာ အရေပြားရောဂါနဲ့ ရာသီတုပ်ကွေး အဖြစ်များနေကြပြီးလမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲကြောင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပိုင်း အခက်အခဲရှိသလို နဲ့ ဆေးဝါးပြတ်လပ်တာတွေကြောင့် လည်း အခက်ခဲတချို့ရှိနေတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်တွေရဲ့ကျန်းမာရေးကိုကူညီနေတဲ့ People’s Healthcare Network (Kalay ) ကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ People’s Healthcare Network (Kalay ) ကတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “အရေပြားရောဂါနဲ့ ရာသီတုပ်ကွေးတွေ အဖြစ်များနေပါတယ် ကလေးမြို့နယ် တောင်ပိုင်းက ကျေးရွာတွေနဲ့ စစ်ရှောင်စခန်းတွေမှာ အဖြစ်များနေတယ် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအနေနဲ့ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲတာနဲ့ တချို့ ဆေးဝါးတွေ ပြတ်လပ်နေတာကြောင့် အခက်ခဲတချို့ရှိနေပါတယ် ရာသီတုပ်ကွေးကြောင့် သေဆုံးလူနာအထိတော့ ပြင်းထန်တာမျိုးမရှိသေးပါဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးတောင်ပိုင်းက အရှေ့စည်း၊ တင်သား၊ ဒိုးနွယ်၊
- [ချင်းလူမျိုး စီးပွါးရေးပညာရှင် ဒေါက်တာရွှေဟိန်း ရေးသားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်အတွက် မဟာ စီမံကိန်းများနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံစီးပွားရေးဆိုင်ရာ စာအုပ်များမိတ်ဆက်ပွဲပြုလုပ်](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းလူမျိုး-စီးပွါးရေး/) - ဇူလိုင်လ ၇ ရက်။ ချင်းလူမျိုး စီးပွါးရေးပညာရှင် ဒေါက်တာရွှေဟိန်း ကိုယ်တိုင်ပြုစုရေးသားထုတ်ဝေတဲ့ အတ္ထုပတိ စာအုပ်အပါအဝင် ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ မဟာစီမံကိန်းများနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံစီးပွားရေးဆိုင်ရာ စာအုပ်များ မိတ်ဆက်ပွဲကို ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ရန်ကုန်မြို့၊မရမ်းကုန်းမြို့နယ်ရှိ၊ လိုင်နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် ဘုရားကျောင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ စီးပွါးရေးပညာရှင် ဒေါက်တာရွှေဟိန်း ရေးသားပြုစုတဲ့ “Resilient Myanmar & Chin State Master Plan (2025–2045)”, “Unbroken: The Life Journey of Dr. Shwe Hein – A Barefoot Man from Myanmar”, “Thilawa Special Economic Zone and Myanmar’s Economic Prospects”, “Sow
- [အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ ဘယ်ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်/) - ဇူလိုင်လ ၇ ရက်။ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း လူမျိုးနွယ်စု၊ ဒေသ ကိစ္စရေးတွေမှာ လုံးဝ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့ အားမပေးကြောင်းနဲ့ အချင်းချင်း ပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ မည်သည့် ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကိုမျှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ Chinland Defense Force – Paletwa ( CDF – Paletwa) က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ (၇) ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ချင်းပြည်လွတ်မြောက်ရေး အမျိုးသားတည်ဆောက်ရေးလမ်းစဉ်နဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ဟူ သမျှ တိုက်ဖျက်ရေးတို့မှာ ရည်မှန်းချက်တူ တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေ နဲ့ ဆက်လက် ပူးပေါင်းလက်တွဲ ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ချင်းပြည်တွင်း ဖြစ်ပွားနေတဲ့ လူမျိုးချင်းတူ ညီအစ်ကိုကြား သွေးထွက်သံယိုမှုကိစ္စဟာ ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ သွေးစည်းညီညွှတ်ရေး လမ်းစဉ်ကို လွန်စွာထိခိုက်စေတယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
- [ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို CNO / CNDF က သိမ်းပိုက်ပြီး CNO / CNDF ဌာနချုပ်ကို CNF/A က ပြန်သိမ်းတယ်လို့ CNO/CNDF ကဆို](https://chinworld.org/2025/07/ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို-cno-cndf-က/) - ဇူလိုင်လ ၇ ရက်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်က ဖလမ်းမြို့နယ်၊ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ကို ဇူလိုင် ၅ ရက်က ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/ CNDF) က သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF/CNA) ကလည်း မနေ့ ဇူလိုင် ၆ ရက်မှာ ဖလမ်းမြို့နယ်ထဲက CNO/CNDF ဌာနချုပ်ကို ပြန်သိမ်းလိုက်တယ်လို့ CNO/ CNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီထွဋ်က ပြောပါတယ်။ CNO/ CNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီထွဋ်က “ကျတော်တို့ ရိဒ်ခေါဒါရ်အကုန်လုံးကို ကျနော်တို့ CNO/ CNDF က ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အခြေအနေမှာရှိပါတယ် အခုလက်ရှိအခြေနေမှာ မနေ့ညက CNA က ဘာမှမဆိုင်ဘဲနဲ့ ကျနော်တို့ ဌာနချုပ်ဘက်ကို အလစ်ငိုက် သိမ်းသွားတာရှိပါတယ် နောက်ပြီး ဖလမ်းဘက်ကိုလည်း သိမ်းဖို့ရန်အတွက် ချီတက်လာတာရှိပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ HPO/CDF-Hualngoram ထိန်းချုပ်ထားတဲ့
- [မဟာမြိုင်လမ်းနဲ့အနှစ်နှစ်ဆယ် ကျော်လွန်ပြီးမှနဖူးတွေ့ဒူးတွေ့ အသစ်တဖန်ပြန်လည်တွေ့ဆုံခြင်း‌နေ့စွဲ မှတ်တမ်းများ](https://chinworld.org/2024/09/မဟာမြိုင်လမ်းနဲ့အနှစ်န/) - ကျွန်တော်ဖြတ်သန်းလာခဲ့သောကားသမားဘဝရဲ့ တစ်ဆစ်ချိုးအချို့သောနေ့ရက်စာမျက်နှာတွေမေ့ပျောက်ထိန်ချန်ထားလို့မရပါဘူး By Khual Pi September 22,2024 စစ်ကိုင်း အုန်းတော ဆားတောင်(ဆိတ်ခွန်)မရောက်ခင် လမ်းဘေးယာယီတဲထိုးလေးနဲ့ဆိုင်ငယ်လေးမှာ ငါးခေါင်းမြူစွံ စွပ်ပြုတ်လေးသောက်လိုက်ရတာ အရသာအလွန်ကောင်းလိုက်ပါဘိ။ဘယ်ယိမ်းညာယိမ်းနဲ့ ကားမလှဲရုံတမယ်ထိန်းသိမ်း‌မောင်းနှင်ခဲ့ရပြီးကုလားအုတ်‌ကျောကုန်းပြင်ကြီးလိုပဲ မြင့်လိုက်နိမ့်လိုက်နဲ့(ညောင်လှ မူးဘောင်)နွားလှည်းလမ်းပေါ်မှာလည်းကားမောင်းခဲ့ဖူးပါပြီ။ (ကံထူးမ)မရောက်ခင်က (တမတော)ဆိုတဲ့အရပ်လမ်းဘေးထမင်းဆိုင်က တောတဲလေးထဲမှာအိပ်မက်လိုလို တကယ့်အဖြစ်အပျက်လိုလိုနဲ့မသဲကွဲပါဘူးတစ်ညလုံးဘီလူးစီးခံ အိပ်‌ရေးပျက်ခဲ့ဖူးပါပြီ။ လမ်းခရီးကကြမ်း‌တမ်းနေပါတယ်ဆိုမှအရေးထဲမှာ ဘယ်ဖက်လက်ပြန်ကျောငုပ်နေတော့(တောဂျင်)ကအနှိပ်ကျွမ်းကျင်အဖွားရဲ့ လက်တော်နဲ့ဝေဒနာသက်သာရာ ရခဲ့ပါတယ်လမ်းကြောင်းအခြေအနေလေး နားစွင့်ရင်း(တောဂျင်)မှာ မနက်တိုင်း ကြက်ဥပလာတာနဲ့ပေါ့ဆိမ့်လ္ဘက်ရည်‌လေးသုံးဆောင်ရင်းနဲ့သုံးညလောက်‌တော့ အိပ်လိုက်ကြဦးပေါ့(တောဂျင်)မှာသုံးညလောက် ကျောခင်းပြီးခါမှခရီးကြမ်းပြန်ဆက်ကြတာ ရှေ့မှာ တသီတတန်းကြီးနဲ့ လာပါပြီ .... တွေ့ပါပြီ ....ရွံ့ဗွက်နွံအိုင်အပြည့်နဲ့ ဆိုးရွားလွန်းတဲ့ (၅၃)မိုင်စယာတိုင်ထိန်းသလို မလိုက်လာချင်တဲ့ S ကွေ့ချွေးတဒီးဒီးနဲ့ အံကြိတ်ပြီးမောင်းနှင်လာခဲ့တာပျဉ်းကိုင်း/ဇလုမ္မ ဆိုသည့်အရပ် (ဆွေသဟာ)အန်တီပြုံးရဲ့ထမင်းဆိုင်ရှေ့ကိုတော့ ရောက်လာကြပါပြီ။ ကျွန်တော်မှတ်မိသလောက်ပြောရရင်တော့ဟိုတုန်းက ပျဉ်းကိုင်းရွာထဲမှာပဲ ထမင်းဆိုင်ရှိပါသည်။ယခုအခါ ပျဉ်းကိုင်း/ဇလုမ္မဆိုတဲ့အရပ်မောက္ကတော်ချောင်းစပ်မှာထမင်းဆိုင်ပေါင်း(၁၀)ဆိုင်ထက်မက ရှိနေပါပြီ။ဟိုအရင်တုန်းက မောက္ကတော်ချောင်းစပ်သဲသောင်ပြင်ထိပ်မှာကားသမားတွေပေးလှူထားသည့် (100/200)လေးတွေလက်ခံပြီး သူ့ဟာသူ လမ်းပြင်နေရှာသည့်
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတွေကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့ကသိမ်းပိုက်](https://chinworld.org/2025/07/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ပ-3/) - ဇူလိုင်လ ၆ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို အင်အားရာချီနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ခြေကုပ်ယူထားတဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်၊ စီးယင်းဒေသ မွာလ်ပီးကျေးရွာက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတွေကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက မနေ့ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေ ကလေးမြို့နယ်အစပ် ခိုင်ကမ်းထိ ဆုတ်သွားတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး ( CNF/A) ေပြာရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီကပြောပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/A) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “ မွာလ်ပီးကျေးရွာမှာ ခြေကုပ်ယူထားတဲ့ စကစ စခန်းတွေကို သိမ်းပိုက်နိုင်တယ်ဆိုတာ အတည်ပြုလို့ ရပါတယ် ဒါပေမယ့် စကစတွေ ကလေးနယ်စပ် ခိုင်ကမ်းကို ဆုတ်ကြတာပါ”လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့နဲ့ ၁၇ မိုင်အကွာ ကလေး-သိုင်းငင်းလမ်းပေါ်က မွာလ်ပီးကျေးရွာမှာ ခြေကုပ်ယူထားတဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်းတွေကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည် (Chinland)ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၊
- [မလေးရှားမှာ ချင်းလူမျိုးများ မဆင်မခြင် နေထိုင်ပြုမူမူများကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရပါက တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးမှာ မဟုတ်ကြောင်း ICC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားမှာ-ချင်းလူမျိ-2/) - ဇူလိုင်လ ၅ ရက်။ မလေးရှားရောက် ချင်းလူမျိုးများအနေနဲ့ မဆင်မခြင် နေထိုင်ပြုမူမှုများကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရမှုများကြုံတွေ့ပါက Independent Chin Communities (ICC) များဖြစ်တဲ့ ACR, CRC, DCM, FRO နဲ့ ZAM တို့အနေဖြင့် တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးမှာမဟုတ်ကြောင်း ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ယခုလက်ရှိတွင် မြန်မာဒုက္ခသည်များ၊ အထူးသဖြင့် ချင်းလူမျိုးများနေထိုင်ရာ အိမ်ယာ၊ တိုက်ခန်း၊ ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် အနေအထိုင် မဆင်မခြင်မှုများ၊ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့နေထိုင်သွားလာသောက်စားမှုကြောင့် မလေးရှားနိုင်ငံသားများမှ တိုင်းကြားမှုများရှိနေတယ်လို့ အသိပေးချက်စာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အရက်မူးယစ်ပြီး‌ အော်ဟစ်ခြင်း၊ စကားများခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားခြင်း၊ ညအချိန်မတော် လမ်းဘေးထိုင်ကာ အရက်သေစာသောက်စားခြင်း၊ လမ်းဘေးတွင်အိပ်ခြင်း၊ ညအချိန်မတော် လမ်းဘေးနဲ့ လူနေအိမ်အောက်များတွင် မူးယစ်ပြီး အော်ဟစ်ခြင်း၊ ဘောလုံးပွဲများအချိန်လွန်ကြည့်ခြင်း၊ ဘုရားကျောင်းတက်ဆင်းချိန်တွင်
- [Zomi National Party Applies for Registration Under the Leadership of U Thang Sian Khai](https://chinworld.org/2025/07/zomi-national-party-applies-for-registration-under-the-leadership-of-u-thang-sian-khai/) - July 4 The Zomi National Party (ZNP), led by U Thang Sian Khai, has submitted an application to register as a political party, according to reports from military-controlled media. The application was submitted to the Union Election Commission (UEC) on July 3. According to the reports, the Zomi National Party applied in accordance with Article
- [HPO/ CDF – Hualngoram နဲ့ CNO / CNDF တို့ ဒီကနေ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမယ်](https://chinworld.org/2025/07/hpo-cdf-hualgoram-နဲ့-cno-cndf-တို့-ဒီကနေ့-တွေ့/) - ဇူလိုင်လ ၅ ရက်။ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ ဇူလိုင် ၂ ရက်ကစပြီးတောက်လျှောက် ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ခဲ့တဲ့ HPO/ CDF – Hualngoram တပ်ဖွဲ့နဲ့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO / CNDF) တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ အိုက်ဇောလ်မြို့မှာ ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမယ်လို့ သိရပါတယ်။ CNO/ CNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းတင်မီထွဋ်က “ဟုတ်ပါတယ် မီဇိုရမ်အစိုးရလို့ဘဲပြောရမှာပေါ့ Adyocacy Group for peace (ငြိမ်းချမ်းရေးတွက် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်တဲ့အဖွဲ့) က ၂ ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးကြမယ်ပေါ့လေ အဲလိုပုံစံနဲ့ သူတို့ဘက်ကနေ ကမ်းလှမ်းတဲ့ဟာရှိပါတယ် ဆိုတော့ ၂ ဦး နှစ်ဖက်ကြားမှာ သူတို့ဘက်ကနေ ကြားဝင်ဖြန်ဖြေပေးတဲ့ပုံစံဖြစ်တယ်။၂ ဦးနှစ်ဖက်တွေ့ဆုံပြီး ဘယ်လိုပုံစံနဲ့
- [မလေးရှားမှာ ပတ်ဝန်းကျင် တိုင်ကြားတာခံရလို့ အထောက်ထားမဲ့ မြန်မာ ၁၅၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/07/မလေးရှားမှာ-ပတ်ဝန်းကျင်/) - ဇူလိုင်လ ၄ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့၊ Cheras Ria Apartment မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ တိုင်ကြားတာခံရလို့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဇူလိုင်လ ၂ ရက်/၃ ရက်နေ့က နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး အထောက်ထားမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ ရွှေ့ပြောင်းအရေးကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံက ရွှေ့ပြောင်းအရေးကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူတစ်ဦးက “Cheras Ria Apartment မှာ ၂ ညဆက်တိုက်ဖမ်းတယ် ပထမညဖမ်းတဲ့ချိန် ထွက်ပြေးတဲ့သူရှိတာသိလို့ နောက်တနေ့ ပြန်ဖမ်းတာလို့ သိရပါတယ် အထောက်ထားမဲ့ မြန်မာ ၁၅၀ ကျော်လောက်တော့ အဖမ်းခံရတယ်လို့ သိရတယ် အဓိက ပတ်ဝန်းကျင် တိုင်ကြားမှုနဲ့ ဖမ်းတာများတယ်၊ ဖမ်းတာက နေ့တိုင်းတောက်လျှောက်ပဲ ဖမ်းနေတာ ဒီကာလ
- [သူကြိုက်တဲ့ မင်းသမီး မိုးဟေကို နဲ့ တွေ့ခွင့်ရသွားတဲ့ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van](https://chinworld.org/2025/07/သူကြိုက်တဲ့-မင်းသမီး-မို/) - ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၄ ရက်မနက်မှာ Canal+ ကနေ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းအဆင့် ၁ ဖိုက်တာ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ရဲ့ UFC 317 နိုင်ပွဲအတွက် အင်တာဗျူးလုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ Joshua Van ကို surprise အကြီးကြီး တိုက်ချလိုက်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Joshua Van အသက်ငယ်ငယ် လေးကတည်းကနေ သဘောကျ အားပေးခဲ့တဲ့ မြန်မာမင်းသမီးမိုးဟေကို နဲ့ တွေ့ဆုံပေးလိုက်တာပါ။ မြန်မာပြည်ဖွား ၊ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ကြီးပြင်းခဲ့သူဖြစ်တဲ့ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ လက်ရှိအချိန်ထိ UFC ပြိုင်ပွဲပေါင်း ၉ ပွဲအထိ ထိုးသတ်ထားကာ ၈ ပွဲနိုင်၊ ၁
- [ဦးထန်ရှင်းခိုင် ခေါင်းဆောင်တဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (ZNP) က နိုင်ငံရေးပါတီမှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ လျှောက်ထား](https://chinworld.org/2025/07/ဦးထန်ရှင်းခိုင်-ခေါင်းဆ/) - ဇူလိုင်လ ၄ ရက်။ ဦးထန်ရှင်းခိုင် ခေါင်းဆောင်တဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (Zomi National Party) က နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကိုဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့မှာ လျှောက်ထားခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မီဒီယာများရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ရရှိထားတဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသား ပါတီ (ZNP) က ပါတီ တည်ထောင်ခွင့်ပြုတဲ့ နေ့ကစလို့ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်း နည်းဥပဒေ ၇ နဲ့ အညီ မှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ လျှောက်ထားတာ လို့ ဖော်ပြထား ပါတယ်။ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီဟာ ပါတီတည်ထောင်ခွင့်ကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ထံကို ၂၀၂၅၊
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံနေတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေကို  အိန္ဒိယအစိုးရထံ လွှဲပေးခဲ့တဲ့ UNHCR India ရုံးရဲ့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုမဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ဖြေရှင်းအရေးယူပေးဖို့ အဖွဲ့အစည်း ၁၄၁ ဖွဲ့ကအိတ်ဖွင့်ပေးစာ ပေးပို့](https://chinworld.org/2025/07/အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ-ခိုလ-2/) - ဇူလိုင်လ ၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံနေတဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေအပါအဝင် တခြားခိုလှုံသူတွေရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေကို အိန္ဒိယအစိုးရထံ လွှဲပေးခဲ့တဲ့ UNHCR India ရုံးရဲ့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုမဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ဖြေရှင်းအရေးယူပေးဖို့ မြန်မာပြည်သူလူထုနဲ့ ပြည်တွင်းပြည်ပ မြန်မာအဖွဲ့အစည်း ၁၄၁ ဖွဲ့က ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံရှိကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR)ကို အိတ်ဖွင့်ပေးစာပေးပို့ခဲ့တယ်လို့ ဇူလိုင်လ ၄ ရက်မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အိတ်ဖွင့်ပေးစာထဲမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာ သိမ်းမှုနောက်ပိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံရန် ရောက်ရှိလာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၀၀၀၀ ကျော်ဟာ UNHCR India ရုံးမှာ ဒုက္ခသည်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ကာ အကာကွယ် တောင်းခံခဲ့ကြပြီး အဲဒီထဲမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ပစ်မှတ်ထားခြိမ်းခြောက်မှုခံရတဲ့ နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ
- [CNO/CNDF နဲ့CDF - Hualngoram တို့ နှစ်ဘက် တွေ့ဆုံပြီး ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် အဖြေရှာဖို့ Chinland Council နဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ တိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2025/07/cno-cndf-နဲ့cdf-hualngoram-တို့-နှစ်ဘက်-တွေ့ဆ/) - ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ လတ်တလောမှာ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ စစ်ရေးတင်းမာမှုဖြစ်ပွါးနေတဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/CNDF)နဲ့ Chinland Council အဖွဲ့ဝင် CDF - Hualngoram တို့ နှစ်ဘက် တွေ့ဆုံပြီး ငြိမ်းချမ်းသောနည်းဖြင့် အဖြေရှာဖို့ Chinland Council နဲ့ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်မှာ တိုက်တွန်းကြောင်းထုတ်ပြန်ချက်အသီးသီးထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ CDF – Hualngoram နဲ့ ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) တို့ကြား လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခအပေါ် ချင်းညီနောင်အနေနဲ့လည်း ပါဝင်ပတ်သက်မှာမဟုတ်သလို တခြားပြင်ပတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း စစ်ရေးအရ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပတ်သက်ခြင်းကို ရှောင်ရှားကြဖို့ တိုက်တွန်းကြောင်း CNDF အဖွဲ့ပါဝင်တဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စေ့စပ်ဆွေးနွေးမှုတွေမပြေလည်ဘဲ အချင်းချင်းသဘောထားတင်းမာမှုတွေကနေ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုတွေထိ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့ပေါ်
- [ဟားခါးမြို့ကနေ လူငယ်များမထွက်ခွါဖို့ ၊လူငယ်များအားလုံးဇူလိုင်လအတွင်း ဟားခါးပြန်လာရန် CDF -Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/07/ဟားခါးမြို့ကနေ-လူငယ်မျာ/) - ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ ဟားခါးမြို့နေ လူငယ်များ ဟားခါးမြို့နယ်ကနေ မထွက်ခွါဖို့နဲ့ ထွက်ခွါရန်ကြိုးစားသူများကိုလည်း ဂိတ်ကနေ လှည့်ပြန်ခိုင်းမှာဖြစ်ကြောင်း၊ လူငယ်အမျိုးသားမှန်သမျှ ဟားခါးမြို့နယ်အရန်တပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန်၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ ပြည်တွင်းအခြားနေရာအသီးသီးမှာရောက်ရှိနေတဲ့ လူငယ်အမျိုးသားအားလုံး ဇူလိုင်လအတွင်း ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း ပြန်လာကြရန် CDF-Hakha Central Council က ဇူလိုင်လ (၃) ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ CDF-Hakha ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဇူလိုင်လ (၁) ရက်နေ့ကစပြီး ဟားခါးမြို့နယ်အတွင်း မွေးဖွားကြီးပြင်းသူများ၊ အိမ်ပိုင်ယာပိုင်ရှိသူများနဲ့ လက်ရှိနေထိုင်နေတဲ့ လူငယ်မှန်သမျှ သိရှိလိုက်နာစေရန်လို့ အထက်ပါအချက်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဟားခါးမြို့နယ်ကနေ ပြည်ပကိုထွက်ခွါတဲ့ လူငယ် အမျိုးသားများအနေနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ အနည်းဆုံး ၁၀၀၀ စီရန်ပုံငွေထည့်ဝင်ရန် CDF- Hakha Central Council ကဇူလိုင်လ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ မြန်မာဒုက္ခသည် ၃၂,၀၀၀ ကျော်ရဲ့ ဇီဝဆိုင်ရာအချက်အလက် မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်း စတင်ဆောင်ရွက်](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-မြန်/) - ဇူလိုင် ၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ပြည်နယ်အစိုးရစာရင်းအရ လက်ရှိခိုလှုံလျက်ရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၂,၀၀၀ ကျော်ရဲ့ ဇီ၀ဆိုင်ရာအချက်အလက် (Biometric) မှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ငန်းကိုစတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းရေးမှုးက ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နေ့မှာ တရားဝင်ပြောကြားခဲ့ ေကြာင်း India Today သတင်းဌာနမှာဖော်ပြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းရေးမှူး Andrew H. Vanlaldika က "ဇီဝဆိုင်ရာ အချက်အလက် မှတ်ပုံတင်ခြင်းဟာ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ဖို့ သီးသန့်ရည်ရွယ် တာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ရဲ့နိုင်ငံကို နှင်ထုတ်ခြင်းကို မဆိုလိုပါဘူး" လို့ပြောပါတယ်။ ဇီဝဆိုင်ရာနဲ့ လူဦးရေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်းကို ဤလအတွင်း ခရိုင် ၁၁ ခုလုံး၌ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များက သင်တန်းများ ပေးခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ ကွန်ပျူတာနဲ့
- [ချင်းပြည်မှာတာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ သူနာပြုနဲ့ သားဖွားသင်တန်း ဒီပလိုမာ ဒုတိယအသုတ် ထပ်မံခေါ်ယူ](https://chinworld.org/2025/07/ချင်းပြည်မှာတာဝန်ထမ်းဆ/) - ဇူလိုင် ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ကျန်းမာရေးလူ့စွမ်းအားအရင်းမြစ် ရှားပါးခြင်း ကျော်လွှားနိုင်ရန် နှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပိုမိုလွှမ်းခြုံမှု ပိုပေးနိုင်ဖို့ သူနာပြုနဲ့ သားဖွားသင်တန်း ဒီပလိုမာ ဒုတိယအသုတ်ကို ထပ်မံခေါ်ယူမယ်လို့ Chinland Council က ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချင်းပြည် ( Chinland) အစိုးရ ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ သူနာပြုနဲ့ သားဖွားသင်တန်း ဒီပလိုမာ ဒုတိယအသုတ်ကို လူဦးရေ အယောက် ၇၀ လက်ခံမှာဖြစ်ပြီး သင်တန်းပြီးမြောက်ရင် ချင်းပြည်တွင်း အနည်းဆုံး ၃ နှစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သူတွေ ဖြစ်ရမယ်လို့လည်း ကြေညာထားပါတယ်။ တက်ရောက်မယ့်သူတွေအနေနဲ့ ၂၀၂၁ မတိုင်မီတက္ကသိုလ်ဝင်တန်း အောင်သူတွေနဲ့ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း NUG
- [ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခြင်းက မလေးရှားနိုင်ငံရဲ့ လုပ်သားလိုအပ်မှုများကို ဖြေရှင်းနိုင်တယ်လို့ UNHCR ကိုယ်စားလှယ်ပြော](https://chinworld.org/2025/07/ဒုက္ခသည်များအား-တရားဝင/) - မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း အလုပ်အကိုင်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံကိုရောက်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင် အလုပ်လပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခြင်းအားဖြင့် လုပ်သားလိုအပ်ချက်ကို ဖြေရှင်းနိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ ကုလသမဂ္ဂမဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ကိုယ်စားလှယ် Louise Aubin က New Straits Times ကိုပြောပါတယ်။ Louise Aubin က ဒုက္ခသည်များကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲများမှာ လုပ်ခနည်းပါးခြင်း (သို့) လုံး၀အလုပ်မရှိခြင်း၊ ဘေးအန္တရယ် မရှိတဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်အခြေအနေများတွင် တရားဝင် စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုများမရှိခြင်းကြောင့် အလုပ်သမားများ မတရားထုတ်ပယ်ခံရတာမျိုးရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခြင်းအားဖြင့် ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းနဲ့ အလွဲသုံးစားမှုအပြုခံရခြင်းမှာ ကာကွယ်မှုလည်း တိုးတက်စေမယ်လို့ပြောပါတယ်။ သူမက မလေးရှား UNHCR မှာမှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ဒုက္ခသည် ၆၉ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့အရွယ်တွေဖြစ်ပြီး လုပ်သားအင်အားလိုအပ်မှုမှာ ပံ့ပိုးနိုင်သူများဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ IDEAS သုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အစီရင်ခံစာအရ ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးပြီး
- [Junta Forces Abduct Youths from Beer Shop in Kale Amid Escalating Forced Conscription Drive](https://chinworld.org/2025/07/junta-forces-abduct-youths-from-beer-shop-in-kale-amid-escalating-forced-conscription-drive/) - July 2 – In Kale (Kalay), Sagaing Region, the military junta has continued its campaign of forcibly recruiting young men, with reports indicating intensified abductions throughout June. On the evening of June 30, a group of 4 to 5 young men was seized by junta troops in plainclothes from a beer shop in San Myo
- [ရူပီး ၆.၆၇ ကုဋေတန်ဖိုးရှိ မူးယစ်စိတ်ကြွဆေးပြား၂ သောင်း ကျော်နဲ့အတူ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို မြန်မာပြည်နယ်စပ်နား ဇိုခေါထာရ်မှာဖမ်းဆီးရမိ](https://chinworld.org/2025/07/ရူပီး-၆-၆၇-ကုဋေတန်ဖိုးရှ/) - ဇူလိုင်လ ၂ ရက်။ အိန္ဒိယ ရူပီးငွေ ၆.၆၇ ကုဋေတန်ဖိုးရှိ မက်သာအမ်ဖက်တမင်း မူးယစ်စိတ်ကြွဆေးပြား၂ သောင်း ကျော်ကို မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးနဲ့ အတူ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်နား ကျန်ဖိုင်းခရိုင်၊ ဇိုခေါထာရ်မှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ အာသံရိုက်ဖယ်တပ်ဖွဲ့တို့ရဲ့ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးတစ်ခုမှာ ဖမ်းမိတယ်လို့ ဇူလိုင်လ (၁) ရက်နေ့မှာ India Today သတင်းဌာနမှာဖော်ပြပါတယ်။ ဇွန်လ (၂၉) ရက်နေ့ တိကျတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးသတင်းအချက်အလက်အရ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်၊ ဇိုခေါထာရ်ရွာမှာ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့နဲ့ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့ပူးပေါင်းပြီး လျှင်မြန်စွာ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ပြီး ယခုကဲ့သို့ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက သံသယဖြစ်ဖွယ် မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို ကြားဖြတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၎င်းနဲ့အတူ ခန့်မှန်းခြေ ၂.၂၂ ကီလိုဂရမ် အလေးချိန်ရှိ မက်သာအမ်ဖက်တမင်းဆေးပြား ၂၀၂၀၀ ပြားကိုတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ယခုကဲ့သို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်
