Input your search keywords and press Enter.

Opinion

“၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ချင်းလူထုမှ အထူးစဉ်းစားသင့်သော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၃) ဦး” (U Soe Htet)

“၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ချင်းလူထုမှ အထူးစဉ်းစားသင့်သော ကိုယ်စားလှယ်လောင်း (၃) ဦး” Salai Deirel Arsi Chin World Media October 20, 2020 ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကြီးလည်း များမကြာမီမှာ ပြုလုပ်တော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၁၀၀၀၀ နီးပါးက ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမှာဖြစ်ပြီး၊ အဲ့ဒီအထဲမှာ ချင်းကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့မှာ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၂၅၀ ဝန်းကျင်က ယှဉ်ပြိုင်ကြမယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတိုင်းကတော့ မိမိဒေသအကျိုးကို လုပ်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည် ခံယူချက်ရှိသူတိုင်းဆိုတာ အသေအချာပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီအထဲကနေ ချင်းလူမျိုးများအနေနဲ့ လူမှန်၊ နေရာမှန်၊ ချင်းတို့အကျိုးအလို့ငှာ ရွေးချယ်စဉ်းစားသင့်သူတွေကို စာရေးသူအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ဘဝဖြတ်သန်းမှုတွေ၊…

တိုင်းရင်းသားပါတီတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ ဘာကြောင့် အရေးကြီးလဲ

  သွေး (စစ်ကိုင်း)၊ စက်တင်ဘာ ၂၀၊ ၂၀၂၀ ဒီမိုကရေစီ စနစ်ရဲ့ အနှစ်သာရက ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် အစိုးရတစ်ရပ်ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခွင့် ရှိခြင်းပါပဲ။ အရေးကြီးတဲ့ အချက်က ပြည်သူတွေက ရွေးကောက်တင်မြှောက်မယ့် ပါတီဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးကို အမှန်တကယ် သယ်ပိုးနိုင်မယ့် ပါတီဖြစ်ဖို့ လိုသလို ကိုယ်စားလှယ်တွေကလည်း အရည်အချင်းရှိတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်ဖို့ပါ။ လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပတော့မှာ ဖြစ်လို့ ချင်းပြည်နယ်က ချင်းတိုင်းရင်းသားတွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ကို မှန်မှန်ကန်ကန် ရွေးချယ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်တွေကို ပြန်ကြည့်ရင် လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့တဲ့ ၁၉၄၈…