- [ကလေးမြို့က ဘီယာဆိုင်မှာ လူငယ်တွေကို စစ်ကောင်စီကဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွား](https://chinworld.org/2025/07/ကလေးမြို့က-ဘီယာဆိုင်မှာ/) - ဇူလိုင်လ ၂ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့မှာ ဇွန်လကနေ စစ်ကောင်စီတပ်က စစ်မှုထမ်းခိုင်းဖို့ လူငယ်တွေကိုလိုက်လံဖမ်းဆီးနေတယ်လို့ သတင်းများထွက်ပေါ်နေပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာ စမ်းမြို့ရပ်ကွက်က ဘီယာဆိုင်တဆိုင်မှာ ထိုင်နေတဲ့ လူငယ် ၄/ ၅ ယောက်ဝန်းကျင်ကို အရပ်ဝတ်၊ အိမ်စီးကားတွေနဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင် သွားတာကို ကလေးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက သူမျက်မြင် တွေ့ခဲ့တယ်လို့ Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ဒေသခံ မျက်မြင်တစ်ဦးက “ဖမ်းတာက နေ့တိုင်းလိုလိုကိုဖမ်းနေကြတယ် ဟိုတနေ့က စမ်းမြို့ရပ်ကွက်က အရက်ဆိုင်ကနေ လူငယ်တွေကို ညနေလောက်မှာ ဆွဲတာ ကျနော်ကိုယ်တိုင်မြင်လိုက်တယ် 4w ကားနဲ့ လူငယ် လေးငါးယောက်လောက်ပါသွားတယ် ဟိုတလောကဆိုရင် ရပ်ကွက်ထဲက ခြင်းဝိုင်းကို ဝင်ပြီးဖမ်းသွားတယ် အကျီချွတ်တွေနဲ့ ပါသွားတယ်
- [UFC ရဲ့ ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van အဆင့် ၁ တိုးမြင့်သတ်မှတ်ခံရ](https://chinworld.org/2025/07/ufc-ရဲ့-ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ/) - ဇူလိုင် ၂ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC 317 ဖလိုင်းဝိတ်တန်းပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့ အမေရိကန်ဖိုက်တာ Brandon Royval တို့ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်ခဲ့တဲ့ပွဲကို ဇွန်လအတွက် အကောင်းဆုံးပွဲ Fight of the Month အဖြစ် ကမ္ဘာကျော် ကိုယ်ခံပညာသိုင်းပေါင်းစုံ MMA ပြိုင်ပွဲတွေကျင်းပနေတဲ့ UFC က ရွေးချယ်လိုက်ကာ၊ယခုအချိန်ကစပြီး UFC ရဲ့ ဖလိုင်းဝိတ်တန်းမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ကို အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက် Ranking အဆင့် ၁ တိုးမြင့်သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်းသိရပါတယ်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်းရဲ့အဆင့် ၁ သတ်မှတ်ခံရတဲ့ အမေရိကန်ဖိုက်တာ
- [ဗဟိုမီဇိုလူငယ်အသင်း(CYMA)က ၅ လအတွင်းဖမ်းဆီးရမိတဲ့ ရူပီး သိန်း ၄၂၉.၂၇ တန်ဖိုးရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ဖျက်ဆီး](https://chinworld.org/2025/07/ဗဟိုမီဇိုလူငယ်အသင်းcymaက-၅/) - ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ဗဟိုမီဇိုလူငယ်အသင်း(CYMA) ရဲ့ လက်အောက်ခံ ဗဟိုမူးယစ်ဆေးဝါး တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (CADS)ကဦးစီးပြီး မီဇိုရမ် ပြည်နယ်အတွင်း ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ ရူပီး သိန်း ၄၂၉.၂၇ တန်ဖိုးရှိမူးယစ်ဆေးဝါးများဖျက်စီးခြင်း အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ဇွန်လ (၃၀) ရက်နေ့က မြို့တော်အိုင်ဇော်လ်မြို့ရှိ YMA ခန်းမမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ India Today မီဒီယာကဖော်ပြပါတယ်။ CYMA အတွင်းရေးမှုး Prof. Malsawmliana က ဖမ်းစီးရမိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးဖမ်းဆီးထားမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး စာရင်းများကို တင်ပြခဲ့ရာ ၂၀၂၅ မတ်လကနေ ဇွန်လကုန်အထိ ငါးလအတွင်း ဘိန်းဖြူ (နံပါတ် ၄): ၈၆၁ ယူနစ်၊ တစ်တက် ဆေးပြားများ: ၁,၄၉၈ ပြား၊ မက်သာအမ်ဖက်တမင်း: ၁၀ ကီလိုဂရမ်၊ ဆေးဝါးပြားများ:
- [မီဇိုရမ်ပြည်က ရေဘေးသင့် စစ်ဘေးရှောင်ပလက်ဝဒေသခံတွေရဲ့ နေအိမ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအပြင် အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာ ၊ ဆေးဝါးတွေ အကူအညီ လိုအပ်လျက်ရှိနေ](https://chinworld.org/2025/07/မီဇိုရမ်ပြည်က-ရေဘေးသင့်/) - ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ တွီဒင်း၊ ကာကီနဲ့ လောင်ဆွီးကျေးရွာတွေမှာ ရေဘေးသင့်နေတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် ပလက်ဝဒေသခံတွေအတွက် နေအိမ်ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ရန် သစ်ဝါး၊ ရေပုံးတွေနဲ့ အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေ ၊ ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်လျက်ရှိနေတယ်လို့ ပလက်ဝကောင်စီ၊ စစ်ဘေးရှောင်နှင့် လူသားချင်းစာနာကူညီရေးဌာန ရဲ့ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင် ရေးဘေးသင့်ပလက်ဝဒေသခံတွေကို ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့က ကာကီစခန်းကို ဆန် (၁၀၇)အိတ်၊ လောင်းပဆူးစခန်း ဆန် (၂၅) အိတ်၊ တွီဒင်းစခန်းကို ဆန် (၁၀၇) အိတ် စုစုပေါင်း ဆန်အိတ် အပြင် ဆား (၁၀၀) အိတ်၊ ဆီ (၄၈)ဘူးနဲ့ နေအိမ်လုံးဝပျက်စီးသွားတဲ့ နေအိမ် ၈၅ ဆောင်အတွက် တစ်အိမ်ထောင်ကို
- [နေပြည်တော်မှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ချင်း(ဇို)မျိုးနွယ်စုဝင် ပညာရှင်တစ်ဦး ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/06/နေပြည်တော်မှာကျင်းပခဲ့/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ ဇွန်လ ၂၅ ရက်ကနေ ၂၇ရက်နေ့ အထိ နေပြည်တော်ရှိ မင်္ဂလာသီရိ ဟိုတယ်မှာ ၃ ရက်ကြာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိုရမ် (Peace Forum 2025) မှာပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ် ၄ ဦးထဲမှာ အိန္ဒိယဖွားချင်း(ဇို)မျိုးနွယ်စုဝင် ပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Professor Dr Kham Khan Suan Hausing လည်း ပါဝင် တက်ရောက်ခဲ့တယ် လို့ သိရပါတယ်။ Professor Kham Khan Suan Hausing ဟာ အိန္ဒိယ နိုင်ငံ ဟိုက်ဒရာဘတ် တက္ကသိုလ် (UoH) ရှိ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဌာန နှင့် လူမှုရေး သိပ္ပံကျောင်း တို့တွင်
- [မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း သန့်ရှင်းသပ်ရပ်ပြီး ကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင် စိမ်းလန်းစိုပြေသာယာစေရန် ပြည်သူတွေလိုက်နာရမယ့် အမှိုက်ပစ်ရမယ့် စည်းကမ်းချက်များ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်မြို့အတွင်း-သန့်/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း သန့်ရှင်းသပ်ရပ်ပြီး ကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင် စိမ်းလန်းစိုပြေသာယာစေရန် မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း နေထိုင်တဲ့ ပြည်သူတွေ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရမယ့် အမှိုက်ပစ်ရမယ့် စည်းကမ်းချက်များကို မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (မင်းတပ်- ပအဖ) က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမယ့် အချက်တွေနဲ့ပက်သက်ပြီး မြို့နယ်၊ တိုက်နယ်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကနေဖြင့် သိရှိလိုက်နာဆောင်ရွက်ကြဖို့နဲ့ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးမှု အခြေအနေတွေကိုလည်း ပြန်လည် တင်ပြဖို့ကို မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်တစ်ခုလုံး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ နယ်မြေတည်ငြိမ်အေးချမ်းလုံခြုံရေး၊ တရားစီရင်ရေးနဲ့ တကွ မြို့ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေ၊ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေကို လည်ပတ်လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့လည်း မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့်
- [Military-Backed Militia in Tamu Allegedly Extorting Night-Time Detainees](https://chinworld.org/2025/06/military-backed-militia-in-tamu-allegedly-extorting-night-time-detainees/) - June 30 – In Tamu, a border town in Sagaing Region near the India–Myanmar frontier, residents report that individuals found outside their homes after 8 p.m. are being detained by Pyusawhti militia members under the command of the military council. Detainees are allegedly being released only after paying money the following day. According to a
- [တမူးမြို့မှာ ညပိုင်းအပြင်ထွက်သူတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်ကဖမ်းပြီး ငွေနဲ့ပြန်ရွေးခိုင်းနေတယ်လို့ ဆို](https://chinworld.org/2025/06/တမူးမြို့မှာ-ညပိုင်းအပြ/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာ နယ်စပ် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့ပေါ်မှာ ည ၈ နာရီနောက်ပိုင်း အိမ်အပြင်မှာ တွေ့သမျှလူတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးတွေက လိုက်လံဖမ်းဆီးပြီး နောက်တနေ့ ငွေနဲ့ပြန်ရွေးခိုင်းတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ တမူးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးကပြောပါတယ်။ တမူးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဈေးသစ် ၉ ၊ ဈေးသစ် ၁၀ ဘက်တွေမှာ တော်တော်ဆိုးတယ် ည ၈ နာရီကျော်လို့ အိမ်အပြင် အပြင်မှာ တွေ့သမျှကို ဖမ်းကြတယ် ပြီးတော့ နောက်နေ့ ငွေနဲ့ ပြန်ရွေးခိုင်းနေကြတယ် ပြန်ရွေးခိုင်းရင် လူတစ်ဦးကို အနည်းဆုံး ၅ သိန်း ပေးရတယ် တချို့ဆို ၁၂ သိန်း ထိတောင်းတာတွေရှိတယ် တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးကို တောင်းတဲ့ ဈေးမတူဘူး
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ကို UFC ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံ Alexandre Pantoja ရဲ့ ချန်ပီယံခါးပတ် စိန်ခေါ်သူအဖြစ် အတည်ပြုလိုက်ပြီ](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-joshua-van-ကို-ufc/) - ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့တဲ့ UFC 317 ဖလိုင်းဝိတ်တန်းပြိုင်ပွဲမှာ ထိပ်တန်းပြိုင်ဘက် Brandon Royval ကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီးနောက် လက်ရှိ UFC ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံ Alexandre Pantoja ရဲ့ Flyweight(ဖလိုင်းဝိတ်) ချန်ပီယံခါးပတ်အတွက်စိန်ခေါ်သူအဖြစ် UFC က တရားဝင် အတည်ပြုလိုက်ပြီလို့ သိရပါတယ်။ ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံ Alexandre Pantoja က လည်း မနေ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ UFC ပွဲမှာ Kai Kara ကို တတိယအချီမှာ အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်ပြီးကာကွယ်နိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ချန်ပီယံခါးပတ်အတွက် Joshua Van
- [မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ တပ်ပေါင်းစုများအပေါ် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ၁ နှစ်ပြည့် မတူပီမြို့သိမ်းအောင်ပွဲ အတွက် MRO/CDF – Matupi မှ ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/06/မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွ-3/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၊ အာရက္ခတပ်တော်၊ ယောတပ်နှင့် ယောပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှ တပ်ပေါင်းစု အယောက်ချင်းစီတိုင်းအပေါ် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအောင်မြင်စွာပြီးဆုံးခဲ့တာ ၁ နှစ်ပြည့်တဲ့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ မတူပီမြို့ကိုသိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ်(MRO/ CDF – Matupi) က ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး - မတူပီ အမည်နဲ့ မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေချ စစ်ဗျူဟာ၊ ခလရ (၁၄၀) နဲ့ ခလရ (၃၀၄)တို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက် တစ်စိုက်မတ်မတ် ထောက်ပို့လမ်းစဉ်အတိုင်း မြေပြင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား အဖက်ဖက်မှ တတ်နိုင်သလောက်ထောက်ပံ့ကူညီပေးခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံတကာထောက်ပို့အဖွဲ့များကိုကျေးဇူးတင်ကြောင်း MRO/CDF -Matupi ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ ဆက်ပြီး
- [မီဇိုရမ်ပြည်မှ မြန်မာဒုက္ခသည်များ၏ ဇီဝသွင်ပြင် အချက်အလက်များ မြန်မာစစ်ကောင်စီထံ ရောက်ရှိသွားမည်ကို အဘယ်ကြောင့်စိုးရိမ်နေကြသနည်း?](https://chinworld.org/2025/05/မီဇိုရမ်-လူတစ်ဦးချင်း၏/) - Mizoram: Why Myanmar refugees fear biometric data could reach Junta By Salai Van Bawi Mang အိန္ဒိယ၏ ကြံရွယ်ချက်များက မည်သို့ပင် ရှိစေကာမူ၊ ၎င်းတို့အနေဖြင့် လူတစ်ဦးချင်း၏ ဇီဝသွင်ပြင်အချက်အလက်များ ရယူစုဆောင်းမှု၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြရမည် ဖြစ်သည်။ (အိစ်ထ်မိုဂျို – မေလ ၁၄ ရက်၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်) … အိန္ဒိယပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာနက လူတစ်ဦးချင်း၏ ဇီဝသွင်ပြင်အချက်အလက်များကို ရယူစုဆောင်းရန်နှင့် နယ်စပ်ခြံစည်းရိုး တည်ဆောက်ရန် အစီအစဉ်များကို တွန်းအားပေးလုပ်ဆောင်လာနေသဖြင့်၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာကြသူများအတွက် အခြေအနေများက ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာလျက် ရှိနေသည်။ ၂၀၂၃ နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်များအတွင်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van က UFC Flyweight တန်း အဆင့် ၁ ဖိုက်တာကိုအနိုင်ရ](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-joshua-van-က-ufc-flyweight-တ/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ ဒီကနေ့ ဇွန် ၂၉ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊လပ်ဗီးဂတ်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ UFC 317 ၊ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van က UFC Flyweight တန်း အဆင့် ၁ ဖိုက်တာဖြစ်တဲ့ ပြိုင်ဘက် အမေရိကန်ဖိုက်တာ Brandon Royval ကိုအကြိတ်အနယ်ထိုးသတ်ခဲ့ပြီး တတိယအချီမှာ ဒိုင်အဆုံးအဖြတ်နဲ့ အမှတ်နဲ့ အနိုင်ရခဲ့ပါတယ်။ ဒီပြိုင်ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိသူဟာ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ် စိန်ခေါ်ခွင့်ရမယ်လို့လည်း ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာပြုလုပ်တဲ့ UFC 317 ပြိုင်ပွဲ အကြိုသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ UFC ဥက္ကဌကြီးဖြစ်သူ ဒေနာဝှိုက်က ပြောဆိုထားပါတယ်။ UFC Flyweight တန်း အဆင့်် ၁
- [ပြည်သူတွေခရီးသွားလာရေးအတွက် ပြိုကျနေတဲ့ မြေစာတွေကို စစ်တိုက်ရင်း ဖယ်ရှားပေးခဲ့တယ်လို့ PDA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/ပြည်သူတွေခရီးသွားလာရေး/) - ဇွန်လ ၂၉ ရက်။ ပြည်သူတွေ ဆက်သွယ်ခရီးသွားလာရေးအတွက် ပြိုကျနေတဲ့ မြေစာတွေကို စစ်တိုက်ရင်း ဖယ်ရှားပေးခဲ့တယ်လို့ ကလေး-သိုင်းငင်း လမ်းပေါ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်ရာမှာပါဝင်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ People Defence Army – PDA က ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ PDA က “ ပြည်သူတွေ ဆက်သွယ်ရေး၊ ခရီးသွားလာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကောင်းမွန်စေရန် ပြိုကျနေတဲ့ မြေစာများကို စစ်တိုက်ရင်း ဖယ်ရှားခြင်း”လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်ရှိမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကနေ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၁၈ ရက်ကစလို့ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့နဲ့ ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့အကြား တီးတိန်မြို့နယ် မွှာပီးလ်ကျေးရွာမှာ နှစ်ဘက် တိုက်ပွဲတွေ အပြင်းအထန် ဖြစ်နေတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာမှာ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေပြီး ၂ ဖက် သေဆုံးမှုများရှိ](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ပ-2/) - ဇွန်လ ၂၈ ရက်။ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ ညကစ ပြီး တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာမှာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ပေါင်းစု နှင့် စစ်ကောင်စီ စစ်တပ်တို့အကြားတိုက်ပွဲများပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွါးခဲ့ကာ တိုက်ပွဲဟာ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ အထိ ရပ်နားခြင်း မရှိဘဲ ဆက်လက် ပြင်းထန်နေပြီး ၂ ဖက်တပ်မှာ လူ သေဆုံးမှု ရှိနေတယ် လို့ တိုက်ပွဲ နဲ့ နီးစပ်သူတွေ ထံမှ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “လေးရက်မြောက်နေ့ ရောက်လာ ပါပြီ။ တိုက်ပွဲက ဆက်လက် ပြင်းထန်နေတယ် လို့ သိရ ပါတယ်။ ကလေးမြို့ ကနေ အမြောက် နဲ့ တောက်လျှောက် ပစ်ကူ နေတာ ကြုံနေရတယ်။ ချင်းကာကွယ်ရေး တပ်ပေါင်းစု
- [အိန္ဒိယဥပဒေ ကိုမလိုက်နာပဲ နယ်စပ်ကိုဖြတ်ကျော်တဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်များရဲ့ မှတ်ပုံတင်များသိမ်းဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် စဉ်းစားလာ](https://chinworld.org/2025/06/အိန္ဒိယဥပဒေ-ကိုမလိုက်နာ/) - ဇွန်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ကိုထပ်ခါတလဲလဲ ဖြတ်ကျော်ပြီး အိန္ဒိယဥပဒေများကို ချိုးဖောက်နေတဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်များရဲ့ မှတ်ပုံတင်များကို သိမ်းဆည်းရန် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က စဉ်းစားလာနေတယ်လို့ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့က India Today သတင်းဌာနမှာဖော်ပြပါတယ်။ ဇွန်လ (၂၆) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့က မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊အိုင်ဇောလ်မြို့မှာ ပြုလုပ်ကျင်းပတဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပူးတွဲအတွင်းဝန်၊ ပြည်ပရောက်လုပ်သားများအကာအကွယ်ပေးရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဆူရင်ဒါ ဘာဂတ် (Surinder Bhagat) တို့နဲ့ ပြုလုပ်တဲ့ အဆင့်မြင့်အစည်းအဝေးတစ်ခုအတွင်း ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Lalduhoma က ဒုက္ခသည်အချို့ရဲ့ အပြုအမူများအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီး မှတ်ပုံတင်များသိမ်းဆည်းရေးကိစ္စကိုလည်း စဉ်းစားနေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က "ဒုက္ခသည်အများအပြားဟာ ဥပဒေကို လိုက်နာကြပေမယ့်လည်း၊ လက်ရှိအကျပ်အတည်းကို အခွင့်ကောင်းယူကာ မြန်မာနဲ့ နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်သွားလာနေသူများလည်း
- [Draft Forest Policy for Mindat Township Open for Public Consultation](https://chinworld.org/2025/06/draft-forest-policy-for-mindat-township-open-for-public-consultation/) - June 27 – The Public Administration Body (PAB) of Mindat Township, located in southern Chin State and free from military control, has announced that it is currently drafting a new forest policy for the township. The body is inviting public input to help finalize the policy. According to a statement released by the Mindat Township
- [မင်းတပ်မြို့နယ်မှာကျင့်သုံးမယ့် သစ်တောမူဝါဒ (မူကြမ်း)ကို ပြည်သူများ အကြံပြုပေးဖို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်မြို့နယ်မှာကျင့/) - ဇွန်လ ၂၇ ရက်။ စစ်ကောင်စီကင်းစင်ပြီဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ ကျင့်သုံးမယ့် သစ်တောမူဝါဒ (မူကြမ်း)ကို ရေးဆွဲနေပြီး မူဝါဒ အချောသတ် အတည်ပြုနိုင်ရေးအတွက် မင်းတပ်မြို့နယ်မှ ပြည်သူများအနေဖြင့် အကြံပြုချက်များ ပေးပို့နိုင်ကြောင်း မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့(မင်းတပ်-ပအဖ) က ဇွန်လ ၂၆ ရက်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဇွန်လ ၁၃ ရက်က မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအစည်းအဝေးမှာ မင်းတပ်- ပအဖ၊ သစ်တောဌာန ကိုယ်စား တက်ရောက်လာသော တွဲဖက်တာဝန်ခံက သစ်တောဌာနအနေဖြင့် ဌာန၏ လက်ရှိ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေမှုကို ဆွေးနွေးတင်ပြပြီး သစ်တောဌာန၏ သစ်တောမူဝါဒ (မူကြမ်း)ကို ချပြကြောင်း၊သစ်တောမူဝါဒ (မူကြမ်း)ကို မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ၊ တပ်ဖွဲ့/ ဌာန ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများနှင့် မြို့/တိုက်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများက ယင်းအစည်းအဝေးမှာ ဝိုင်းဝန်း ဆွေးနွေး၊ ဖြည့်စွက်အတည်ပြုထားကြောင်း မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့
- ["ငါ့ရဲ့ယုံကြည်ချက်ကိုမင်းတို့သတ်လို့မရဘူး" အာဇာနည်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး ](https://chinworld.org/2024/11/ငါ့ရဲ့ယုံကြည်ချက်ကိုမင/) - ဇွန်လ ၂၆ ရက်။ "ငါ့ရဲ့ယုံကြည်ချက်ကိုမင်းတို့သတ်လို့မရဘူး" အာဇာနည်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး Chin World “ မင်းတို့ ငါ့ခန္ဓာကိုယ့်ကိုသတ်နိုင်ပေမယ့် ငါရဲ့ယုံကြည်ချက်ကိုမင်းတို့သတ်လို့မရဘူး” ဒီစကားက သမိုင်းဝင်စကား တစ်ခွန်းဖြစ်ခဲ့သလို မြန်မာသမိုင်း သာမက၊ ကမ္ဘာသမိုင်းမှာပါမရှိခဲ့ဖူးသေးတဲ့ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်ကိုရက်ရက်စက်စက် ကြိုးပေးသတ်ခဲ့တဲ့အတွက် မဆလစစ်အစိုးရကြိုးတိုက်ထဲကလွှင့်ပျံထွက်လာတဲ့ စကား(သို့)ကျောင်း သားအာဇာနည်ခေါင်းဆောင် ကြီးဆလိုင်းတင်မောင်ဦးရဲ့ နောက်ဆုံးကြွေးကြော်သံတစ်ခု လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကျောင်းသားလုပ်ရှားမှုသမိုင်းတစ်လျောက်မှာသမိုင်းတွင်ရစ်မည့်လေးစားဂုဏ်ယူဖွယ်ရာနောင်တော်ကျောင်းသားအာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးဆလိုင်းတင်မောင်ဦးတစ်ယောက် မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အသက်စတေးခဲ့သည်မှာ ယခုကျရောက်သည့် ဇွန်လ (၂၆ )ရက်နေ့တွင် နှစ်ပေါင်း ၄၉ နှစ် တိတိရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်ဖွားမြင်သူဖြစ်သည့် ဆလိုင်းတင်မောင်ဦးသည် သူကြိုးပေးခံရချိန် ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်တွင် အသက် ၂၅ နှစ်သာရှိ သောလူငယ်တစ်ဦးသာဖြစ်သည်။ ဆယ်စုနှစ် (၄)ဆက်တိုင်တိုင်ရောက်ရှိခဲ့ပေမည့်လည်း ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး၏ယုံကြည်ချက်ကိုစစ်ဘီလူးတို့ကအသေ မသတ်နိုင်ခဲ့ပါ၊လူကိုသတ်ခဲ့ကြသည်။အသက်ကိုတော့စတေးခဲ့သည်။ဆလိုင်းတင်မောင်ဦး၏စိတ်ဓါတ်သူ၏ယုံကြည်ချက်တို့သည်မသေထာဝရရှင်သန်နေ အုံးမည်သာဖြစ်သည်။ပြည်သူတို့၏ယုံကြည်ချက်နှင့် တထပ်တည်းတစ်သားတည်းဖြစ်သဖြင့်သူ၏ယုံကြည်ချက်တို့သည်မြန်မာပြည်သူတရပ်လုံး၏နှလုံးသားတွင် ထာဝစဉ်
- [တီးတိန်-ရိဒ် လမ်းကိုစစ်ကောင်စီတပ်မှဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းကြောင်း ကုန်ကားများစွာ သောင်တင်](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်-ရိဒ်-လမ်းကိုစစ်က/) - ဇွန်လ ၂၆ ရက်။ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၆ နေ့ နေ့လည်ပိုင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ တီးတိန်-ရိဒ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးကို တီးတိန်မြို့ အထွက် ကနေ လမ်းမကြီး ကို JCB ဖြင့် ကန့်လန့်ဖြတ် မြောင်းတူး ဖျက်ဆီး လိုက်တာကြောင့် အိန္ဒိယ နယ်စပ်ဘက် သွားရောက်မည့် မော်တော်ယာဉ် အမြောက်အမြား မြို့တွင်းမှာ သောင်တင် နေကြကြောင်း တီးတိန်မြို့ခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ဘာကြောင့် စစ်တပ်က အခုလို လုပ်တာလဲ ဆိုတာ ကျုပ်တို့ မြို့ခံတွေ မသိရပါဘူး။ အခုတော့ နယ်စပ် သွားမယ့် ကားတွေ လမ်းဘေးမှာ တန်းစီပြီး ထိုးရပ် နေကြတယ်။ မြို့အထွက်ကနေ တွင်းတူး ဖျက်ဆီးတာ ဆိုတော့ မံဆောင်းတံတားဘက်ရော၊
- [ကလေးမြို့မှာ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ကျောင်းသား ၆ ဦးကို အချိန် တစ်ပတ် ကြာလာတဲ့ အထိ မတွေ့ရှိသေး](https://chinworld.org/2025/06/ကလေးမြို့မှာ-ပျောက်ဆုံး/) - ဇွန်လ ၂၆ ရက်။ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့ ကနေ စပြီး မိသားစု နဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်ပြီး ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ကလေးမြို့ အထက (၈)မှ ကျောင်းသား ၆ ဦးကို အချိန်တစ်ပတ်ကျော် ကြာလာသော်လည်း မည်သည့် သတင်း အစအနမျှ ရရှိ နိုင်ခြင်း မရှိ၊မတွေ့ရှိသေးကြောင်း မိသားစုဝင်များ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ မောင်အောင်မြင့်နိုင် (၂၁ နှစ်)၊ မောင်ကောင်းမြင့်နိုင် (၁၇ နှစ်)၊ မောင်ကျော်ဇင်ဖြိုး (၁၅နှစ်)၊ မောင်မားဟုန်(၁၇ နှစ်) နှင့် မောင်ဇော်သူလင်း (၁၅ နှစ်) တို့ဟာ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ မောင် ဘွေထချွ (၁၄နှစ်) ဟာ ဇွန်လ ၂၀
- [တောတောင်ထဲက လက်နက်ကိုင်တွေကို တွေ့ဆုံပြီး ငြိမ်းချမ်းလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အစကနေ ပြန်စသင့်တယ်လို့ CNLD ပါတီ ဥက္ကဌဟောင်း ဦးဇိုဇမ်ပြော](https://chinworld.org/2025/06/တောတောင်ထဲက-လက်နက်ကိုင်/) - ဇွန်လ ၂၆ ရက်။ တောတောင်ထဲက လက်နက်ကိုင်တဲ့ ညီအစ်ကိုတွေကို တွေ့ဆုံပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အစကနေ ပြန်စသင့်တယ်လို့ နေပြည်တော် မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်မှာ စစ်ကောင်စီက ဦးဆောင်ကျင်းပနေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ် (Peace Forum 2025) မှာ တစ်သီးပုဂ္ဂလ/ လေ့လာသူအဖြစ် တက်ရောက်နေတဲ့ ဖျက်သိမ်းခံရပြီးဖြစ်တဲ့ ချင်းအမျိုးသားဒီမိုက ေရစီအဖွဲ့ချုပ်(CNLD)ပါတီဥက္ကဌ ဟောင်း ဦးဇိုဇမ်က သူ့ရဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောထားကို Voice of Myanmar(VOM)နဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဖြေကြားထားပါတယ်။ CNLD ပါတီ ဥက္ကဌ ဟောင်း ဦးဇိုဇမ်က “ကျနော်တို့ လိုချင်နေတာက အပြောင်းအလဲလိုချင်တယ် ဒီလိုဖြစ်နေတဲ့ ပိတ်လှောင်နေတဲ့ အနေအထား ကျနော်တို့မြန်မာပြည်သားတိုင်းမှာ ဒီဟာခံစားနေရတယ် ဒီ ၄ နှစ်တာ ကာလလောက်မှာ အချင်းချင်းနားမလည်ကြဘူးလေ ဆိုတော့ ဒီငြိမ်ချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း ကျနော်ထင်တယ် အစကနေ
- [Former CNLD Chairman Zo Zam Calls for Restart of Peace Process with Armed Groups in Remote Areas](https://chinworld.org/2025/06/former-cnld-chairman-zo-zam-calls-for-restart-of-peace-process-with-armed-groups-in-remote-areas/) - June 26, 2025Naypyidaw Former Chairman of the Chin National League for Democracy (CNLD), U Zo Zam, has stated that the peace process in Myanmar should be restarted from the ground up, including direct engagement with ethnic armed groups operating in remote and mountainous areas. He made these remarks during an interview with Voice of Myanmar
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ မူးယစ်ဆေးဝါး အရောင်းဝယ်လုပ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦး မြန်မာနိုင်ံငံပြန်ပို့ခံရ](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ-မူးယစ/) - ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်ထဲဝင်ရောက်ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါး အရောင်းဝယ်လုပ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို လောင်တလိုင်ခရိုင်အခြေစိုက် ဗဟိုလိုင်လူငယ်အသင်း (CYLA) က မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့က ပြန်ပို့လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ လောင်တလိုင်ခရိုင်မှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက “မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုနဲ့ ၂၁ ရက်နေ့က CYLA ရဲ့မူးယစ်ဆေးဝါးလျှော့ချရေးအဖွဲ့ Drug Squad က နယ်စပ်အထိ ပို့လိုက်တယ်လို့ကြားတယ် သူက စစ်ရှောင်တော့မဟုတ်ဘူး ဒီမှာ စီပွားရေးလာလုပ်ပြီး နေတဲ့သူမျိုးလို့ လို့သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပို့ခံရတဲ့ အဆိုပါအမျိုးသားဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ - တမူးမြို့ကြားက ဇိုမွှန်ကျေးရွာနေ ဒေသခံတစ်ဦးလို့လည်း သိရပါတယ်။ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ကလည်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကျန်ဖိုင်မြို့ပေါ်မှာ
- [Senior General Min Aung Hlaing Warns Against Armed Struggle Post-Election, Urges Commitment to Democratic Path](https://chinworld.org/2025/06/senior-general-min-aung-hlaing-warns-against-armed-struggle-post-election-urges-commitment-to-democratic-path/) - Nay Pyi Taw – June 25: Myanmar’s military leader, Senior General Min Aung Hlaing, has cautioned that any continuation of armed struggle after the upcoming elections would mark a deviation from the democratic path. He made these remarks during the opening ceremony of the Peace Forum 2025 held in Nay Pyi Taw on June 25.