Mai Sui Hlei Tial ၏ကွာလာလမ်ပူမှထန်တလန်နောက်ဆုံးခရီး

  a   Mai Sui Hlei Tial သည် မလေးရှားနိုင်ငံရှိ ၉ ထပ်တိုက်ပေါ်မှပြုတ်ကျသေဆုံးအချိန်မတိုင်ခင်ထိ သူမ၏အိမ်ပြန်ခရီးနောက်ဆုံးလဲလျောင်းနားခိုရာနေရာသည်ချင်းပြည်နယ်ထန်တလန်မြို့အဝင်လမ်းမဘေးတွင်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟုသူထင်မှတ်ထားလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။အနည်းဆုံးတော့အများသူဌာနှင့်အတူလဲလျောင်းနားခိုခွင့်ရှိမည်ဟုသူယုံကြည်ထားပါလိမ့်မည်။ဤမြေသည်ချင်းလူမျိုးများ၏နယ်မြေဖြစ်သည့်အတွက်ချင်းပျိုမေကိုမရက်စက်လောက်ဟုသူယုံကြည်ပါလိမ့်မည်။သူ့ယုံကြည်ထားခဲ့သမျှသည်…………..မြို့အဝင်လမ်းဘေးတွင်ထားခဲ့ရပါသည်။ ကွာလာလမ်ပူမှရန်ကုန်သို့ပျံသန်းလာသောလေယာဉ်သည်သူမကိုသယ်ဆောင်ပြီးအမိနို်င်ငံသို့တာဝန်ကျေပြွန်စွာပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော်လည်းရန်ကုန်မှထန်တလန်ခရီးသည်ရောက်စကတည်းကမလှပခဲ့ပါ၊အမိမြေချင်းတို့ဌာနေထန်တလန်မြို့ကလူတချို့ကသူမကိုမကြိုဆိုခဲ့ပါ။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ကတည်းကမလေးရှားနိုင်ငံသို့မိသားစုအရေးကြောင့်သူမသည်ထွက်ခွာသွားခဲ့ပါသည်။မလေးရှားနိုင်ငံတွင်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေစဉ်ကာလများကတည်းကထန်တလန်အိမ်ပြန်ခရီးကိုသူမသည်စိတ်ကူးအမျိူးမျိုးယဉ်ခဲ့ပါလိမ့်မည်။မြို့အဝင်တွင်မိသားစုများကကြိုဆိုနေပြီးအိမ်သို့အတူချီတက်ကြမည့်စိတ်ကူး၊ငယ်သူချင်းများနှင့်မြို့ပတ်လည်ကြမည့်စိတ်ကူး၊ဆာဘူးသီးအတူစားမည့်စိတ်ကူး၊ဘုရားကျောင်းအတူတက်မည့်စိတ်ကူး၊တောင်ဇလပ်ပန်းပန်ဆင်မည့်စိတ်ကူး၊ဟားခါးသို့သွားလည်မည့်စိတ်ကူး၊ဟားခါးထန်တလန်အကြားရှိသီမစ်ချောင်းတွင်သူငယ်ချင်းများနှင့်ငါးဖမ်းမည့်စိတ်ကူးတို့သည်၉ထပ်တိုက်ပေါ်မှမပြုတ်ကျခင်သူမစိတ်ကူးများဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ သူမကွယ်လွယ်ပြီးချိန်သူမဝိညာဉ်ကလည်းကွာလာလမ်ပူမှရန်ကုန်၊ရန်ကုန်မှထန်တလန်ခရီးကိုစောင့်ကြည့်လိုက်ပါလာခဲ့ပါလိမ့်မည်။ကိုဗစ်၁၉ကပ်ဘေးကာလဖြစ်သောကြောင့်ကိုဗစ်၁၉ပိုးရှိမရှိကိုလည်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီးပိုးမရှိကြောင်းထောက်ခံစာဖြင့်အမိမြေချင်းတို့ဌာနေကိုသူပြန်လာခဲ့သော်လည်းထန်တလန်မြို့မှလူတချိုကသူမကိုမကြိုဆိုခဲ့ပါ၊မြို့လေးကိုသူမြင်ရသော်လည်းဝင်ခွင့်မရခဲ့ပါ။သူယုံကြည်ထားသည့်အနည်းဆုံးတော့အများသူဌာနှင့်အတူနားခိုခွင့်ခွင့်ကိုလည်းမပေးခဲ့ပါ။ ဤမြေသည်ချင်းလူမျိုးများ၏နယ်မြေဖြစ်သည့်အတွက်ချင်းပျိုမေကိုမရက်စက်လောက်ဟုသူယုံကြည်ချက်ကိုလည်းရိုက်ချိုးခဲ့ကြပါသည်။လူတချို့ကသူမကိုမြို့အဝင်လမ်းမဘေးတွေတစ်ဦးတည်းလဲလျောင်းအိပ်စက်စေခဲ့ပါသည်။သူမဝိညာဉ်ကလည်းအထီးကျန်စွာညလုံးပေါက်လမ်းမဘေးတွင်ငိုကြွေးခဲ့ရပါသည်။ တိုက်ပေါ်မှပြုတ်မကျခင်ဤကဲ့သို့မြို့အဝင်လမ်းမဘေးတွင်တစ်ဦးတည်းလဲလျောင်းရမည်ကို သူကြိုသိပါကသူမသည်ထန်တလန်သို့ပြန်လာမည်မဟုတ်ပါ။ထန်တလန်သည်ချင်းလူမျိုးတို့နေထိုင်သောမြို့ဖြစ်သော်လည်းချင်းလူမျိုးတို့မပိုင်ကြောင်းသူသိသွားပါလိမ့်မည်။ထန်တလန်တွင်ဘယ်မှာနေရမည်ဘယ်လိုသေရမည်ကိုထန်တလန်လူထုတွင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်မရှိကြောင်းသူသိပါလိမ့်မည်။ကွာလာလမ်ပူမှရန်ကုန်သို့ပျံသန်းမည့်လေယာဉ်တွင်လိုက်ပါရန်သူမငြင်းဆန်ပါလိမ့်မည်။ထန်တလန်ထက်ကွာလာလမ်ပူသည်သာသူမ၏နောက်ဆုံးနားခိုရာဟုသူမရွေးချယ်ပါလိမ့်မည်။ သူမ၏အိမ်ပြန်စိတ်ကူးနှင့်ယုံကြည်ချက်တို့သည်လူတချို့၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့်လမ်းမဘေးတွင်မြုပ်နှံခံခဲ့ရပါသည်။…