- [Zomi National Party Receives Official Approval to Form Political Party](https://chinworld.org/2025/06/zomi-national-party-receives-official-approval-to-form-political-party/) - Naypyitaw, June 25 — The Union Election Commission (UEC), under Myanmar’s military administration, has officially approved the formation of the Zomi National Party (ZNP) as a political party. The decision was announced on June 24 following a review confirming that the party's application complies with the Political Parties Registration Law and related regulations. The ZNP
- [ရွေးကောက်ပွဲအလွန် မှာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဆက်ပြီး ဖက်တွယ်ကာ လုပ်ဆောင်နေမယ်ဆိုရင် ဒီမိုကရေစီနဲ့ သွေဖယ်နေတာကို သတိပြုကြဖို့ ဗိုလ်ချုပ်မှုးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ပြော](https://chinworld.org/2025/06/ရွေးကောက်ပွဲအလွန်-မှာ-လက/) - ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် လွှတ်တော်ပေါ်လာပြီး ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း လျှောက်လှမ်းနိုင်တဲ့ချိန်မျိုးမှာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဖက်တွယ်ပြီး လူမျိုးစွဲ ဒေသစွဲ ကာ မိမိတို့ ဆန္ဒကိုယ်သာ ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်နေတာဟာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ သွေဖယ်နေတယ်ဆိုတာ သတိပြုကြဖို့ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာ နေပြည်တော်မှာ စတင်ကျင်းပတဲ့ Peace Forum အခမ်းအနားဖွင့်ပွဲမှာ ပြောပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က “လွှတ်တော်ပေါ်ပေါက်လာပြီး ကျနော်တို့သွားချင်တဲ့ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းကို လျှောက် လှမ်းနိုင်တဲ့အချိန်ခါမျိုးမှာ လက်နက်ဆွဲကိုင်ပြီး မိမိတို့လိုလားချင်တာကို တောင်းဆိုတာမျိုး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဖက်တွယ်ပြီး လူမျိုးစွဲဒေသစွဲ ဖြင့် မိမိတို့ ဆန္ဒကိုယ်သာ ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ဖန်တီးနေတာမျိုးတွေဟာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ သွေဖယ်နေတယ် မှန်ကန်တဲ့လမ်းစဉ်ဟုတ်ဘူးဆိုတာကိုလည်း အလေးနက်သတိပြုကြစေလိုပါတယ် မိမိတို့လိုလားချက်တွေကို လွှတ်တော်အတွင်းမှာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်အတည်ပြုဆောင်ရွက်
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်တဲ့ စစ်ရှောင်များရဲ့ ဇီ၀ဆိုင်ရာအချက်အလက်မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ဇူလိုင်လ စလုပ်မယ်](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း-2/) - ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရအနေနဲ့ ပြည်နယ်တွင်းရှိ ခရိုင် (၁၁) ခုစလုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံဖက်ကနေ လာရောက်နေထိုင်တဲ့ စစ်ရှောင်များရဲ့ ဇီ၀အချက်အလက် (biometric) မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ဇူလိုင်လ ကနေစတင်လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်တယ်လို့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ (၂၅) ရက်နေ့မှာ Northeast Today မီဒီယာကဖော်ပြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရစာရင်းအရစာရင်းအရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကနေ စစ်ဘေးရှောင်လာသူ ဦးရေ ၃၂၀၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့ပြောဆိုထားပါတယ်။ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန် Vanlalmawia က “အမျိုးသားသတင်းအချက်အလက်စင်တာ (National Informatics Centre - NIC) ဖော်ဆောင်ထားတဲ့ နိုင်ငံခြားသားများ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရေး ပေါ်တယ်လ် (Foreigner Identification Portal) မှတစ်ဆင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပြီး ပြင်ဆင်မှုအားလုံး ပြီးစီးနေပြီးဖြစ်သလို ခရိုင်အရာရှိများကိုလည်း လေ့ကျင့်ပေးထားပြီးပါပြီ"လို့ပြောပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်များရဲ့ အချက်အလက်မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဒုတိယကော်မရှင်နာများဦးဆောင်တဲ့ ခရိုင်အဆင့်ကော်မတီများက ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပြီး ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K.Sapdanga ဦးဆောင်တဲ့ ပြည်နယ်အဆင့် ကော်မတီက မှတ်ပုံတင်ရေးလုပ်ငန်းအားလုံးကို ကြီးကြပ်ကွက်ကဲသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ယခုစီမံကိန်းကို အဓိကအားဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း
- [ထန်တလန်မြို့ပြည်သူများအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့  မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ၁၀ ဦးကိုတရားစွဲဆိုဖို့ဆက်ကြိုးပမ်းသွားမယ့် CHRO](https://chinworld.org/2024/09/ထန်တလန်မြို့ရှိ-ပြည်သူမ/) - ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့ရှိ ပြည်သူများအပေါ် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အပါအဝင် မြန်မာ စစ်တပ် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် ၁၀ ဦးကိုစုံစမ်းစစ် ဆေးပေးရန် ချင်းတိုင်းရင်းသားများက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့ တရားရေးဌာနကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ တိုင်ကြားစာပေးပို့ပြီး တရားစွဲရန်လျှောက်ထားခဲ့ခြင်းကို တရားရုံးက ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ မှာ ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်တရားရုံးဘက်ကတော့ ဒီရာဇဝတ်မှုဟာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားတာမဟုတ်ဘဲ တခြားနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် အမှုကို ပယ်ချတာလို့ တိုင်ကြားစာပေးပို့သူတွေဆီကို အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့( CHRO) တာဝန်ရှိသူက သတင်းမီဒီယာ တွေမှာ ဖြေကြားထားပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေအတွင်း လူပေါင်းအနည်းဆုံး ၂၅၀ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး
- [ဇိုမီး အမျိုးသားပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/06/ဇိုမီး-အမျိုးသားပါတီကို/) - ဇွန်လ ၂၅ ရက်။ နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားတဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ(Zomi National Party) ကို နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေနဲ့ ညီညွှတ်သည်ကို စိစစ်တွေ့ရှိတာကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီကနေ့အထိ ပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့ ၂၇ ဖွဲ့ရှိပြီး ယင်းသို့ လျှောက်ထားသည့် အဖွဲ့ များနဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ နှင့် ပအိုးဝ်အမျိုးသား ညီညွှတ်ရေးပါတီတို့ဟာ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေနဲ့ ညီညွတ်ကြောင်း စိစစ်တွေ့ရတာကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပါတီတည်ထောင်ခွင့်ရရှိတဲ့ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီသည် ခွင့််ပြုချက်ရရှိတဲ့နေ့ကစလို့ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း နိုင်ငံရေးပါတီများ
- [နယူးဒေလီမြို့ရှိ ရိုဟင်ဂျာခရစ်ယာန် ဒုက္ခသည်တွေကို India for Myanmar က ငွေရေးကြေးရေး ကူညီထောက်ပံ့](https://chinworld.org/2025/06/နယူးဒေလီမြို့ရှိ-ရိုဟင်/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ နယူးဒေလီမြို့ရှိ ဖိနှိပ်ဖမ်းဆီးခံနေရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ခရစ်ယာန်ဒုက္ခသည်တွေနဲ့အတူ တစ်သားတည်းရပ်တည်လျက် စာနာမှုပြသတဲ့ အနေနဲ့ အိန္ဒိယရှုပီးငွေ ၅၄၀၀၀ ကို ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းခေါင်းဆောင်တွေဆီကနေ တဆင့် ကူညီထောက်ပံ့ပေးခဲ့တယ်လို့ အိန္ဒိယ-မြန်မာ အရေး လေ့လာ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ India for Myanmar အဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ India for Myanmar ဦးဆောင်သူ ဆလိုင်းဒိုခါရ်က “ရိုဟင်ဂျာခရစ်ယာန်ဒုက္ခသည် အဖွဲ့အစည်းက ကူညီမဲ့သူမရှိတဲ့အခြေအနေဖြစ်တာမို့ ကျနော်တို့ သူတို့ကို အကူအညီပေးတာပါ ကျန်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာ အဖွဲ့အစည်းက ကျနော်တို့ကို အဆက်အသွယ်မလုပ်တာကြောင့်လည်းပါပါတယ် ကျနော်တို့ကို ခရစ်ယာန် ရိုဟင်ဂျာ အဖွဲ့အစည်းက ဒီလိုအခက်အခဲရှိတယ်ဆိုပြီးမှ အကူအညီတောင်းလာတဲ့ခါကြတော့ ငွေကြေးရေးအကူအညီအပါအဝင် တခြားလိုအပ်တဲ့အကူအညီဟာမျိုးတွေကို
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ကျန်ဖိုင်မြို့မှာ အရက်မူးပြီးရမ်းကားလေ့ရှိတဲ့မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်လူငယ် ၂ ဦး မြန်မာပြည်ပြန်ပို့ခံရမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ကျန်ဖိ-2/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်မြို့ပေါ်မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်လူငယ် (၂) ဦးဟာ အရက်သေစာသောက်စားပြီး မူးယစ်ရမ်းကားကာ ပြဿနာရှာလေ့ရှိတာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား ပြန်ရမယ်လို့ မီဇိုးလူငယ်အသင်း (YMA) က အသိပေးထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသား (၂) ဦးဟာ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်ကနေ လာပြီးစစ်ဘေးရှောင်နေကြတဲ့ Lalhmachuana အသက် ၂၇ နှစ် နဲ့ Mangkarthanga အသက် ၂၀ နှစ် တို့ဖြစ်ကြတယ်လို့ မီဇိုရမ်သတင်းတွေမှာဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ Lalhmachuana နဲ့ Mangkarthanga တို့ (၂) ဦးတို့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့ ၊ တနင်္ဂနွေနေ့က
- [CNF ဗဟိုကော်မတီဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး Biak Ling ကွယ်လွန်ခြင်းပေါ် နှမြောတသဖြစ်ရကြောင်း KIO က ဝမ်းနည်းကြောင်း သဝဏ်လွှာပို့](https://chinworld.org/2025/06/cnf-ဗဟိုကော်မတီဝင်-ဗိုလ်မှ/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး/ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNF/A) စတင်တဲ့ ၁၉၈၈ ကတည်းက ပါဝင်လာခဲ့သူဖြစ်ပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA)မှာ ၃၇ နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ၊ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) ဗဟိုကော်မတီဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး Biak Ling အသက် (၆၂) နှစ် ကွယ်လွန်သွားရခြင်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ နှမြောတသဖြစ်ရတယ်လို့ ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (KIO )က ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့က သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်မှူးကြီး Biak Ling ဟာ အရေးကြီးတဲ့ တော်လှန်ရေး တာဝန်တွေကို ဦးထိတ်ထားကာ ကိုယ်ကျိုးစွန့် အနစ်နာခံ ကြိုးစားသွားခဲ့တဲ့ပေါ် KIO ဗဟိုကော်မတီ နှင့် တကွ KIO တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက လေးစားဂုဏ်ပြုအပ်တယ်လို့လည်း သဝဏ်လွှာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မပြီးဆုံးသေးတဲ့ တော်လှန်ရေးခရီးစဉ်အတွင်း ဝါရင့်တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင် တဦးဖြစ်တဲ့
- [တီးတိန်မြို့နယ်က လေထန်ကုန်း ခေါ်  Thangmual ဒေသကို စစ်ကောင်စီလေတပ်မှ ဗုံးကြဲပြီး ဒေသခံ တစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိ](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်-လေထန်ကု/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခန့်မှာ ကလေး-တီးတိန် လမ်းမကြီး ပေါ်ရှိ အများအပန်းဖြေရာ နေရာ တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်က လေထန်ကုန်း ခေါ် Thangmual အနီးတဝှိုက်ကို စစ်ကောင်စီ လေတပ်မှ ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့တာ ကြောင့် အနီးအနား နေ ဒေသခံ တစ်ဦး ဒဏ်ရာ (မစိုးရိမ်ရ) ရရှိခဲ့တယ် လို့ ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “တက်လာတဲ့ တိုက်လေယာဉ်က ဗုံး ၆ လုံးလောက် ကြဲချ ခဲ့တယ်။ နှစ်လုံးက လေထန်ကုန်း လို့ ခေါ်ကြ တဲ့ ထုတ်လိုင် လမ်းခွဲ အနားကို ကျ ပေါက်ကွဲ
- [မင်းတပ် - မတူပီ ကားလမ်း ပြန်အသုံးပြုလို့ရပြီလို့ မင်းတပ် ပအဖ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်-မတူပီ-ကားလမ်း-ပြ/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် မင်းတပ် - မတူပီ လမ်းမှာ မြေပြိုပျက်စီးခဲ့တဲ့ လမ်းပိုင်း တွေကို ပြုပြင်ပြီးစီးသွားပြီဖြစ်လို့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ကစလို့ ပြန်အသုံးပြုလို့ ရပြီလို့ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မင်းတပ် - မတူပီ လမ်းမကြီးဟာ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် လမ်းတွေ မြေပြိုပျက်စီးခဲ့ပြီး ပျက်စီးခဲ့တဲ့ လမ်းတွေကိုလည်း မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့ကစလို့ စက်ယန္တရားတွေနဲ့ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လမ်းပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ကိုလည်း ဇွန်လ ၂၁ ရက်ကနေ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်းမလုပ်ဖို့ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ဟာကို ပြန်ပယ်ဖျက်လိုက်တယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ မိုးတွင်းကာလအတွင်း ကားလမ်းတွေမြေပြိုတာ လမ်းပျက်စီးတာတွေကြောင့် မကြာခဏ
- [အစ္စရေးနဲ့အီရန် အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီဖြစ်ပြီး အစ္စရေး-အီရန် ၁၂ ရက်ကြာစစ်ပွဲ လို့ သမ္မတထရမ့် ခေါ်ဆို](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေးနဲ့အီရန်-အပစ်အခတ/) - ဇွန်လ ၂၄ ရက်။ အစ္စရေး နဲ့ အီရန်အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီဖြစ်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကာလအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် လေးစားမှုဖြင့် နေထိုင်ရမှာဖြစ်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှု စနစ်တကျအလုပ်ဖြစ်သွားပါက "၁၂ ရက်ကြာ စစ်ပွဲ" လို့ ခေါ်ဆိုရမယ့်အရာကို အဆုံးသတ်နိုင်တဲ့ ဇွဲ၊ သတ္တိနှင့် ဉာဏ်ပညာရှိသော နိုင်ငံနှစ်ခုလုံးဖြစ်တဲ့ အစ္စရေးနဲ့ အီရန်တို့ကို ကျွန်ုပ် ဂုဏ်ပြုလိုပါတယ် လို့ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားကြောင်း ဇွန်လ ၂၄ ရက် ဒီကနေ့ မနက်မှာ အိမ်ဖြူတော်ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အစ္စရေးနဲ့ အီရန်အကြား ၎င်းတို့၏ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ နောက်ဆုံးမစ်ရှင်များကို ခြောက်နာရီအတွင်း လျှော့ချပြီးစီးတဲ့အခါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ၁၂ နာရီကြာပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး ထိုအချိန်တွင် နှစ်ဖက်စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီလို့ သတ်မှတ်မှာဖြစ်ကြောင်း နှစ်ဖက်နိုင်ငံစလုံးက လုံး၀သဘောတူညီခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့ အိမ်ဖြူတော်လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာမှာ ဖော်ပြပါတယ်။ တရားဝင်အားဖြင့်
- [အမေရိကန်အစိုးရ၏ အခွန်တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ခရီးသွားလာခွင့်ပိတ်ပင်မှုများက အမေရိကားရောက် မြန်မာလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ဘယ်လို ကယက်ရိုက်ခတ်ခဲ့သလဲ?](https://chinworld.org/2025/06/အမေရိကန်အစိုးရ၏-အခွန်တိ/) - By Sanvi Bangalore, NBC News June 22,2025 ပြီးခဲ့သည့် တစ်နှစ်အတွင်း အမေရိကန်အစိုးရ၏ အခွန်မြင့်တက်မှုနဲ့ ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များမြင့်တက် လာမှုကြောင့် ဆန်နဲ့မြန်မာစားသောက်ကုန်ပစ္စည်းများရဲ့ စျေးနှုန်းသည် ၄၀ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက် လာပြီး စားသောက်ဆိုင်နှင့် ကုန်စုံဆိုင်လုပ်ငန်းများ၏ပုံမှန် အမြတ်ငွေ ၄၀ရာခိုင်နှုန်း သည် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်ဟု အင်ဒီယားပြည်နယ်၊အင်ဒီယာပိုလစ်မြို့ရှိ (Chin Brothers Restaurant & Grocery) စားသောက်ဆိုင်ပိုင်ရှင်အမေရိကန်ရောက် မြန်မာနိုင်ငံဖွား Than Hre က ပြောပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် မြန်မာလူထု အကြီးဆုံး အခြေချနေထိုင်ရာဖြစ်သည့် လူဦးရေ၃၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသော အင်ဒီယာနာပိုလစ်မြို့ရှိ အခြားလုပ်ငန်းများစွာအတွက်လည်း အလားတူပင်ဖြစ်ကြောင်း မြန်မာအမေရိကန်လူထုအဖွဲ့အစည်း (Burmese American Community Institute) ၏ထုတ်ပြန်ချက်အရ
- [Airstrike Hits KhaiKam Elephant Camp in Tedim Township: One Youth Killed, One Woman Seriously Injured](https://chinworld.org/2025/06/airstrike-hits-khaikam-elephant-camp-in-tedim-township-one-youth-killed-one-woman-seriously-injured/) - June 23. On the afternoon of June 22 at approximately 4:00 p.m., an airstrike carried out by a Myanmar military aircraft targeted the KhaiKam Elephant Camp — a well-known resort area located around five miles from KhaiKam town in Tedim Township, Chin State. The attack resulted in the death of a 16-year-old male elephant caretaker
- [တီးတိန်မြို့နယ်၊ခိုင်ကမ်းဆင်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ဆင်ထိန်း လူငယ် တစ်ဦး သေဆုံး၊အမျိုးသမီး တစ်ဦး ဒဏ်ရာအပြင်းအထန်ရ](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်၊ခိုင်က/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ မနေ့ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီခန့်မှာ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်၊ခိုင်ကမ်းမြို့ နဲ့ ၅ မိုင်ခန့် အကွာ ရှိ ခိုင်ကမ်းဆင်စခန်း ခေါ် အပန်းဖြေ စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ်မှ လေယာဉ် နဲ့ ဗုံးကြဲတဲ့ အတွက် အသက် ၁၆ နှစ် အရွယ် ဆင်ထိန်း လူငယ် တစ်ဦး သေဆုံး ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီး တစ်ဦးလည်း ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရရှိကြောင်း၊ အနီးရှိ ကွဲချောင်းကူး ကြိုးတံတားဟာ ပျက်စီးခြင်း မရှိကြောင်း ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “မနေ့က ညနေပိုင်းမှာ လေယာဉ် တစ်စီး ခိုင်ကမ်းမြို့ အထက်ဘက် ကို
- [မင်းတပ်မြို့မှာ ပိတ်ပင်ထားတဲ့ အရက်၊ ဘီယာတွေကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်မြို့မှာ-ပိတ်ပင်/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ပြည်သူ့ရဲဌာန၊ မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားတဲ့ မူးယစ်သေစာနှင့် အရက်၊ ဘီယာတွေကို မင်းတပ်မြို့ပေါ်အတွင်း ရှောင်တခင်စစ်ဆေးရာမှာ ဖမ်းဆီးရမိတဲ့ အရက်ဘီယာတွေကို ဇွန်လ ၂၀ ရက်မှာ ပိုင်ရှင်တွေနဲ့ အများပြည်သူရှေ့မှာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်လို့ ကြားကာလမင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့ မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ အရက်၊ ဘီယာတွေရဲ့ စာရင်းတွေကိုလည်း ဖော်ပြထားပြီး Yoma တံဆိပ်ပါ ဘီယာဘူး ၂၅ ဘူး၊ Tappper တံဆိပ်ပါ ဘီယာဘူး ၁၈ လုံး၊ Grand Royal အရက်ပုလင်း ၃လုံးနဲ့ ၅ ဂါလံပုံးတစ်ပုံး၊ ဝီစကီ အရက်ဘူး ၁၄ ဘူး၊ ရွှေအရက်သန့် တံဆိပ် ပါ ၁
- [Schools Reopened in Tedim Township Due to Parents’ Demand; Over 10,000 Students Attending](https://chinworld.org/2025/06/schools-reopened-in-tedim-township-due-to-parents-demand-over-10000-students-attending/) - June 23 In Tedim Township, as of the third week of June, 71 basic education schools have been able to reopen, with a total of 10,345 students attending. A local resident from Tedim said that the reopening of these schools is due to the strong demand and requests from parents. “At present, the main reason
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ မိဘတွေရဲ့ဆန္ဒကြောင့် ကျောင်းဖွင့်ရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ကျောင်းသား/သူ ၁ သောင်းကျော် ကျောင်းတက်ရောက်လျက်ရှိ](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-မိဘတ/) - ဇွန်လ ၂၃ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ဇွန်လ တတိယ ပတ် အထိစာရင်းအရ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့တဲ့ အခြေခံပညာကျောင်း (၇၁) ခု ကနေ ကျောင်းတက်သူ ဦးရေ (၁၀,၃၄၅) ဦး ရှိကာ အခုလို ကျောင်းဖွင့်နိုင်ခြင်းဟာ ကျောင်းသားမိဘများ လိုလား တောင်းဆိုချက် ကြောင့် ဖြစ်တယ် လို့ တီးတိန်မြို့ခံ တစ်ဦး ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “လက်ရှိ အချိန်မှာ ကျောင်း ဖွင့်နိုင်ဖို့က မိဘတွေ အရေးကြီးပါတယ်။ လုံခြုံရေး နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိဘတွေရဲ့ ပံ့ပိုးမှု မရှိဘဲ ကျောင်းဖွင့်ဖို့ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ရွာခံတွေ၊ မိဘတွေက လုံခြုံရေး အရ ကျောင်းဖွင့်ဖို့ အဆင်မပြေဘူး ဆိုရင် ဖွင့်လို့ ရတဲ့ ကျောင်း
- [ချင်းလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာအသုံးပြုပြီး ဝါဒဖြန့်ခြင်း၊အမုန်းစကားရေးသားပြောဆိုခြင်းနှင့် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများ](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းလူမှုအသိုင်းအဝိုင/) - DonBosco ၂၁ ရာစုမှာ လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာကို အကျိုးရှိရှိအသုံးပြုပါက လူတစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး၊အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်သွယ်ရေး၊ ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုလွယ်ကူစေခြင်း၊သတင်းအချက်အလက်များ လျှင်မြန်စွာရရှိခြင်း နှင့်ဖြန့်ဝေနိုင်ခြင်း၊ပညာရေးနှင့်ဗဟုသုတတိုးပွားစေခြင်း၊ စီးပွားရေး၊ စျေးကွက်ရှာဖွေရေးအခွင့်အလမ်းများရှိလာခြင်း၊ စိတ်တူကိုယ်တူအသိုက်အဝန်းဖန်တီးနိုင်ခြင်းနှင့်အကျိုးမျှော်မှန်းမှု မရှိသည့် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဖျော်ဖြေရေးနှင့်စိတ်အပန်းဖြေမှုစသည်ဖြင့် လူသားများ အတွက် ကောင်းကျိုးများစွာ ရရှိစေပါသည်။ သို့ပေမယ့် လက်ရှိချင်းလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် လူမှုကွန်ရက်မီဒီယာ(Social Media)၏ အသုံးဝင်မှုကို အသုံးချကာ ချင်းလူမှုအသိုင်းအဝန်းအတွင်းမှာ မငြိမ်မသက်မှုဖြစ်စေရန် လှုံ့ဆော်ခြင်း၊အမုန်းပွားစေခြင်း စသည့် ဆိုးကျိုးများအတွက် တမင်တကာရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့်အသုံးချလာမှုမှာ နဂိုကတည်းက ဘာသာစကား/မျိုးနွယ်စုအလိုက်ကွဲပြားမှုရှိသည့် အုပ်စုများစွာရှိသည့် ချင်းလူမျိုး/ချင်းလူမှုအသိုက်အဝန်း အတွက် အဓိက အန္တရယ်ဖြစ်လာစေပြီးချင်းလူမျိုးများ၏ စည်းလုံးမှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်ထက် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၊တစ်ဖွဲ့နှင့်တစ်ဖွဲ့ကြား ပို၍ အမြင်စောင်းစရာဖြစ်ရန် အသုံးပြုနေကြသည်ကို များစွာတွေ့နေရသည်။ အထူးသဖြင့် Facebook Social Media မှာ ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းမှု
- [အီရန်ရှိ နျူကလီးယားစခန်းများကိုတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အချိန်တန်ပြီလို့ ထရမ့်ပြော](https://chinworld.org/2025/06/အီရန်ရှိ-နျူကလီးယားစခန်/) - ဇွန်လ ၂၂ ရက်။ အမေရိကန်လေတပ်က အီရန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယားစခန်းသုံးခုဖြစ်တဲ့ Fordow, Natanz နဲ့ Esfahan တို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပြီးမှာ အီရန်နဲ့ငြိမ်းချမ်းရေးထူထောင်ရန် အချိန်တန်ပြီလို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အိမ်ဖြူတော်တွင် လေးမိနစ်ဝန်းကျင်အကြာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာမှာ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က “အောင်မြင်တဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်လေယာဉ်အားလုံးလည်း အီရန်လေပိုင်နက်ပြင်ပကို ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး ဘေးကင်းစွာ အိမ်ပြန်လမ်းမှာရှိနေကြပါပြီ” လို့ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယခုတိုက်ခိုက်မှုမှာ အမေရိကန်ရဲ့ ကြီးမြတ်တဲ့ အမေရိကန်စစ်သည်တော်များကို ဂုဏ်ပြုကြောင်း၊ ဤကမ္ဘာပေါ်တွင် ယခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ အခြားမည်သည့်စစ်တပ်မျှမရှိကြောင်း၊ ယခုပင် ငြိမ်းချမ်းရေးထူထောင်ရန် အချိန်တန်ပြီဖြစ်ကြောင်း သူ့ရဲ့မိန့်ခွန်းမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အစ္စရေးနဲ့အီရန်စစ်ပွဲအကြား အမေရိကန်ရဲ့ပါဝင်လာမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တော်နီယို ဂူတာရက်စ်က ''အခုပဋိပက္ခဟာ ထိန်းမနိုင် သိမ်းမရ
- [ကူကီး အမျိုးသမီး အသတ်ခံရမှုအပေါ်  မဏိပူရ်ပြည်နယ်ခရိုင် ၃ ခု မှာ လုပ်ငန်းများ ရပ်ဆိုင်းကာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်](https://chinworld.org/2025/06/ကူကီး-အမျိုးသမီးသေဆုံးမ/) - ဇွန်လ ၂၁ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရ်ပြည်နယ်ရှိ ဒေသခံ ကူကီး/ဇို/ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး အသတ်ခံရမှုကို ကန့်ကွက်တဲ့အနေနဲ့ အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှစ်ဖွဲ့ရဲ့တောင်းဆိုမှုအရ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခရိုင် (၃) ခုမှာ လူမှုဘ၀နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းများကို သောကြာနေ့ကစပြီး ရပ်ဆိုင်းထားလိုက်တယ်လို့ The Mizoram Post က ဒီကနေ့ ဖော်ပြပါတယ်။ မဏိပူရ်ပြည်နယ် Kangpokpi၊ Churachandpur၊ Tengnoupal နဲ့ Chandel ခရိုင်များရှိ ဆိုင်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘဏ်များနဲ့ အစိုးရရုံးများပါ ပိတ်ထားခဲ့ပါတယ်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များအနေနဲ့ ဒေသတည်ငြိမ်ရေး ထိန်းသိမ်းရန် ၎င်းတို့၏ယာဉ်များဖြင့်လှည့်လည် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည်ကို တွေ့ရသော်လည်း ပုဂ္ဂလိကယာဉ်များ ပြေးဆွဲခြင်းမရှိဘူးလို့သိရပါတယ်။ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များဖိုရမ် (ITLF) က Churachandpuri ခရိုင်Langchingmanbi ရွာသူကြီး၏ ဇနီးဖြစ်သူ Hoikohling သေဆုံးမှုကို ကန့်ကွက်သောအားဖြင့် Churachandpuri ခရိုင်တွင်း အဝင်အထွက်များ အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ်ဆို့ရန် တောင်းဆိုထားသလို မျိုးနွယ်စုစည်းလုံးညီညွတ်ရေး ကော်မတီ (CoTU) ကလည်း ဆာဒါတောင်တန်းများနေထိုင်သူများ အနေနဲ့ ဇွန်လ ၂၀ ရက်၊ သောကြာနေ့ ၊ နေ့လည် ၁ နာရီမှစတင်ပြီး Kangpokpi ခရိုင်တွင်း ၂၉ နာရီကြာ ဒေသတွင်းအဝင်အထွက်များကိုပိတ်ဆို့ရန် တောင်းဆိုထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ITLF က ဗဟိုအစိုးရကို အသက်အန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးအတွက် ခိုင်မာသော ဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သလို CoTU ကလည်း သတ်ဖြတ်မှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများကို အရေးယူရန်၊ မျိုးနွယ်စုများ၏ အသက်အန္တရာယ်နှင့် နယ်မြေများကို ကာကွယ်ရန် ဗဟိုအစိုးရထံမှ ခိုင်မာသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ရန်၊ ကြားခံဇုန် သဘောတူညီချက်များ ထပ်ခါတလဲလဲ ချိုးဖောက်မှုများအပေါ် လွတ်လပ်စွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် စတဲ့ အချက်များကို တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ ချူရာချန်ပူရ် မှာ ဇွန်လ ၁၉ ရက် ကြာသပတေးနေ့က လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ အမည်မသိလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အကြား အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုအတွင်း Langchingmanbi ရွာသူကြီး၏ ဇနီးဖြစ်သူ ကူကီး-ဇိုလူမျိုးအမျိုးသမီး Hoikohling အသက်သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
- [စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်းတိုက်ခဲ့စဉ် စစ်ကောင်စီတပ်က ၁ ဦးသေဆုံး၊အမြောက်အများ ဒဏ်ရာရ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး စစ်သုံ့ပန်းနဲ့လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားသိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို-ဝ/) - ဇွန်လ ၂၁ ရက်။ မကွေးတိုင်း ၊ ငဖဲမြို့နယ် နတ်ရေကန်လမ်းဟောင်း ခွန်ဇူရွာလမ်းခွဲမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကောင်စီ ကာကင်းစခန်းကို မနေ့ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းမှာ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho) နဲ့ လူ့ဘောင်သစ်တပ်မတော် ( NSA) တို့ပူးပေါင်းပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ စစ်ကောင်စီဘက်က သေဆုံးတာ ဖမ်းမိတာတွေအပြင် လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ CDF – Asho က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နတ်ရေကန် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း (ဗျူဟာကုန်း) ရဲ့ ကာကင်းစခန်းဖြစ်တဲ့ ငဖဲမြို့နယ် ခွန်ဇူရွာလမ်းခွဲမှာ တပ်စွဲထားတဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်းကို မနေ့မနက်ပိုင်း ၇
- [ဒုက္ခသည် အခွင့်အရေးရဖို့အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊နယူးဒေလီမြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့](https://chinworld.org/2025/06/ဒုက္ခသည်-အခွင့်အရေးရဖို/) - ဇွန်လ ၂၁ ရက်။ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့မှာ ဒုက္ခသည်များရသင့်ရထိုက်တဲ့ အခွင့်အရေးရဖို့အတွက် ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ (CRC)-နယူးဒေလီ ဦးဆောင်မှုနဲ့ မနေ့ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လည် ၂ နာရီမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ နယူးဒေလီမြို့၊ဂျန်တားမန်းတားရပ်ကွက်မှာ စစ်ဘေးရှောင် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေက ဆန္ဒပြတောင်းဆိုခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်ကနေ စတင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့သည် ၂၀၂၅ နှစ်မှာ နှစ်ပေါင်း (၇၄) နှစ် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပေမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံနေသူအများစုကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) က ဒုက္ခသည် အဆင့်အတန်းအသိအမှတ်ပြုရန်ပျက်ကွက်တာ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးကိစ္စတွေမှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု မလုံလောက်တဲ့ အခြေအနေများဖြင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတယ်လို့လည်း ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ (CRC) နယူးဒေလီ
- [မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ အမည်မသိလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ကူကီး-ဇို လူမျိုး အမျိုးသမီးတစ်ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2025/06/မဏိပူရ်ပြည်နယ်မှာ-လုံခြ/) - ဇွန်လ ၂၀ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ ချူရာချန်ပူရ် မှာ ဇွန်လ ၁၉ ရက် ကြာသပတေးနေ့က လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ အမည်မသိလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အကြား အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုအတွင်း ကူကီး-ဇိုလူမျိုးအမျိုးသမီးတစ်ဦး အသက်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ Mizoram News ကဒီကနေ့ ဇွန်လ ၂၀ ရက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုတွေကြားသေဆုံးသွားသူဟာ Langchingmanbi ရွာသူကြီးရဲ့ ဇနီးဖြစ်သူ Hoikholhing ဖြစ်ပြီး ကျည်ဆံဒဏ်ရာနဲ့ သေဆုံးနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောပါတယ်။ သူမရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ချူရာချန်ပူရ်ခရိုင်ဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ပြီး ရင်ခွဲစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရိုင်တာဝန်ရှိသူတွေက တရားခံကို ဖမ်းဆီးရနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ပြည်သူလူထုအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ အတည်မပြုနိုင်သေးတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ဖြန့်ဝေခြင်းမပြုလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ ယခုဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကူကီးအမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်း (KWOHR) က “ ယခုဖြစ်စဉ်ဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနဲ့ ကူကီးလူမျိုးအပေါ် တမင်ပစ်မှတ်ထားအကြမ်းဖက်မှုရဲ့ အသိပေးချက်အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး အဆိုပါအမျိုးသမီးကို Meitei စစ်သွေးကြွတွေက ပစ်သတ်တာ” လို့ထုတ်ပြန်ချက်မှာ စွပ်စွဲထားပါတယ်။ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များဖိုရမ် (ITLF) က ယခုကဲ့သို့
- [မတူပီမြို့နယ် လုံလှောရွာကို မနေ့ညက စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်းကနေတိုက်ခိုက်ခဲ့](https://chinworld.org/2025/06/မတူပီမြို့နယ်-လုံလှောရွ/) - ဇွန်လ ၂၀ ရက်။ စစ်ကောင်စီကင်းစင်ပြီးဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ် ၊ မတူပီမြို့နယ် လုံလှောင်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက မနေ့ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့ည ၉ ရီကျော်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ အကြောင်းမဲ့ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပေမယ့် ထိခိုက်မှုတော့ မရှိဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မတူပီမြို့နယ် ဒေသခံတစ်ဦးက “ဗုံး ၂ ကြိမ်လာကြဲတယ် မနေ့ည ၉ နာရီကျော်လောက်မှာဖြစ်တာ ပထမ ၆ လုံးကြဲတယ် ဒုတိယ ၄ လုံး ကြဲတယ် လူနေအိမ် ထိခိုက်တာမျိုး အရပ်သားထိခိုက်တာမျိုးတော့ မရှိဘူးလို့ မြေပြင်သတင်းအရ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ စစ်ကောင်စီကင်းစင်သွားပြီဖြစ်တဲ့ မင်းတပ်၊ မတူပီ ၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွေကို စစ်ကောင်စီက အကြောင်းမဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်တာတွေ
- [“အစ္စရေးအကြောင်း နည်းနည်းပြောကြည့်မယ်”( အပိုင်း- ၄ ဇာတ်သိမ်း )](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေးအကြောင်း-နည်းနည-3/) - By Kyaw Swa Min အစ္စရေး (၈) ဂျူးမုန်းတီးရေးဝါဒ antisemitism တယောက်ကမေးတယ်။ အာရပ်တွေတင်မက ကမ္ဘာမှာ လူတချို့ရဲ့ antisemitism ဂျူးမုန်းတီးရေးဝါဒ က ကဘယ်လို အမြစ်တွယ်လာတာလဲ တဲ့။ အလွန်ရှည်လျားပါတယ်။ တိုတိုပြောရရင်တော့ သမိုင်းတလျောက် ဘာသာတွေ ကွဲလာတာကြောင့်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ အစ္စရေးအကြောင်းရေးရင်းအရှေ့မရောက်ပဲအနောက်ပြန်သွားရရင်၊ ခရစ်နှစ် ၁ ရာစုတုန်းက ဂျေရုဆလင်ကိုသိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ရောမသားတွေက Mar’s တို့၊ ဂျူပီတာ တို့လို နတ်ဘုရားတွေ ကိုးကွယ်တယ်။ ခရစ်တော် ကို ကားစင်တင်သတ်တာကို သမိုင်းမှာ ဂျေရုဆလင်ရဲ့ ရောမသား အုပ်ချုပ်သူက လုပ်ခဲ့တာလို့ ဆိုကြသလို၊ ယေရှုခရစ်ကို ဘုရားလွှတ်လိုက်တဲ့ သားတော်လို့ မယုံကြတဲ့ ဂျူးတချို့ကြောင့်သေရတာလို့ ဆိုကြတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ဂျူး သတ်တာ လိုလို၊
- [“အစ္စရေးအကြောင်း နည်းနည်းပြောကြည့်မယ်"( အပိုင်း-၃ )](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေးအကြောင်း-နည်းနည-2/) - By Kyaw Swa Min အစ္စရေး (၆) အစ္စရေး ရဲ့ထောက်လှမ်းရေး (မော့ဆက်) ************************************* ရန်သူပတ်လည်ဝိုင်းထားတဲ့ အစ္စရေးဂျူးတွေ နိုင်ငံထူထောင်တဲ့အခါ မော့ဆက်ဆိုတဲ့ သူ့ရဲ့ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်း က နိုင်ငံနဲ့အတူပြိုင်တူ မွေးဖွားလာတယ်။ နိုင်ငံ တည်ထောင်စမှာ ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ဘင်- ဂေါရီးယန်းကို ပျော့တယ်ဆိုပြီး ဂျူး အစွန်းရောက်တွေက မစီးမကပ်ဘူး။ ဘင်-ဂေါရီးယန်းက လည်း သူတို့ကို နေရာမပေးဘူး။ ဘင်- ဂေါရီးယန်း ဟာ ရန်သူပတ်လည်ဝိုင်းတဲ့ နိုင်ငံငယ်လေးအတွက် ရန်သူ့သတင်းကြိုရဖို့အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ သိတယ်။ ဒီတော့ မော့ဆက် ကိုထောင်တယ်။ မော့ဆက်ကို ဦးစီးရတဲ့ အစ္စဟာရယ် က ဂျူးအစွန်းရောက်၊ ဘင်-ဂေါရီးယန်းနဲ့ သိပ်မတည့်လှဘူး။ သူက ဝန်ကြီးချုပ်ကို အကြံပေးကြတယ်။ သေရဲ၊ သတ်ရဲ၊ ရန်သူထဲ ထိုးဝင်ရဲတဲ့
- [ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် ဘုံရန်သူကို ပထမဦးစားပေးတိုက်ပြီးမှ နယ်မြေဒေသ ၊ မျိုးနွယ်စုအရေးကို တော်လှန်ရေးအလွန်ကာလမှ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် အဖြေရှာကြဖို့ ချင်းမျိုးနွယ်စု လက်နက်ကိုင် ၁၈ ဖွဲ့က ပူးတွဲထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံည/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးအတွက် ဘုံရန်သူကို ပထမဦးစားပေး တော်လှန်တိုက်ပွဲဆင်ကြရန်နှင့် ချင်းပြည်အတွင်းရှိ နယ်မြေဒေသ၊ မျိုးနွယ်စု အရေးတွေကို တော်လှန်ရေးကာလအလွန်မှာ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် အဖြေရှာကြဖို့ Chinland Council အဖွဲ့ဝင်တွေဖြစ်တဲ့ ချင်းနွေဦးတော်လှန်ရေးမျိုးနွယ်စုလက်နက်ကိုင် ၁၈ ဖွဲ့က ပူးတွဲပြီး ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေအားလုံး စည်းလုံးညီညွှတ်စွာ စုဖွဲ့ပြီး ဘုံရန်သူကို တော်လှန်တိုက်ထုတ်ရန်၊ မိမိတို့ချင်းလူမျိုးနှင့် ပိုင်နက်နယ်မြေတွေကို ခုခံကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြရန်နဲ့ မိမိတို့ (၁၈) ဖွဲ့အနေဖြင့် ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေး၊ ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် ချင်းပြည်သူလူထုနဲ့အတူ စွမ်းစွမ်းတမံ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း အဆင်သင့်ရှိတယ်လို့ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ လက်ရှိချင်းပြည်အတွင်း ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေအကြား မကြာခဏ အချင်းချင်းပွတ်တိုက်မှုဖြစ်တာ အငြင်းပွားမှုတွေကို လက်နက်ဖြင့် ဖြေရှင်းအဖြေရှာဖို့ ကြိုးပမ်းတာ လက်နက်နက်ကိုင်အဖွ့ဲအစည်းတွေနဲ့
- [ချင်းပြည် (Chinland) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၂၃) ကို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ပြီး တတိယအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းပြည်-chinland-ဖွဲ့စည်းပုံ/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ ချင်းပြည် (Chinland) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၂၃) ကို ပြင်ဆင်တာ၊ ပယ်ဖျက်တာ၊ ဖြည့်စွက်တာတွေပြန်လုပ်ပြီး တတိယအကြိမ် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့တယ်လို့ ချင်းပြည် (Chinland)ကောင်စီက ဒီကနေ့ ဇွန် ၁၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည် (Chinland) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ အခန်း ၁၀ ခုနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ၂ ခုပါရှိပြီး အခန်း ၁ မှာ အခြေခံမှုများ ၊ အခန်း (၂) ချင်းပြည် (Chinland) ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ၊ အခန်း (၃) ချင်းပြည် (Chinland)ကောင်စီ ၊ အခန်း (၄) ဥပဒေပြုရေး ၊ အခန်း (၅) အုပ်ချုပ်ရေး၊ အခန်း (၆) တရားစီရင်းရေး
- [Chin Brotherhood says CC and CB have had some success in jointly resisting the military council's advance from Kalay Myo, says](https://chinworld.org/2025/06/chin-brotherhood-says-cc-and-cb-have-had-some-success-in-jointly-resisting-the-military-councils-advance-from-kalay-myo-says/) - June 19. Chin Brotherhood spokesperson Salai Yaw Mang said at a press conference held by the Chin Brotherhood, a group of six Chin armed groups, on June 18 that the military council has been conducting offensives in northern Chin State, as well as in Kanpetlet and Mindat areas in southern Chin State, since late May.
- [ကလေးမြို့ကနေတက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းကို CC နဲ့ CB တွဲပြီးပူးပေါင်းခုခံတာ အောင်မြင်မှုတချို့ရှိကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြော](https://chinworld.org/2025/06/ကလေးမြို့ကနေတက်လာတဲ့-စစ/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ ကလေးမြို့ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းကို CC နဲ့ CB တွဲပြီးပူးပေါင်းခုခံတာ အောင်မြင်မှုတချို့ရှိကြောင်း၊ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအပြင် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်ဘက်ကိုလည်း စစ်ကောင်စီက ပြီးခဲ့တဲ့မေလကုန်ပိုင်းကစလို့ ထိုးစစ်ဆင်လာတယ်လို့မနေ့ဇွန်လ ၁၈ ရက်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင် ၆ ဖွဲ့စုစည်းထားတဲ့ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ရဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာချင်းညီနောင်အဖွဲ့ရဲ့ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းယောမာန်က ပြောပါတယ်။ “ ကလေး ဒကစ ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းကို မေလကုန်ပိုင်းလောက်မှာ စတင်ထိတွေ့မှုတွေရှိခဲ့တယ် အဲဒီမှာ ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းတစ်ခုအနေနဲ့ အကုန်လုံးလက်တွဲညီညီနဲ့ခုခံကာကွယ်ခဲ့တယ် အဲဒီမှာ CB ရော CC ရော အကုန်လုံးပေါ့နော် CB ၊ CC အဖွဲ့ဝင်မဟုတ်တဲ့ ေတာ်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရော အကုန်ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းနဲ့ ကာကွယ်မှုတွေတိုက်ခိုက်မှုတွေရှိခဲ့တယ် အောင်မြင်မှုတွေလည်းရှိခဲ့တယ် လက်နက်သိမ်းဆည်းရတာတွေ တချို့ရှိတယ် အလင်းဝင်လာတာတွေ ပြေးလာတာတွေရှိတယ်
- [အစ္စရေး အကြောင်း နည်းနည်းပြောကြည့်မယ်။](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေး-အကြောင်း-နည်းနည်/) - By Kyaw Swa Min အစ္စရေး (၁)။ အစ္စရေးနိုင်ငံ ကို ထူထောင်တဲ့ ဂျူးလူမျိုး တွေဟာ အလွန်ရှေးကျတဲ့လူမျိုးတမျိုး။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် 3500 ကျော်ကတည်းက မြို့ပြနဲ့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့မြို့တော်က ဂျေရုဆလင်။ ဘုရားသခင်ရှိတယ် ကမ္ဘာကြီးကို ဘုရားသခင်က ဖန်ဆင်းတယ် ဆိုတဲ့ ဘာသာတရားမျိုး ကို ပထမဆုံး စပြီး ကမ္ဘာကို မိတ်ဆက်ခဲ့တာ အစ္စရေးက ဂျူးတွေပဲ။ ဖန်ဆင်းရှင် တဦးတည်းထားပြီး ကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာ မို့ monotheistic ဘာသာတွေ လို့ခေါ်တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၃၅၀၀ လောက်က သူတို့က စပြီး God ဖန်ဆင်းရှင်အဖဘုရား ဆိုတဲ့ ကိုးကွယ်မှု စတယ်။ သူတို့ ဘာသာရေး ဆိုတာ
- ["အစ္စရေးအကြောင်း နည်းနည်းပြောကြည့်မယ်" ( အပိုင်း-၂ )](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေးအကြောင်း-နည်းနည/) - By Kyaw Swa Min စစ်ဖြစ်နေတဲ့ အစ္စရေး ရဲ့ ဂျူးဘာသာ (Judaism) နဲ့ ပါလက်စတိုင်းအာရပ်ကမ္ဘာ အစ္စလာမ်တို့ တူတဲ့အချက်တွေ အများကြီးရှိတယ်။ ( Abrahamic Faith) လို့ခေါ်တယ်။ အီဗရာဟင် ကဲ့သို့ ဘုရားအပေါ် သက်ဝင်ကြသူများပေါ့။ ပထမတူတာက ကိုးကွယ်ရာ ဘုရားအတူတူပဲ။ ဂျူးက သူတို့ဘာသာစကားနဲ့ God ဒါမှမဟုတ် ယေဟောဝါ လို့ခေါ်တယ်။ အစ္စလာမ်က သူ့ဘာသာစကားနဲ့ God သို့မဟုတ် အလ္လာ လို့ခေါ်တယ်။ တဆူတည်းပဲ။ အစားအသောက် ဥပဒေတွေ အတော်တူကြတယ်။ ဝက်သားမစားဘူး၊ လည်လှီးသားပဲ စားတယ်၊ အသားစားဖို့အတွက် လည်လှီးကြပုံခြင်းလည်းတူတယ်၊ တုံးတဲ့ဓါးနဲ့ လှီးသတ်လို့မရဘူး၊ နည်းသိရမယ်၊ အသွေးတွေအကုန် စွန့်ပစ်ရတယ်။ ( logic- သွေးကတဆင့် ရောဂါပါတတ်လို့)
- [အာဏာသိမ်းပြီးနောက် စစ်ကောင်စီကြောင့် ချင်းလူမျိုး ၁၀၉၉ ဦးသေဆုံးခဲ့ရပြီလို့ ICA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/အာဏာသိမ်းပြီးနောက်-စစ်က/) - ဇွန်လ ၁၉ ရက်။ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်အထိ စစ်ကောင်စီကြောင့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ချင်းလူမျိုး ၁၀၉၉ ဦးသေဆုံးခဲ့ရပြီး သေဆုံးခဲ့သူတွေဟာ ဆန္ဒပြစဉ် စစ်ကောင်စီက ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၁၀ဦး၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃၂၈ ဦး၊ လူသားဒိုင်းအဖြင့် အသုံးပြုခံရလို့ သေဆုံးသူ ၁၁ ဦး၊ ဆေးဝါးမလုံလောက်လို့ သေဆုံးသူ ၂၄ ဦး၊ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီး သတ်ဖြတ်ခံရသူနဲ့ မုဒိန်းပြုကျင့်ခံရပြီး အသတ်ခံရသူ ၆၃ ဦး၊ အကြောင်းမဲ့ အရပ်သားပြည်သူတွေ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံရသူ ၂၀၂ ဦး၊ တိုက်ပွဲအတွင်း ကျဆုံးသွားတဲ့ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃၆၁ ဦး၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင် ၁၇ ဦး
- [ICA reports 1,099 Chin deaths after military coup](https://chinworld.org/2025/06/ica-reports-1099-chin-deaths-after-military-coup/) - June 19. According to the Institute of Chin Affairs (ICA), which provides assistance and research to Chin refugees, 1,099 Chin and Chin people were killed by the military council from February 2021 to May 31, 2025. The deaths included 10 deaths from military council shootings during protests, 328 deaths from airstrikes, 11 deaths from being
- [တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲပြန်ဖြေဆိုတဲ့ ကာလမှာကလေးမြို့တွင်း လက်နက်ကြီး ကျရောက် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ကျောင်းသား မိဘများ စိုးရိမ်နေကြ](https://chinworld.org/2025/06/တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲပြ/) - ဇွန်လ ၁၈ ရက်။ မန္တလေးငလျင်ဒဏ်ကြောင့် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ ပြန်လည် ဖြေဆိုနေရတဲ့ ဒေသမှာပါဝင်တဲ့ ကလေးမြို့မှာ သင်္ချာ ဘာသာရပ် ဖြေဆိုရမယ့် ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မနက် ၁ နာရီခွဲခန့်မှာ တာဟန်းရပ်ကွက် နှင့် ကြုံ့သုံးပင် ရပ်ကွက် တို့မှာ လက်နက်ကြီး ကျရောက် ပေါက်ကွဲတဲ့ အတွက် ကျောင်းသား မိဘများ စိုးရိမ်နေကြတယ် လို့ ကလေးမြို့ ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “အမြောက်တပ် ကနေ ပစ်တဲ့ ကျည်လို့ သိရ ပါတယ်။ YCW ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း အနောက်ဘက် တာဟန်း ဘောလုံးကွင်း နား၊ လမ်းပေါ်မှာ တစ်လုံး ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်။ နေအိမ် တစ်လုံး အတော်
- [မတူပီမြို့နယ်အတွင်း ကျောင်းသုံးပုံနှိပ်စာအုပ်နဲ့ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းလိုအပ်ပါက Future Hope Foundation ကို ဆက်သွယ်နိုင်တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/06/မတူပီမြို့နယ်အတွင်း-ကျေ/) - ဇွန်လ ၁၇ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်အတွင်း ကျောင်းသုံးပုံနှိပ်စာအုပ်နဲ့ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းလိုအပ်ပါက Future Hope Foundation ကို ဆက်သွယ်ပြီး အကူအညီတောင်းနိုင်တယ်လို့ Future Hope Foundation အဖွဲ့က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ကလည်း မတူပီမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာပေါင်း ၈ ရွာက ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား အယောက် ၂၀၀ အတွက် စနစ်သစ်ကျောင်းသုံးပုံနှိပ်စာအုပ်တွေနဲ့ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းတချို့ကို Future Hope Foundation အဖွဲ့က ထောက်ပံ့ခဲ့ပါတယ်။ Future Hope Foundation က “ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ ကျောင်သား၊ ကျောင်းသူတွေအတွက် ကျောင်းသုံးပုံနှိပ်စာအုပ်လိုအပ်ချက်က ကြီးကြီးမားမားကြုံနေကြရတဲ့အတွက် Future Hope Foundation က တက်နိုင်သလောက် ကူညီပေးတာပါ
- [အစ္စရေးနဲ့ချက်ခြင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲနိုင်ရေးအတွက် အမေရိကန်ကိုဖိအားပေးရန် ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ကာတာနဲ့ အိုမန်နိုင်ငံတို့ကို အီရန်ကတောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/06/အစ္စရေးနဲ့ချက်ခြင်းအပစ/) - ဇွန်လ ၁၇ ရက်။ အစ္စရေးနဲ့ချက်ခြင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲနိုင်ရေးအတွက် အစ္စရေးအပေါ်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးတဲ့ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ဖိအားပေးရန် ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ကာတာနဲ့ အိုမန်နိုင်ငံတို့ကို အီရန်ကတောင်းဆိုထားတယ်လို့ အီရန်သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခုနဲ့ ဒေသတွင်းသတင်းရင်းမြစ်သုံးခုက ပြောကြားကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဒီကနေ့ ဖော်ပြပါတယ်။ အီရန်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးရှိပါက နူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများကို အီရန်ဖက်က ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် ဆန္ဒရှိတယ်လို့ အီရန်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကပြောပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံပဋိပက္ခထိန်းချုပ်မှုမဲ့စွာ ဖြစ်ပွားလာမည်ကို ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအနေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်နေပြီး အစ္စရေးကို အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီရန်နဲ့ နူကလီးယားသဘောတူညီချက်ရရှိရေးအတွက် တီဟီရန်နဲ့ဆွေးနွေးပွဲများပြန်လည်စတင်ဖို့ ဝါရှင်တန်က နှစ်နိုင်ငံကို ဖိအားပေးဖို့လိုအပ်လို့ ကာတာ၊ အိုမန် နဲ့ဆော်ဒီအာရေဗျ နိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ဝါရှင်တန်ကို ဖိအားပေးတိုက်တွန်းပေးရန် အီရန်ကတောင်းဆိုထားတယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းမှာဖော်ပြတာဖြစ်ပါတယ်။ အီရန်အနေနဲ့ နူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများပြန်လည်စတင်နိုင်ရေး ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးရန် အာတာနဲ့အိုမန်တို့ကိုဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့်လည်း အစ္စရေး နဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဦးစွာလုပ်ဆောင်ရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ အီရန်အနေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရချိန်မှာ ဆွေးနွေးပွဲလုပ်ဆောင်ရန်
- [မလေးရှားက မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်တာမျိုးမပြုလုပ်ဖို့ ACR ဥက္ကဌမှတောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/06/မလေးရှားက-မြန်မာဒုက္ခသည/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံကနေ မလေးရှားနိုင်ငံကိုရောက်လာတဲ့ ဒုက္ခသည်များဟာ နိုင်ငံသားခံယူလိုခြင်းမဟုတ်ပဲ အသိအမှတ်ပြုမှုနဲ့အကာအကွယ်ရရှိဖို့ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်တာမျိုးကို မလေးရှား အာဏာပိုင်များအနေနဲ့ မပြုလုပ်ဖို့မျှော်လင့်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ဒုက္ခသည်များနေ့နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဇွန်လ (၁၆) ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ မလေးရှားအခြေစိုက် ချင်းဒုက္ခသည်တွေအရေးကူညီပံ့ပိုးနေတဲ့ Alliance of Chin Refugee (ACR)အဖွဲ့ဥက္ကဌ James Bawi Thawng Bik က တောင်းဆိုပြောကြားပါတယ်။ ACR ဥက္ကဌ James Bawi Thawng Bik က မလေးရှားရောက်ရှိသူတွေဟာ မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်စဉ် ဒုက္ခသည်အဆင့်အတန်းအသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိဖို့နဲ့ အကာအကွယ်ရဖို့ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းမျိုးကို မလေးရှား အာဏာပိုင်များအနေနဲ့ မပြုလုပ်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း၊ နေရပ်ပြန်လျှင် မလုံခြုံတဲ့ အန္တရယ်ဒုက္ခနဲ့ အသက်သေဆုံးခြင်းသာလျှင်
- [လောက်တူဒေသတွင်း Wifi internet တပ်ဆင်တာတွေ အပြင် လူမှုကွန်ယက်အသုံးပြုခြင်းတွေနဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး ပြည်သူတွေလိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်းတွေကို ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/လောက်တူဒေသတွင်း-wifi-internet-တပ်ဆင/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် လောက်တူဒေသအတွင်း Wifi internet တပ်ဆင်တာတွေ အပြင် လူမှုကွန်ယက်အသုံးပြုခြင်းတွေနဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး ပြည်သူတွေ လိုက်နာရမယ့် ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ စည်းကမ်းတွေကို လောက်တူနယ်ဒေသ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒေသန္တရပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ Wifi ဆက်သွယ်ရေး စက်ပစ္စည်းတွေကို မိမိကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အသုံးအတွက်ဖြစ်စေ၊ စီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းတွေအတွက်ဖြစ်စေ တပ်ဆင်ခြင်းမပြုဖို့နဲ့ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်ကမ်းချက်နဲ့အညီ တပ်ဆင်သုံးစွဲဖို့နဲ့ လုံခြုံရေးထိစေနိုင်တဲ့ အချက်အလက်၊ မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံ နဲ့ တည်နေရာတွေ ဖော်ပြတာ ဖြန့်ဝေတာ၊ ရေးသားတာတွေ မလုပ်ရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပြည်သူလူထုကြား စည်းလုံးညီညွှတ်မှုပျက်ပြားစေနိုင်တဲ့ လှုံဆော်ရေးသားတာတွေ ကန့်သတ်တားမြစ်နယ်တွေကို မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံရိုက်တာ၊ ဗီဒီယိုရိုက်ယူတာ၊ အသံဖမ်းတာတွေ စတာတွေ မလုပ်ရဘူးလို့ အသိပေးထားပြီး
- [ဟားခါးမြို့မှာ လျှပ်စစ်မီးမရတာ ၃ လ ကျော်ကြာလာပြီဖြစ်ပြီးဟားခါးမြို့ဒေသခံတွေ ဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာ အားသွင်းဖို့ ပိုက်ဆံပေးနေရ](https://chinworld.org/2025/06/ဟားခါးမြို့မှာ-လျှပ်စစ်/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော်ဟားခါးမြို့မှာ လျှပ်စစ်မီးမရ ပြတ်တောက်နေတာ ၃ လ ကျော်ကြာလာပြီဖြစ်ပြီး ဒေသခံတွေဟာ ဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာ၊ ပါဝါဘဏ်တွေကို အားသွင်းဖို့ ပိုက်ဆံပေးနေကြရတယ်လို့ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “မီးစပျက်ကတည်းကနေ ဖုန်းတို့၊ ကွန်ပျူတာတို့၊ ပါဝါဘဏ်တို့ကို ပိုက်ဆံပေးပြီး အားသွင်းနေကြရတယ် အထူးသဖြင့် ဆိုလာမရှိသူတွေပေါ့ မီးပြတ်တာက မတ်လလောက်ကတည်းကဆိုတော့ ၃ လ ကျော်ရှိနေပြီ ” လို့ပြောပါတယ်။ အားသွင်းရာမှာ ကွန်ပျူတာတစ်လုံးအတွက် ကျပ် ၅၀၀၀ ၊ ဖုန်းတစ်လုံး - ၁၅၀၀ ကျပ်နဲ့ ပါဝါဘဏ် အရွယ်အစားပေါ်မှုတည်ပြီး သုံးထောင်ကျပ်ကနေ ငါးထောင်ကျပ်အထိ ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနဲ့ သယ်ယူစရိတ်တွေကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ အဆမတန်ကြီးမြင့်နေတဲ့ ဟားခါးမြို့မှာ လျှပ်စီးမီးလည်းမရတာတွေကြောင့်
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦး အရက်မူးပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဒုက္ခ ခဏခဏ ပေးတာကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပို့ခံရမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်က-မြန်မ-2/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်းခရိုင်၊ Helipad ရပ်ကွက်မှာနေထိုင်တဲ့ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦးဟာ အရက်သောက်ပြီး မူးတဲ့အချိန် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဒုက္ခ ခဏခဏပေးနေတာကြောင့် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မတိုင်ခင် မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပို့ဖို့ New Champhai Branch YMA က အသိပေးထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကနေ မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်ပို့ခံရမယ့် မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်ဟာ ချင်းလူမျိုးစစ်ဘေးရှောင်တစ်ဦးဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်းခရိုင်မှာ မြန်မာစစ်ဘေးရှောင် တစ်သောင်းကျော်ခန့် စစ်ဘေးရှောင် နေထိုင်နေကြတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။.
- [Chin Refugee Committee (CRC) to hold protest in New Delhi on World Refugee Day](https://chinworld.org/2025/06/chin-refugee-committee-crc-to-hold-protest-in-new-delhi-on-world-refugee-day/) - June 16. Chin Refugee Committee (CRC)-New Delhi has invited Myanmar nationals in New Delhi, India, to hold a protest in New Delhi, India, on World Refugee Day, which falls on June 20. World Refugee Day, which was first observed in 1951, will be 74 years old in 2025, but the majority of those seeking refuge
- [ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့မှာ ဒုက္ခသည်အခွင့်အရေးအတွက် တောင်းဆိုဆန္ဒပြဖို့ နယူးဒေလီမြို့မှာချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ (CRC)က ပြင်ဆင်](https://chinworld.org/2025/06/ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့မှ/) - ဇွန်လ ၁၆ ရက်။ ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့မှာ ကျရောက်မယ့် ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့မှာ ဒုက္ခသည်များရသင့်ရထိုက်တဲ့ အခွင့်အရေးအတွက်ဆန္ဒပြတောင်းဆိုဖို့ ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ (CRC)-နယူးဒေလီက အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၊ နယူးဒေလီမြို့ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို ဖိတ်ကြားထားပါတယ်။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်ကနေ စတင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာဒုက္ခသည်များနေ့သည် ၂၀၂၅ နှစ်မှာ နှစ်ပေါင်း (၇၄) နှစ် တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပေမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ခိုလှုံနေသူအများစုကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) က ဒုက္ခသည် အဆင့်အတန်းအသိအမှတ်ပြုရန်ပျက်ကွက်တာ၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးကိစ္စတွေမှာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု မလုံလောက်တဲ့ အခြေအနေများဖြင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတယ်လို့လည်း ချင်းဒုက္ခသည်ကော်မတီ (CRC) နယူးဒေလီက ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် နယူးဒေလီမြို့ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ မိမိရသင့်ရထိုက်တဲ့အခွင့်အရေးတွေကို UNHCR နဲ့တကွ တာဝန်ရှိသူတွေထံ တောင်းဆိုကြဖို့အတွက် ဇွန်လ
- [Local Chin mother raped and murdered by unknown group in Sami town, Paletwa township](https://chinworld.org/2025/06/local-chin-mother-raped-and-murdered-by-unknown-group-in-sami-town-paletwa-township/) - June 14. A 27-year-old mother of two living in Piwa village, Ward No. 3, Paletwah township, Sami Town,Chin State, was raped and murdered by an unknown group on May 23, Sami township residents said. Sami township residents also said that the Arakan Army (AA) has been preventing news from leaking out about the incident of
- [ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ဆမီးမြို့မှာ ဒေသခံ ကလေးမိခင်တစ်ဦးကို အမည်မသိလူတစ်စုက မုဒိန်းကျင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/06/ပလက်ဝမြို့နယ်-၊ဆမီးမြို/) - ဇွန်လ ၁၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဆမီးမြို့ အမှတ် ၃ ရပ်ကွက်၊ ပီဝရွာတွင်နေထိုင်တဲ့ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် ကလေးမိခင်တစ်ဦးကို မေလ ၂၃ ရက်နေ့က အမည်မသိလူတစ်စုက မုဒိန်းကျင့်ပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆမီးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မုဒိန်းကျင့် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရတဲ့ ပီဝရွာကဒေသခံ ကလေး ၂ ဦးမိခင် ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သတင်းမပေါက်ကြားဖို့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) က တားမြစ်တာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်း ဆမီးဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်နဲ့ပက်သက်လို့ ဆမီးဒေသခံတစ်ဦးပြောတာက “သူမပျောက်ဆုံးပြီး ၃ ရက်အကြာမှာ ခြေလက်တွေ ကြိုးတုတ်ထားပြီး သေနေတဲ့ အလောင်းကို ပီဝနဲ့ ကျီးဝကြားမှာ ပြန်တွေ့ကြတယ် သူမဟာ အဒေါ်အိမ်ကို အလည်သွားပြီး ပြန်လာတဲ့လမ်းမှာ
- [Air India လေယာဉ်ပျက်ကျမှုမှာ အသက် ၂၀ ကျော် လေယာဉ်မယ် ကူကီး(ချင်း) လူမျိုးတစ်ဦးနဲ့ ကသည်းလူမျိုး တစ်ဦးလည်းသေဆုံးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2025/06/air-india-လေယာဉ်ပျက်ကျမှုမှာ-အသက/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ လေယာဥ်အမှုထမ်းနဲ့ ခရီးသည်စုစုပေါင်း ၂၄၂ ဦး လိုက်ပါလာတဲ့ Air India လေယာဥ် Boeing AI171 ဟာ ဇွန်လ ၁၂ရက်နေ့ က အိန္ဒိယအနောက်ပိုင်း Ahmedabad, Gujarat မှ လန်ဒန် Gatwick သွားဖို့ ပျံတက်ပြီး မကြာခင်ပျက်ကျခဲ့ပြီး လေယာဉ်အမှုထမ်းများဖြစ်တဲ့ မဏိပူရ်ပြည်နယ်က အသက် ၂၀ ကျော်ကူကီး(ချင်းအနွယ်ဝင်) လူမျိုးနဲ့ ကသည်းလူမျိုးဖြစ်တဲ့ လေယာဉ်မယ်နှစ်ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။ ကူကီးကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်း (နယူးဒေလီ) နဲ့ Yong Kuki အဖွဲ့အစည်းတို့ကလည်း ကူကီးလူမျိုးလေယာဉ်မယ် Miss Lamnunthem Singson ရဲ့မထင်မှတ်ဖွယ် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့အပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်း အသီးသီးထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ကူကီးကျောင်းသားအဖွဲ့အစည်း (နယူးဒေလီ) ရဲ့ ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ လေယာဉ်မယ်
- [Kuki(Chin) Flight Attendant and Meitei Individual Among Victims in Air India Crash](https://chinworld.org/2025/06/kukichin-flight-attendant-and-meitei-individual-among-victims-in-air-india-crash/) - 13 June 2025 Air India Flight AI171, a Boeing aircraft with 242 people on board, crashed shortly after taking off from Ahmedabad, India, on June 12, bound for London Gatwick. Two flight attendants from Manipur, one Kuki/Chin and one Meitei, both in their 20s, were among those who perished. The Kuki Students' Organisation (New Delhi) and
- [ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် လူသေဆုံးမှုရှိတဲ့ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ  ကျေးရွာပေါင်း ၆၅ ရွာမှာ အိမ်တိုင်းလိုလို ငှက်ဖျားရောဂါ ဖြစ်နေကြတယ်လို့သိရ](https://chinworld.org/2025/06/ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့်-လူ/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက် ။ ပြီးခဲ့တဲ့လက ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် လူသေဆုံးမှုရှိခဲ့တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ပလက်ဝကောင်စီထိန်းချုပ်တဲ့နယ်မြေအတွင်းက ကျေးရွာပေါင်း ၆၅ ရွာမှာ အိမ်တိုင်းလိုလို ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်နေကြတယ်လို့ ပလက်ဝကောင်စီကျန်းမာရေးဌာနက တာဝန်ခံ ဒေါ်နီနီဦးကပြောပါတယ်။ ပလက်ဝကောင်စီထိန်းချုပ် ဧရိယာအတွင်း ကျေးရွာပေါင်း ၆၅ ရွာရှိပြီး လူဦးရေအားဖြင့် ၆၀၀၀ ကျော်ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ပလက်ဝကောင်စီ ကျန်းမာရေးဌာနက တာဝန်ခံဒေါ်နီနီဦးက “အခုလက်တလောတော့ ငှက်ဖျားအဖြစ်များနေတယ် ကျေးရွာတိုင်းနီးပါးမှာ အိမ်းတိုင်းလိုလိုမှာကိုဖြစ်နေတယ် ငှက်ဖျားဒေသဆိုတော့ ပိုဆိုးတာပေါ့ ပြီးခဲ့တဲ့လကတော့ ၅ နှစ်အောက်ကလေး တစ်ယောက်တော့ ငှက်ဖျားကြောင့် သေဆုံးတာမျိုးရှိတယ် အဲဒီတုန်းကတော့ ငှက်ဖျားလုပ်သားတွေနည်းနေသေးတော့ အခုတော့ ငှက်ဖျားလုပ်သားတွေအများကြီးမွေးထုတ်ထားပြီဆိုတော့ ရှေ့ဆက်တော့ အဆင်ပြေတော့မှာပါ ဆေးဝါးလည်း လုံလောက်ပါတယ် CHO ဖက်ကနေ အချိန်နဲ့ တပြေးညီထောက်ပံ့ပေးတယ်ဆိုတော့” လို့ပြောပါတယ်။ ပလက်ဝကောင်စီ
- [Almost every house in 65 villages in Paletwa Township, where malaria deaths have occurred](https://chinworld.org/2025/06/almost-every-house-in-65-villages-in-paletwa-township-where-malaria-deaths-have-occurred/) - June 13. Almost every house in 65 villages within the Paletwa Council area of ​​Paletwa Township, Chin State, where malaria deaths occurred last month, said Daw Ni Ni Oo, head of the Paletwa Council Health Department. There are 65 villages within the Paletwa Council area with a population of over 6,000. Daw Ni Ni Oo,
- [ငဖဲမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃ ဦးကို လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိကြောင်း CDF-Asho ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/ငဖဲမြို့နယ်မှာ-စစ်ကောင-2/) - ဇွန်လ ၁၃ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ ငဖဲမြို့နယ် အမ်း - ပဒါန်းလမ်းမပေါ်က နတ်ရေကန်လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း ဗျူဟာကုန်းကနေ ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃ ဦးကို လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိတယ်လို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho )ကဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ နတ်ရေကန်လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်း ဗျူဟာကုန်း အနီး မီတာ ၁၅၀၀ ပတ်လည် နတ်ရေကန် လမ်းဟောင်း ဖြတ်တောက်တိုက်ခိုက်ရေးလုပ်ဆောင်ဆောင်နေစဉ် နတ်ရေကန်ဗျူဟာကုန်းမှ ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃ ဦးကို ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့ကနေ ၁၂ ရက်နေ့ အထိ ၅ ရက်အတွင်း နယ်မြေရှင်းလင်းရှာဖွေ၍ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သလို MA –
- [မြန်မာ့အရေးအပေါ်  တရုတ်၊ရုရှား ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုနှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ်ပြသနာ](https://chinworld.org/2025/06/မြန်မာ့အရေး၊-ရုရှားနှင့/) - Chin Leader Talks Myanmar-India Ties, Junta’s Growing Ties With Russia Sui Khar, the vice-chairman of the Chin National Front (CNF), says that Myanmar’s civil war is approaching a tipping point, both within and beyond Chin State. By Karishma Hasnat June 11, 2025/The Diplomat ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) ဒုတိယဥက္ကဌဖြစ်သူ Dr.Sui Khar အား The Diplomatသတင်းဌာနမှ အင်တာဗျူးခဲ့ရာ အဆိုပါအင်တာဗျူးတွင် မြန်မာစစ်တပ်၏လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်
- [Paletwa Township, Chin State, incorporated into Rakhine State by Arakan People’s Revolutionary Government](https://chinworld.org/2025/06/paletwa-township-chin-state-incorporated-into-rakhine-state-by-arakan-peoples-revolutionary-government/) - June 12. Paletwa Township, Chin State, was incorporated into the eight districts of Rakhine State formed by the Arakan People’s Revolutionary Government last May, according to a report by Narinjara Media, an Rakhine news outlet, on June 12. The eight districts that were formed into Rakhine State are Paletwa District, Sittwe District, Mrauk-U District, Minbya
- [မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ ၅ လကျော်အတွင်း စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၀ ဦးသေဆုံး၊ ၂၀ ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်မြို့နယ်မှာ-၅-လကျ/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ စစ်ကောင်စီကင်းစင်ပြီးဖြစ်တဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း ဇန်နဝါရီလကနေ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁၈ ကြိမ်အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ သေဆုံးမှု ၁၀ ဦးထိရှိခဲ့ပြီး ၂၀ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဘာသာရေးနှင့် အစိုးရဌာန အဆောက်အဦးအပါအဝင် ပုဂ္ဂလိက အဆောက်အဦးတွေ စုစုပေါင်း ၁၀၀ ကျော်လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စစ်ကောင်စီကင်းစင်သွားပြီဖြစ်ပေမယ့် မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်တာတွေကို တောက်လျောက် လုပ်နေတာတွေကြောင့် ဒေသခံအများစုလည်း နေရပ်ပြန်မလာနိုင်ကြသေးပါဘူး။ မင်းတပ်မြို့ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ CDF
- [ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို့နယ်ကို ရခိုင်ပြည်ထဲ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရက ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်း](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းပြည်နယ်၊ပလက်ဝမြို-4/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်ကို အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရက ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ ရခိုင်ပြည်ရဲ့ ခရိုင် ၈ခု ထဲ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလမှာ ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းသတ်မှတ်ခဲ့တယ်လို့ ရခိုင်သတင်းဌာနတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Narinjara မီဒီယာရဲ့ ဇွန်လ ၁၂ ရက် သတင်းမှာဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ ခရိုင်ရှစ်ခုမှာ ပလက်ဝခရိုင်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ မြောက်ဦးခရိုင်၊ မင်းပြားခရိုင်၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ တောင်ကုတ်ခရိုင်၊ မောင်တောခရိုင် နဲ့ သံတွဲခရိုင်တို့ဖြစ်ကြ တယ်လို့လည်းဖော်ပြထားတာတွေ့ရပါတယ်။ ဝါရင့်ချင်းနိုင်ငံရေးသမား Salai Kipp က “ငါအင်အားရှိတယ် ငါအင်အားရှိတဲ့အတွက် ငါသိမ်းတယ်ကွာ မင်းတို့ဘာတတ်နိုင်လဲဆိုတာမျိုး သူတို့လည်း အဲ့တာခံခဲ့ရတယ် လေ ဗမာကအင်အားရှိတော့ မင်းတို့ရေနံတွေ ကြိုက်သလိုလုပ်မယ် ငါသုံးချင်သလိုသုံးမယ် မင်းတို့ ရော့အင့် တစ်ပြား/နှစ်ပြားပေးလိုက်တာ ဘယ်လောက်ခံပြင်းဖို့ကောင်းလဲ အဲ့တာ ကိုယ်ကိုတိုင်က
- [It has been reported that the Arakan Army (AA) has attempted to negotiate twice to settle the case of two AA soldiers who raped and attempted to kill a Chin woman in Paletwa by offering 10 million kyats.](https://chinworld.org/2025/06/aa-officials-have-negotiated-twice-to-pay-10-million-kyats-to-the-families-of-two-aa-soldiers-who-raped-and-tried-to-kill-a-chin-woman-in-paletwa/) - June 12. According to sources close to family members, AA officials have negotiated twice with the family members of a Khumi Chin woman, a local mother from Seint Sin village, Paletwa Township, Chin State, who was raped and nearly drowned by two Arakan Army (AA) soldiers, offering 10 million kyats in cash to settle the