အလေးထား လုပ်ဆောင်ရမယ့် တစ်ကျော့ပြန်ကိုဗစ် ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေး

  သွေး(စစ်ကိုင်း)၊ စက်တင်ဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၀ ကိုဗစ်-19 ရောဂါဖြစ်ပွားနေတဲ့ အချိန်မှာ ရောဂါကိုလည်း ကြောက်နေရသလို တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ထိတ်လန့်တကြား ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရတဲ့ ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ နေထိုင်တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသားတွေ ပါဝင်နေပါတယ်။ ရောဂါကူးစက်မှု နှုန်းက ပိုမိုမြန်ဆန်လာနေတဲ့ အတွက် စစ်ဘေးကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသူ တွေ နေထိုင်နေရတဲ့ စခန်းတွေမှာ ရောဂါကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မယ့် အစီစဉ်တွေ အပူတပြင်း လိုအပ်နေပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ကိုဗစ်-19 ရောဂါ ကူးစက်ခံနေရသူတွေ ရှိနေသလို ဒုတိယလှိုင်းပုံစံ ဖြစ်နေတဲ့ အတွက် စိုးရိမ်နေကြတာ သဘာဝကျပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ပလက်ဝနဲ့ ဆမီးမြို့တွေမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေဟာ တောင်ယာ အလုပ်နဲ့…

ဦးဂေအွမ်(သို့) သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးသမားဘဝမှ အာဏာပိုင်ထိန်းသိမ်းခံဘဝသို့

  By Zam Thuam “ဦးဂေအွမ် အနေနဲ့ ဘာအမှုနှင့် အချုပ်ခံရတာလဲ ဆိုတာသိလား” ဟု သူ့ကို ရှေ့နေ လိုက်ပေးသည့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အရေး လိုက်ပါဆောင်ရွက်သူ တရားလွှတ်တော် ရှေ့နေ ဦးဦးကျော်သိန်း၏ အမေးကို “အကြောင်းရင်းကို ခုထိမသိသေးဘူးဗျ။ ခြေချုပ်နဲ့ အချုပ်ခန်းထဲရောက်တာ (၄၆)ရက်တော့ရှိပြီ” ဟု မင်းတပ်မြို့နယ် တရားရုံး အချုပ်ခန်းထဲမှ သူ့ကို ဝိုင်းရံသည့် နယ်ခံပြည်သူများကို ငေးကြည့်ရင်း ဦးဂေအွမ်ဖြေကြားခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ (၇) ရက်နေ့ တတိယမြောက် ရုံးချိန်းတွင် ဦးဂေအွမ်ကို ရုံးထုတ်ရန် အတွက် တရားရုံး အချုပ်ခန်း၌ ခေတ္တ စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် သူ့ရှေ့နေ နှင့် တွေ့ဆုံပြီး အမှုအကြောင်း…

ချင်းပြည်နယ် ခရီးသွားလုပ်ငန်း မြှင့်တင်ဖို့ ဆိုရင်..

သွေး (စစ်ကိုင်း)၊ သြဂုတ် ၂၀၊ ၂၀၂၀ မီးခိုးတိတ် စက်ရုံများလို့ ခေါ်စမှတ် ပြုတဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ချင်းပြည်နယ်မှာ စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်နိုင်မယ် ဆိုရင် ပြည်နယ် အတွက်ရော၊ ဒေသခံတွေ အတွက်ပါ ဝင်ငွေ ပိုမို ရရှိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် အခြေခံကောင်း ရှိနေတဲ့ ချင်းပြည်နယ်ရဲ့ ဒေသတွေမှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးရေး ရည်ရွယ်ပြီး စီစဉ်ဆောင်ရွက် သွား သင့်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်ဟာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် သဘာဝအခြေခံကောင်းတွေ။ အလားအလာကောင်းတေွ ရှိနေတဲ့ ပြည်နယ် ဖြစ်ပါတယ်။ လှပတဲ့ ရေမြေတောတောင်တွေ၊ တောင်ဇလပ်ပန်းနဲ့ ချင်းရိုးရာ အစားအစာတွေ၊ ချင်းရိုးရာ အဝတ်အထည် တွေနဲ့…

မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ အခွင့်အရေးနဲ့ ၂၀၂၀ ရွေး‌ကောက်ပွဲ

    သွေး (စစ်ကိုင်း)၊ သြဂုတ် ၅၊ ၂၀၂၀။ စစ်မှန်တဲ့ ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောင်ဖို့ ဆိုရင် တိုင်းရင်းသားများကြား တန်းတူရည်တူအခွင့် ရရှိရေးဟာ အထူးပဲ အရေးကြီးပါတယ်။ လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့မှာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပတော့မှာ ဖြစ်ပြီး တိုင်းရင်းသား ပါတီတွေအနေနဲ့ ပြည်နယ်တွေမှာ အနိုင်ရရှိဖို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ကြမယ့် ပါတီတွေဘက်ကလည်း ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်နေပါပြီ။ ချင်းအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ၊ ချင်းဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်၊ ချင်းတိုးတက်ရေးပါတီ စတဲ့ ၃ ပါတီပူးပေါင်းပြီး ချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ (Chin National League…

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာ အမတ် (၆) ဦးမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဟုသိရ

Salai C.lian ကျရောက်လာမည့် နိုဝင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့ ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ချင်းတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး နေရာ ပါတီ (၅) မှကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၁) ဦးတို့မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ချင်းတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးနေရာတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဒေါက်တာ လာလ်ရင်မွန်၊ ချင်းအမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဦးဆန်ထောင်းထန်၊ ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ ဦးကပ်ခန့်ခွာလ်၊ ပြည်ထောင်စုကောင်းကျိုးဆောင်ပါတီမှ ဦး လာလ်ဘွဲ့ဘိတ်၊ ကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ဦးထန်းဆဲလ်းလာနှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလအနေဖြင့် ဦး လာလ်ထန်ကြွမ်းတို့မှ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ အဆိုပါအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကလေးမြို့အတွင်းရှိ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွင် တက်ကြွလုပ်ရှားနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများမှ သူတို့အမြင်များကို ယခုလိုဆိုသည်။ Andrew Tatuang (ချင်းမာတာ)က “မစည်းလုံးဘူးဆိုပြီး မြင်တဲ့သူတွေကတော့ သူတို့အနေနဲ့ မြင်နိုင်တာပေါ့၊ တစ်ဖက်ကပြောရင်…

ကမ္ဘာပေါ်တစ်ဝှမ်းလုံး ချင်းလူဦးရေ ခန့်မှန်းခြင်း

    Salai Ceu Bik Thawng ချင်းလူမျိုးများသည် ချင်းပြည်နယ်သို့ မရောက်ရှိမီ မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့အပြားမှာ ရာစုနှစ်ပေါင်း မြောက်များစွာ ပြန့်နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ သမိုင်းအထောက်အထားအရ အေဒီ (၂၀၀)မှ (၄၀၀) ခန့်အကြားတွင် ကချင်ပြည်နယ် ဟူကောင်းတစ်ဝိုက်၊ အေဒီ ၇၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ချင်းတွင်းမြစ်တစ်ဝှမ်း (‘ချင်းတွင်း’ဆိုသည့် အမည်သည်ပြင်လျှင် ချင်းတွေနေထိုင်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်)၊ ထိုမှ အေဒီ (၉၀၀) ကျော်တွင် ကလေး-ကဘော် ဒေသဘက်သို့ ့ ပြောင်းရွေ့နေထိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ အချို့မှာမူ ချင်းတွင်းမြစ်အနောက်ဘက်သို့ မသွားဘဲ အောက်ဘက်သို့ ဆင်းလာခဲ့ကြသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ချင်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဦးစွာ ရောက်ရှိသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများထဲက အပါအဝင်ဖြစ်ပါသည်။…