- [ပလက်ဝက ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မုဒိန်းကျင့်ပြီး သတ်ဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ AAတပ်သား ၂ ဦးရဲ့ပြစ်မှုအတွက် ငွေ သိန်း ၁၀၀ ပေးပြီး ကျေအေးပေးဖို့ AA ဘက်က ညှိနှိုင်းတာ ၂ ကြိမ်ရှိပြီလို့သိရ](https://chinworld.org/2025/06/ပလက်ဝက-ချင်းအမျိုးသမီးတ/) - ဇွန်လ ၁၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ စိမ်းစင်းကျေးရွာက ဒေသခံ ကလေးမိခင် ခူမီးချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မုဒိန်းကျင့်ပြီး ချောင်းထဲရေနစ်သတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တပ်သား ၂ ဦးရဲ့ပြစ်မှုတွေအတွက် ကျူးလွန်ခံရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေဆီကို ငွေသား သိန်း ၁၀၀ ပေးပြီး အမှုကျေအေးဖို့ AA ဘက်က တာဝန်ရှိသူတွေက ညှိနှိုင်းမှုပြုလုပ်တာ ၂ ကြိမ်ရှိပြီလို့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ နီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကျူးလွန်ခံရတဲ့ မိသားစုဝင်နဲ့ နီးစပ်သူ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးပြောတာက “မကြာသေးဘူး ဇွန်လ ပထမအပတ်လောက်မှာ AA က တာဝန်ရှိသူတွေက မိသားစုဝင်တွေဆီကိုသွားပြီးတော့ ငွေသား သိန်းတစ်ရာပေးပြီးတော့ ဒီအမှုကို ကျေအေးပေးပါဆိုပြီး မိသားစုဝင်တွေကို ညှိလာတယ်လို့ ပြောတယ်၊ မိသားစုဝင်တွေဘက်ကတော့ ကျူးလွန် ၂ ဦးကို
- [A mother-of-one dies after eating seasonal mushrooms in Tonzang Township](https://chinworld.org/2025/06/a-mother-of-one-dies-after-eating-seasonal-mushrooms-in-tonzang-township/) - June 11. Daw Pi Cing Lam Ning, a 32-year-old mother from Vaibhet village in Tonzang Township,Chin State, died today, June 11, at the Chulachanpu District Hospital in Manipur, India, after being poisoned by seasonal mushrooms. A pregnant woman from Tonzang Township also miscarried after eating seasonal mushrooms, according to locals. “Last Wednesday, June 4, I
- [တွန်းဇံမြို့နယ်မှာ ရာသီမှိုချက်စားရာမှ အဆိပ်သင့်ပြီး ကလေးမိခင်အမျိုးသမီး ၁ ဦး သေဆုံးကာ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီး ၁ ဦးကိုယ်ဝန်ပျက်ကျ](https://chinworld.org/2025/06/တွန်းဇံမြို့နယ်မှာ-ရာသီ/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊တွန်းဇံမြို့နယ် ဗိုင်းဗက် ကျေးရွာနေ ကလေးမိခင် အသက် ၃၂ နှစ် အရွယ် ဒေါ်ကျိန်လမ်ညိန် (Pi Cing Lam Ning) ဟာ ရာသီပေါ် မှို ချက်စားရာမှ အဆိပ်သင့်ပြီး အိန္ဒိယ နိုင်ငံ မဏိပူရ်ပြည်နယ်၊ ချူလာချန့်ပူ ခရိုင် ဆေးရုံကြီးမှာ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁၁ နေ့မှာ သေဆုံးသွားခဲ့ကာ ၊တွန်းဇံမြို့နယ်မှ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီး ၁ ဦးလည်း ရာသီပေါ်မှိုစားမိလို့ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံများ ထံမှ သိရပါတယ်။ “ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဂဟူးနေ့၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှာ တောင်ယာ သွားရင်း မှိုတွေပေါ်တော့ တဲမှာပဲ ချက်စား လိုက်တယ်။ ညနေ ကျတော့ ဗိုက်နာပြီး
- [ဟွာငိုးရမ်းဒေသအတွင်း အဓိကလမ်းမကြီးမှာ ၆ ဘီး(ရှည်)၊ ၁၀ ဘီးကားနဲ့အထက် ယာဉ်ကြီးတွေ ဇွန်လ ၁၅ ရက်ကနေ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ဖြတ်သန်းခြင်းမလုပ်ဖို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/ဟွာငိုးရမ်းဒေသအတွင်း-အဓ/) - ဇွန်လ ၁၁ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ ဟွာလ်ငိုးရမ်းဒေသအတွင်းက အဓိကလမ်းမကြီးတွေမှာ ၆ဘီး (ရှည်) ၊ ၁၀ ဘီးကားနဲ့ အထက် ယာဉ်ကြီးတွေ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့ကနေ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း မလုပ်ဖို့ Hualngo People’s Organization(HPO/CDF-Hualngoram ) က ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မိုးတွင်းကာလ လမ်းပိုမိုပျက်စီးခြင်းကနေ ကာကွယ်ဖို့နဲ့ လမ်းအသုံးပြုသူတွေ ပိုမိုချောမောစွာ သွားလာနိုင်ရန် နဲ့ ဖြတ်သန်းသွားလာမယ့် ကားတွေ အန္တရာယ်များတာတွေကြောင့် အခုလို ပိတ်ရတာဖြစ်တယ်လို့ ဟွာလ်ငိုးရမ်းဒေသ လမ်းတာဝန်ခံ အင်ဂျင်နီယာ Pu Lalvenpuia ကပြောပါတယ်။ “လောလောဆယ်တော့ တိုက်ပွဲကြောင့် ကားတွေ တက်မလာနိုင်ကြသေးဘူးဆိုပေမယ့် ကြိုတင်
- [Rice and basic food items are in short supply in Tedim town after the Kalay-Tedim road was closed for almost a month](https://chinworld.org/2025/06/rice-and-basic-food-items-are-in-short-supply-in-tedim-town-after-the-kalay-tedim-road-was-closed-for-almost-a-month/) - June 10. After the Kalay-Tedim road was closed for almost a month, there is a shortage of rice and basic food items in Tedim town, Chin State, and some local people have nothing to eat, according to Tedim town residents. A bag of plain rice costs 150,000 kyats and is no longer available at every
- [ကလေး-တီးတိန် လမ်းပိတ်တာ ၁ လနီးပါးအချိန်ကြာလာလို့ တီးတိန်မြို့မှာ ဆန်နဲ့ အခြေခံစားသောက်ကုန်များ ပြတ်လပ်လာ](https://chinworld.org/2025/06/ကလေး-တီးတိန်-လမ်းပိတ်တာ/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ ကလေး-တီးတိန် လမ်းပိတ်တာ ၁ လ နီးပါး အချိန်ကြာလာလို့ ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့မှာ ဆန်နဲ့ အခြေခံစားသောက်ကုန် ပစ္စည်းများ ပြတ်လပ်နေပြီး ဒေသခံအခြေခံလူတန်းစားတချို့ စားသောက်ဖို့ မရှိကြတော့ဘူးလို့ တီးတိန်မြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ရိုးရိုးဆန်တစ်အိတ်ကို ၁၅၀၀၀၀ ကျပ် ဈေးရှိပြီး ဆိုင်တိုင်းမှာ ဝယ်ယူလို့ မရတော့သလို ကြက်ဥတစ်လုံးကို ၈၀၀ ကျပ်ဈေးနှုန်းရှိပြီး ဝယ်ယူခြင်းတိုင်း ဝယ်လို့ မရနိုင်ဘူးလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “အခုက ကြက်ဥတစ်လုံးကို ၈၀၀ ကျပ်ဈေးရှိတယ် ဒါပေမယ့် ရှာဝယ်ရဖို့တောင်မလွယ်ဘူး၊ ဆန်ဆိုရင်လည်း အနိမ့်ဆုံးဈေးက ၁ သိန်း ၅ သောင်းလောက်ရှိတယ် အဲဒါဆိုင်တိုင်းမရှိဘူး တော်တော်လေးရှားတယ် တခြားအခြေခံစားသောက်ကုန်တွေလည်း တော်တော်လည်း ပြတ်နေပြီ ကလေး -
- [ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van နဲ့  UFC Flyweight နံပတ် ၁ ဖိုက်တာ ဒီလထဲ ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားမယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ-joshua-van-နဲ့-ufc-fl/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကဘဲ UFC 316 ပြိုင်ပွဲယှဉ်ပြိုင်ထားတဲ့ ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van ဟာ ဒီလထဲ လာမယ့် ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပမယ့် UFC 317 ပြိုင်ပွဲမှာ UFC Flyweight နံပတ် ၁ ဖိုက်တာ Brando Royval နဲ့ ထပ်ပြီး ယှဉ်ပြိုင်ထိုးသတ်သွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။ မှုလက UFC Flyweight အဆင့် ၁ ဖိုက်တာ Brando Royval နဲ့ Manel Kape တို့ကို ပွဲတည်ပေးပေမယ့် Manel Kape ဘက်က ဒဏ်ရာကြောင့် ပြိုင်ပွဲကနေ နှုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး Joshua Van က အစားဝင်ထိုးဖို့
- [မြန်မာပြည်မှ လက်နက်ကိုင်များ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ နယ်စပ်မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုများကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လုံခြုံရေးညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေး](https://chinworld.org/2025/06/မြန်မာပြည်မှ-လက်နက်ကိုင/) - ဇွန်လ ၁၀ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များရဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်မှုနဲ့လှုပ်ရှားမှုပြသနာများ၊ မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှုကိစ္စများနဲ့ပတ်သက်ပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီရဲ့ ပထမဆုံးအစည်းဝေးမှာ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma ကိုယ်တိုင်ပါဝင်တက်ရောက်ကာ အလေးအနက်ဆွေးနွေးကြပြီးနောက် ပြည်တွင်းနယ်နိမိတ် ဝင်ခွင့်ပါမစ် (ILP) စနစ်ကို တင်းကြပ်ရန် ဝန်ကြီးချုပ်ကိုယ်တိုင်မှာကြားခဲ့ကြောင်း ဇွန်လ (၁၀) ရက်နေ့တွင် India Today သတင်းဌာနကဖော်ပြပါတယ်။ လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုဟာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် အကြီးဆုံး ရာဇဝတ်မှုဖြစ်လာတယ်လို့ဆွေးနွေးကြပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကိုပြောင်းလဲစေသော ဆေးဝါးဥပဒေ (ND&PS Act) အရ မူးယစ်ဆေးဝါးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အမှုပေါင်း ၃၃၈ မှု၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလကုန်အထိ အမှုသစ် ၁၁၄ မှု ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး တရားမဝင်မူးယစ်ဆေးဝါး အမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း ယင်းတို့တွင် မက်သမ်ဖက်တမင်းဆေးပြား ၆၄၈ ကီလိုဂရမ်ကျော်၊ ရူပီး ၈၄ ကုဋေခန့် တန်ဖိုးရှိတဲ့ ဆေးပြားများနဲ့ ၁၅.၅ ကုဋေခန့် တန်ဖိုးရှိသော Crystal Meth (အခဲ) ၅ ကီလိုဂရမ်ကျော် ပါဝင်တယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာကော်မတီဝင်တွေက တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအပြင် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ကလေးသူငယ်များကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြစ်မှုများမှ ကာကွယ်တဲ့ ဥပဒေအောက်ကနေ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရတဲ့ အမှုများလည်းတိုးလာသကဲ့သို့ လူကုန်ကူးတဲ့ ပြသနာဟာလည်း စိုးရိမ်စရာပြသနာတစ်ခုဖြစ်လာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
- [U Bual Sai Lo’s New Chinland Congress Party (NCC Party) applies for political party registration](https://chinworld.org/2025/06/u-bual-sai-los-new-chinland-congress-party-ncc-party-applies-for-political-party-registration/) - June 9. The New Chinland Congress Party (NCC Party) led by U Bual Sai Lo has applied for political party registration, the military council-controlled MRTV news agency reported on June 9. The New Chinland Congress Party (NCC), which was granted party registration on May 26, has applied to the commission to register as a political
- [ဦးဘွာလ်ဆိုင်လို ခေါင်းဆောင်တဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC Party ) က နိုင်ငံရေးပါတီမှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ လျှောက်ထား](https://chinworld.org/2025/06/ဦးဘွာလ်ဆိုင်လို-ခေါင်းဆ/) - ဇွန်လ ၉ ရက်။ ဦးဘွာလ်ဆိုင်လို ခေါင်းဆောင်တဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ ( New Chinland Congress Party )က နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ လျှောက်ထားတယ်လို့ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်တဲ့ MRTV သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားပါတယ်။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့က ပါတီတည်ထောင်ခွင့်ရရှိထားတဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ (NCC)က ပါတီတည်ထောင်ခွင့်ပြုတဲ့နေကစလို့ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း နိုင်ငံရေပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်း နည်းပဒေ ၇ နဲ့အညီ ကော်မရှင်သို့ နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ပေးဖို့ လျှောက်ထားလာတာလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုဖို့ လျှောက်ထားတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီ ၁၆ ပါတီထဲကနေ ပါတီ ၁၄ ပါတီကို မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ကျန်ပါတီတွေကို မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုနိုင်ရေး ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ဆက်လက်စိစစ်ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း
- [ဟားခါးမြို့မှာ လုပ်ငန်းတင်ဒါ လာလျှောက်သူတွေ အရင်နှစ်တွေထက် သိသိသာသာပိုများလာ](https://chinworld.org/2025/06/ဟားခါးမြို့မှာ-လုပ်ငန်း/) - ဇွန်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြို့တော် ဟားခါးမြို့မှာ ဒီနှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ စစ် ကောင်စီခန့်ချင်းပြည်နယ်အစိုးရက ချပေးတဲ့ ဘက်ဂျက်နှစ်အသစ်အတွက် လုပ်ငန်းတင်ဒါ လာလျှောက်သူတွေဟာ အရင်နှစ်တွေထက် သိသိသာသာ ပိုများလာတယ်လို့ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီနှစ်တင်ဒါလာလျှောက်တာအများကြီးဘဲ လမ်းဦးစီး၊ နတလ ၊ ကျေးလက်၊ စည်ပင်၊ ဆည်မြောင်း တွေပေါ့ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က လာလျှောက်ကြတယ်၊ လမ်းပြုပြင်တာတို့ စတာတွေအတွက်ပေါ့ ကျေးလက်နေထိုင်သူတွေလည်း အများအပြားလာလျှောက်ကြတယ်လို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဘက်ဂျက်အသစ်အတွက် ဧပြီလကနေစတာဖြစ်ပြီး ဧပြီလ ၊ မေလအတွင်းမှာ သတင်းစာတွေကနေ တဆင့်ကြော်ညာတာတွေလုပ်ပြီး ဇွန်လ လောက်မှာ တင်ဒါလျှောက်တာတွေ စတင်လုပ်ဆောင်တာလို့လည်း သိရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ချင်းပြည်နယ်အတွက် ဘက်ဂျက်အသစ်မှာ တီးတိန်မြို့နယ်၊ခိုင်ကမ်းမြို့အတွက်
- [More people apply for business tenders in Hakha than in previous years](https://chinworld.org/2025/06/more-people-apply-for-business-tenders-in-hakha-than-in-previous-years/) - June 9. In Hakha, the capital of Chin State, the number of people applying for business tenders for the new budget year 2025, which was issued by the military council-appointed Chin State government, has increased significantly compared to previous years, according to Hakha residents. A Hakha resident said, “This year, there have been many applications
- [UFC ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van ဘရာဇီးဖိုက်တာကို အလဲထိုးပြီး အနိုင်ယူ](https://chinworld.org/2025/06/ufc-ပြိုင်ပွဲမှာ-ချင်းလူငယ/) - ဇွန်လ ၈ ရက်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးဂျာစီပြည်နယ် ပရူဒန်ရှယ် စင်တာမှာ ကျင်းပတဲ့ UFC 316 ပြိုင်ပွဲမှာ ချင်းလူငယ် ဖိုက်တာ Joshua Van က ပြိုင်ဘက် ဘရာဇီးဖိုက်တာ ဘရူနိုဆီလ်ဗာကို တတိယအချီမှာ အလဲထိုးပြီး အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီကနေ့UFC ပွဲစဉ်မှာ Joshua Van ဟာ အချီတိုင်းမှာ ဘရူနိုကို လဲကျစေခဲ့ပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ လက်သီးထိုးချက်တွေအပြင် ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ ထိုးကွက်တွေဟာ ကြည့်ရှုသူတွေကို နှစ်ခြိုက်စေခဲ့တာပါ။ အသက် ၂၃ နှစ်ပဲရှိသေးတဲ့ ဗန်ဟာ UFC ရဲ့ စောင့်ကြည့်ရမယ့် ကြောက်စရာ ဖိုက်တာတစ်ယောက်၊ ချန်ပီယံလောင်းအဖြစ်လည်း ဒီကနေ့ပွဲအပြီး ရှုမြင်ခံနေရပြီဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာပရိသတ် အများအပြားကလည်း အားပေးနေကြတဲ့ အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ
- [စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေကို လောက်တူပြည်သူ့ရေးရာကောင်စီရဲ့ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးမှာ အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း CDF-Lautu ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေကို-လေ/) - ဇွန်လ ၉ ရက် ။ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအတွက် အကျိုးရှိစေမယ့် မူဝါဒနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်ခဲ့တဲ့အပြင် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် စည်ပင်သာယာရေးဥပဒေကို လောက်တူပြည်သူ့ရေးရာကောင်စီရဲ့ ဒုတိယအကြိမြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးမှာ အတည်ပြုခဲ့တယ်လို့ Chinland Defense Force – Lautu (CDF-Lautu) က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ လောက်တူပြည်သူ့ရေးရာကောင်စီဟာ လောက်တူဒေသအတွက် အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ရာအရပ်ဖြစ်သည့်အညီ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးအတွက် အကျိုးရှိစေမယ့် မူဝါဒနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ လောက်တူပြည်သူ့ရေးရာကောင်စီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် Salai Pa Bi ကပြောပါတယ်။ လောက်တူပြည်သူ့ရေးရာကောင်စီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် Salai Pa Bi က "တော်လှန်ရေးကာလဖြစ်စေကာမူ ကျနော်တို့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုလည်း ရှေးရှုရမှာဖြစ်တယ်
- [မကွေးတိုင်းမှာ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် နဲ့ စစ်ကောင်စီကြားထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ၁ ဦးသေဆုံးကာ လက်နက်ခဲယမ်းတချို့သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မကွေးတိုင်းမှာ-အရှိုချင/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က မကွေးတိုင်းတစ်နေရာမှာစစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ နဲ့ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) တပ်ဖွဲ့ အကြားထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က တစ်ဦးသေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းတချို့သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ACDF က ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ACDF ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဆလိုင်းနီလေဗွေက “ တိုက်ပွဲက မကွေးတိုင်းထဲမှာဖြစ်တယ် ကျနော်တို့ဘက်က အထိအခိုက်မရှိဘူး ရန်သူဘက်က ထိတွေ့မှု့ဖြစ်ပြီး ပြန်ဆုတ်သွားကြတယ် လက်ရှိမှာတော့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေတော့ မရှိသေးဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ အရှိုချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ACDF) ဒေသ ၁ တစ်နေရာမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က ၁၅ မိနစ်ခန့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က တစ်ယောက်သေဆုံးခဲ့သလို ဒဏ်ရာရရှိသူလည်း များကာ ၊ထိတွေ့မှုအပြီး ACDF
- [နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်တစ်ခုအဖြစ် စစ်ကောင်စီကျင်းပတော့မယ့် ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲ](https://chinworld.org/2025/03/အလဲထိုးအနိုင်ရမှုမရှိတ/) - မိုင်မိုင်(ဇလပ်မြေ) နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်တစ်ခုအဖြစ် စစ်ကောင်စီကကြိုးပမ်းအားထုတ်နေတဲ့၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကိုအနည်းနဲ့အများတော့အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိလာတော့မှာပါ။ “အားလုံးသိရှိပြီးဖြစ်သည့်အတိုင်း ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီး ကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သည့် ပြင်ဆင်မှုများကိုလည်း စီစဉ်ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေ ကျင်းပပြုလုပ်ပေးသွားမည် ဖြစ်သည့်အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ရေး အစိုးရနှင့်ပြည်သူ တက်ညီလက်ညီ ဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားကြရန် လိုအပ်သည်ကို ပြောကြားလိုတယ်” လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က မတ် ၁၆ ရက်က နေပြည်တော်မှာပြုလုပ်တဲ့ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ရရှိသူတွေကို ဆုချီးမြှင့်တဲ့ အခမ်းအနားမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အခုနှစ် ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာလ ဒါမှမဟုတ် လာမယ့်နှစ်ဆန်း ဇန်နဝါရီလမှာ ကျင်းပမယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကရုရှားနိုင်ငံနဲ့ ဘီလာရုစ်နိုင်ငံတွေကို မတ် ၃ ရက်မှ ၉ ရက်အထိ တပတ်ကြာ သွားရောက်ခဲ့ချိန်မှာ
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း နေရာပေါင်း ၇၆၉ နေရာမှာ မြေပြိုမှုဖြစ်ပွားကာ ချင်းစစ်ရှောင်ဒုက္ခသည် ၃ ဦးအပါအ၀င် ၅ ဦးသေဆုံး၊နေအိမ်စုစုပေါင်း ၂၇၂ လုံးပြိုကျ၊မိသားစု ၄၅၂ စုကိုဘေးလွတ်ရာသို့ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရ](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း-န/) - ဇွန်လ ၇ ရက်။ မေလ ၃၀ ရက်ကစပြီးအိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အဝန်း နေ့စဉ်ရက်ဆက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှု ကြောင့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း နေရာပေါင်း ၇၆၉ ခုမှာ မြေပြိုမှုများနဲ့ရွှံ့မြေပြိုမှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဦးစီးဌာနရဲ့ ပြည်နယ်အရေးပေါ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေးဌာနရဲ့ ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့အထိထုတ်ပြန်ချက်ကို ဒေသတွင်းအခြေစိုက်သတင်းဌာနတွေကဖော်ပြထားပါတယ်။ ထိုသို့ ရေကြီး၊ မြေပြိုမှုများကြောင့် မိသားစု ၄၅၂ စုကိုဘေးလွတ်ရာသို့ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရပြီး ယင်းတို့အနက် ၃၃၈ စုမှာ မြေပြိုမှုကြောင့် ၎င်းတို့၏နေအိမ်နေရာများ အန္တရယ်ရှိလာသဖြင့်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းဖြစ်ပြီး မိသားစု ၁၁၄ စုမှာရေကြီးမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရတာဖြစ်တယ်လို့ India Today သတင်းဌာနက ဇွန်လ (၆) ရက်နေ့မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး မြေပြိုမှုများကြောင့် နေအိမ်စုစုပေါင်း ၂၇၂ လုံးပြိုကျခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းများဖြစ်ပွားခဲ့ရပါတယ်။ ထိုသို့ မြေပြိုမှုများ၊ ရေကြီးမှုများ၊ နေအိမ်ပြိုကျမှုများနဲ့ အခြားသဘာဝဘေးကြောင့်
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ ပိုက်လိုင်းများ၊ ရေစုပ်စနစ်များ ပျက်စီးနေခြင်းကြောင့် မိုးရေ သိုလှောင်သုံးစွဲရန် ပြည်နယ်အစိုးရက ပြည်သူများကိုတိုက်တွန်း](https://chinworld.org/2025/06/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ-ပိုက/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနဲ့မြေပြိုမှုများကြောင့် ပိုက်လိုင်းများ၊ ရေစုပ်စနစ်များ ပျက်စီးနေခြင်းကြောင့် ပြည်သူများအနေနဲ့ မိုးရေများသိုလှောင်ကာ သုံးစွဲရန်ပြည်နယ်အစိုးရက တိုက်တွန်းထားတယ်လို့ India Today သတင်းဌာနက ဒီကနေ့ ဇွန်လ (၆) ရက်နေ့မှာဖော်ပြပါတယ်။ ယခုလက်ရှိအခြေအနေအရ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် Kolasib ခရိုင်ရှိမှာ ဆွဲငင်အားသုံးပိုက်လိုင်းစနစ်များ ပြင်းထန်စွာပျက်စီးခဲ့တာကြောင့် ခရိုင်အတွင်းရှိ မြို့ငါးမြို့တွင် ရေပေးဝေမှုများပြတ်တောက်ခဲ့တယ်လို့ ခရိုင်အင်ဂျင်နီယာဌာနက ကြာသပတေးနေ့က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် သက်ဆိုင်ရာဌာနများက ဒေသခံများကို ရေသုံးစွဲရာတွင် သတိထားရန်နဲ့ရရှိတဲ့ မိုးရေများကို အသုံးပြုကြရန် အကြံပြုထားပါတယ်။ Khawzawl ခရိုင်ရှိ အဓိကရေအရင်းအမြစ်များထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Tuivawl မြစ်ဟာလည်း အလွန်အမင်းညစ်ညမ်းမှုဖြစ်နေတာကြောင့် ရေသန့်စင်စက်ရုံမှ ရေသန့်စင်မှုဆောင်ရွက်ရာမှာ ထိရောက်မှုမရှိတော့တဲ့အတွက် ရေကိုချွေတာသုံးစွဲရန် ခရိုင်အစိုးရအဖွဲ့က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ Hnahthial ခရိုင်ရှိ
- [ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းအကြား အကြမ်းဖက်မှုကင်းရှင်းစေရေး CYO North America နဲ့ချင်းလူငယ်အဖွဲ့များက တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/06/ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်း စည်းလုံးညီညွတ်ဖို့နဲ့ အချင်းချင်းကြား အကြမ်းဖက်မှု ကင်းရှင်းစေရေးအတွက် ချင်းခေါင်းဆောင်များအားလုံးနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအားလုံးကို တောင်းဆိုကြောင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် Chin Youth Organization of North America နဲ့ချင်းလူငယ်အဖွဲ့များက တိုက်တွန်းကြောင်း ဇွန်လ ၅ ရက်မှာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ချင်းလူငယ်များဖြစ်ကြတဲ့ မိမိတို့အနေနဲ့ ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား တင်းမာမှုများ တိုးပွားလာခြင်းနဲ့ ပဋိပက္ခဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်ဟူသော နာကျင်ဖွယ်ကောလဟလများ ပျံ့နှံ့နေမှုများ အတွက် စိတ်မကောင်းကြောင်း၊ ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်း မည်မျှပင်သဘောထားကွဲလွဲစေကာမှု မိမိတို့လူမျိုးအချင်းချင်းအကြား သွေးထွက်သံယိုဖြစ်စေတဲ့အခြေအနေမျိုးအထိ မည်သည့်အခါမျှ မဖြစ်သင့်ကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။ မြန်မာပြည်တွင်းအခြေစိုက် ချင်းလူငယ်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ခေါင်းဆောင်ဟောင်း နှင့် လက်ရှိအရပ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူတစ်ဦးက “ ကျွန်တော်ရဲ့အဖွဲ့အမည်ကိုတော့မဖော်လိုဘူး။ ဒါပေမယ့် အခုလို ထုတ်ပြန်ချက်ကိုမြင်တော့ တစ်ခုတော့ပြောချင်တယ်။ ဒီလိုမျိုး လူငယ်တွေကခေါင်းဆောင်တွေကို
- [မေလ အတွင်း စစ်ကောင်စီလက်ချက်ကြောင့် ချင်းပြည်နယ်က အမျိုးသမီး ၁ ဦးအပါဝင် အမျိုးသမီး ၉၂ ဦးသေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ BWU ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မေလ-အတွင်း-စစ်ကောင်စီလက်/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ စစ်ကောင်စီ လက်ချက်ကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁ လအတွင်း ချင်းပြည်နယ်က အမျိုးသမီး ၁ ဦးအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံတ၀န်းက အမျိုးသမီး ၉၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ(BWU)က ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မေလ အတွင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အမျိုးသမီး ၈၁ ယောက်အထိ သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၇၀ ဦးခန့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သလို လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့်လည်း ၄ ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့ကာ ၇ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ကျန်တာတွေက သတ်ဖြတ်ခံရတာ အကျဉ်းထောင်အတွင်း ဆေးဝါးကုသခံယူခွင့်မရလို့ သေဆုံးတာတွေအပြင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခံရပြီး သတ်ဖြတ်ခံရတာတွေဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ BWU ရဲ့ သုတေသန
- [CYO North America and 23 Chin Youth Groups Call for End to Inter-Chin Violence](https://chinworld.org/2025/06/cyo-north-america-and-23-chin-youth-groups-call-for-end-to-inter-chin-violence/) - June 6. The US-based Chin Youth Organization of North America and 23 Chin youth groups issued a statement on June 5 calling on all Chin leaders and communities to unite and end inter-Chin violence. In the statement, the Chin youth expressed their regret at the increasing tensions and the spread of hurtful rumors about the
- [Mara Territory Administrative Council announces military service for all Mara people under the age of (45)](https://chinworld.org/2025/06/mara-territory-administrative-council-announces-military-service-for-all-mara-people-under-the-age-of-45/) - June 5. The first regular central meeting of the third Mara Territory Administrative Council (MTC/MDF) of the term of office has approved the decision to conscript all Mara people under the age of (45), with the exception of those under the age of (45). The Mara Territory Administrative Council (MTC/MDF) held its first regular central
- [မတူပီ - မင်းတပ်လမ်း ပြုပြင်နေတာကြောင့် ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့အထိ သွားလာခြင်းမလုပ်ဖို့ အသိပေး](https://chinworld.org/2025/06/မတူပီ-မင်းတပ်လမ်း-ပြုပြ/) - ဇွန်လ ၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက မတူပီ - မင်းတပ်လမ်းကို ပြုပြင်နေတာကြောင့် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့အထိ လုံးဝ ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ဖို့ မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (MRO)/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ မတူပီ ( CDF – Matupi ) က ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မတူပီပြည်သူလူထုရဲ့ ကုန်စည်စီးဆင်းရာအဓိကလမ်းဖြစ်တဲ့ မတူပီ - မင်းတပ်လမ်း မိုင်တိုင် (၉၁) မှာ ယိုယွင်းပျက်စီးနေတဲ့အတွက် (MRO)/ ( CDF – Matupi ) အနေနဲ့ ပြုပြင်တဲ့ကာလကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၅
- [အသက် (၄၅) နှစ်အောက် မရာပြည်သူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရန် မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/အသက်-၄၅-နှစ်အောက်-မရာပြည/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ အသက် (၄၅) နှစ်အောက် မရာပြည်သူတိုင်းချွင်းချက်မှလွဲ၍ စစ်မှုထမ်းရန် မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(MTC/MDF)ရဲ့ တတိယအကြိမ် မရာပြည်သူ့ညီလာခံသက်တမ်း ပထမအကြိမ် ပုံမှန်ဗဟိုအစည်းအဝေးက အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ကြောင်း ဇွန်လ (၅) ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မရာပြည်သူ့ ညီလာခံကို မေလ (၃၀) ရက်နေ့မှ ဇွန်လ (၁) ရက်နေ့အထိ MTC/MDF ၏ထိန်းချုပ်နယ်မြေတစ်နေရာတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ ဗဟိုကော်မတီဝင်များ၊ CDM အစုအဖွဲ့များ၊ အမှုဆောင်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီဝင်များ၊ ဗဟိုတရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင်များ၊ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ် ဗဟိုကောင်စီဝင်များ၊ လူမှုအသင်းအဖွဲ့မှ အထူးဖိတ်ကြားထားသူများနှင့်လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၆၅) ဦးတက်ရောက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြပါတယ်။ ဗဟိုကောင်စီအစည်းအဝေးကနေ မရာနယ်မြေအားလုံးကို အမြန်ဆုံးထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအပါအဝင် ကာကွယ်ရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ အဆိုပေါင်း (၂၀) ကိုဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ ထို့အပြင်
- [မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း ရှားပါး အပင်မျိုးစိတ်တွေ၊ သားရဲတိရစ္ဆာန်နဲ့ ရေမြေသဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်ဖို့ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း-ရ/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း ရှားပါး အပင်မျိုးစိတ်တွေ၊ သားရဲတိရစ္ဆာန်နဲ့ ရေမြေသဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းခြင်း တို့ကို စနစ်တကျ အချိန်ယူ အရှိန်မြင့် လုပ်ဆောင်သွားဖို့ စီစဉ်ကာ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြတယ်လို့ ကြားကာလ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနေ့ အထိန်းအမှတ်အနေနဲ့လည်း မင်းတပ်မြို့ဝင်မုခ်ဦးအနီးမှာ သစ်ပင်တွေ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြတယ်လို့ ကြားကာလ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရေမြေသဘာဝတောတောင်တွေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် ရေဝေရေလဲ တောတောင်သဘာဝနှင့်တကွ ရှားပါး တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်တွေ အပင်မျိုးစိတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းခြင်းအားဖြင့် ရှေးဘိုးဘေးတွေထံက လက်ခံရရှိတဲ့ တောတောင်သဘာဝအလှတွေကို နောက်မျိုးဆက်တွင် ပိုမိုတိုးတက် သာယာဝပြောစေရန် လုပ်ကြရမယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ကြားကာလ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အနေနဲ့ ရှားပါး အပင်မျိုးစိတ်တွေ၊ သားရဲတိရစ္ဆာန်နဲ့
- [ကလေးမြို့လေဆိပ်မှာ ကျပ်သိန်း၂သောင်း၃ထောင်ကျော်တန်ဖိုးရှိတဲ့ ရွှေတုံး ၂၆ တုံးဖမ်းဆီးခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/06/ကလေးမြို့လေဆိပ်မှာ-ကျပ်/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့လေဆိပ်မှာ စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထား တင်ပြနိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ရွှေတုံး ၁၆ ပဲရည် ၂၆ တုံးအပါအဝင် ရွှေထည်ပစ္စည်း ၄ မျိုး ခန့်မှန်းတန်ဖိုးငွေ ကျပ်သိန်း၂သောင်း၃ ထောင်ကျော် (၂၃၄၇၃၆၅၀၀၀ ) ကို ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ထားတဲ့ သတင်းစာတွေမှာ ဖော်ပြချက်အရသိရပါတယ်။ ကလေးမြို့လေဆိပ်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု တိုက်ဖျက်ရေးအထူးအဖွဲ့ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ တာဝန်ကျ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က စစ်ဆေးခဲ့ပြီး တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထားတင်ပြနိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ရွှေတုံး ၁၆ ပဲရည် ၂၆ တုံးအပါအဝင် ရွှေထည်ပစ္စည်း ၄ မျိုးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး မြန်မာ့သတ္ထုတွင်း ဥပဒေနဲ့အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကလေးမြို့နယ်က
- [မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉ ခုမှ နိုင်ငံသားများ အမေရိကန်နိုင်ငံကို ဝင်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်တဲ့ အမိန့်ကို အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က လက်မှတ်ရေးထိုး](https://chinworld.org/2025/06/မြန်မာအပါအဝင်-နိုင်ငံပေ/) - ဇွန်လ ၅ ရက်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအန္တရာယ်များမှကာကွယ်ရန် မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉ နိုင်ငံမှ နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ခရီးသွားလာဝင်ရောက်ခွင့် တားမြစ်ပိတ်ပင်တဲ့ အမိန့်ကို အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က လက်မှတ်ရေးထိုးလိုက်ကြောင်း CBS သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အမေရိကန်ကို ဝင်ရောက်ခွင့် လုံး၀ ပိတ်ပင်ခြင်းရမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားများ ဗီဇာသက်တမ်းကျော်လွန်နေထိုင်မှုများပြားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး B1/B2 ဗီဇာဖြင့် သက်တမ်းလွန်နေထိုင်မှု ၂၇ ဒသမ ၀၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ F၊ M နှင့် J ဗီဇာ သက်တမ်းလွန်နေထိုင်မှု ၄၂ ဒသမ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း၊ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံက အမေရိကန်က ဖယ်ရှားသော နိုင်ငံ သားများကို ပြန်လည် လက်ခံရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတအိမ်ဖြူတော်က
- [တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ယခုနှစ် အခြေခံပညာကျောင်း ၂၀ ကျော်ဖွင့်နိုင်ပြီး ၊ကျောင်းအပ်နှံသူကျောင်းသား/သူ ဦးရေ ၇၀၀၀ ကျော်ရှိ](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်မှာ-ယခုန/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ယခုနှစ်၂၀၂၅-၂၆ ပညာသင်နှစ်မှာအခြေခံပညာကျောင်းပေါင်း ၂၀ ကျော်ဖွင့်လှစ်နိုင်ပြီး ကျောင်းအပ်နှံတဲ့ကျောင်းသား ဦးရေ ၇၀၀၀ ကျော် ရှိကြောင်း ပညာရေး အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ နီးစပ်သည့် ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “တီးတိန်မြို့နယ်မှာ ကျောင်းပေါင်း ၆၀ ကျော်က ဖွင့်လှစ် ဖို့ စာရင်း ပို့ထားတွေ့ရတယ်။ ကျောင်းသား/သူ ပေါင်း ၇ ထောင်ကျော် ရှိတယ်။ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ အထိ ကျောင်းဖွင့်လှစ် သင်ကြား ပေးနိုင်တယ် လို့ စာရင်းပို့တဲ့ကျောင်း ပေါင်း နှစ် ဆယ် ကျော် ရှိတယ်။ လက်ရှိ ဖုန်းလိုင်း နှင့် လမ်းပန်း ဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲ ကြောင့် စာရင်း မပို့နိုင်သေးတဲ့
- [လုံခြုံရေးကြောင့် ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်းတချို့ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/06/လုံခြုံရေးကြောင့်-ယာဉ်စ/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့တွင်းမှာ လုံခြုံရေးအခြေအနေတွေကြောင့် ည (၇) နာရီနောက်ပိုင်း ကုန်စည်တင်မော်တော်ယာဉ်တွေအနေနဲ့ မြို့တွင်းဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း ညအိပ်ရပ်နားခြင်းတွေမပြုလုပ်ရဆိုတဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေအပါအဝင် ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်း တချို့ကို မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ ရက်စွဲနဲ့ ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ မင်းတပ်မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းယောမာန်က “ည(၇)နာရီနောက်ပိုင်း ကုန်တင်ယာဉ်တွေ မြို့တွင်းဖြတ်သန်းသွားလာတာ၊ ညအိပ်မရပ်ခိုင်းတာက လုံခြုံရေးအရစည်းကမ်းထုတ်တာပါ။ မြို့သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြို့တွင်းမှာ ၃ ကြိမ်လောက် ယာဉ်မတော်တဆမှု ဖြစ်တယ် ပြင်းထန်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာတော့ မရှိဘူး မင်းတပ် - မတူပီကားလမ်းမှာတော့ မြို့သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ယာဉ်မတော်တဆမှုတွေ ၅ ကြိမ်လောက်ဖြစ်တယ်။ ကားပျက်စီးဆုံးရှုံးတာတွေ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာကြီးမာတာတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်” လို့ ေပြာပါတယ်။
- [ကလေးမြို့နယ်မှာ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်း က လက်နက်တိုက်တစ်ခု ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွါး](https://chinworld.org/2025/06/ကလေးမြို့နယ်မှာ-စစ်ကော-3/) - ဇွန်လ ၄ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်ထဲမှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်း -၃၆၁ က လက်နက်တိုက်မှာ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လက်နက်တိုက်စောင့် တာဝန်ကျသူတစ်ဦးလည်း ဖမ်းဆီးခံရတယ်လို့ ကလေးမြို့ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ်မြောက်ပိုင်း ကလေး - တမူး ကားလမ်းဘေး ကျီကုန်းကျေးရွာအနီးမှာရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ တပ်ရင်း - ၃၆၁ တပ်ရင်းထဲက လက်နက်တိုက်တွေထဲက တစ်ခုဟာ ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့မှာ အကုန်ပေါက်ကွဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက “ကျနော်တို့လည်း အဲလိုမျိုးကြားတာဘဲ ဖြစ်သွားတာက ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့ကလို့ကြားတယ် ဘာကြောင့်ပေါက်ကွဲတာလဲဆိုတဲ့ သတင်းတော့ အတိအကျမသိရသေးဘူး” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီရဲ့ တပ်ရင်း - ၃၆၁ တပ်ရင်းထဲမှာ လက်နက်တိုက်သုံးခု
- [နေအိမ် ၁၀၀ ကျော်ရေနစ်မြုပ်ကာဒုက္ခရောက်နေတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် တွီဒင်းကျေးရွာနဲ့ ကာကီကျေးရွာက ပလက်ဝစစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် အကူအညီယခုအချိန်အထိရောက်မလာသေး](https://chinworld.org/2025/06/နေအိမ်-၁၀၀-ကျော်ရေနစ်မြု/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ ရေဘေးကြောင့် နေအိမ် ၁၀၀ ကျော်ရေနစ်မြုပ်ကာဒုက္ခရောက်နေတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်ခရိုင်၊ တွီဒင်းကျေးရွာနဲ့ ကာကီကျေးရွာက ပလက်ဝစစ်ဘေးရှောင်တွေအတွက် အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာ နဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်နေပြီး အခုထိ ကူညီကယ်ဆယ်မယ့် အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ရောက်မလာနိုင်ကြသေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝလူသားချင်းစာနာကူညီရေးဌာနက တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “တွီဒင်းနဲ့ ကာကီ ကစခန်း ၂ ခုပေါင်းလိုက်ရင် လူဦးရေ ၆၆၉ ဦးက ရေဘေးသင့်ပြည်သူတွေပေါ့ အရေးပေါ်လိုအပ်ချက်မှာ အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာတွေလိုအပ်ကြတယ် နောက်ပြီး အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အကူအညီ ဆေးဝါးတွေလည်း လိုအပ်တယ်လို့ပြောတယ် ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် သူတို့လည်း မိုးရေထဲမှာ ရွှေ့ပြောင်းပြီး နေနေကြရတာဆိုတော့ လက်တလောမှာ ဖျားနာသူတွေလည်းရှိနေကြတယ် လက်ရှိအခြေအနေအရ သူတို့ကို ကူညီကယ်ဆယ်မယ့် အဖွဲ့အစည်းတွေမရောက်ပေးနိုင်သေးဘူးပေါ့ အဲလိုမျိုးအနေအထားတော့ စစ်ရှောင်စခန်းတွေဆီကနေ ကျနော်တို့တဆင့်ပြန်ကြားရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။
- [CNF says offensives in Thantlang battle halted due to minor flaws](https://chinworld.org/2025/06/cnf-says-offensive-in-thantlang-held-due-to-minor-flaws/) - June 3. The Chin National Front (CNF/CNA) has suspended its offensive in the battle for Thantlang in Chin State due to minor flaws, Colonel Solomon, a commander of the Chin National Front (CNF/CNA), told The Zotung Post on June 2. “We have been fighting for years, and when they take over our territory, they take
- [ချို့ယွင်းမှုလေးတွေရှိတာကြောင့် ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ထိုးစစ်ဆင်တာတွေ နားထားတယ်လို့ CNF ပြော](https://chinworld.org/2025/06/ချို့ယွင်းမှုလေးတွေရှိ/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ချို့ယွင်းမှုလေးတွေရှိတာကြောင့် လက်ရှိ ထိုးစစ်ဆင်တာတွေကို နားထားတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)ရဲ့တပ်မှူးတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးဆော်လမွန်က The Zotung Post မီဒီယာနဲ့မနေ့ဇွန်လ ၂ ရက်ကပြုလုပ်တဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။ “ကျနော်တို့တွေ နှစ်နဲ့ချီလောက်အောင် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်တဲ့ခါကြတော့ ကျနော်တို့နယ်မြေစိုးမိုးထား တာတွေလည်း သူတို့ပြန်ပြန်စိုးမိုးတဲ့ခါကြတော့ အထူးသဖြင့် ကျနော်တို့ CNA ကသိတဲ့အတိုင်း ဟိုးပလက်ဝမှာလည်းသွားရတယ် မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်၊ မတူပီ နောက် တွန်းဇံ နောက် ကလေးကဘော် နောက် မကွေး အဲဒီနေရာတွေထိဆိုတော့ ကျနော်တို့တွေလည်း အဲ့ထန်တလန်ကိုထိန်းနိုင်ဖို့က တာ်တော်ပြန်ပြီးချို့ယွင်းမှုလေးတွေရှိတဲ့အခါကြတော့ ထန်တလန်ကို အခုအခြေအနေမှာ နားထားတယ်လို့ဘဲဖြေပါရစေ” လို့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)က ဗိုလ်မှူးကြီးဆော်လမွန်က ပြောပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်
- [ငလျင်ဘေးသင့်ချိန် စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် နိုင်ငံအနှံ့မှာ အရပ်သားသေဆုံးမှု ၄၆၂ ဦးရှိခဲ့၊၈၈၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့](https://chinworld.org/2025/06/ငလျင်ဘေးသင့်ချိန်-စစ်ကေ/) - ဇွန်လ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အင်အားပြင်းငလျင်လှုပ်ခတ်မှုဘေးသင့်ခဲ့တဲ့အချိန် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ကနေ မေလ ၃၀ ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီက ချင်းပြည်နယ်အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ပေါင်း ၅၂၈ ကြိမ်တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အရပ်သားသေဆုံးမှု ၄၆၂ ဦးရှိခဲ့ကာ၊အရပ်သား ၈၈၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာတော့ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုဘေးသင့်တဲ့အချိန်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ် ၂၀ ဖြစ်ခဲ့ပြီး အရပ်သားသေဆုံးမှု ၁၆ ဦးနဲ့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၃၂ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ အင်အားပြင်းငလျင်ကြောင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက
- [Another 5-year-old girl dies of malaria in Paletwa Township](https://chinworld.org/2025/06/another-5-year-old-girl-dies-of-malaria-in-paletwa-township/) - June 2. A 5-year-old girl died of malaria in Hmong Tanu Village, Dai Area No. 2, Paletwa Township, Chin State, on May 30, according to local reports. A Paletwa resident said, “There have been many deaths from malaria in our township in the past, but it was because we couldn’t access medicine. In addition, the
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အသက် ၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ််ဦး ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် သေဆုံးမှု ထပ်ရှိလာ](https://chinworld.org/2025/06/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-အသက်-၅/) - ဇွန်လ ၂ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ်(၂) ၊ မှုံးတနူးကျေးရွာမှာ အသက် ၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် မေလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထပ်မံ သေဆုံးခဲ့ရတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသတွင်း သတင်းတွေဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံတစ်ဦးက “ကျနော်တို့ မြို့နယ်အတွင်း ငှက်ဖျားကြောင့် အရင်ကလည်းသေဆုံးတာတွေ များခဲ့တယ် ဆေးလက်လှမ်းမမှီနိုင်တဲ့အတွက်ပေါ့နော် နောက်ပြီးတော့ အဖြစ်များဆုံးကလည်း ငှက်ဖျားဖြစ်တော့ တချို့တချို့ရွာတွေဆိုရင် ဖုန်းလိုင်းမရတဲ့အခါကြတော့ ချိတ်ဆက်မှုအဆင်မပြေဘူး မပြေတော့ နောက်ပိုင်းကြမှ သိရတဲ့ဟာတွေ ရှိတဲ့အခါကြတော့ ငှက်ဖျားကြောင့်သေဆုံးသူက တော်တော်များတယ်လို့ အဲလိုခန့်မှန်းထားလို့လဲရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့နယ် ၊ ဒိုင်ရ်ဒေသ အမှတ်(၂) ၊ မှုံးတနူးကျေးရွာမှာ အသက် ၅ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးဟာ ဒေသတွင်း
- [Military Council troops burn down Mualpi Village in Tedim Township](https://chinworld.org/2025/06/military-council-troops-burn-down-mualpi-village-in-tedim-township/) - June 1. A source close to the Chin Regional Defense Forces told Chin World Media that the Myanmar military council troops advancing into Chin Mountain have confirmed that they have been burning down houses in Mual Pi village in Tedim Township in recent days. “Smoke has been seen rising from Mualpi Village since May 27.
- [တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်ကမီးရှို့ခဲ့](https://chinworld.org/2025/06/တီးတိန်မြို့နယ်-မွာလ်ပီ/) - ဇွန်လ ၁ ရက်။ ချင်းတောင်ကိုစစ်ကြောင်းထိုးတက်လာတဲ့စစ်ကောင်စီစစ်တပ်များမှ ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာရှိ လူနေအိမ်များ မီးရှို့နေတယ် လို့ အတည်ပြုနိုင်ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နဲ့ နီးစပ် သူ တစ်ဦးမှ Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ “မေလ ၂၇ နေ့ က စပြီး မွာလ်ပီးရွာ ဘက်ကနေ မီးခိုးတွေ တက်လာတာ တွေ့ရတယ်။ အစမှာ ကျဆုံးသွားတဲ့ စစ်ကောင်စီ တပ်သားတွေကို မီးသဂြိုလ်တာ ဖြစ်မယ်လို့ ခန့်မှန်း ခဲ့ကြ ပေမယ့် မီးခိုး တက်လာပုံတွေ ကြည့်တော့ နေအိမ်တွေ မီးရှို့တယ် ဆိုပြီး အတည်ပြုဖြစ်တာပါ။ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေ နဲ့ စစ်ကောင်စီ စစ်တပ်တွေကြား တိုက်ပွဲ က မနားဘူး။
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ကျန်ဖိုင်ခရိုင်မှာ မြေပြိုလို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအပါအဝင် ချင်းစစ်ဘေးရှောင် ၃ ဦးသေဆုံး](https://chinworld.org/2025/05/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ကျန်ဖိ/) - မေလ ၃၁ ရက်။ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးအဆက်မပြတ်သည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တဝန်းလုံးမှာ ရေကြီး မြေပြိုမှုများဖြစ်ပွားလျှက်ရှိကာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်ခရိုင်၊ ဗာဖိုင်းကျေးရွာ ( Vaphai ) မှာ ဒီကနေ့မေလ ၃၁ ရက်မနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်မှာ ချင်းစစ်ဘေးရှောင်တွေဌားရမ်းနေထိုင်တဲ့နေအိမ်၁လုံးမြေပြိုကျလို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအပါအဝင် ချင်းစစ်ဘေးရှောင် မိသားစုဝင် ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သတင်းမီဒီယာများဖော်ပြချက်အရသိရပါတယ်။ မြေပြိုမှုကြောင့် သေဆုံးသွားသူများမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ကလေးမြို့နယ် Vutbuak ကျေးရွာမှ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ကျန်ဖိုင်ခရိုင်၊Vaphai ကျေးရွာမှာ လာရောက်စစ်ဘေးရှောင်ကြတဲ့ အသက် ၇၁ နှစ်အရွယ် Pu Lenkhuaithanga၊ အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ် Pi Lalneihthuami နှင့် ကိုယ်ဝန် ၄ လ လွယ်ထားရသော အသက် ၃၄ နှစ်အရွယ် Pi
- [ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ တပ်မဟာ (၂) ရဲ့ ၄ နှစ်တာကာလအတွင်း ကျဆုံးရဲဘော် ၁၄ ဦး၊ ကိုယ်လက်အင်္ဂါဆုံးရှုံးသူ ၆ ဦး၊ အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးသူ ၂ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်/) - မေလ ၃၁ ရက်။ ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ တပ်မဟာ (၂) ရဲ့ ၄ နှစ်တာကာလအတွင်း တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအတွက် ကျဆုံးရဲဘော် ၁၄ ဦးနဲ့ ကိုယ်လက်အင်္ဂါဆုံးရှုံးသူ ၆ ဦး၊ အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးသူ ၂ ဦး နှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ ၄၀ ဦးကျော်အထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ တပ်မဟာ (၂) က ဒီကနေ့ မေလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ၄ နှစ်ပြည့် ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - မတူပီ နဲ့ တပ်မဟာ ၂ ဒုတိယအကြိမ် ညီလာခံကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၊မေလ ၂၈ - ၂၉ နှစ်ရက်တာ
- [မိုးကြီးလို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊လောင်တလိုင်မြို့က နေအိမ်(၅)လုံးနှင့်တည်းခိုခန်း (၁)လုံးပြိုကျ](https://chinworld.org/2025/05/မိုးကြီးလို့-မီဇိုရမ်ပြ/) - မေလ ၃၁ ရက်။ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးသည်းထန်စွာအဆက်မပြတ် ရွာသွန်းမှုကြောင့် မနေ့ မေလ ၃၀ ရက် ည ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ လောင်တလိုင်မြို့၊ဘဇားရ်ရပ်ကွက် (Bazar Veng) နှင့် ချန်းမာရီရပ်ကွက်(Chandmary) မှာနေအိမ်(၅)လုံးနှင့် တည်းခိုခန်း (၁)လုံးမြေပြိုကျပျက်စီးသွားပြီး တည်းခိုခန်းပြိုကျမှုကြောင့်ပိတ်မိနေတဲ့သူ(၆)ဦးကို လက်ရှိအချိန်မှာ ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သတင်းမီဒီယာများကဖော်ပြထားပါတယ်။ မြေပြိုကျတဲ့ တည်းခိုခန်းမှာပိတ်မိပြီးလွတ်မြောက်လာသူတွေဟာရခိုင်ပြည်ကလာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားကုန်သည်တွေဖြစ်ကြောင်း၊ပြိုကျပျက်စီးသွားတဲ့ တည်းခိုခန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံသားကုန်သည်တွေ တည်းခိုလေ့ရှိတဲ့နေရာဖြစ်တယ်လို့လည်းမီဇိုရမ်သတင်းမီဒီယာတွေက ဖော်ပြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာ မေလ ၃၀ ရက်ကစပြီး မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းနေတာကြောင့် ပြည်နယ်ရဲ့နေရာအများအပြားမှာ မြေပြိုမှုများဖြစ်ပွါးနေကာ၊မြေပြိုမှု​တွေ​ကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေ၊ဒဏ်ရာရသူတွေရှိနေတယ်လို့​ မီဇိုရမ်သတင်းမီဒီယာတွေဆီက သိရပါတယ်။
- [Heavy rains and military advances in Tedim cause roads to be blocked, damaged, and goods to be scarce](https://chinworld.org/2025/05/heavy-rains-and-military-advances-in-tedim-cause-roads-to-be-blocked-damaged-and-goods-to-be-scarce/) - May 30. The Kale-Tedim highway was closed due to the military advances of the military into Chin State. Heavy rains in recent days have damaged the village roads used as roads, and basic necessities have become scarce in Tedim, a resident of Tedim said. “The village road that passes through Ping Pi village is used
- [တီးတိန်မြို့မှာ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းနဲ့မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် လမ်းပိတ်၊လမ်းပျက်စီးကာ ကုန်ပစ္စည်း ရှားပါးလာ](https://chinworld.org/2025/05/တီးတိန်မြို့မှာ-စစ်ကောင/) - မေလ ၃၀ ရက်။ စစ်ကောင်စီစစ်တပ်မှ ချင်းတောင်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းကြောင့် ကလေး-တီးတိန် လမ်းမကြီး ပိတ်ခဲ့ရပြီး ယခု ရက်ပိုင်းအတွင်း မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းကြောင့် ကွင်းလမ်း အဖြစ် အသုံးပြုနေတဲ့ ရွာချင်းဆက်လမ်းများ ပျက်စီးခဲ့ကာတီးတိန်မြို့မှာ လည်း ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အခြေခံ လူသုံးကုန် ပစ္စည်းများ ရှားပါး လာခဲ့တယ် လို့ တီးတိန်မြို့နေ ပြည်သူ တစ်ဦး က ပြောပါတယ်။ “ပိမ်းပိရွာကို ဖြတ်တဲ့ ရွာချင်းဆက် လမ်းကို ကွင်းလမ်း အဖြစ် အသုံးပြုတာ။ ဒီရက်ပိုင်း အတွင်း မိုးများ ခဲ့တော့ လမ်း အတော်ပျက်တယ်။ ကားတွေကလည်း တစ်ည ကနေ ငါးည အထိ လမ်းမှာ အိပ်ရတယ် လို့ သိရတယ်။ အဲတာ အရင်
- [ရိခေါဒါရ်မြို့မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ မူကြိုကျောင်းမှာဘဲ စိတ်ကြွဆေးပြားတွေနဲ့ငွေသား ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိကြောင်း HPO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ရိခေါဒါရ်မြို့မှာ-မူးယစ/) - မေလ ၃၀ ရက်။ အိိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်၊ရိခေါဒါရ်မြို့မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးဖမ်းဆီးရမိခဲ့တဲ့ TPCE မူကြိုကျောင်းမှာဘဲ ဝှက်ထားတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး စိတ်ကြွဆေးပြားတွေနဲ့ ငွေသားတချို့ ထပ်မံဖမ်းဆီးရရှိခဲ့တယ်လို့ Hualngoram Peoples Organizaion(HPO) / CDF – Hualngoram က မေလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၂၂ ရက်နေ့က TPCE Nursery School မှာ ကျောင်းအုပ် ဦးငွန်ဆွီးထန် နဲ့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်တွန်ကိမ်သျှမ်း ထံကနေ ဘိန်းဖြူဆပ်ပြာဗူး (၄၂၇) ဗူးကို HPO က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး အဲဒီကျောင်းမှာ ကျောင်းအပ်နှံခဲ့တဲ့ ကျောင်းသားမိဘတစ်ချို့တောင်းဆိုချက်အရ အမှုတော်ဆောင်များ အသိသတ်သေများရှေ့မှောက် ကျောင်းအပ်နှံတဲ့ ငွေစာရင်းတွေရှာဖွေ ဆောင်ရွက်ရာတွင် နေအိမ်အတွင်းဝှက်ထားတဲ့
- [အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ တရားမဝင်နေထိုင်သူတွေကို မူရင်းနိုင်ငံပြန်ပို့ဖို့ စနစ်တကျဆောင်ရွက်လာနေတယ်လို့ India For Myanmar ကအသိပေး](https://chinworld.org/2025/05/အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ-တရားမ/) - မေလ ၂၉ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ နယူးဒေလီမှာ အစိုးရအပြောင်းအလဲဖြစ်ပြီးနောက် တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေကို ဖော်ထုတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မူရင်းနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရန် စနစ်တကျဆောင်ရွက်လာနေတယ်လို့ အိန္ဒိယ - မြန်မာအရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်တဲ့ India For Myanmar အဖွဲ့က မေလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပါကစ္စတန်နဲ့ အိန္ဒိယအကြား ပဋ္ဋိပက္ခဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း တရားမဝင်နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ပိုမိုတင်းကြပ်စွာ ကိုင်တွယ်လာပြီး ရိုဟင်ဂျာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသားတွေကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခံရမှုတွေကို စတင်ကြုံနေရပြီဖြစ်တယ်လို့လည်း India For Myanmar က ဆိုပါတယ်။ ဒါ့ပြင် အိန္ဒိယရှိ UNHCR ရုံးက ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကိုလည်း အိန္ဒိယအစိုးရထံ လွှဲပြောင်းပေးထားတဲ့အတွက် အိန္ဒိယအစိုးရက ပစ်မှတ်ထားခံရနိုင်ခြေရှိသူလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်မှတ်ပါက UNHCR ရုံးမှာ စာရင်းသွင်းခဲ့တဲ့ လိပ်စာမှာ
- [ဖလမ်းမြို့ရှောင်ကွင်းလမ်း မြေပြိုပျက်စီးလို့ ခရီးသွားလာလို့ မရသေးဘူးလို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ဖလမ်းမြို့ရှောင်ကွင်းလ/) - မေလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ မြို့ရှောင်ကွင်းလမ်း မြေပြိုပျက်စီးနေလို့ ခရီးသွားလာလို့ မရသေးတဲ့အကြောင်း Falam Regional Committee က မေလ ၂၉ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ Falam Regional Committee က “ဖလမ်းမြို့ရှောင်ကွင်းလမ်း ပျက်စီးသွားတာကြောင့် ခရီးသွားပြည်သူတွေအနေနဲ့ ခရီးသွားလာလို့ မရသေးဘူး ပြုပြင်ပြီးရင် ပြန်လည် အသိပေးမယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလတလျောက် လအတော်ကြာပိတ်ထားတဲ့ ဖလမ်းမြို့ရှောင်ကွင်းလမ်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့ကစလို့ ပြန်အသုံးပြုခွင့် ပေးထားတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ရှောင်ကွင်းလမ်းကနေ ကလေးမြို့၊ ဝေဘူလမြို့ ၊ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ ၊ ဟားခါးမြို့ နှင့် စတဲ့မြို့တွေကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ လမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ကို ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF) ပါဝင်တဲ့
- [ဟားခါးမြို့မှာ ၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်အတွက် ကျောင်းအပ်နှံတဲ့ လူဦးရေ သိသိသာသာ ပိုများလာတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/05/ဟားခါးမြို့မှာ-၂၀၂၅-ပညာသ/) - မေလ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့မှာ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပညာသင်နှစ်အတွက်အခြေခံပညာကျောင်းတွေမှာကျောင်းအပ်နှံတဲ့ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသား ဦးရေဟာ အရင်နှစ်တွေထက် သိသိသာသာ ပိုများလာတယ်လို့ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ ပတ်လောက်ကတည်းကနေ ကျောင်းတွေအပ်နေကြပြီ ဒီနှစ်ကတော့ အရင်နှစ်တွေထက် ကျောင်းအပ်တဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ပိုများလာတယ် ဖလမ်း၊ ထန်တလန်၊ မတူပီ စတဲ့မြို့တွေကနေ လာတက်တဲ့ ကလေးတွေ ဒီနှစ်မှာ သိသိသာသာ ပိုများလာတယ် အခုလက်ရှိ အ.ထ.က ( ၁)၊ အ.ထ.က (၂)၊ အ.ထ.က (၃)၊ အ.ထ.က( ၄) တွေမှာပေါ့ နောက်ပြီး ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွေမှာလည်း အများစု တက်နေကြပြီပေါ့”
- [Hakha City Sees Significant Increase in Enrollment for 2025 Academic Year](https://chinworld.org/2025/05/hakha-city-sees-significant-increase-in-school-enrollment-for-2025-academic-year/) - May 29. The number of students enrolling in basic education schools in Hakha, the capital of Chin State, for the 2025-2026 academic year has increased significantly compared to previous years, according to Hakha residents. A Hakha resident said, “Schools have been accepting applications for the past two weeks. This year, more students have enrolled than
- [Chin Political Steering Committee (Rakhine State) demands AA release of 63 detained Chin students](https://chinworld.org/2025/05/chin-political-steering-committee-rakhine-state-demands-aa-release-of-63-detained-chin-students/) - May 28. The 1027 Operation has led to renewed fighting in Rakhine State, which has left all Rakhine people facing difficulties in accessing education, health care and livelihoods. The Chin people are also suffering. The Arakan Army (AA) has arrested 63 Chin youths who were working abroad to support their families and minors who were
- [ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ချင်းကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၆၃ ဦးကို AA အနေနဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ ချင်းနိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီ(ရခိုင်ပြည်နယ်)က တောင်းဆို](https://chinworld.org/2025/05/ဖမ်းဆီးထားတဲ့-ချင်းကျော/) - မေလ ၂၈ ရက်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ရခိုင်ပြည်မှာ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲတွေဖြစ်လာပြီး ရခိုင်ပြည်သူအားလုံး ပညာရေးဆိုင်ရာ လက်လှမ်းမှီခွင့်၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ လက်လှမ်းမှီခွင့်နဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ လက်လှမ်းမီခွင့် စတဲ့ အကြပ်အတည်း ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ချင်းလူမျိုးတွေလည်း အလားတူခံစားကြရသလို မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် ပြည်မထွက်အလုပ်လုပ်မယ့် ချင်းလူငယ်တွေနဲ့ ပညာသင်ကြားရန် သွားရောက်ကြတဲ့ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ချင်းကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၆၃ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) အနေနဲ့ ဖမ်းဆီးပြီး စစ်သင်တန်း ပို့ဆောင်ခဲ့တာကို မိသားစုဝင်တွေဆီကနေ သိရပြီး သူတို့ကို ပြန်လွတ်ပေးဖို့ တောင်းဆို ကြောင်း ချင်းနိုင်ငံရေးဦးဆောင်ကော်မတီ(CPSC) (ရခိုင်ပြည်နယ်) က မေလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) အနေနဲ့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ် ပြဠာန်းချက်(National
- [Evangelical preacher in Kalay Township loses leg after stepping on landmine](https://chinworld.org/2025/05/evangelical-preacher-in-kalay-township-loses-leg-after-stepping-on-landmine/) - May 27. At around 8 am on May 26, Christian evangelical preacher Evan Bawi Tlen Fai from Si San Village in Kalay Township was seriously injured after stepping on a landmine while walking between Sakan Village and the industrial zone, and lost one of his legs. He is receiving treatment at the Kalay Public Hospital
- [ကလေးမြို့နယ်မှာ ဧဝံဂေလိ တရားဟောဆရာ တစ်ဦး မိုင်းနင်းမိလို့ ခြေထောက် တဖက် ဖြတ်တောက်ခဲ့ရကာ အကူအညီလိုအပ်နေ](https://chinworld.org/2025/05/ကလေးမြို့နယ်မှာ-ဧဝံဂေလိ/) - မေလ ၂၇ ရက်။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့ မနက် ၈နာရီ ခန့်မှာ ကလေးမြို့နယ် စီးစံကျေးရွာနေ ခရစ်ယာန် ဧဝံဂေလိ တရားဟော ဆရာ Evan Bawi Tlen Fai ဟာ စက္ကန့်ကျေးရွာ နှင့် စက်မှုဇုံအကြား သွားလာစဉ်မှာ မိုင်းနင်းမိတဲ့အတွက် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရပြီး ခြေထောက် တဖက် ဖြတ်ခဲ့ရကာ ကလေးမြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံမှာ ဆက်လက် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကာအကူအညီလိုအပ်နေတယ် လို့ ဆွေမျိုး နီးစပ်သူ တစ်ဦး ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ဆရာက ဖလမ်းမြို့နယ် ဝေဘူလဘက် ရှိ ဇတွာလ် ကျေးရွာမှာ Crusade လုပ်ဖို့ အတွက် တာဟန်းက အဖွဲ့သားတွေကို ဝင်ခေါ်ဖို့ သွားခဲ့တယ်။ စက္ကန့်ကျေးရွာ အလွန်၊ စက်မှုဇုံနားရောက်တော့
- [ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ ကြေညာ](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါ-3/) - မေလ ၂၇ ရက်။ နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားတဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေနဲ့ ညီညွှတ်တာကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က မေလ ၂၆ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်လိုသူတွေအနေနဲ့ ပါတီအမည်ဖော်ပြပြီး ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်သို့ လျှောက်ထားလျက်ရှိနေတဲ့အကြောင်းနဲ့ လက်ရှိအချိန်ထိ ပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားတဲ့ အဖွဲ့ ၂၇ ဖွဲ့ရှိပြီး အဲဒီထဲကနေ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီဟာ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေနဲ့ ညီညွတ်ကြောင်း စိစစ်တွေ့ရတာကြောင့် နိုင်ငံရေးပါတီတည်ထောင်ခွင့် လျှောက်ထားချက်ကို ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ပါတီတည်ထောင်ခွင့်ရရှိတဲ့ ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီသည် ခွင့််ပြုချက်ရရှိတဲ့နေ့ကစလို့ ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေ ၇ နဲ့အညီ ကော်မရှင်သို့
- [GKO condemns beating of pastor in Paletwa Township by AA officer](https://chinworld.org/2025/05/gko-condemns-beating-of-pastor-in-paletwa-township-by-aa-officer/) - May 26. The Global Khumi Organization (GKO) on May 23 issued a statement condemning the repeated beating of a pastor and Christian leader by an Arakan Army(AA) officer in Khawe Village Baptist Church, Paletwa Township, Chin State. Reverend Sayadaw Lo Dain, a Myanmar Baptist Church (MBC) certified pastor, is also the chairman of the Pichung
- [လူထုခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ချီးမြှင့်တဲ့ ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆုကို သားဖြစ်သူ ကိုထိန်လင်း လက်ခံ](https://chinworld.org/2025/05/လူထုခေါင်းဆောင်-ဒေါ်အော/) - မေလ ၂၆ ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ၁၆ ကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆု ပေးအပ်ပွဲ အခမ်းအနားကို မေလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ဟူစတန်မြို့ မှာ ကျင်းပခဲ့ကာ လူထုခေါင်းဆောင်၊ နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်တဲ့ Citizen of Burma (ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်) ဆုကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့သားငယ်ဖြစ်သူ ကိုထိန်လင်း (ခ) ကင်အဲရစ်က လက်ခံရယူခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ (၁၆)ကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆုရသူအဖြစ် ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည် အသင်းက မတရား အကျဥ်းကျခံနေရတဲ့ ပြည်သူ့ခေါင်းဆောင် ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပြည်သူ့ဂုဏ်ရည်ဆုချီးမြှင့်ရန် ရွေးချယ် ခဲ့ကြောင်း၊ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး မြန်မာနိုင်ငံ နဲ့ ပြည်သူများအပေါ် ထားရှိတဲ့ အနစ်နာခံမှု၊ မေတ္တာတရား၊
- [ပလက်ဝမြို့နယ်က သင်းအုပ်ဆရာတစ်ပါးကို AA အရာရှိတစ်ဦးက ရိုက်နှက်ထိုးကြိတ်မှုကိုရှုပ်ချကြောင်း GKO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ပလက်ဝမြို့နယ်က-သင်းအုပ်/) - မေလ ၂၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် ခဝဲကျေးရွာ နှစ်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာတစ်ပါး၊ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအပေါ် အာရက္ခတပ်တော်(AA )အရာရှိတစ်ဦးက အကျိုးကြောင်းမဲ့ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ရိုက်နက်ထိုးကြိတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းပေါ် ပြင်းထန်စွာ ရှုပ်ချတယ်လို့ Global Khumi Organization (GKO)အဖွဲ့က မေလ ၂၃ ရက်နေ့ရက်စွဲနဲ့သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန်အသင်းချုပ် (MBC) အသိမှတ်ပြု သိက္ခာတော်ရဆရာတော် လိုဒိန်းဟာ ပလက်ဝနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အဖွဲ့လက်အောက်ရှိ ပီချောင်းနှစ်ခြင်းအသင်းတော်များ ဧရိယာ ( PBCA) ရဲ့ ဥက္ကဌလည်းဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆရာတော်လိုဒိန်းဟာ ခဝဲကျေးရွာကနေ ၃ နာရီခန့် ခြေကျင်သွားရတဲ့ ဆက်ချောင်းကျေးရွာမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၄ ရက်ကနေ ၁၆ ရက်နေ့အထိ ဘာသာရေးသင်တန်းပေးခဲ့ပြီး ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ခဲဝဲကျေးရွာကို အပြန်
- [ချင်းတော်လှန်ရေးလမ်းဆုံမှ အချက်ပေးခေါင်းလောင်းသံ](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းတော်လှန်ရေးလမ်းဆု/) - ခွန်ဘီလီ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် ချင်းတောင်ခြေ ကလေးမြို့မှ အနည်းဆုံး စစ်ကား ၁၅ စီးပါဝင်သောစစ်ယာဉ်တန်းဖြင့် ချင်းတောင်တန်းများပေါ်သို့ အရေးကြီးသော စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုကို စတင်ချီတက်လုပ်ဆောင်လာခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိ ချင်းတော်လှန်ရေး အတွက် အရေးကြီးသော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်စွန်းမှ စစ်အုပ်စုတပ်များ ချီတက်လာသည့် ဤစစ်ဆင်ရေးသည် တိုက်ပွဲကွင်း တစ်ခုထက်ပိုမိုသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည့် အရာဖြစ်သည်—ဤသည်မှာ ချင်းလူမျိုးများ၏ တော်လှန်ရေးခံနိုင်ရည်၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်များ၏ အင်အား၊ အထူးသဖြင့် ချင်းလူမျိုးများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တွက်ချက်ထားသော စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အန္တရာယ်ရှိသော ချီတက်မှု စစ်အုပ်စု၏ စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှု၏ အင်အားကို လျှော့တွက်မသင့်ပေ။ သို့သော် အသစ်ရရှိသော ထောက်လှမ်းရေးအချက်အလက်များအရ အင်အားကြီးမားသော စစ်တပ်အုပ်စုအဖြစ် ပေါင်းစပ်ထားပြီး တပ်အင်အားသည်
- [Malaria is prevalent in some villages in Paletwa Township, and deaths have occurred due to lack of medicine and no one to treat it](https://chinworld.org/2025/05/malaria-is-prevalent-in-some-villages-in-paletwa-township-and-deaths-have-occurred-due-to-lack-of-medicine-and-no-one-to-treat-it/) - May 26. Since last March, about 12 villages in the Tatchaung and London groups of Paletwa Township, Chin State, have been experiencing malaria. The locals say that the lack of medicine, no one to treat it, and financial difficulties have led to the number of malaria patients dying. A Paletwa resident said, “Malaria has been
- [ပလက်ဝမြို့နယ်က ကျေးရွာတချို့မှာ ငှက်ဖျားရောဂါအဖြစ်များနေပြီး ဆေးဝါးမရှိ၊ကုသပေးမဲ့သူမရှိလို့ သေဆုံးသူရှိလာ](https://chinworld.org/2025/05/ပလက်ဝမြို့နယ်ကျေးရွာတခ/) - မေလ ၂၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တပ်ချောင်းအုပ်စု၊ လန်ဒန်အုပ်စုက ကျေးရွာပေါင်း ၁၂ ရွာလောက်မှာ လွန်ခဲ့တဲ့ မတ်လက နေစပြီး ငှက်ဖျားေ ရောဂါအဖြစ်များနေပြီး ဒေသခံတွေအနေနဲ့ ဆေးဝါးလုံလောက်မှုမရှိတာ၊ကုသပေးမဲ့သူတွေမရှိတာ အပြင် ငွေကြေးအခက်အခဲတွေကြောင့် ငှက်ဖျားဖြစ်ပြီး သေဆုံးလူနာအထိ ရှိလာတယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ပလက်ဝဒေသခံ ဒေသခံတစ်ဦးက“ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ ငှက်ဖျားဖြစ်တာကကြာပြီ လွန်ခဲ့တဲ့ မတ်လကနေ စတာပေါ့ အသက် ၃၅ ဝန်းကျင်ရှိတဲ့ ဆရာတစ်ယောက် ဆုံးသွားတာလည်း ရှိတယ် ငှက်ဖျားသီးသန့်မကုနိုင်လို့ အခုလက်ရှိ အရေးပေါ်ကြုံနေရတယ်ပေါ့ ဆေးဝါးလုံလောက်မှုမရှိဘူး ငှက်ဖျားခံစားနေရသူတွေကလည်း ဆေးဝါးမလုံလောက်တာ ငွေကြေးမတတ်နိုင်တာတွေနောက်ပြီး အဲဒီမှာ ဆေးဝါးကုသပေးနေတဲ့သူတွေကလည်း မရှိကြတော့ ဒေသခံတွေအနေနဲ့ အရေးပေါ်လိုအပ်နေကြတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ပလက်ဝမြို့နယ်၊သဲကုန်းကျေးရွာက မူလတန်းပြကျောင်းဆရာတစ်ဦးဟာ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ငှက်ဖျားကြောင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ရတာလို့သိရပြီး
- [မြန်မာ-ထိုင်း-မလေးရှား နယ်စပ်တကြောက လူမှောင်ခို လုပ်ငန်းများနှင့် မလေးရှားရောက်  မြန်မာများဘ၀](https://chinworld.org/2025/02/ထိုင်း-မြန်မာ-မလေးရှား-န/) - Samchomun (ဆမ်ချိုမွန်း) ‌‌ စစ်ကောင်စီက စစ်မှုမထမ်းမနေမရ ဉပဒေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု ပြဌာန်းလိုက်သည်။ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး ၊ စစ်ရေး ၊ စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် မိသားစုစားဝတ်နေရးနှင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ခက်ခဲကျပ်တည်းလာခြင်း ၊ စစ်တပ်၏ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဖမ်းဆီးနေမှု များကြောင့် ရသည့်နည်းလမ်းဖြင့် ပြည်ပထွက်ရန် လူငယ်များ စဉ်းစားလာကြသည်။ ထို စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုများကြောင့် မြန်မာပြည်ကို စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်ရန် ကြိုးစားနေသူများထဲတွင် အောင်မိုး(အမည်လွှဲ) အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ အောင်မိုး (အမည်လွှဲ) သည် အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (Civil Disobedience Movement-CDM) တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အင်ဂျင်နီယာ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်း (Removal)
- [မတူပီမြို့တွင်း ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် လူထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိတာကြောင့် ယာဉ်ကြီး၊ ယာဉ်ငယ်တွေလိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်း ၁၄ ချက်ကို CDF – Matupi ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/မတူပီမြို့တွင်း-ယာဉ်တို/) - မေလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့တွင်း ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့်လူထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိတာကြောင့် မတူပီမြို့တွင်း ၄ ဘီးယာဉ်တွေ တစ်နာရီအမြန်နှုန်း (၂၀) ကီလိုမီတာထက် ပိုမမောင်းရဘူးဆိုတဲ့ ယာဉ်စည်းအပါဝင် လိုက်နာရမယ့် ယာဉ်စည်းကမ်း ၁၄ ချက်ကို မတူပီမြို့ကိုထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မတူပီ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (MRO)/Chin Defense Force – Matupi ( CDF – Matupi) ကဒီကနေ့ မေလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ MRO/CDF – Matupi အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ကိုဘွေအုပ်က “မြို့သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အများအားဖြင့် ဖြစ်တာက ယာဉ်ကြံံ့ခိုင်မှု မရှိတာလည်းပါတယ် ဘရိတ်ပေါက်လို့ ဖြစ်တာလည်းများတယ် ယာဉ်တိမ်းမှောက်လို့ ဆုံးတာ၊ ဒဏ်ရာရတာ အမှုတွဲ (၁၀) ခုကျော်လောက်ရှိပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မတူပီမြို့တွင်း
- [ကလေးမြို့မှာ ဘိလပ်မြေ တအိတ် ကျပ် ၇ သောင်း အထိ ဈေးတက်၊ အကန့်အသတ် ဖြင့်သာ ဝယ်ယူလို့ရ](https://chinworld.org/2025/05/ကလေးမြို့မှာ-ဘိလပ်မြေ-တအ/) - မေလ ၂၃ ရက်။ ကလေးမြို့ရှိ ဘိလပ်မြေ အရောင်းဆိုင်များမှာ ပစ္စည်း ပြတ်လပ် နေပြီး တအိတ်လျှင် ကျပ် ၇ သောင်း နှုန်းဖြင့် လူတစ်ယောက် လျှင် ငါးအိတ်သာ ဝယ်ယူခွင့်ပြုကြကြောင်း ကလေးမြို့နေ ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ကျပ် ခုနစ်သောင်း နဲ့တောင် ဝယ်ယူနိုင်ဖို့ အတော်ခက်တယ်။ နှစ်ရက်လောက်ကြာရင် ငါးထောင် လောက် တက်လိုက်၊ နောက် သုံးရက်နေ နောက်ထပ် ငါးထောင် တက်လိုက်နဲ့ သင်္ကြန် မတိုင်ခင် ကျပ် ၃သောင်း ၅ထောင်ပဲ ရှိတာကနေ အခု ၇ သောင်း ထိ ဈေးတက်သွားတာ။ တချို့ ဆိုင်တွေက ပစ္စည်း ရှိသေးတယ်။ ဈေး အရမ်း တက်နေတော့ ထုတ်
- [မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ပညာရေးဌာန ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်လို့ အွန်လိုင်းမီဒီယာတွေပေါ် မဟုတ်မမှန် စွပ်စွဲမှုတွေကိုကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်းထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖ/) - မေလ ၂၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့ အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်မှာ မေလ ၂၂ ရက်နေ့က HPO/CDF Hualngoram ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ပညာရေးဌာန၏ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်လို့ အွန်လိုင်းမီဒီယာတွေပေါ် မဟုတ်မမှန် စွပ်စွဲမှုတွေဟာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကြား မလိုလားအပ်တဲ့ ပဋ္ဋိပက္ခဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တာကြောင့် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချတယ်လို့ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO)၊ပညာရေးဌာနက ဒီကနေ့ မေလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖမ်းဆီးထိန်းသိန်းခံရထားသူဟာ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ပညာရေးဌာနနဲ့ လုံးဝပတ်သက်မှုမရှိသလို ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ပညာရေးဌာနရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာပျက်ပြားစေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်သက်သက်ဖြင့် မဟုတ်မှန်လုပ်ကြံစွပ်စွဲရေးထားတဲ့ သတင်းတွေလို့ CNO ပညာရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ HPO/CDF Hualngoram က မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုနဲ့ စွပ်စွဲပြီးဖမ်းဆီးခံရသူရဲ့ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဆရာငွန်ဆွီးထန်းဟာ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်
- [Fighting continues along the military council's advance into Chin Mountain, forcing over 1,000 locals to flee](https://chinworld.org/2025/05/fighting-continues-along-the-military-councils-advance-into-chin-mountain-forcing-over-1000-locals-to-flee/) - May 23. The military council's advance into southern Chin since May 19 has been met with continued resistance from local Chin defense forces, including CDF-CDM-Siyin, PDF Zoland, and KKG, from 8 a.m. on May 21 until the present, and more than 1,000 locals have been forced to flee due to the military council's advance, according
- [ချင်းတောင်တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်း တလျှောက် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေပြီး ဒေသခံပြည်သူ ၁ ထောင်ကျော်စစ်ရှောင် ထွက်ပြေးရ](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းတောင်တက်လာတဲ့-စစ်-2/) - မေလ ၂၃ ရက်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့ကနေ ချင်းတောင်ဘက် သို့ ချီတက် စစ်ကြောင်း ထိုးလာသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ကို ဒေသခံ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်များ ဖြစ်သော CDF-CDM-Siyin, PDF Zoland နှင့် KKG တို့က မေလ ၂၁ ရက်နေ့ မနက် ၈ နာရီ ကနေ လက်ရှိ အချိန် အထိ ဆက်လက် ခုခံတိုက်ခိုက်ပြီး တိုက်ပွဲ ဖြစ်နေကြောင်း၊ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းကြောင့် ဒေသခံ ပြည်သူ ၁၀၀၀ ကျော်ဟာ ဘေးလွတ်ရာသို့ စစ်ဘေးရှောင် နေခဲ့ရကြောင်း CDF-CDM-Siyin ရဲ့ သတင်း ထုတ်ပြန် ချက်အရ သိရှိရပါတယ်။ မေလ၂၁ ရက်နေ့ တိုက်ပွဲကြောင့် CDF-CDM-Siyin တပ်ဖွဲ့ဝင် Tg
- [Malaysian authorities arrest 597 foreigners, including over 100 undocumented Chins, in Malaysia](https://chinworld.org/2025/05/malaysian-authorities-arrest-597-foreigners-including-over-100-undocumented-chins-in-malaysia/) - May 23. Malaysian authorities arrested 597 undocumented foreigners in Sunway Mantri Kok, Selangor, Malaysia at around 11pm on May 22, including more than 100 Myanmar Chins. Malaysian authorities arrested 597 undocumented foreigners in Sunway Mantri Kok, Selangor, Malaysia on May 22, the Malaysian Immigration Department said in a statement today. The undocumented foreigners included 226
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ မနေ့က အထောက်ထားမရှိတဲ့ ချင်းလူမျိုး ၁၀၀ ကျော်အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ၅၉၇ ဦးကို မလေးရှားအာဏာပိုင်တွေက ဖမ်းဆီး](https://chinworld.org/2025/05/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-မနေ့/) - မေလ ၂၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ဆန်းဝေးမန်တရီကောအရပ်မှာ မနေ့ မေလ ၂၂ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီ၀န်းကျင်မှာ အထောက်ထားမရှိ နိုင်ငံခြားသား ၅၉၇ ဦးကို မလေးရှားအာဏာပိုင်တွေက ဖမ်းဆီးသွားပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံသား ချင်းလူမျိုးအယောက် ၁၀၀ ကျော်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မေလ ၂၂ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံ၊ဆလန်ဂေါပြည်နယ်၊ဆန်းဝေးမန်တရီကောအရပ်မှာ နိုင်ငံခြားသား ၁၅၉၇ ဦးကို မလေးရှားအာဏာပိုင်တွေက စစ်ဆေးခဲ့ပြီး အထောက်ထားမရှိသူ ၅၉၇ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားတဲ့အကြောင်း မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနက ဒီကနေ့ မေလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အထောက်ထားမရှိ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂၂၆ ဦး၊ အင်ဒိုနီးရှား (၂၀၁) ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် (၇၁) ဦး၊
- [စစ်မှုထမ်းအသက်အကျုံးဝင်သူ အမျိုးသား/အမျိုးသမီးတွေကို ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ထွက်ခွါခွင့် ပိတ်ပင်ကြောင်း AA ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/စစ်မှုထမ်းအသက်အကျုံးဝင/) - မေလ ၂၃ ရက်။ စစ်မှုထမ်းအသက်အကျုံးဝင်သူ (မ ၁၈ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်အထိ၊ ကျား ၁၈ နှစ်မှ ၄၅ နှစ်အထိ) အမျိုးသား/အမျိုးသမီးတွေကို ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ထွက်ခွါခွင့် ပိတ်ပင်တဲ့အချက်အပါအဝင် တားမြစ်တဲ့ အချက်(၄) ချက်ပါ စည်ကမ်းချက်တွေကို မေလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ” ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA)က ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။ အခုလို ထုတ်ပြန်ရာမှာ ” ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA)ဟာ အမျိုးသားကာကွယ် ရေးဆိုင်ရာအ ရေးပေါ် ပြဋ္ဌာန်းချက် (National Defense Emergency Provision - NDEP) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မက်ချ် (၁၈) ရက်နေ့က စတင်ပြဋ္ဌာန်းပြီး အာရက္ခဒေသအတွင်း နေ ပြည်သူလူထုတရပ်လုံးရဲ့ အသက်၊
- [Seven Chin youths from Minbya Township are still being held by the AA, and their parents are demanding access](https://chinworld.org/2025/05/seven-chin-youths-from-minbya-township-are-still-being-held-by-the-aa-and-their-parents-are-demanding-access/) - May 22. Seven Chin youths, including a female and male minor from Pe Tha Pyin Village, Minbya Township, Rakhine State, have been detained by the Arakan Army (AA) since May 3, and are still being held without being released, and their parents are demanding access, according to local residents. A local resident said, “According to
- [မင်းပြားမြို့နယ်က အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ချင်းလူငယ် ၇ ဦးကို AA က ဖမ်းဆီးထားဆဲဖြစ်ကာ မိဘတွေက တွေ့ခွင့်တောင်းဆို နေ](https://chinworld.org/2025/05/မင်းပြားမြို့နယ်က-အသက်မ/) - မေလ ၂၂ ရက်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ ဖေသာပြင်ကျေးရွာနေ ဒေသခံ ချင်းလူမျိုး အသက်မပြည့်သေးတဲ့ အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား အပါအဝင် ချင်းလူငယ် ၇ ဦးကို မေလ ၃ ရက်နေ့ကတည်းက အာရက္ခတပ်တော် (AA)က ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ ပြန်လွတ်မပေးဘဲ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်ကာ မိဘတွေက တွေ့ခွင့်တောင်းဆိုနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “အမ်းမြို့နယ်မှာ ဖမ်းခံရတာ နောက်ဆုံးရတဲ့ သတင်းအရ မင်းပြားမြို့နယ် ကမ်းနီရွာကအေအေ စခန်းတစ်ခုမှာ ထိန်းသိမ်းထားတယ်တဲ့ အခုထိ အဆက်အသွယ်မရကြသေးဘူးတဲ့ မိဘတွေက သူတို့ သားသမီးကို တွေ့ရဖို့ တောင်းပန်တယ် မိန်းကလေးတွေလည်းပါတော့ စိတ်ပူကြတယ် ဒါပေမယ့် တွေ့ခွင့်မပေးဘူးလို့သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မင်းပြားမြို့နယ် ဖေသာပြင်ကျေးရွာက လေးတူ (ချင်း) ရွာက ချင်းလူမျိုး
- ["‌ထင်းရှူးနံ့ဝေသီသော တောင်တန်းများ"](https://chinworld.org/2025/05/ထင်းရှူးနံ့ဝေသီသော-တေ/) - ကိုဒဲ ။ နဖူးပေါ်က ချွေးစက်တွေကို လက်မောင်းကအကျီစနဲ့သုတ်ရင်း ခုတ်လက်စသစ်ပင်ကို‌မော့ကြည့်မိတော့ မြင့်လိုက်တာဟု ထန်နိုးတွေးမိသည်။ သစ်ပင်ရဲ့ ဟိုထိပ်စွန်းနားမှာ ဟေဇာပန်း (Heisa) လေးတပွင့်ကိုတွေ့တော့ သူရင်ထဲ လွမ်းဆွတ်မှုတို့တိုး၀င်လာသည်။ ဟေဇာမည်သော သူငယ်ချင်းမလေးကို သူလွမ်း‌နေသည်မဟုတ်လား။ ==============={{{{{}}}}}============ စာမတော်ပေမယ့် ကျောင်းတက်ရတာပျော်သော်လည်း မချောင်လည်သောမိသားစုကအကြီးဆုံးသားမို့ ညီ၊ညီမငယ်တွေကိုငှဲ့ကာ ထန်နိး၉တန်းနှစ်တွင်ကျောင်းထွက်သည်။ အဖေနဲ့ တဖက်နိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ဖက် ၃နှစ်ခန့်အထမ်းထမ်းကူရင်းဈေးရောင်းကူသည်။ ကိုဗစ်မည်သော ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားသောအခါ သားအဖနှစ်ယောက် နယ်စပ်မပိတ်မှီအမြန်ပြန်လာကြသည်။ ရွာရောက်သော်လဲ အဖေကတော့ ရောက်ပြီးမကြာခင်ဆုံးသည်။ ထန်နိုးတို့ကို ရွာထိပ်က ရှုခင်းသာအရပ်ရှိတဲငယ်လေးမှာနေရသည့်ကာလအတွင်းဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ဆွေမျိုးနဲနဲနှင့် ထန်နိုးကိုယ်တိုင်အဖေ့ကို သဂြိုဟ်ခဲ့ရသည်။ လူတွေကကြောက်ကြတာကိုး ကူးစက်မှာကို.. ==============={{{{{}}}}}============ အဖေမရှိတော့ သူခရီးမထွက်တော့။ ခရီးသွားရတာများလို့ အဖေပင်ပန်းပြီးဆုံးရတာလို့တွေးပြီး သူစိတ်နာသည်။ ထို့အပြင်တောင်ယာက အမေတယောက်ထဲနဲ့ မဖြစ်ဘူးလေ။ တောင်ယာလုပ်၊ ပြောင်းဖူးစိုက်ပါမှ သူတို့စားဖို့
- [ချင်းတောင်တက်လာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်းနဲ့ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်များ တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာ အနီးမှာ တိုက်ပွဲ စတင်ဖြစ်ပွါး](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းတောင်တက်လာတဲ့-စစ်က/) - မေလ ၂၁ ရက်။ ဒီကနေ့ မေလ ၂၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၁၀နာရီခန့်မှာ CDF-CDM-Siyin အပါအဝင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ဒီရက်ပိုင်း အတွင်း ကလေးမြို့ကနေ ချင်းတောင်ကို ချီတက် စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့စစ်ကောင်စီတပ်တို့တီးတိန်မြို့နယ် မွာလ်ပီးရွာ အောက်နားတွင် ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွါးနေတယ် လို့ ဒေသခံများထံမှ သိရှိရပါတယ်။ “ဒီနေ့ မနက် ၁၀ နာရီ ကျော်ကျော် ကနေ စပြီး ပစ်ခတ်သံတွေ စကြားရတယ်။ လက်နက်ကြီး ပေါက်ကွဲသံတွေလည်း ကြားနေရ ပါတယ်။ မွာလ်ပီး ရွာဘက်မှာ ဒေသကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့တွေ နဲ့ စစ်ကောင်စီ စစ်သားတွေ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲ ဖြစ်တာလို့ ကြားရတယ်” လို့ ခိုင်ကမ်းမြို့နေ ဒေသခံ တစ်ဦး က Chin
- [ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းပြီးအစိုးရလုပ်ငန်းများကိုအကောင်အထည်ဖော်နေကြောင်း DRC ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရပြည်သူ့အ/) - မေလ ၂၀ ရက်။ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းပြီးဒိုင်ရ်ဒေသန္တရအခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ အစိုးရလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်နေကြောင်း မေလ ၁၇ရက်နေ့မှာ ကျရောက်တဲ့ ဒိုင်ရ်ဒေသန္တရကောင်စီ (DRC) ဖွဲ့စည်းခြင်း တစ်နှစ်ပြည့်နေ့မှာ DRC က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အစိုးရလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူများ ကြံကြံခိုင်နိုင်မှု စွမ်းရည်မြင့်မားရေး နှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသော အခက်အခဲများကို တတ်အားတရွေး ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း၊DRC သည် စတင်ဖွဲ့စည်းချိန်မှစပြီး ဒိုင်ရ်ဒေသအတွင်း ပြည်သူများအပါအဝင် လူမှုအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမြင့်တင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းကာ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဒေသတွင်း နှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပရှိ ဒိုင်ရ်ချင်း မျိုးနွယ်စုအဖွဲ့များ ၊လူပဂ္ဂိုလ်များ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို အလေးထားကြောင်းDRC ကထုတ်ပြန်ပါတယ်။ DRCအနေဖြင့် ချင်းအမျိုးအသားများ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးကို အစဉ်ဦးထိပ်ထားပြီး ချင်းပြည်လွတ်မြောက်ရေးနှင့် ချင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် ချင်းပြည်အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် အတူတကွ
- [ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့မှာ မျိုးနွယ်စုကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေလှုံ့ဆော်သူတွေကို နောက်ထပ်မလုပ်ဖို့ ခေါ်ယူသတိပေးတာရှိကြောင်း CDF – Hualngoram ပြော](https://chinworld.org/2025/05/ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့မှာ-မျ/) - မေလ ၂၀ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့နယ်၊ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ CDF – Hualngoram တပ်ဖွဲ့က ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO/CNDF) ကို ေထာက်ခံတဲ့ ပြည်သူတချို့ကို လိုက်လံဖမ်းဆီးတာမျိုးမရှိဘဲ မျိုးနွယ်စုကြား အမုန်းတရားဖြန့်ဝေလှုံဆော်သူတွေကိုသာ ခေါ်ယူသတိပေးတာမျိုးသာရှိကြောင်း CDF – Hualngoram ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ CDF – Hualngoram ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက “အဲလိုမျိုးမရှိဘူး ကျနော်တို့မှာ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး နယ်မြေတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ကျနော်တို့ရဲ့ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးဥပဒေအတိုင်း ဆောင်ရွက်နေတာတော့ရှိတယ် မျိုးနွယ်စုကြားအမုန်းတရားဖြန့်ပြီး ပြည်သူတွေကြား လှုံဆော်တဲ့သူတွေကိုတော့ နောက်ထပ်မလုပ်ဖို့ ခေါ်ယူသတိပေးထားတာတော့ရှိတယ် သူတို့ဘက်က စိုးရိမ်ပြီး ရှောင်တာတော့ ကျနော်တို့နဲ့ မဆိုင်ဘူး။ ကျနော်တို့က ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ဖမ်းဆီးတာမျိုးတော့ အခုထိမရှိသေးဘူး”
- [မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပွဲစားကလိမ်လည်ပို့လိုက်ပြီး မလေးရှားနိုင်ငံရောက်သွားတဲ့ ချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ရွေးပေးတဲ့သူရှိလို့ ပြန်လွတ်လာပြီလို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/05/မြန်မာနိုင်ငံရှိ-ပွဲစား/) - မေလ ၂၀ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ပွဲစားက လိမ်လည်ပြီး မလေးရှားကိုပို့ပေးလိုက်တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ ချောင်းနန်းကျေးရွာနေ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် လေးတူချင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးဟာ မေလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ မလေးရှားပွဲစားဆီကနေ ရွေးပေးတဲ့သူရှိလို့ပြန်လွတ်လာတယ်လို့သိရပါတယ်။ သူမနဲ့ နီးစပ်တဲ့သူတွေပြောပြချက်အရ “၁၈ ရက်နေ့ မနက်စောပိုင်းလောက်မှာ ရွေးမယ့်သူကို ဆက်သွယ်လာတယ်တဲ့ ဆက်သွယ်လာပြီးတော့ ကွာလာလမ်ပူမြို့ထဲက စားသောက်ဆိုင်မှာတွေ့ကြပြီး ခုနှစ်ထောင် နဲ့ ရွေးခိုင်းတယ်တဲ့ အစက သူတို့တောင်းတာက တစ်သောင်းလေးထောင်ပေါ့ ဒါပေမယ့် မနေ့ကလိုက်ပို့ပေးတာတဲ့ ရွေးဖို့ ပိုက်ဆံမရှိသေးဘူးပြောတာတောင်မရဘူး ခုနှစ်ထောင်နဲ့ အတင်းရွေးခိုင်းတာတဲ့ အခုကလွှတ်သွားပြီပေါ့” လို့ပြောပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ပွဲစားက KTV မှာအလုပ်လုပ်မယ့် အမျိုးသမီးခေါ်တာဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ပွဲစားက စားသောက်ဆိုင်မှာအလုပ်ရမယ်လို့ လိမ်ခေါ်ပြီး ပို့ပေးလိုက်တာဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်
- [မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အထောက်အထားမဲ့ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ပြစ်ဒဏ်မပေးဘဲ တရားဝင်လမ်းကြောင်းကနေ နေရပ်ပြန်ပို့တော့မယ်](https://chinworld.org/2025/05/မလေးရှားနိုင်ငံမှာ-အထော/) - မေလ ၁၉ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ အထောက်အထားမဲ့ နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ပြစ်ဒဏ်ကျခံစရာမလိုတော့ဘဲ တရားဝင်လမ်းကြောင်းကနေ နေရပ်ပြန်ပို့ဆောင်တဲ့ အစီအစဉ်ကို မလေးရှားအစိုးရက မေလ ၁၉ ရက်နေ့ကနေ စတင်တော့မယ်လို့ မလေးရှားသတင်းဌာနတွေရဲ့ သတင်းဖော်ပြချက်အရသိရပါတယ်။ အဲဒီအစီအစဉ်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့အထိ မလေးရှားတစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ စတင်တော့မှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ မလေးရှားမှာ နေထိုင်သူတစ်ဦးက “လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ ပတ်လောက်က ကျနော်တို့ ချင်းလူမျိုးတွေ (၇) ယောက်အဖမ်းခံရတာ သူတို့ ထောင်ဒဏ်မပေးတော့ဘဲ ချက်ခြင်းလေယာဉ်လက်မှတ်ဝယ်ပြီး ပြန်ပို့လိုက်တယ် ဘာမှအထောက်အထားမရှိရင်တော့ စိုးရိမ်ရတယ် လိုက်ဖမ်းနေတယ် လဝက ကနေ နေရာအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေနဲ့ တခြားနိုင်ငံခြားသားတွေများတဲ့ ဖက်တွေပေါ့ လိုက်ဖမ်းနေကြတယ်အထောက်အထားမရှိတဲ့သူ
- [After the military council's military convoy with 15 military vehicles advanced to Chin Mountain today, all vehicles going up to Chin Mountain were blocked from Khaikam town gate](https://chinworld.org/2025/05/after-the-military-councils-military-convoy-with-15-military-vehicles-advanced-to-chin-mountain-today-all-vehicles-going-up-to-chin-mountain-were-blocked-from-khaikam-town-gate/) - May 19. On the morning of May 19, the military council's military convoy with 15 military vehicles advanced to Chin Mountain and blocked all vehicles going up to Chin Mountain from the checkpoint at Khaikam town police station in Tedim Township, Khaikam residents learned. “They started climbing the mountain at around 4 am. The military
- [Military Council airstrikes Tonzang town, injures one civilian](https://chinworld.org/2025/05/military-council-airstrikes-tonzang-town-injures-one-civilian/) - May 19. At around 12 noon today, May 19, the Military Council airstrikes targeted the area around the Tonzang township police station, causing some damage to buildings and injuring one civilian, according to local residents. “The bomb hit the planning office under the police station. We haven’t heard of any damage to the CC troops.
- [CDF-Asho warns against disrupting school-age children’s education, says it will take action against those who do so](https://chinworld.org/2025/05/cdf-asho-warns-against-disrupting-school-age-childrens-education-says-it-will-take-action-against-those-who-do-so/) - May 19. The CDF-Asho announced on May 19 that it will not threaten, disrupt, detain, or interfere with school affairs in areas bordering the Chin Defense Forces-Asho (CDF-Asho) military operations, and will take action against anyone who does so. CDF-Asho said that basic schools will begin opening for the 2025-2026 basic education year, and that
- [ဒီကနေ့ ချင်းတောင်ကို စစ်ကား ၁၅ စီးပါဝင်တဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်း တက်ပြီးနောက် ခိုင်ကမ်းမြို့ဂိတ်ကနေ ချင်းတောင်တက်မယ့်ကားအားလုံးကို ပိတ်ဆို့](https://chinworld.org/2025/05/ဒီကနေ့-ချင်းတောင်ကို-စစ်/) - မေလ ၁၉ ရက်။ ဒီကနေ့ မေလ ၁၉ ရက်နေ့ မနက်မှာ စစ်ကား ၁၅ စီး ဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်စစ်ကြောင်း ချင်းတောင်သို့ ချီတက် သွားခဲ့ပြီး တီးတိန်မြို့နယ်၊ ခိုင်ကမ်းမြို့ ရဲစခန်းရှိ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်ကနေ ချင်းတောင်ကို တက်သွားသွားမယ့် ကား အားလုံး ပိတ်ဆို့ထားလိုက်တယ် လို့ ခိုင်ကမ်း ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိခဲ့ရ ပါတယ်။ “မနက် ၄ နာရီ လောက်မှာ တောင်ပေါ် စတက် ကြတာ။ စစ်တပ် အင်အားက အနည်းဆုံး ၂၀၀ ရှိလိမ့်မယ်။ ကားနဲ့ ပါတဲ့စစ်သားတွေ ရှိတယ်။ တောင်ရိုး အတိုင်း ခြေလျင် ချီတက်တဲ့ စစ်သားတွေလည်း ရှိတယ်။ ခိုင်ကမ်းရဲစခန်း ကတော့
- [တွန်းဇံမြို့ကို စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်၊ အရပ်သား တစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိ](https://chinworld.org/2025/05/တွန်းဇံမြို့ကို-စစ်ကောင/) - မေလ ၁၉ ရက်။ ဒီကနေ့ မေလ ၁၉ ရက်နေ့ နေ့လည် ၁၂ နာရီခန့်မှာ တွန်းဇံမြို့နယ် ရဲစခန်း ပတ်ဝန်းကျင်ကို စစ်ကောင်စီ မှ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက် ခဲ့ရာ အဆောက်အဦး ပျက်စီးမှု တချို့ ရှိပြီး အရပ်သား ပြည်သူ တစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိသွားတယ် လို့ ဒေသခံများ ပြောကြား ချက် အရ သိရှိရပါတယ်။ “ဗုံးက တော့ ရဲစခန်းအောက်မှာ ရှိတဲ့ စီမံကိန်းရုံးကို ထိသွားတယ်။ CC တပ်တွေ ထိခိုက်တာမျိုး မကြားရသေးဘူး။ သူတို့ ကြိုတင် ကာကွယ် ရှောင်တိမ်း နိုင်တယ် လို့ပြောကြတာမျိုးလည်း ကြားရတယ်။ အရပ်သား တစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရသွားတယ်။
- [ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးသူငယ်တွေ ပညာသင်ကြားခြင်းကို နှောက်ယှက်ဟန့်တားမှာ မဟုတ်သလို လုပ်တဲ့သူတွေကိုလည်း အရေးယူမယ်လို့ CDF – Asho အသိပေး](https://chinworld.org/2025/05/ကျောင်းနေအရွယ်-ကလေးသူငယ/) - မေလ ၁၉ ရက်။ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho) စစ်ဆင်ရေးလှုပ်ရှားရာ နယ်မြေတွေနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ဒေသတွေမှာ ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမတွေကို ခြိမ်းခြောက်တာ နှောက်ယှက်ဟန့်တားတာ၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းတာတွေ ပညာသင်ကြားမှု ကျောင်းကိစ္စတွေကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာတွေ လုံးဝ လုပ်မှာမဟုတ်သလို လုပ်တဲ့ဘယ်သူကိုမဆို အရေးယူမယ်လို့ CDF – Asho ကမေလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ အခြေခံပညာသင်နှစ်အတွက် အခြေခံကျောင်းတွေ စတင်ဖွင့်လှစ်တော့မှာဖြစ်ကာ ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးသူငယ်တွေ ပညာသင်ကြားဖို့ လိုအပ်လျှက်ရှိနေတာတွေ့ရတယ်လို့ CDF-Asho က ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် - အရှို (CDF – Asho) စစ်ရေးလှုပ်ရှားရာ နယ်မြေတွေနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့
- [ဟားခါးမြို့က စစ်သား ၁ ဦးကိုဖမ်းဆီးခဲ့၊ဟားခါးမြို့က စစ်သား ၂ ဦးနဲ့ရဲ ၁ ဦး လက်နက်နဲ့အတူအလင်းဝင်လာကြောင်း CDF-Hakha ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ဟားခါးမြို့က-စစ်သား-၁-ဦး/) - မေလ ၁၈ ရက်။ ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ‌မေလ ၁၅ရက်နေ့တွင် ဟားခါးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးသည့်အပြင် မေလ ၁၅ နှင့် ၁၇ရက်များတွင် ဟားခါးမြို့ရှိ စစ်သားနှစ်ဦးနှင့် ရဲတစ်ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်ပြီး ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးသို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ရန် လက်နက်ခဲယမ်းများနှင့်အတူ Chinland Defense Force - Hakha (CDF-Hakha) ထံသို့ အလင်းဝင်လာကြောင်း CDF-Hakha က မေလ ၁၈ ရက်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဤကဲ့သို့ အလင်းဝင်လာသူကို Chinland Defense Force - Hakha မှ နွေးနွေးထွေးထွေး ကြိုဆိုပြီး ငွေသားဆုကြေးများ ချီးမြှင့်သည့်အပြင် လုံခြုံသည့်နေရာရောက်သည်အထိ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊စစ်ကောင်စီ လက်အောက်မှ တာဝန်မထမ်းဆောင်ချင်ဘဲ ပြည်သူ့ရင်ခွင်သို့ ဘက်ပြောင်းချင်သူများကို မိမိတို့
- [A child was shot and injured in a shootout in Khaikam Town](https://chinworld.org/2025/05/a-child-was-shot-and-injured-in-a-shootout-in-khaikam-town/) - May 17. At around 6 pm on May 16, a local defense force fired at the Khaikam Town Police Station in Tedim Township, resulting in a shootout. Maung Man Suan Mung, aged 15, was shot and injured at his home and is currently receiving treatment at the Kalay Public Hospital, according to local residents. “The
- [ခိုင်ကမ်းမြို့မှာ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီး ကလေးငယ် တစ်ဦး ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2025/05/ခိုင်ကမ်းမြို့မှာ-အပြန်/) - မေလ ၁၈ ရက်။ မေလ ၁၆ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ခန့်မှာ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ တစ်ခုမှ တီးတိန်မြို့နယ်၊ခိုင်ကမ်းမြို့ရဲစခန်းကို ဦးတည် ပစ်ခတ် တဲ့အတွက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာမှ နေအိမ်မှာ ရှိနေတဲ့ အသက် ၁၅ နှစ်ခန့် ရှိသည့် မောင်မာန်ဆွင်းမုန် အား ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာရကာ လက်ရှိအချိန်မှာ ကလေးမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံမှာ ကုသမှု ခံယူ နေတယ်လို့ ဒေသခံများ ထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “လူငယ်တွေက ခိုင်ကမ်းရဲစခန်းကို နှစ်နေရာ ကနေ လှမ်း ပစ်တာ။ ရဲစခန်းကနေ လည်း ပြန် လှမ်းပစ်တယ်။ နှစ်ဖက် စလုံး ထိခိုက်နိုင်မယ့် အခြေအနေမျိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် အိမ်မှာ
- [The military council has reportedly used cluster bombs in its three-day airstrikes on Mindat Township, Chin State.](https://chinworld.org/2025/05/the-military-council-has-reportedly-used-cluster-bombs-in-its-three-day-airstrikes-on-mindat-township-chin-state/) - May 18. The military council has carried out three consecutive days of airstrikes in Mindat Township, Chin State, and has also used cluster bombs, the Mindat Township People’s Administration announced on May 18. On May 17, it was reported that evidence was found that the military council had used cluster bombs in a village in
- [မင်းတပ်မြို့နယ်ကို ၃ ရက်ဆက်တိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အစုပြုံလိုက်ဗုံး(Cluster Bomb) တွေကိုလည်း စစ်ကောင်စီကအသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/မင်းတပ်မြို့နယ်ကို-၃-ရက်/) - မေလ ၁၈ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၃ ရက်ဆက်တိုက်လုပ်ခဲ့ပြီး အစုပြုံလိုက်ဗုံး(cluster bomb) ကိုလည်း အသုံးပြုတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က မေလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မနေ့မေလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ မင်းတပ်မြို့နယ်၊ တိုက်နယ်အမှတ် (၁)တွင်းရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာကို စစ်ကောင်စီက အစုပြုံလိုက်ဗုံး(cluster bomb) ကို အသုံးပြုခဲ့တဲ့ အထောက်ထားတွေ တွေ့ရှိရကြောင်းနဲ့ ဗုံးအလုံးရေ ၁၀ လုံးဝန်းကျင်ဟာ ကျေးရွာအတွင်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းကို မေလ ၁၅ ရက်နေ့ကနေစလို့ မေလ ၁၆ ရက်၊မေလ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ၃ ရက်ဆက်တိုက် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး
- [ချင်းလူမျိုးများ နေထိုင်သည့် ရက္ခိုင်ပြည်၊ တရွေချောင်းဒေသအကြောင်း](https://chinworld.org/2025/05/ချင်းလူမျိုးများ-အများဆ/) - Salai Htun Hla Kyaw တရွေချောင်းသည် မင်းပြားမြို့နယ်၊ မင်းကူးလမ်းအုပ်စု၏ အဓိက အသက်သွေးကြောမ ကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ မင်းကူးလမ်းအုပ်စုထဲမှ မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းပြီး ဖုံသာအုပ်စုထဲ၌ ဖုံသာချောင်းအမည်ဖြင့် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းကာ ထိုမှတစ်ဆင့် ဒုံသားကျေးရွာအနီးတွင် လေးမြို့မြစ်ထဲသို့ စီးဝင်သွားသည်။ တရွေချောင်းကို ဒေသနေ ချင်းလူမျိုးများက တေလောင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ချောင်းတလျှောက် ကမ်းပါးများပေါ်တွင် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀ အထိ တည်ရှိလျှက်ရှိပြီး ၁၉ ရွာမှာ ချင်းလူမျိုးများ နေထိုင်သော ရွာများဖြစ်သည်။ ကျေးရွာအများစုသည် ဝါး (သို့မဟုတ်) သစ်များဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသည့် ခြေတံ‌ရှည်အိမ်များဖြင့် ပြည့်နှပ်နေတတ်ပြီး ၎င်းတို့ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ဒေသနေ ဌာနေချင်း လူ‌မျိုးများ၏ လူနေမှုဘဝ အခြေအနေအပြင် ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျခြင်းများ၏ ပုံရိပ်များကိုပါ အထင်းသား တွေ့မြင်နိုင်သည်။
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ နေအိမ် ၅ လုံးမီးလောင်ခဲ့ပြီး လေဖြတ်နေသူတစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/05/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-နေအိမ်/) - မေလ ၁၆ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ် အထက်ဘလိုင်ရွာမှာ မနေ့မေလ ၁၅ ရက်နေ့ မနက် ၁၁ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ဟင်းချက်ရာကနေ မီးလောင်ခဲ့လို့ နေအိမ် ၅ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး လေဖြတ်နေသူတစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ပလက်ဝဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဦးဆင်လုံး အိမ်က ထမင်း၊ ဟင်းချက်ရာကနေ လောင်တာ ဖြစ်တယ် လေဖြတ်နေတဲ့ တစ်ယောက် ဒဏ်ရာရတယ်လို့ သိရတယ် ဦးဆင်လုံး၊ ဦးလှကျော်ရွှေ၊ ဦးဦးသာလှ၊ ဦးဖာဝင်း၊ ဦးကျော်ဝင်း အိမ်တွေ ပြာကျတယ်။ မနက် ၁၁ နာရီမှာ လောင်ပြီးတော့ နေ့လည် ၁ နာရီမှမီးငြိမ်းနိုင်တယ် ရွာသားတွေက ဝိုင်းငြိမ်းလို့” လို့ပြောပါတယ်။ မနက်ပိုင်း ၁၁ နာရီဝန်းကျင်လောက်ကနေ လောင်တဲ့မီးကို ရွာသားတွေက
- [ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အာရက္ခတပ်တော် (AA) အရာရှိတစ်ဦးက ခရစ်ယာန်ပါစတာ ၁ ဦးကို အကြောင်းမဲ့ ရိုက်နှက်၊ထိုးကြိတ်ခဲ့တယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/05/ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ-အာရက္-2/) - မေလ ၁၆ ရက်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာက ခရစ်ယာန်အမှုတော်ဆောင်သိက္ခာတော်ရ ပါစတာ ဆရာဦးလိုဒိန်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ AA အရာရှိတစ်ဦးက အကြောင်းမဲ့ ရိုက်နှက်၊ ထိုးကြိတ်ခဲ့လို့ ဒီကနေ့ အချိန်ထိ ဆရာဦးလိုဒိန်းဟာ ဆေးကုသနေရတယ်လို့ ကာယကံရှင်ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။ သိက္ခာတော်ရ ပါစတာ ဦးလိုဒိန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ်(MBC) က အသိမှတ်ပြု ဓမ္မဆရာမှတ်ပုံတင်ကဒ်အမှတ် ၁၂၁၂၄ ကိုင်ဆောင်သူ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပလက်ဝမြို့နယ်၊ ခဝဲကျေးရွာမှာ သာသနာပြုနေထိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိက္ခာတော်ရ ပါစတာ ဦးလိုဒိန်းက “ ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့ညက ဘုရားဝတ်ပြုအပြီးပြန်လာတာက ၈ နာရီချိန်လောက်ဖြစ်မယ် ဘုရားကျောင်းအပြန်မှာ AA တပ်သားတစ်ယောက်က
- [UFC Chin Fighter Joshua Van Donates Over 500 Million Kyats to Help Myanmar Earthquake Victims](https://chinworld.org/2025/05/ufc-chin-fighter-joshua-van-donates-over-500-million-kyats-to-help-myanmar-earthquake-victims/) - May 16. UFC Chin Fighter Joshua Van has donated over 500 million Kyats to help Myanmar earthquake victims. UFC Chin Fighter Joshua Van has donated over 500 million Kyats to help Myanmar earthquake victims through the Chinland Foundation, Chinland Foundation Chairman Thawng Tha Thang announced on his social media account on May 16. UFC Chin
- [ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေပြည်လည်ထူထောင်နိုင်ရေး ကျပ်သိန်း ၅၀၀ ကျော် UFC ဖိုက်တာ ချင်းလူငယ် Joshua Van က ထပ်မံလှူဒါန်း](https://chinworld.org/2025/05/ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရတဲ့-မြ/) - မေလ ၁၆ ရက်။ ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရေးအတွက် UFC ဖိုက်တာ ချင်းလူငယ် Joshua Van က ကျပ်သိန်း ၅၀၀ ကျော် ထပ်မံ လှူဒါန်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ UFC ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van က ငလျင်ဒဏ်ခံစားရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေ ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရေးအတွက် Chinland Foundation ကနေတဆင့် သိန်းပေါင်း ၅၀၀ ကျော် ကို လှူဒါန်းခဲ့တာလို့ Chinland Foundation ဥက္ကဌ Thawng Tha Thang က ဒီကနေ့မေလ ၁၆ ရက်မှာ ၎င်းရဲ့ လူမှုကွန်ယက်ဖေ့ဘုတ်ကနေတဆင့် ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငလျင်ဘေးစဖြစ်ဖြစ်ခြင်းတုန်းက ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက်လည်း UFC ချင်းလူငယ်ဖိုက်တာ Joshua Van က
- [An AA officer allegedly beat and punched a Christian pastor in Paletwa Township](https://chinworld.org/2025/05/an-aa-officer-allegedly-beat-and-punched-a-christian-pastor-in-paletwa-township/) - May 16. Reverend Pastor U Lo Dain, a Christian minister in Khawe Village, Paletwa Township, Chin State, which is controlled by the AA, was beaten and punched by an AA officer on April 17, and is still receiving medical treatment, according to the victim. Reverend Pastor U Lo Dain is a Myanmar Baptist Church (MBC)
- [Hakha-Yangon bus services continue to operate despite delays](https://chinworld.org/2025/05/hakha-yangon-bus-services-continue-to-operate-despite-delays/) - May 15. Hakha-Yangon passenger buses have been operating regularly despite delays, a bus company official told Chin World Media. “This year, we at Hakha-Mann Bus Terminal have been operating passenger buses at least three times a week. Normally, it takes three to four days on the road. Now, we will be operating both small passenger
- [လမ်းမှာ ကြန့်ကြာမှု ရှိသော်လည်း ဟားခါး - ရန်ကုန် ယာဉ်လိုင်းများ ပုံမှန် ပြေးဆွဲနေ ](https://chinworld.org/2025/05/လမ်းမှာ-ကြန့်ကြာမှု-ရှိသ/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ဟားခါး-ရန်ကုန် ခရီးသည်တင် ယာဉ်လိုင်းများအနေဖြင့် လမ်းမှာရက်ကြန့်ကြာမှုများ ရှိသော်လည်း ယခုကာလ အတွင်း ပုံမှန် ပြေးဆွဲကြောင်း၊ယာဉ်လိုင်း တစ်ခုရဲ့ တာဝန်ရှိသူမှ Chin World Media ကို ပြောပါတယ်။ “ဒီနှစ် အတွင်းမှာတော့ ကျွန်မတို့ ဟားခါး-မန်း ကားဂိတ် အနေနဲ့ ခရီးသည်တင် မှန်လုံကားကြီးတွေကို တစ်ပတ် ၃ ကြိမ် အနည်းဆုံး ပြေးဆွဲ ပေးခဲ့ ပါတယ်။ ပုံမှန် အားဖြင့် လမ်းမှာ သုံးလေးရက် ကြာတတ်ပါတယ်။ အခုက ခရီးသည်တင် ကားသေး၊ အံစာတုံးကားတွေပါ ပြေးဆွဲမှာ ဆိုတော့ မှန်လုံကားကြီး ပြေးဆွဲမှု အကြိမ်ရေ လျော့ကျ နိုင်တယ်။ ကားသေး တွေနဲ့ ဆိုရင် ပိုမြန်လာ
- [The military council's airstrike on Mindat Township today killed 3 people, including a child, and injured around 10 others](https://chinworld.org/2025/05/the-military-councils-airstrike-on-mindat-township-today-killed-3-people-including-a-child-and-injured-around-10-others/) - May 15. The military council's airstrike on a village in Mindat Township, Chin State, at 9:40 a.m. today, May 15, killed 3 people, including a local child, and injured around 10 others, according to residents of Mindat. A local resident said, "Three people were killed, two Chins and one Burmese. The Burmese was a married
- [မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဒီနေ့မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကလေးငယ်အပါအဝင် ၃ ဦးသေဆုံး၊ ၁၀ ဦးဝန်းကျင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ](https://chinworld.org/2025/05/မင်းတပ်မြို့နယ်ကို-စစ်က/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတစ်ရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဒီကနေ့ မေလ ၁၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၉ နာရီ ၄၀ မိနစ်မှာ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ဒေသခံ ကလေးငယ်အပါအဝင် လူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၀ ဦးဝန်းကျင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “သုံးယောက်သေဆုံးတယ် ချင်း ၂ ယောက်နဲ့ ဗမာတစ်ယောက်ပေါ့ အဲဒီဗမာတစ်ယောက်က အဲဒီရွာမှာ အိမ်ထောင်ကျပြီးနေတဲ့ ဗမာတစ်ယောက်ဖြစ်တယ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာကတော့ ၁၀ ဦးလောက်ရှိတယ် နေအိမ်ကတော့ ၆ လုံးလောက်မီးလောင်ပျက်စီးသွားတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဒီနေ့မှာ စစ်ကောင်စီ ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးဟာ မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတစ်ရွာကို အကြောင်းမဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့ သေဆုံးသူတွေဟာ
- [မတူပီမြို့နယ်မှာ ပြည်သူလူထုကိုအခမဲ့ဆေးကုသပေးနိုင်ဖို့ ဆေးဝါးအခက်အခဲရှိနေကြောင်း MTHD က ပြော](https://chinworld.org/2025/05/မတူပီမြို့နယ်မှာ-ပြည်သူ/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့နယ်မှာ ပြည်သူလူထုကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ Matupi Township Health Department ( MTHD ) အဖွဲ့မှာ ဆေးဝါးအခက်ခဲတွေရှိနေတာကြောင့် ပြည်သူလူထုကို ဆေးကုသမှုတွေကို လုံးဝအခမဲ့ မပေးနိုင်သေးကြောင်း MTHD က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက Chin World မီဒီယာကို ပြောပါတယ်။ မတူပီမြို့ကို မနှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ၂၉ ရက်မှာ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကသိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း လူထုကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ MTHD အဖွဲ့ဟာ မတူပီမြို့နယ်အတွင်းက မိခင်နဲ့ ကလေးငယ် ကာကွယ်ဆေးထိုးတာတွေ အပြင် ကျေးရွာတွေကို တစ်လတစ်ကြိမ် Mobile Visit သွားတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ MTHD က တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “မေလထဲမှာလည်း မိခင်နဲ့ ကလေးငယ်တွေကို
- [CNO issues apology to local residents over destruction of homes and loss of property during battle for Falam town](https://chinworld.org/2025/05/cno-issues-apology-to-local-residents-over-destruction-of-homes-and-loss-of-property-during-battle-for-falam-town/) - May 15. The Chin National Organization (CNO), a Chin armed resistance group based in Falam Township, issued a statement on May 14 apologizing to the residents of Falam for the destruction of homes and loss of property during the (5) months of battle for Falam town in Chin State. The CNO also expressed its regret
- [ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း နေအိမ်တချို့ဖျက်ဆီးခံရတာ၊ ပစ္စည်းပျောက်တာတွေအပေါ် ဒေသခံပြည်သူတွေကို တောင်းပန်ကြောင်း CNO ထုတ်ပြန်](https://chinworld.org/2025/05/ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွ-4/) - မေလ ၁၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၅) လ ကာလတာအတွင်း မြို့တွင်းနေအိမ်တချို့ ဖျက်ဆီးခံရတာ ပစ္စည်းပျောက်တာတွေရှိခဲ့တဲ့ပေါ် ဖလမ်းမြို့ခံပြည်သူတွေကို တောင်းပန်တဲ့အကြောင်း ဖလမ်းမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(CNO) က မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှာအသိပေးစာထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့ကိုသိမ်းပိုက်နိုင်ဖို့ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ပွဲတွေအတွင်း ဖလမ်းမြို့ထဲက နေအိမ်တွေ၊ဘုရားကျောင်းတွေ ပျက်စီးတာတွေ မြင်တွေ့ရတာ စိတ်မကောင်း၊ ဝမ်းနည်းမိကြောင်းကိုလည်း CNO ကဖော်ပြထားပါတယ်။ “ မြို့တွင်းပြည်သူလူထုရဲ့ အိမ်တွင်းပစ္စည်းတွေအားလုံးကို မကာကွယ်ပေးနိုင်ခဲ့တဲ့အပေါ် ဘုရားသခင်နာမနဲ့ တောင်းပန်ချင်တယ် ဒီနေရာမှာ နားလည်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချင်တာက တိုက်ပွဲနိုင်ဖို့တစ်ခုကိုဘဲ အရေးကြီးဆုံးအဖြစ်ထားပြီး စိတ်နှလုံးပုံအပ်ထားတော့ မြို့ကိုကာကွယ် စောင့်ရှောက်ဖို့ကြိုးစားရဲ့သားနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ အိမ်တွေ၊ပစ္စည်းတွေ ဖျက်စီးခံရတာ ပျောက်တာတွေ ရှိခဲ့တယ်” လို့ CNO က ဆိုပါတယ်။ မြင်တွေ့ရတဲ့ ပစ္စည်းတချို့ကိုလည်း
- [A villager from Nan Han Nwe village in Kalay Township stepped on a landmine while going into the forest, seriously injured and having his leg amputated](https://chinworld.org/2025/05/a-villager-from-nan-han-nwe-village-in-kalay-township-stepped-on-a-landmine-while-going-into-the-forest-seriously-injured-and-having-his-leg-amputated/) - May 14. On May 12, Tg Neng Khen Thang, a villager from Nan Han Nwe village in Kalay Township, went into the forest near the Khuakhung stream to cut bamboo and stepped on a landmine, seriously injured and having his leg amputated and is undergoing surgery at the Kalay Hospital, a local resident said. “He
- [ကလေး - တမူးကားလမ်းပိတ်တာ ၂ လနီးပါးကြာလာတဲ့အချိန် တမူးမြို့မှာ ဓာတ်ဆီ ၁ ဂါလံကို ကျပ် ၄ သောင်းခွဲကနေ ၅ သောင်းနီးပါးအထိဈေးပေါက်နေတယ်လို့ သိရ](https://chinworld.org/2025/05/ကလေး-တမူးကားလမ်းပိတ်တာ/) - မေလ ၁၄ ရက်။ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ်မှာရှိတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးမြို့နယ်မှာ ကလေး - တမူးကားလမ်းပိတ်တာ ၂ လနီးပါးကြာလာတဲ့အချိန် စက်သုံးဆီတွေ ပြတ်လပ်နေပြီး စက်သုံးဆီဈေး (ဓာတ်ဆီ)းနှုန်းလည်း တဂါလံကို ကျပ် ၄ သောင်းခွဲကနေ ၅ သောင်းနီးပါးအထိ ဈေးပေါက်နေတယ်လို့ တမူးမြို့ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေး - တမူးကားလမ်းမဟာ အခုထိမဖွင့်နိုင်သေးဘဲ တမူးနယ်ထဲမှာဆိုရင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်(PDF)တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရွာတွေ ရှိသလို စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ကလည်း ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နေရာအများစုတွေလည်း ရှိနေတာတွေကြောင့် ဆီကားတွေ မသွားရဲကြသလို စက်သုံးဆီသယ်ယူတာတွေကိုလည်း ပိတ်ပင်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒေသခံတစ်ဦးက “ကလေးမြို့ မြောက်ပိုင်းလမ်းတွေပိတ်ထားတယ် တမူးဘက်တွေပေါ့ စက်သုံးဆီတွေဆိုတာလည်း ကလေးမြို့ကနေ တဆင့်သွားရတာဆိုတော့ကလေးမြို့ လက်ပံချောင်းလမ်းကနေ ကွင်းလမ်းကနေ သွားရတာဆိုတော့
- [မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA)ထံ လွှဲပြောင်း ခံထားရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေကို စစ်ဆေးနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ CNF ပြော](https://chinworld.org/2025/05/မီဇိုရမ်ပြည်နယ်-ရဲတပ်ဖွ/) - မေလ ၁၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) ထံ လွှဲပြောင်း အပ်နှံခဲ့တဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ကျန်ဖိုင်မြို့က စစ်ဘေးရှောင် မြန်မာနိုင်ငံသား အမျိုးသား ၆ ဦးကို စစ်ဆေးတာတွေ လုပ်နေတယ်လို့ (CNF/CNA) ကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီကပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ကျန်ဖိုင်းမြို့မှာ စစ်ဘေးရှောင်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆ ဦးဟာ ကျန်ဖိုင်မြို့မှာ မူးယစ်ရမ်းကားပြီး အဓိကရုန်းဖြစ်စေတာကြောင့် မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးပြီး မေလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) ထံ လွှဲပြောင်း အပ်နှံခဲ့တာလို့ ဒေသအခြေစိုက် သတင်းတွေဖော်ပြချက်အရ သိရပါတယ်။ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF/CNA) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဆလိုင်းထက်နီက “ လက်ရှိ လွှဲပြောင်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆ ဦးကို

## Pages

- [စစ်ဘေးရှောင်အမျိုးသမီးများကိုမီးယပ်ဆိုင်ရာ ဝေဒနာ ကင်းဝေးစေလိုသူ ကိုခုပ်ဘွေ့](https://chinworld.org/စစ်ဘေးရှောင်အမျိုးသမီး/) - ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့က စစ်ဘေးရှောင် အမျိုးသမီးများ အနေဖြင့် မီးယပ်ဆိုင်ရာ ဝေဒနာ တစ်ခုခု ခံစားခဲ့ပါက ကလေးမြို့ ZYA (Zomi Youth Association) ရုံးချုပ်တွင် စာရင်းပေးသွင်းကြပါရန် ပန်ကြားသည့် post တစ်ခု Facebook ပေါ်တွင် တက်လာခဲ့သည်။ ပိုစ့်ပိုင်ရှင် သည် ZYA ခေါ် ဇိုမီးလူငယ်များအသင်း၏ ဥက္ကဌ တာဝန် ထမ်းဆောင်နေသူ ကိုခုပ်ဘွေ့ (Khupboih) ခေါ် Vungh Za Khup ဖြစ်သည်။ ZYA အသင်းသည် နာမှုကူညီရေး နှင့် သွေးလှူဒါန်းမှုကို နှစ်ပေါင်း (၂၀) ကျော် ဆောင်ရွက် လာခဲ့သည့် လူမှုရေးအသင်းဖြစ်သည်။ အသင်း စတင်ထူထောင်သူများထဲတွင် ကိုခုပ်ဘွေ့ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သူသည် ယခု

## Categories

- [Uncategorized](https://chinworld.org/category/uncategorized/)
- [နိုင်ငံတကာသတင်း](https://chinworld.org/category/international-news/)
- [ပြည်တွင်းသတင်း](https://chinworld.org/category/local-news/)
- [ချင်းပြည်သတင်း](https://chinworld.org/category/ချင်းပြည်သတင်း/)
- [အင်တာဗျုး](https://chinworld.org/category/အင်တာဗျိုး/)
- [ဆောင်းပါး](https://chinworld.org/category/ဆောင်းပါး/)
- [English Section](https://chinworld.org/category/english-section/)
- [Essays](https://chinworld.org/category/essays/)